فهرست مطالب

قرآن پژوهی خاورشناسان (قرآن و مستشرقان) - پیاپی 19 (پاییز و زمستان 1394)
  • پیاپی 19 (پاییز و زمستان 1394)
  • بهای روی جلد: 80,000ريال
  • تاریخ انتشار: 1394/12/21
  • تعداد عناوین: 6
|
  • محمد کاظم شاکر، صمد اسمی* صفحه 9
    نویسنده مدخل «انجیل» در دائره المعارف لایدن معتقد است به رغم اینکه درون مایه های مشترکی میان قرآن کریم و اناجیل موجود یافت می شود و در برخی موارد مطالبی در قرآن کریم آمده است که در متون مسیحیت معادلی برای آن وجود ندارد از جمله پیشگویی ظهور پیامبر اکرم، کاربرد لفظ مفرد انجیل در قرآن و عدم اشاره به اناجیل متعدد و اختلاف مفهومی در باب انجیل که موجب شده است مسلمانان، مسیحیان را به تحریف انجیل متهم نمایند. ولی درباره بشارت ظهور پیامبر اکرم فرازهایی از متون مسیحیت آن را تایید می نماید. در اناجیل موجود و دیگر کتاب های عهد جدید بارها از انجیل آن هم فقط به لفظ مفرد سخن رفته است، بدون آنکه از آن، اناجیل چهارگانه یا همانند آنها قصد شده باشد و برخلاف اعتقاد مسیحیان، نظریه قرآن کریم در مورد انجیل به عنوان وحیی که خداوند بر حضرت عیسی اعطا نموده است، نیز قابل اثبات است. آنچه بیشتر موجب بدگمانی مسلمانان نسبت به متون مسیحیان و اعتبار آن گشته است، مخالفت قرآن کریم با برخی از مطالب آنها از جمله ارکان اصلی مسیحیت (تثلیث، تصلیب و تفدیه) می باشد.
    کلیدواژگان: قرآن، انجیل، اناجیل، عهدجدید، کتاب مقدس، دائره المعارف قرآن لایدن
  • مجید معارف، سمیه خلیلی آشتیانی* صفحه 31
    درباره قرآن کریم از ابتدای نزول تا امروز شبهات گوناگونی مطرح شده است. یکی از این شبهات تردید در منشا قرآن کریم و وحیانی بودن آن است. یکی از صورت های این شبهه، تعلیم یافتن پیامبر اکرم از افرادی نصرانی یا یهودی است که در زمان رسول خدا(ص) شکل گرفت و قرآن کریم در سوره نحل در صدد پاسخگویی به آن بر آمده تا ساحت پیامبر(ص) را از آن پاک نماید. این شبهه پس از گذر قرن ها تا امروز باقی است و یکی از مدخل های دائره المعارف قرآن لیدن به آن اختصاص یافته است. کلود ژیلیو در این مدخل تلاش کرده است با نقل گزارش های متعدد تاریخی از منابع اسلامی این موضوع را تبیین نماید، اما در نهایت برداشتی که از این روایات تاریخی دارد این شبهه را به اثبات می رساند که محتوای سوره ای مکی تحت تعلیم و تاثیر تعلیم دهندگان ادعایی پیامبر شکل گرفته است، در حالی که مهم ترین دلیل در نفی ادعای او نص صریح آیه 103 سوره نحل و دیگر آیاتی است که بر وحیانی بودن قرآن کریم تاکید دارد. روایات تاریخی نیز تنها از ارتباط پیامبر با این افراد سخن می گویند نه تعلیم یافتن پیامبر از ایشان و برخی از این از ارتباط ها جز ساعتی به طول نینجامیده است حتی برخی از آنها پس از بعثت بوده است.
    کلیدواژگان: قرآن، دائره المعارف قرآن لیدن، کلود ژیلیو، محمد(ص)، تعلیم دهندگان، مکه
  • حسن رضایی هفتادر*، وحید عمولر صفحه 47
    پژوهش حاضر، به معرفی و نقد مدخل «یونس» (Jonah) در دائره المعارف قرآن (E Q) از هریبرت بوسه (Heribert Busse) می پردازد. نویسنده مقاله، موضوع حضرت یونس(ع) در قرآن، زندگی نامه و خشم یونس و گرفتار شدن وی در شکم ماهی و نجات از آن را بررسی کرده است. نویسنده برای نگارش مطالب پیش گفته، به قرآن، روایات اسلامی و کتاب مقدس مراجعه کرده است. برخورد گزینشی با منابع و روایات اسلامی، خلط در انتساب اقوال کتاب مقدس و قرآن و بی توجهی به عصمت انبیا، از جمله نقاط ضعف پژوهش نویسنده به شمار می آید که در نوشتار حاضر به نقد کشیده شده است.
    کلیدواژگان: قرآن، هریبرت بوسه، یونس(ع)، عصمت انبیاء
  • سهیلا جلالی کندری*، اعظم سادات شبانی صفحه 63
    برخی از مستشرقان شبهه جدیدی درباره قرآن مطرح کرده اند. آنان با استناد به آیه 24 سوره طور همجنس گرایی را مورد تایید قرآن می دانند. نمونه بارز این اندیشه را می توان در مدخل «همجنس گرایی» در دائره المعارف قرآن لایدن یافت. نوشتار حاضر با تکیه بر مفهوم شناسی واژه غلمان و با کمک آیات قرآن و تفاسیر، ادعای طرفداران این نظریه را به چالش کشیده است. بررسی معنای غلمان در زبان عربی عصر نزول و در آیات قرآن مشخص می سازد که این واژه به معنای موجوداتی برای تطمیع جنسی نیست. همچنین توجه به معنا و کاربرد کلمات همنشین آن یعنی «طوف» و «ولدان» روشن می سازد که وظیفه این موجودات پذیرایی و رفت و آمد برای خدمت به بهشتیان است. به نظر می رسد مفاهیم به کار رفته در قرآن درباره آخرت، حالتی استعاره گونه دارد؛ چون این امور از دسترس تجربه مستقیم بشر خارج است.
    کلیدواژگان: مستشرقان، همجنس گرایی، طواف، ولدان، غلمان
  • اعظم پویازاده*، محمدرضا رسولی راوندی صفحه 87
    کتیبه های قرآنی در طول تاریخ، همواره مورد توجه محققان و پژوهشگران عرصه هنر و معماری بوده است. تکثر و تنوع آثار موجود در این زمینه، خود گواه این مدعاست. پژوهش کتیبه های قرآنی در هنر و معماری اثر شیلا بلیر و جاناتان بلوم در این حوزه و نیز معرفی برخی پژوهشگران و توصیف نسبی آثار آنها در این زمینه، اشاره به ظروف مورد استفاده برای کتیبه های قرآنی (سکه و سفال) و نیز برشمردن ملاک ها و معیارهای مورد توجه طراحان و سازندگان (از قبیل مقدار فضای ممکن برای خلق اثر)، ایمان و عقاید، نقش و کاربرد آیه (همخوانی موضوع آیه با محل مورد استفاده)، شرایط و مواضع اجتماعی، فرهنگی و سیاسی، گامی مهم در اثبات نقش و اهمیت قرآن و آیات آن در سازه ها و اماکن مذهبی به شمار می آید. در این نوشتار گزارشی مختصر از این اثر، همراه با نکات و نقد تکمیلی همچون نقد معماری سکولار ارائه می شود.
    کلیدواژگان: قرآن، کتیبه، آیات، سکه، سفال، ملاک های گزینش
  • سید مفید حسینی کوهساری*، عبدالحسین شورچه، سمیرا حیاتی صفحه 109
    داستان های قرآن و نوع بیان آنها موجب شده است تا مستشرقان به مطالعه آنها روی بیاورند و به زعم خود آن را به لحاظ ادبی یا ساختاری دارای اشکال بدانند. عدم رعایت تسلسل زمانی، تکراری بودن قصه ها و حذف جزئیات داستان ها از جمله ایراداتی است که آنها عنوان کرده اند و آنجا که قرآن در بیان داستان های پیامبران ابتدا نکته برجسته قصه را به جهت هدف تربیتی خود بیان کرده است یا داستان پیامبر را به دلیل اقتضای زمان یا هدف هدایتی خود در سوره های مختلف به شکل های گوناگون و با عبارت های مختلف بیان کرده است یا برای رعایت اقتضای مخاطب و در راستای سیر تدریجی تربیتی خود جزئیات داستان را بیان نکرده است، سبب گشته تا مستشرقانی همچون وات و دیگران دست به قلم شده و در قالب مقالات و کتاب به ایراد اشکال روی بیاورند.
    در این نوشتار با اشاره به نظریه های مستشرقان، دلیل این گونه قصه پردازی قرآن و متقن بودن آن بیان و به ایرادات پاسخ داده شده است.
    کلیدواژگان: قرآن، مستشرقان، داستان پردازی، قصه، هدایت
|
  • Mohammad Kazem Shaker, Samad Esmi* Page 9
    According to Sidney H. Griffith in the entry “Gospel” (injīl) in Leiden’s Encyclopaedia of the Qurān there are similar narratives and motifs in the Quran and various Gospels while some narratives about Jesus in the Quran have no comparable accounts in Christian texts (e.g. Jesus’ foretelling of the coming of the Prophet of Islam). Griffith states that the Quran uses the term injīl in the singular and does not give indication of multiple Gospels. Accordingly, such conceptual differences concerning the Gospel led Muslim exegetes to accuse Christians of distorting the original Gospel. Regardless, various passages in Christian texts verify the existence of news concerning the coming of the Prophet of Islam. In the extant Gospels and other books in the New Testament, the term Gospel is used in the singular many times without referring to the four Gospels or something on similar lines. Contrary to Christian belief, the Quran’s stance regarding the Gospel as revelation given to noble Jesus by God is verifiable. What has led to even greater misgivings on behalf of Muslims toward Christian texts and their validity is the opposition of the Quran with some of the main pillars of Christianity (e.g. Trinity, crucifixion, and Eucharist).
    Keywords: Quran, Gospel, Gospels, injil, New Testament, Bible, Leiden's Encyclopaedia of the Quran
  • Majid Maaref, Somayyeh Khalili Ashtiyani* Page 31
    Criticisms and doubts about the Quran have existed from its revelation to the present day. One such criticism pertains to doubts about the origin of the Holy Quran and its revelation. One version of this criticism is that the Prophet of Islam was taught by Christian or Jewish people. The Quran responds to this challenge in chapter al-Nahl (Q. 16). This challenge has persisted to this day, and Leiden’s Encyclopaedia of the Qurān has dedicated on entry to it. In this entry the author, Claude Gilliot, attempts to explicate the matter by citing a variety of historical reports from Islamic sources. Ultimately, he concludes that a Meccan chapter was developed under the instruction and influence of such supposed teachers of the Prophet. However, the most important evidence dismissing these claims is Q. 16:103 as well as other Quranic verses that emphasize the Quran as revelation. Historical reports only state that the Prophet came into contact with these individuals, not that he was taught by them. In fact, in some of these cases, the contact only lasted for a few hours or occurred after the Prophet’s appointment.
    Keywords: Leiden's Encyclopaedia of the Quran, Claude Gilliot, Muhammad, teachers, Mecca
  • Hasan Rezaee Haftador*, Vahid Amular Page 47
    The present study presents an introduction and criticism of the entry “Jonah” by Heribert Busse in Leiden’s Encyclopaedia of the Qurān. The author has examined the story of Jonah in the Quran including his life, wrath, imprisonment in the belly of the fish, and deliverance. For this aim, Busse made references to the Quran, Islamic narratives, and the Bible. Some shortcomings of the work include a selective approach to Islamic sources and narratives, mixing of citations from the Quran and the Bible, and disregard for the infallibility of the prophets.
    Keywords: Heribert Busse, Jonah, infallibility of prophets
  • Soheila Jalali, Kondori*, Azam Sadat Shabani Page 63
    Some orientalists have posited a new dispute about the Quran. Citing Q. 52:24, they propound that homosexuality is approved by the Quran. A prominent example of this notion is the “Homosexuality” entry in Leiden’s Encyclopaedia of the Qurān. The present paper challenges this theory by referring to the Quran and through examination of the meaning of the term ghilmān. Analysis of the Arabic meaning of this term as it was at the advent of Islam demonstrates that the term does not refer to beings that are for sexual pleasure. Furthermore, examination of the meaning and usage of synonymous words, i.e. tawf and wildān, shows that the task of these beings is to serve the inhabitants of heaven. Finally, it seems that terms in the Quran concerning the hereafter are used metaphorically since such things are beyond human experience.
    Keywords: Quran, orientalists, homosexuality, tawaf, wildan, ghilmān
  • Azam Puyazadeh*, Mohammad Reza Rasuli Ravandi Page 87
    Throughout history, Quranic inscriptions have been of interest to researchers in art and architecture. This is evidenced by the profusion and diversity of works in these fields. “Inscriptions in Art and Architecture” by Sheila Blair and Jonathan Bloom takes an important step toward demonstration of the importance of the Quran in religious structures. In this article, some scholars in the field are introduced and their works examined. Additional concerns include examination of receptacles of Quranic inscriptions (e.g. coins and earthenware), criteria used by designers and builders (such as space utilized for creating a work), faith and beliefs, and role and function of verses (compatibility with the venue in question) as well as social, cultural and political conditions. The present paper provides a short report of “Inscriptions in Art and Architecture” along with complementary points and critiques of, for example, secular architecture.
    Keywords: Inscriptions, Quranic verses, coins, earthenware, selection criteria
  • Sayyed Mofid Hoseini Kohsari*, Abdolhossein Shoorcheh, Samira Hayati Page 109
    Quranic stories and their method of presentation have prompted orientalists to study and purportedly find fault with them in terms of literature and structure. Some such criticisms include failure to observe chronological order, repetition of stories, and omission of details. In the stories of prophets, the Quran tells the highlights of the stories with specific instructional purposes. Furthermore, for various aims, stories of prophets have been told in numerous Quranic chapters in different manners. Considering the readership as well as the purpose of gradual instruction, the Quran does not provide all details of stories. Thus, various orientalists, including Watt, have called aspects of Quranic stories into question. The present paper examines the views of orientalists in this regard and provides reasons for this manner of story-telling in the Quran.
    Keywords: Quran, orientalists, story, telling, story, guidance