فهرست مطالب

انتظار موعود - پیاپی 48 (بهار 1394)
  • پیاپی 48 (بهار 1394)
  • بهای روی جلد: 50,000ريال
  • تاریخ انتشار: 1394/12/13
  • تعداد عناوین: 6
|
  • مجتبی کلباسی صفحه 7
    شیخ صدوق علاوه بر تبحر در فقه و حدیث و کلام، در عرصه تفسیر شخصیتی کم نظیر است. این مقاله درصدد است با بررسی مطلع کتاب شریف «کمال الدین» و تفکیک مباحث و نکاتی که ایشان، از آیه سی ام سوره بقره استخراج کرده است، جایگاه شیخ صدوق را در عرصه تفسیر نشان دهد.
    این نوشتار، با تقسیم بندی مباحث، در شش موضوع کلی و بیان نکته ها، سامان یافته، که علاوه بر نشان دادن مذاق صدوق، با استناد به آیات قرآن، نکاتی مهم و اساسی در عرصه «امامت» و «مهدویت»، مطرح می سازد.
    کلیدواژگان: تفسیر، آیه خلافت، شیخ صدوق، خلیقه، خلیفه
  • غلامرضا بهروزی لک، ابراهیم باقرزاده صفحه 27
    کاربردهای «جامعه آرمانی دین» مهدویت در بدنه جامعه منتظر، از جمله مسائل مهم و قابل توجهی است که به دلیل نقش اجتناب ناپذیر آن در تحقق الگویی روشمند که بتواند اهداف و انتظارات جامعه دینی را فراهم کند، مورد توجه محققان و اندیشمندان قرار گرفته است؛ به ویژه این که امروزه وجود تمایلات دینی در جوامع جهانی و حضور تاثیرگذار و انکارناپذیر دین، به سرعت در حال توسعه است. جامعه منتظر، در صورتی می تواند در ترسیم وضعیت آینده جهان، جامعه ای با کیفیت و اثر گذار و الگویی برای دیگر ملت ها باشد که بر اصول و آرمان های خود پافشاری کند و بایسته های جامعه آرمانی دین (مهدویت) را سر لوحه فعالیت خود قرار دهد. تبین کاربردهای جامعه آرمانی دین (مهدویت)، از قبیل کارکرد سیاسی با هدف تاثیر گذاری بر آینده جوامع، کارکرد فرهنگی متاثر از فرهنگ انتظار، کارکرد عقیدتی، با هدف عمق بخشی و اصلاح باورها و بومی سازی آن در متن جامعه منتظر؛ می تواند گام موثری به منظور برنامه ریزی و حرکت به سوی ساختن آینده ای درخشان و نهایتا زمینه سازی برای ظهور امام عصر(عج) تلقی گردد.
    کلیدواژگان: کارکرد های جامعه آرمانی، مهدویت، جامعه منتظر، زمینه سازی
  • روح الله شاکری زواردهی، محسن شریعتی صفحه 51
    اندیشه «مسیحا» و «موعود» در تاریخ آیین یهود، همواره با اختلاف ها و فراز و نشیب هایی همراه بوده است؛ اما آیا باور داشت موعود، در عرصه های تربیتی و اجتماعی، برای یهودیان دارای فواید و دستاور دهایی بوده است؟ این جستار با روش توصیفی - تحلیلی به سوال مذکور پاسخ داده و معتقد است باور داشت موعود در آیین یهود، امری صرفا اعتقادی نبوده، بلکه بسته به کیفیت اعتقاد به آن، کارکردهایی برای یهودیان به عنوان پیروان دین الاهی، نه به عنوان دینی سیاسی و ابزار دردست صهیونیسم؛ در برداشته است و در واقع این باور، مکانیسم و اهرمی برای تحقق برخی از آرمان های آیین یهود به شمار می رود.
    به عبارت دیگر: اعتقاد به موعود، همواره برای یهودیان دستاوردها و کارکردهایی در عرصه معرفتی- اعتقادی، چون شریعت گرایی و ترغیب به توبه داشته و در عرصه اخلاقی- تربیتی، کارکردی چون امید افزایی و الگوسازی؛ و در عرصه اجتماعی- سیاسی، کارکردی چون پویایی و صبر افزایی، در پی داشته است.
    کلیدواژگان: کارکرد، موعودباوری، آیین، یهود، ماشیح
  • جمال فلاح یخدانی، محمدمهدی لطفی صفحه 69
    یکی از آموزه های مشترک ادیان ابراهیمی، اعتقاد به یک «منجی موعود» است که در پایان تاریخ، برای ایجاد صلح و امنیت و برقراری عدالت و ریشه کن کردن ظلم و فساد از جامعه بشری ظهور می کند. این اعتقاد، در بین پیروان ادیان ابراهیمی، آن قدر دارای اهمیت و اشتیاق است که هریک از پیروان، آرزوی درک چنین ایامی را در سر می پروراند. بنابراین، یکی از موضوعاتی که در بین پیروان ادیان ابراهیمی مورد بحث و گفت و گو قرار می گرفته، «توقیت» یا «تعیین زمان آمدن منجی موعود» است و این مسئله به این نکته منجر شده که بعضی افراد، زمان خاصی را برای آمدن منجی معین و بالتبع شور و شوق کاذبی را، ولو برای مدت کوتاهی در بین مردم ایجاد کنند. توقیت، مخصوصا زمانی که از جانب علما مطرح شده، پیامدهای جبران ناپذیری برای آن دین و پیروان داشته است. این نوشتار ابتدا اصل مشروع بودن «توقیت» را بر اساس متون مقدس هر دین و گفتار علما بررسی و سپس آسیب هایی را که توقیت برای آن دین و پیروان آن ایجاد می کند، تبیین و ترسیم می سازد.
    کلیدواژگان: توقیت، یهود، مسیحیت، اسلام، آسیب
  • سیدعلی موسوی نژاد، سیدابوالفضل موسوی آقداش صفحه 95
    نافرجامی «قیام توابین» و «قیام مختار» و افزایش انحراف ها و ظلم و جور بنی امیه سبب شد زید بن علی در سال 122ق. به پاخیزد. هرچند این قیام نیز نافرجام و زودگذر بود، زمینه ساز شکل گیری فرقه زیدیه و قیام دیگر زیدیان، مانند یحیی بن زید و نفس زکیه و سایر شیعیان شد. این قیام ها در بیش تر موارد، نافرجام و گذرا بودند؛ هرچند در برخی موارد به تشکیل حکومت نیز انجامید، مانند علویان طبرستان، زیدیه یمن و ادریسیان مغرب. زیدیه در بحث امامت و مهدویت، مانند مهدویت نوعی، عقایدی متفاوت از شیعه امامیه دارد. «مهدویت نوعی» از عقایدی است که عمدتا با آموزه های مشهور اهل سنت سازگار است؛ اما شواهد متعددی گویای مطرح بودن این عقیده در فرقه زیدیه است که خود انشعابی است از شیعه می باشد. در این نوشتار سعی شده است جایگاه امامت و مهدویت و مراد از مهدویت شخصیه و نوعیه در قیام زید تبیین گردد.
    کلیدواژگان: قیام، زید بن علی، مهدویت، زیدیه، منصور، مهدویت شخصی، مهدویت نوعی
  • مهدی یوسفیان، زهیر دهقانی آرانی صفحه 117
    نگاه ادیان و مکاتب مختلف در مورد «آخرالزمان» و «منجی»، شباهت ها و تفاوت هایی دارد. صاحب نظران هریک از مذاهب نیز با استناد به منابع پذیرفته شده در مکتب خویش، به تبیین دیدگاه دینی در این زمینه می پردازند و گاه در موارد اختلافی، گریزی تخطئه وار به نگاه مذاهب دیگر در زمینه نجات در آخرالزمان می زنند. در سال های اخیر، جریانی فکری درمیان گروهی از پیروان مسیحیت پروتستان شکل گرفته که درصدد اثبات تعارض شدید نگاه اسلام و مسیحیت در مورد حوادث آخرالزمان و ظهور منجی است. از جمله سردمداران این دیدگاه «جوئل ریچاردسون» است که با طرح نظریه «ضدمسیح اسلامی» شکل علمی و مستدلی به این تعارض داده و نظریه وی به طور گسترده ای مورد استقبال برخی دین مداران مسیحیت قرار گرفته است. این نوشتار، در گام اول به بررسی سابقه فکری ریچاردسون و زمینه های طرح و تقویت نظریه وی پرداخته و استنادات او به منابع دینی مسیحیت و اسلام و نیز ادعاهای او را بررسی و ارزیابی کرده است. طرح اشکالات روشی و محتوایی سخنان ریچاردسون، ذکر وجوه مثبت و منفی تحقیقات او و نیز راستی-آزمایی و نقد درون دینی و برون دینی آرای وی، به ویژه نظریه ضدمسیح اسلامی، از دیگر مباحث طرح شده در این مقاله است. روش تحقیقی این نوشتار، کتابخانه ای نرم افزاری بوده و با نگاه توصیفی تحلیلی نگاشته شده است.
    کلیدواژگان: مهدویت، جوئل ریچاردسون، ضدمسیح اسلامی، مستشرقین
|
  • Mojtaba Kalbasi Page 7
    In addition to have expertise in Hadith, Islamic jurisprudence, and Islamic theology, Sheikh Sadūq is a unique character in the realm of interpretation. This article seeks to demonstrate the position of Sheikh Sadūq in the field of interpretation by examining the prelude of the noble book of “Kamal al-Ddin” and separating the discussions and points he extracted from the thirtieth verse of Sūrah al-Baqarah. This article, in addition to showing Sheikh Sadūq’s taste, with reference to the Qur’anic verses, raises important and essential points in the field of “Imamate” and “Mahdism” and is arranged in six general topics and the expression of the points by dividing the discussions.
    Keywords: interpretation, Vicegerency verse, Sheikh Sadūq, the caliph
  • Gholamreza Behrouzi Lak, Ebrahim Baqherzadeh Page 27
    The functions of “religion’s Utopia” (Mahdism) in the body of society are among the important and notable issues, which have drawn the attention of researchers and scholars because of its inevitable role in the realization of a systematic pattern which can provide the aims and the expectations of a religious society. Particularly now, that the existence of religious tendencies in the world’s societies and the influential and undeniable presence of religion is rapidly growing. The waiting society can only be an effective and modelling society with quality for other nations in tracing the state of world’s future that insists on its principles and ideals and follow the requisites of religion’s Utopia (Mahdism) on top of their activities. Explaining the functions of the religion’s Utopia (Mahdism), such as its political function with the aim to affect the future’s societies, its cultural function affected by the waiting culture, its doctrinal function, with the aim of deepening, correcting and localizing beliefs in the waiting society, can be regarded as an effective step towards planning and moving toward building a bright future and finally paving the ground for the appearance of Imam of the Time.
    Keywords: the functions of Utopia, Mahdism, the waiting society, preparation
  • Rouh Allah Shakerie Zavardehie, Mohsen Shariatie Page 51
    The idea of “Messiah” and the “Promised One” in the history of Judaism has always been with disputes and vicissitudes; however, has believing in the Messiah had any advantages and achievements for the Jews in the educational and social areas? This article, with an analytical-descriptive method answers this question and believes believing in the Messiah in Judaism is not just a faith-related issue; rather, it has had functions depending on the quality of believing it for the Jews as the followers of a Divine religion, not as a political religion and a tool in the hands of Zionism. In fact, this belief is considered as a mechanism and a lever in the achievement of some of the goals of Judaism.
    In other words, believing in the Messiah has always had achievements and functions in perceptional-ideological areas like legalism and the encouragement of repenting, and in the moral and educational areas- it has functions like hope raising and modelling, and in the social-political areas, it has functions like dynamism and patience raising.
    Keywords: function, belief in Messiah, religion, Jews, Mashiah (Messiah)
  • Jamal Fallah Yakhdani, Muhammad Mahdi Lotfie Page 69
    One of the common teachings of the Abrahamic religions is the belief in a “Promised Savior” who appears at the end of the time to bring peace and security, establish justice, and eradicate oppression and corruption of the human society. This belief is so important and enthusiastic among the followers of Abrahamic religions that each of the followers nourishes the desire to be alive at that time in their minds. Thus, one of the topics discussed among the followers of Abrahamic religions is the “Timing” or “determining the time of the arrival of the Promised Savior” and this issue has led to the fact that some people have specified a time for the arrival of the Savior and therefore caused a false enthusiasm among people even for a short time. Timing, especially when raised by the scholars, has had irreversible consequences for the religion and its followers. This paper investigates the principle of legitimacy of “Timing” according to the scriptures of every religion and the sayings of its scholars, then, it explains the damages the Timing makes to that religion and its followers.
    Keywords: Timing, Jews, Christianity, Islam, damage
  • Seyyed Ali Mousavi Nezhad, Seyyed Abulfazl Mousavi Aaghdash Page 95
    The failure of “Tawwābin uprising” and “Mukhtār uprising” led Zaid ibn Ali to rise up against the increase of Umayyad’s corruption and oppression in 122 AH. Although this uprising was unsuccessful and short-lived, it paved the way for the formation of Zaidiyyah sect and the uprising of other Zaids such as Yahya ibn Zaid, Nafs-e-Zakkyeh (pure soul) and other Shiites. These uprisings failed in most cases and were temporary though some of them led to the establishment of a government like Alid dynasties of Tabaristan, Zaidiyyah of Yemen, and Idrisids of the West. Zaidiyyah has the beliefs different from Shi’as with regard to the discussion of Imamates and Mahdism, like typical Mahdism. “Typical Mahdism” is of beliefs, which is largely compatible with the teachings of Sunnis. However, there are several evidences illustrative of the presence of this belief among Zaidyyah sect as a branch of Shiite. This article intends to clarify the position of Imamates and Mahdism and the intention behind the personal and typical Mahdism.
    Keywords: uprising, Zaid ibn Ali, Zaidyyah, Mansour, personal Mahdism, typical Mahdism
  • Mahdi Yousefiyan, Zoheyr Dehghani Arani Page 117
    There are differences and similarities between the views of various religions and schools in regard with the “End Times” and the “Savior”. The scholars of each religion with the reference to all accepted sources in their own religion try to explain the religious views in this regard, and sometimes in the cases of dispute, they look at the other religions in relation to the salvation at the end of the time with a faultfinding proscription. In recent years, a flow of thought is formed amongst a group of Protestant Christians, which tries to prove a severe conflict between Islam and Christianity with regard to the event of the apocalypse and the appearance of the Savior. Among the leaders of this view is “Joel Richardson”, who has given a reasonable shape to this conflict by presenting his theory of “Islamic Antichrist” and his theory is widely welcome by some religious Christians. This article for the first step reviews Richardson’s thought background and the scenes behind the proposal and consolidation of his theory, assesses and evaluates his references to the religious sources of Christianity and Islam and his claims in this regard. Among the other subjects raised in this article are presenting the methodological and substantive faults of Richardson’s remarks, mentioning the positive and negative aspects of his research and verifying and inter-and-outer religiously criticizing his opinions specially his theory of Islamic Antichrist. The method used in this article is library-software and is written with a descriptive-analytic approach.
    Keywords: Mahdism, Joel Richardson, Islamic Antichrist, orientalists