فهرست مطالب

مهندسی اکوسیستم بیابان - پیاپی 9 (زمستان 1394)
  • پیاپی 9 (زمستان 1394)
  • تاریخ انتشار: 1394/12/12
  • تعداد عناوین: 9
|
  • سید مرتضی عراقی شهری، قاسمعلی دیانتی تیلکی *، بهزاد بهتری صفحات 1-10
    تنش شوری یکی از عوامل مهم قابل بررسی است که در مناطق بسیاری از جهان رشد گیاهان را کاهش می دهد. گونه هایAgropyron trichophorum و Agropyron pectiniforme گراس های چند ساله هستند که منبع تولید علوفه قابل دسترس چرا در مراتع و چراگاه های ایران می باشند. هدف این مطالعه تعیین آثار تنش شوری با NaCl روی صفات جوانه زنی trichophorum.A. و A. pectiniforme بود. طرح آزمایشی فاکتوریل (دو فاکتور تیمارهای گونه و سطوح شوری صفر، 50، 150 و 250 میلی مول کلرید سدیم) در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار و 50 عدد بذر در هر تکرار بود. داده ها به وسیله نرم افزار MSTAT-C آنالیز آماری شدند. اختلاف بین میانگین ها با آزمون دانکن (05/0P<) مقایسه شدند. نتایج نشان داد که افزایش شوری سبب کاهش معنی داری در شاخص بنیه بذر، درصد جوانه زنی، طول ریشه چه و طول ساقه چه گونه های trichophorum .A. و A. pectiniforme شد. نتایج مقایسه میانگین ها نشان داد که گونه trichophorum.A بالاترین درصد جوانه زنی، سرعت جوانه زنی و شاخص بنیه بذر، طول ریشه چه و طول ساقه چه در ترازهای مختلف شوری داشتند. در کل تیمارهای شوری بالاتر از 50 میلی مول NaCl اثر منفی روی صفات جوانه زنی بذر گونه های trichophorum .A. و A. pectiniforme داشتند.
    کلیدواژگان: تنش شوری، صفات جوانه زنی، کلرید سدیم، Agropyron pectiniforme، trichophorum Agropyron
  • وحید ویسی *، ابوالفضل رنجبر فردوئی، سید حجت موسوی صفحات 11-22
    فرایند بیابان زایی همواره با تخریب پوشش گیاهی و منابع آب و خاک همراه بوده که می تواند در شرایط اقلیمی متفاوت به وقوع بپیوندد و شدت آن بستگی به ویژگی های طبیعی منطقه دارد. به دلیل افزایش تخریب پوشش گیاهی به عنوان یکی از مهم ترین پیامدهای بیابان زایی، پایش تغییرات و ارزیابی روند آن جهت برنامه ریزی و مدیریت منابع ضروری است. بنابراین هدف از این پژوهش، تهیه نقشه پوشش گیاهی منطقه جنگلی نیمه خشک نواه کوه در سرپل ذهاب و بررسی نوع و روند تغییرات آن از طریق تصاویر چندزمانه MMS، TM، ETM+ و OLI، طی بازه زمانی 40 ساله (1975-2015) است. در این راستا از شاخص NDVI و روش طبقه بندی برای بارزسازی تصاویر و از تفاضل تصاویر و محاسبه سطح طبقات تغییر جهت بررسی نوع و روند تغییرات استفاده شد. نتایج حاکی از وجود بیشترین تغییرات افزایشی در کلاس تنک به معمولی (با مساحت 881/13 کیلومتر مربع) در دوره 1987-1984 و همچنین کلاس بدون پوشش به تنک (با مساحت 789/10 کیلومتر مربع) در دوره 1984-1975 است. درحالی که حداکثر تغییرات کاهشی در کلاس معمولی به بدون پوشش (با مساحت 944/6 کیلومتر مربع) در دوره 1998-1992 و کلاس معمولی به تنک (با مساحت 592/5 کیلومتر مربع) در دوره 1990-1987 نیز مشاهده شد. در مجموع نتایج پایش تغییرات بیانگر روند نزولی در پوشش گیاهی منطقه بوده که علت اصلی این تخریب را می توان به خشکیدگی درختان بلوط در اثر آفت، تداوم خشکسالی و جاده سازی نسبت داد.
    کلیدواژگان: پوشش گیاهی، پایش، روند تغییرات، دورسنجی، NDVI، نواه کوه
  • عباسعلی ولی *، سید حجت موسوی، سید موسی سادات احمدی صفحات 23-34
    در حال حاضر بیش از 80 درصد از سرزمین ایران در قلمرو اقلیمی خشک و نیمه خشک تا خشک نیمه مرطوب گسترده شده است که با توجه به ویژگی های طبیعی حاکم بر آن و شیوه های بهره برداری نامناسب، دارای شرایطی حساس و شکننده بوده و به صورت بالقوه و بالفعل در معرض پدیده بیابان زایی قرار دارد. لذا در این پژوهش با استفاده از مدل IMDPA که یکی از روش های ارزیابی بیابان زایی در مناطق خشک و نیمه خشک است، حساسیت اراضی حوضه مسجدسلیمان به بیابان زایی مورد ارزیابی قرار گرفت. بدین منظور پس از بررسی های اولیه، معیار اقلیم با شاخص های بارش، خشکی ترانسو و خشکسالی، معیار خاک با شاخص های بافت، عمق موثر، درصد سنگریزه و هدایت الکتریکی، و معیار آب با شاخص افت سالانه آب زیرزمینی، به عنوان عوامل موثر در بیابان زایی ملاک عمل قرار گرفت. سپس از طریق مدل IMDPA امتیازات هر شاخص در معیار مربوط، مشخص و ارزش هر معیار با روش میانگین هندسی امتیازات شاخص های آن محاسبه شد. در نهایت هریک از معیارها به صورت لایه های اطلاعاتی وارد محیط ArcGIS شدند و با تلفیق لایه های رستری معیارهای مذکور و محاسبه میانگین هندسی آن ها نقشه شدت بیابان زایی حوضه مسجدسلیمان تهیه شد. نتایج نشان می دهد که از نظر درجه بیابان زایی حدود 2774 کیلومتر مربع از مساحت حوضه در کلاس متوسط و حدود 23 کیلومتر مربع باقی مانده نیز در دو کلاس کم و شدید قرار دارد. معیار اقلیم با ارزش عددی 46/2 بیشترین تاثیر و معیار آب با ارزش عددی 25/1 کمترین تاثیر را در بیابان زایی منطقه دارد. همچنین معیار خاک با ارزش عددی 13/2 حاکی از شدت بیابان زایی متوسط است.
    کلیدواژگان: مدل IMDPA، مسجدسلیمان، بیابان زایی، ArcGIS
  • شیما نیکو *، بهرام قلی نژاد، حامد جنیدی صفحات 35-42
    آگاهی از خصوصیات کمی و کیفی بانک بذر خاک در اکوسیستم های مرتعی و تاثیر عوامل مدیریتی بر آن می تواند یکی از راهکارهای مناسب برای دستیابی به اهداف اصلاحی در محیط های طبیعی محسوب شود. در این پژوهش، اثر شدت های چرای دام بر ویژگی های بانک بذر خاک در بوته زار های مناطق خشک استان سمنان در سال 1389مورد مطالعه قرار گرفت. منطقه نمونه برداری به وسعت 500 هکتار شامل مناطق چرا نشده (قرق 17ساله)، منطقه با شدت چرای متوسط و منطقه چرای سنگین (با انجام برآورد مقایسه ای برداشت اندام هوایی نسبت به منطقه قرق) به فاصله نزدیکی از هم تعیین شدند. در هر تیمار نمونه برداری از خاک به روش تصادفی سیستماتیک در قالب 20 پلات 1×1 مترمربعی به فواصل 50 متر از هم و در طول 4 ترانسکت به طول 200 متر انجام شد. نمونه برداری از خاک در داخل هر پلات از دو عمق 05 و 510 سانتی متری و توسط آگر به شعاع 3 سانتی متر انجام شد. در هر تیمار در مجموع 20 نمونه و در مجموع 60 نمونه خاک جمع آوری و به محیط گلخانه منتقل شد. نمونه های خاک الک شده و داخل ظروفی به ابعاد 40*40 سانتی متری کشت شدند. پس از اتمام مرحله کشت گلخانه ای، تراکم بذور هر گونه در واحد سطح برحسب تعداد در مترمربع محاسبه شد. با احتساب تراکم بذر هر گونه در مترمربع، نسبت فراوانی هر گونه به نسبت کل گونه های موجود محاسبه شد. سپس با استفاده از شاخص تنوع شانون- وینر، تنوع گونه ای در واحد سطح محاسبه شد. مقایسه داد ه ها در قالب طرح کاملا تصادفی و با استفاده از آزمون تجزیه واریانس یک طرفه استفاده شد. مقایسه خصوصیات بانک بذر در دو عمق مورد مطالعه نیز با استفاده از آزمون تی استیودنت مستقل انجام شد. نتایج مبین تاثیر معنی دار شدت چرا و همچنین عمق خاک بر تراکم بذر است. هر دو تیمار چرای متوسط و سنگین تاثیر معنی داری بر تراکم بانک بذر خاک در واحد سطح نسبت به تیمار چرا نشده ایجاد کردند. بیشترین کاهش تراکم بذر بر اثر افزایش عمق در تیمار قرق و به میزان 5/43 درصد محاسبه شد. این مقدار کاهش برای تیمار چرای متوسط و سنگین به ترتیب 4/24 و 9/21 درصد برآورد شد. همچنین چرای دام با شدت متوسط تغییر معنی داری در تنوع بانک بذر خاک نسبت به منطقه قرق در لایه های مختلف ایجاد نکرد، اما در تیمار چرای شدید، تنوع بانک بذر خاک در عمق اول (5/39 درصد) و عمق دوم (51 درصد) به طور معنی داری کاهش یافت.
    کلیدواژگان: شدت چرا، تنوع بذر، تراکم بذر، بانک بذر خاک، سمنان
  • محرم اشرف زاده، رضا عرفانزاده * صفحات 43-56
    این مطالعه با هدف بررسی اثر تاج پوشش درخت کنار (Ziziphus spina-christi) بر خصوصیات بانک بذر خاک (تراکم، غنای گونه ای و تشابه بانک بذر با پوشش گیاهی روزمینی) در مراتع جنوب استان فارس انجام شد. جهت انجام این مطالعه،40 پلات 4 متر مربعی در زیر درخت کنار و محیط اطراف آن مستقر گردیدند و نمونه های خاک از دو عمق 5-0 و 10-5 توسط اوگر برداشت شد. پوشش گیاهی روزمینی نیز در فصل رشد گونه های گیاهی شناسایی و ثبت گردید. جهت مقایسه هریک از خصوصیات بانک بذر خاک بین دو منطقه (زیرتاج پوشش و خارج آن) از آزمون t جفتی استفاده شد. همچنین از این آزمون جهت مقایسه هر یک از خصوصیات بانک بذر خاک بین دو عمق هر منطقه نیز استفاده شد. نتایج نشان داد که تراکم، غنای گونه ای و تشابه بانک بذر خاک با پوشش روزمینی در زیر تاج پوشش درخت کنار بطورمعنی داری بیشتر از فضای باز اطراف آن می باشد. ضمن اینکه تراکم و غنا گونه ای در عمق 5-0 بطور معنی داری بیشتر از عمق 10-5 سانتی متر بود. می توان گفت که تاج پوشش گونه های درختی عاملی در جهت حفظ و ذخیره بانک بذر خاک گونه های گیاهی بویژه علفیها می باشد و بنابراین تاکید بر حفظ آنها در مراتع خشک می گردد.
    کلیدواژگان: بذور خاک، گياهان چوبي، گياهان علفي، حفاظت
  • لیلا فاضل دهکردی *، طیبه السادات سهرابی، فرهاد محمودی کهن صفحات 57-70
    خشکسالی پدیده ای طبیعی و اقلیمی است که موجب اختلال در اکوسیستم می شود. اکوسیستم های مرتعی مناطق خشک که بخش چشمگیری از سرزمین ما نیز در قلمرو آن قرار دارد، در مجموع نظام های شکننده ای هستند که در برابر تغییرات اقلیمی به سادگی در معرض انهدام قرار می گیرند. بنابراین شناخت و پایش خشکسالی با شاخص های معتبر، اولین قدم در جهت مدیریت این پدیده محسوب می شود. پایش خشکسالی با استفاده از سیستم های سنتی مرسوم دشوار است. فناوری سنجش از دور علی رغم عمر کوتاه خود، به همراه سیستم های اطلاعات جغرافیایی، توانایی خود را در ارائه اطلاعات سودمند و بموقع درباره پدیده خشکسالی نشان داده است. تحقیق حاضر در مراتع استان یزد و به منظور پایش خشکسالی انجام شده است. نظر به مقایسه رابطه بین شاخص های ماهواره ای و شاخص خشکسالی اقلیمی و تعیین کارایی شاخص های ماهواره ای، به منظور برآورد شاخص اقلیمی SPI آمار بارندگی ماهانه، نزدیک ترین ایستگاه های هواشناسی به تیپ های مرتعی مورد مطالعه در دوره زمانی 2000-2008 به کار گرفته شد. برای استخراج شاخص های ماهواره ای (NDVI، EVI،NMDI ، LST و TCI) تصاویر سنجنده مودیس با قدرت تفکیک 500 متر، فاصله زمانی برداشت هشت روز برای بازه زمانی 2000 تا 2007 و در ماه های فوریه تا سپتامبر یعنی ماه های رشد، قبل و بعد از آن تهیه شد. نتایج شاخص خشکسالی SPI در سایت های مرتعی استان یزد نشان داد که طی سال 2000 خشکسالی شدید و در 2007 ترسالی رخ داده است. بررسی شاخص در بازه های زمانی 3، 6، 9، 12، 18 و 24 ماهه نشان داد که نوسانات خشکسالی در بازه های زمانی کوتاه مدت در مقایسه با بازه های زمانی بلندمدت بیشتر است، اما تداوم کمی دارند. با توجه به ارتباط خشکسالی و بارندگی، بررسی نتایج شاخص خشکسالی هواشناسی و مقادیر بارندگی نشان داد که شاخص خشکسالی در بازه زمانی سه و نه ماهه با مقادیر بارندگی در سطح یک درصد همبستگی معنی دار دارند. به عبارت دیگر، تغییرات مقادیر بارش ماهانه بر روند تغییرات شاخص SPI در بازه زمانی کوتاه مدت موثر است. مقایسه آماری بین نتایج به دست آمده از محاسبه شاخص های ماهواره ای با شاخص خشکسالی هواشناسی نشان داد که شاخص SPI در بازه کوتاه مدت با شاخص های حرارتی و شاخص NMDI در سطح یک درصد، بیشترین همبستگی را نشان می دهد.
    کلیدواژگان: پایش خشکسالی، سنجنده مودیس، مراتع استان یزد، شاخص اقلیمیSPI
  • حمید علی پور *، آرش ملکیان، میرمسعود خیرخواه زرکش، سعید قره چلو صفحات 71-80
    در حال حاضر پخش سیلاب بر آبخوان ها یکی از روش های مناسب برای مهار و استفاده بهینه از سیلاب و تغذیه مصنوعی آب های زیرزمینی در مناطق خشک و نیمه خشک به شمار می رود. تعیین مکان مناسب با دقت و سرعت مورد نیاز برای پخش سیلاب از اهمیت بسیاری برخوردار است. در این پژوهش، چهار معیار اصلی، هشت زیرمعیار و 24 شاخص مشخص شد. معیارها، زیرمعیارها و شاخص های پخش سیلاب با استفاده از روش دلفی غربال و درجه و درصد اهمیت آن ها تعیین شد. برای این منظور پرسشنامه نظرسنجی متخصصان (پرسش نامه دلفی) حاوی معیارهای استخراج شده، تهیه و در اختیار متخصصان قرار گرفت. برای هر معیار، زیرمعیار و شاخص دو مولفه آماری شامل درصد اهمیت معیار و درجه اهمیت معیار محاسبه شد تا براساس نمودار اهمیت معیار امکان گزینش معیارهای منتخب فراهم شود. اولویت بندی معیارها، زیرمعیارها و شاخص ها از روی درجه اهمیت و درصد اهمیت هر معیار تعیین شد. در نهایت به کمک سیستم اطلاعات جغرافیایی نقشه های مکان یابی تهیه شد. نتایج نشان داد که با توجه به فرم پرسشنامه، نظریات کارشناسان و نمودارها، در مکان یابی پخش سیلاب برای حوزه آبخیز ایور به ترتیب شاخص های نفوذ خاک، کیفیت سیلاب، بافت خاک، شیب و حضور قنات و زیرمعیار آب، آبخوان و توپوگرافی و معیار نفوذ و سیلاب بااهمیت و مناسب شناخته شدند. مناطق مستعد پخش سیلاب در واحدهای کواترنری مسیل ها و مخروطه افکنه ها، پادگانه های آبرفتی تراس بالا و پایین قرار گرفته اند که از علل آن می توان به قرار گیری این واحدها در حواشی آبراهه های اصلی، تشکیل شدن از رس و سیلت خیلی کم، ماسه و گراول فراوان و قرار گرفتن در ارتفاعات پایین تر و شیب های کم اشاره کرد.
    کلیدواژگان: مکان یابی، روش دلفی، سیل، معیار، شاخص
  • حمید ترنج زر *، آزاده فتحی صفحات 81-94
    نبکاهایی که توسط پوشش گیاهی ایجاد می شوند، پدیده ای معمول در چشم اندازهای خشک و نیمه خشک محسوب می شوند و نقش مهمی در جلوگیری از فرسایش و تثبیت ماسه های روان ایفا می کنند. یکی از گیاهان بومی مهم کویر میقان اراک که می تواند خود را در برابر فرسایش بادی حفظ کند و نبکا را تشکیل دهد، گونه بره تاغ (Halocnemum strobilaceum) است. این تحقیق با هدف بررسی نقش گیاه بره تاغ در تشکیل نبکا و رابطه مورفومتری آن با ماسه تجمع یافته در ارضی ماسه ای حاشیه کویر میقان اراک، 26 نبکا در سطح 1000 متر مربع مورد مطالعه قرار گرفت. به منظور بررسی ویژگی های مورفومتری نبکاها و مقدار ماسه تجمع یافته در این تیپ گیاهی، پارامترهایی همچون طول، عرض و ارتفاع نبکاها و تاج پوشش گیاهی هر کدام به صورت مجزا مورد اندازه گیری قرار گرفت و نتایج نشان داد که گونه بره تاغ به طور میانگین قادر به تثبیت مقدار 1/74 مترمکعب خاک معادل 56/118 تن در هکتار است که با توجه به ابعاد نبکاهای تشکیل شده رقم قابل توجهی بوده و باعث جلوگیری از فرسایش خاک می شود. همچنین حجم نبکا با قطر تاج پوشش و مساحت تاج پوشش گیاه همبستگی معنی دار در سطح احتمال 5 درصد (*68/ 0r=) داشت و با ارتفاع گیاه رابطه معنی داری وجود نداشت.
    کلیدواژگان: بره تاغ، فرسایش بادی، کویر میقان، نبکا
  • ابراهیم امیدوار *، عطااله کاویان، کریم سلیمانی، سمیه مشاری صفحات 95-107
    براساس رابطه جهانی فرسایش خاک (USLE) یکی از عوامل شش گانه موثر بر فرسایش آبی، فرسایش پذیری خاک (K) است. محاسبه فاکتور K با استفاده از اندازه گیری های مستقیم روی کرت های طبیعی دقیق تر انجام می شود که این امر در مساحت های بزرگ غیرممکن است. برای مقابله با این مسئله مقادیر اندازه گیری شده فاکتور K را به خصوصیات خاک ارتباط داده و از نقشه های طبقه بندی خاک استفاده می کنند. در مطالعه حاضر، قابلیت نقشه خاک شناسی به منظور استفاده به عنوان نقشه فرسایش پذیری خاک در مقیاس حوزه آبخیز مورد ارزیابی قرار گرفت. این موضوع با استفاده از بررسی تغییرات فاکتورهای برآورد کننده فرسایش پذیری خاک در تیپ های مختلف موجود در نقشه خاک شناسی دنبال شد. همچنین به منظور نشان دادن پراکنش مکانی فاکتور K از تکنیک زمین آمار و روش کریجینگ استفاده شد. نتایج حاصل از این تحقیق نشان داد که از بین پارامترهای برآوردکننده فرسایش پذیری خاک درصد سیلت، ساختمان خاک و نفوذپذیری دارای اختلاف معنی داری در برخی از تیپ های خاک بوده و درباره سایر پارامترها و همچنین فاکتور K اختلاف معنی داری مشاهده نشد. بنابراین در یک نتیجه گیری کلی از این پژوهش می توان گفت که نقشه های معمولی تیپ های خاک در منطقه مورد مطالعه، قابلیت استفاده برای محاسبه فاکتور فرسایش پذیری را ندارند.
    کلیدواژگان: نقشه خاک، فاکتور فرسایش پذیری، GLM، زمین آمار، کریجینگ
|
  • Seyed Morteza Araghi Shahri, Ghasem Ali Dianati Tilaki *, Behzad Behtari Pages 1-10
    Salinity stress is considered as one of the major factors that reduce plant growth in many regions in the world. Agropyron pectiniforme and Agropyron trichophorum species are perennial grasses species that product valuable forage and grazing material in pasture and rangelands of Iran. The aim of this study was determining effect of salinity stress with NaCl on seed germination traits of Ag. pectiniforme and Ag. trichophorum species. The experimental design was a two factorial (species treatments and salinity levels or salt stress 0, 50, 150, 250 mM NaCl) arranged in a completely randomized design with three replicates and 50 seeds per replicate. The data were statistically analysed by the MSTAT-C, computer program. The difference between the means was compared using Duncan test (P
    Keywords: salinity stress, germination traits, NaCl, Agropyron pectiniforme, Agropyron richophorum
  • Vahid Vaisi *, Abolfazl Ranjbar, Fordoei, Sayed Hojjat Mousavi Pages 11-22
    Desertification process has always been led to destruction of vegetation cover and soil and water resources that can occur in different climatic conditions, the intensity of which depends on the natural conditions of the region. Due to the increase in destruction of vegetation as one of the most important consequences of desertification, monitoring the changes and assessment of their trends are essential for planning and resources management. Therefore, the aims of this study were to map the vegetation cover of Navah-Kooh semiarid forests in Sarpol-e-Zahab, and asseying the type and trend of changes using multi-temporal images of MSS, TM, ETM and OLI sensors during a 40-year period (1975-2015). In this regard, the NDVI and classification method were used to enhance the images. Also, the images difference and calculating the area of changes classes were used to determine the type and trend of changes. The results indicate that there are the greatest increasing changes in the rare to normal vegetation class (with area 13.881 km2) in the periods 1984-1987, and also in the non-vegetation to rare vegetation class (with area 10.789 km2) in the periods 1975-1984. Whiles, the maximum of decreasing changes were observed in the normal to non-vegetation class (with area 6.944 km2) in the periods 1992-1998, and also in the normal to rare vegetation class (with area 5.592 km2) in the periods 1987-1990. Overall, the results of changes detection have shown a decreasing trend in vegetation cover of the study area that could be said the main reasons of the destruction are the forests dryness by oak, droughts duration and road construction.
    Keywords: Vegetation Cover, Monitoring, Changes Trend, Remote Sensing, NDVI, Navah Kooh
  • Abbasali Vali *, Seyed Hojjat Mousavi, Seyed Mousa Sadat A. Ahmadi Pages 23-34
    Above 80 percent of Iran is currently located in arid and semi-arid to dry and sub-humid climates and they have sensitive conditions given the climatic conditions and natural characteristics of these regions and improper utilization methods, hence they are potentially and actually subject to the phenomenon of desertification. In this research, the sensitivity of the lands of Masjedsoleiman Area to desertification is evaluated by using IMDPA model, which is one of the methods of desertification assessment in arid and semi-arid regions. For this purpose, after initial assessments 3 criteria, including Climate, Soil and Water, were selected as the effective criteria in desertification of the region with different indices. By using the above-stated method, the scales of each index was obtained in the related criterion and the value of each criterion was calculated using geometric average of the scales of the indices. Then each criterion was elaborated in ArcGIS as database layers. By integrating raster layers of the stated criteria, calculating geometric average of the criteria and analyzing them by using the mentioned model, desertification intensity map of the studied regions was obtained. The results showed that about 2774 square kilometers of the studied area was found to be in medium class of desertification and about 23 square kilometer of the region was in two classes of low and high desertification. Climate with the numerical value of 2.46 and Water with the numerical value of 1.25 had respectively the highest and lowest effects in desertification of the region. Soil, with the numerical value of 2.13, shows the medium desertification intensity.
    Keywords: IMDPA Model, Masjedsoleiman, Desertification, ArcGIS
  • Shima Nikoo *, Bahram Gholinejad, Hamed Joneidi Pages 35-42
    At this research, the effect of the grazing intensity on the features of the soil seed bank in shrub lands in arid zones in Semnan province was studied. The sampling area (500 hectares) was determined including no-grazing area (un-grazed 15 years), the moderate grazing intensity and the high grazing intensity area near the close of interval each other. In each treatment of soil sampling, systematic sampling was done within the 20 plots of 1 × 1 m intervals along 4 transect of 50 meters and a length of 200 m. Soil samples from each plot at depths of 0-5 and 5-10 cm and radius 3 cm was done by Auger. In each treatment, a total of 20 samples and finally 60 soil samples were collected and transferred to the greenhouse environment. Soil samples were planted with dimensions of 40 x 40 cm sieve containers. After finishing the greenhouse cultivation, seed density per unit area in terms of number of species per square meter was calculated. Considering the density of seeds per square meter, the ratio of frequency of each species to all species was calculated. One-way ANOVA was used to compare the data. Independent student t -test used to compare characteristics of the seed bank was also studied in tow depths. Results show a significant effect because the intensity and depth of seeding is. Both moderate and heavy grazing treatments were created impact on soil seed bank density per unit area. The highest and lowest seed density fluctuations due to the increased depth of the treatments no-grazing (43.5%) and heavy grazing (21.9%) was estimated. The average grazing intensity not changes significantly in the soil seed bank diversity than Un-grazed areas in different layers. But in the heavy grazing, soil seed bank diversity was significantly decreased in the first depth (39.5%) and the second depth (51%).
    Keywords: Grazing intensity, seed variety, Seed density, soil seed bank, Semnan
  • Moharram Ashrafzadeh, Reza Erfanzadeh* Pages 43-56
    This study aimed to investigate the effect of canopy cover of individual woody patches on soil seed bank characteristics viz. density, richness and the similarity between soil seed bank and above ground vegetation. The study was conducted in Mazayjan, Zarindasht, south of Fars province in 2013. Therefore, 40 4m2 plots beneath and outside of Ziziphus spina-christi (dominant woody species) were established. Soil samples were collected within two depths (0-5 and 5-10 cm) in each plots by augur to test the germination of the seeds buried in the soil in the greenhouse. Above ground vegetation was also estimated at the growth season. Paired t-test was used to compared soil seed bank characteristics between the two depths, and between inside and outside of the Z. spina-christi canopy cover. The results showed that seed bank density, richness and its similarity with above ground vegetation were significantly higher inside the patches than bare soil. Seed density and richness were significantly higher in the upper than lower layer of soil. As a result, in the dry region, the cover of woody plants is important in conservation of soil seed bank particular for herb species e.g. Asphodelus albus, Antigonon sp., Stipa capensis, Plantago stokessi and Geranium sp.
    Keywords: Soil seeds, Woody plants, Herb plants, Conservation
  • Leila Fazel Dehkordi *, Tayebeh Alsadat Sohrabi, Farhad Mahmoodi Kohan Pages 57-70
    Drought is a natural and climatic phenomenon that occurs in world wide areas every year and occurrence becomes an inevitable issue. This phenomenon is impaired in ecosystem. Arid rangeland ecosystems are a significant part of our land that is brittle systems that climatic changes are useful to simply unfounded destruction. Therefore, drought identifying and monitoring valid descriptive statistics indicators is the first step toward managing this phenomenon. Drought monitoring by using traditional systems is difficult. Remote sensing technology, coupled with geographic information systems, their ability in data performance has shown that in time of drought. This study was conducted at rangelands of Yazd Province to monitor of drought. In this study has been trying to research this index NDVI, EVI, NMDI, LST and TCI bands of MODIS images extracted from the data and precipitation data from climatology stations to use the range . Regarding the comparison between drought indices and indicators for climate satellite and satellite set performance indicators , to evaluate the climatic index SPI closest climatology stations to the monthly precipitation statistics for the period 2000-2008 types of rangeland in the study was used . To extract the parameters of satellite imagery resolution bands of MODIS images of 500 meters, the eight -day harvest interval for the period 2000 to 2012 and during the months of February through September, before and after it was prepared. Due to the different periods of precipitation data and satellite imagery, Joint Range Index Comparison between 2000 -2007 was considered. Data from other years was used to verify the accuracy of the results. Indices at intervals of three, six, nine, 12, 18 and 24 months showed that the volatility of short-term drought intervals greater than long-term intervals. But enjoying a bit of persistence. So in short periods of drought month intervals is greater than the other. Regarding the relationship between drought and precipitation, precipitation and meteorological drought index results showed that drought index ranged from three to nine months; with precipitation amounts of one percentage correlations are significant. In other words, changes in the amount of monthly precipitation index SPI is effective in short-term timeframe. Statistical comparison between results of calculation of satellite indicators and meteorological drought index showed that SPI index in short term with heat index and NMDI index has the highest correlation in one percent level.
    Keywords: Drought monitoring, MODIS sensor, Rangelands of Yazd Province, Climatic index SPI
  • Hamid Alipour *, Arash Malekian, Mirmasoud Kheirkhah Zarkesh, Saeed Gharacheloo Pages 71-80
    Now floodwater spreading on aquifers is one of the suitable methods for control and efficient use flood and artificial feed groundwater in arid and semi-arid regions and determine appropriate locations with accuracy and required speed for floodwater spreading it is of utmost importance. In this study, were identified main criteria four, sub criteria eight and indicators 24 Criteria, sub criteria and indicators flood water spreading bolterusing Delphi method and determine their degree and percent importance. For this purpose, a questionnaire experts survey (Delphi questionnaire) containing extracted criteria preparation and was in the hands of specialists. For each criteria, sub criteria and indicators calculated criteria percent importance and importance degree. According to the criteria importance the chart be provided selection possible elected criteria. criteria, sub criteria and indicators Prioritization was determined of the percent importance and importance degree each criterion. Finally GIS help were prepared site selection maps.The results showed that according to questionnaire and the opinions experts and charts in site selection flood water spreading watershed ivar respectively soil infiltration indicators, flooding quality, soil texture, slope, and the presence aqueduct and sub criteria water, aquifer and topography and infiltration and flooding criteria were considered important and appropriate. Region prone to floodwater spreading are located in quaternary units the watercourse and alluvial fans, alluvial terraces up and down terraces that the causes can cited be placed units these in the margins of the main channels, consisted of clay and silt very low, sand and gravel abundant and be at the lower elevations and low slopes.
    Keywords: site selection, Delphi, floods, criteria, indicators
  • Hamid Toranjzar *, Azadeh Fathi Pages 81-94
    Nebkhas, which are formed by shrubs, are a common phenomenon in arid and semiarid landscapes and play important roles in preventing soil erosion and nutrient loss. Halocnemum strobilaceum is one of the important indigenous plant species of Mighan playa that can not only protects itself against wind erosion but also reduces sediment removal and can forms Nebkha phenomenon. This study aims at examining the role of Ha strobilaceum in controlling wind erosion (Nebkha formation), and its morphometric relation with the accumulated sand in marginal dune land of Mighan playa, Arak, Iran. This study performed at an area of 1000 square meter. In order to analyze the morphometric characteristics of Nebkhas and the amount of accumulated sand in this Vegetative type, parameters including length, width and height of the Nebkhas and canopy cover of Ha strobilaceum were measured separately. The results reveal that Ha strobilaceum can stabilize 74.1m3h-1 equal to 118/56 ton/ha that average is a remarkable number considering the dimensions of the Nebkhas and can prevent soil erosion. So there are correlation among Nebkha volume and large diameter and canopy area, (r=0.68*). and There was no significant relationship between Nebkha volume and plant height (from the top Nabka).
    Keywords: Arak, Halocnemum strobilaceum, Wind Erosion, Nebkha, Playa
  • Ebrahim Omidvar *, Ataollah Kavian, Karim Solaimani, Somayeh Mashari Pages 95-107
    Soil erodibility is one of the six components affecting water erosion of the universal soil loss equation (USLE). K-factor ýis best obtained from direct measurements on natural plots. This is an infeasible task on large scales. To overcome this ýproblem measured K-factor values have been related to soil properties and the soil classification maps are used. The ýcurrent research examines the ability of the soil maps for calculation of erodibility factor in the watershed scale. This ýsubject was followed by investigation of difference of erodibility components among the soil types of Darabkola ýWatershed. Also, geostatistical technique with Kriging method are used for representation of the spatial distribution of ýK-factor. Results showed that among the K-factor components, percent of silt, structure class and permeability had ýsignificant difference between some of soil types, and other components and K-factor didn’t have significant ýdifference. In conclusion any coincidence seemed between erodibility map and soil types map.
    Keywords: Soil map, Erodibility factor, GLM, Geostatistic, Kriging