فهرست مطالب

  • پیاپی 12 (پاییز 1394)
  • تاریخ انتشار: 1394/07/11
  • تعداد عناوین: 6
|
  • محمد نقی نظر پور، روح الله عبادی * صفحات 7-32
    در میان ابزارهای سیاست پولی عملیات بازار باز به دلیل انعطاف پذیری بالا، سرعت و کارایی مناسب، اثر بخشی سریع، کنترل کامل بانک مرکزی بر حجم عملیات و نقش برجسته آنها در توسعه ی بازارهای مالی و تسهیل مدیریت بدهی بخش عمومی از اهمیت وی‍ژه ای برخوردار هستند. بکارگیری این ابزار در سیستم بانک مرکزی ج. ا. ایران پس از تصویب قانون عملیات بانکداری بدون ربا از چند جهت با مشکل مواجه است. جهت اول مجاز نبودن استفاده از اوراق قرضه مبتنی بر نرخ بهره است. جهت دوم فقدان بازار ثانویه گسترده، عمیق و کارا ست و جهت سوم خرید و فروش برخی از اوراق بهادار اسلامی در بازار اولیه و عدم امکان خرید و فروش آنها در بازار ثانویه است. هیچیک از ابزارهای پیشنهادی قابلیت جایگزینی عملیات بازار باز را نداشته و حال آنکه همه صاحبنظران مسائل بانکی وجود چنین ابزاری را برای مقابله با بحران های مقطعی و بهره گرفتن از آن برای سیاست گذاری و برنامه ریزی بلندمدت را ضروری می دانند. در این مطالعه به روش توصیفی و تحلیل محتوا با توجه به اهمیت استفاده از این ابزار جهت اعمال سیاست های پولی بانک مرکزی و عدم توسعه بازارهای ثانویه، فرضیه تحقیق مبنی بر «گسترش بازارثانویه اوراق بهادار اسلامی، شرط موفقیت به کارگیری عملیات بازار باز توسط بانک مرکزی است » مورد بررسی قرار گرفت و نتایج حاصل از این مطالعه نشان می دهد یکی از راه هایی که می توان با استفاده از آن عملیات بازار باز را در کشور کارا، گسترده و از همه مهمتر مطابق ضوابط شرعی تعریف نمود، توجه به بازارثانویه و گسترش آن است تا علاوه بر مبتنی نبودن بر نرخ بهره و انطباق با قوانین اسلامی، کارایی اقتصادی نیز داشته باشد. به کارگیری بازار ثانویه در ابزارهای مالی جدیدی که قابلیت نقل و انتقال داشته و امکان شکل گیری بازار ثانویه برای آن وجود داشته باشد، میسر می شود.
    کلیدواژگان: بازار ثانویه، عملیات بازار باز، سیاست پولی، اوراق بانک مرکزی
  • حسن آقا نظری * صفحات 33-46
    نهاد عبارت است از مجموع قواعد قوام بخش که نظام مند می باشند. مثلا ازدواج نهاد است؛ زیرا مجموعه ای از قواعد قوام بخش که دارای نظام اند، اساس آن را تشکیل داده اند. همچنین دولت به عنوان نهاد، دارای مجموعه ای از قواعد قوام بخش که دارای نظام اند، شالوده آن را به وجود آورده است. مالکیت نهاد است زیرا خانواده ای از قواعد قوام بخش و دارای نظم خاص، آن را فراگرفته است. بر این اساس دریافت درک صحیح از چیستی نهاد وابسته به فهم روابط میان قواعد قوام بخش است که مجموع آنها در نظامی واحد و مرتبط، نهاد مربوطه را شکل داده اند. با شناخت این روابط بین قواعد قوام بخش زمینه شناخت ساختار جامعه نیز فراهم می شود. سرمایه اجتماعی که در این مقاله به آن پرداخته شده، نهادی بر پایه اعتماد اجتماعی است و نیاز به استفاده از مقررات را که هزینه بر هستند کاهش می دهد و مبادلات و فعالیت های اقتصادی را روان تر می کند. در چنین شرایطی بازدهی سرمایه فیزیکی و انسانی، معقول تر به نظر می رسد. با التزام به تعهدات و قراردادها اصل اعتماد در لایه های اجتماعی تقویت و در نتیجه هزینه مبادله کاهش پیدا می کند. در آموزه های اسلامی نیز به نهاد اخلاقی وفا و التزام به تعهدات و قراردادهای مالی و غیر مالی تاکید و تخلف از آنها مورد نکوهش شدید قرار گرفته است .
    کلیدواژگان: نهاد، سرمایه اجتماعی، اعتماد، نهادهای اخلاقی، آموزه های اسلامی
  • حسین حشمتی مولایی *، احمد حشمتی مولایی صفحات 47-68
    توسعه مالی و اهمیت فزاینده رقابت مالی، مستلزم بررسی فرآیندهای اخلاقی در نهادهای مالی است. بنابراین در این مقاله ابتدا نقش اخلاق در مدیریت نهاد های مالی مورد بررسی قرار می گیرد و سپس تاثیر جانبی ضوابط اخلاق سازمانی از منظری جدید به عنوان منابعی که تسهیل کننده فعالیت اصلی مدیریت نهادهای مالی هستند، مورد تجزیه و تحلیل قرار خواهند گرفت. به عنوان بخشی از این تجزیه و تحلیل، مجموعه ای از فرضیات تحقیق برای مشخص نمودن رابطه میان اخلاق و سبک مدیریت سازگار با آن در هریک از چهار حوزه خلق ارزش، ذخیره سازی، انتقال و ابزارهای متناسب آن، در نهادهای مالی ارائه شده است.
    کلیدواژگان: اخلاق سازمانی، فرایندهای اخلاقی، نهادهای مالی، مخاطرات اخلاقی، کژگزینی، کژمنشی
  • نفیسه صالح نیا، تقی ابراهیمی سالاری * صفحات 69-92
    یکی از فروض اساسی کارآیی بازارهای رقابتی، فرض اطلاعات کامل است که این فرض در سال های اخیر زیر سوال رفته، و عدم تقارن اطلاعات در بازار به عنوان موضوعی مهم مورد توجه اقتصاددانان قرار گرفته است. مطالعات نشان می دهد عدم تقارن اطلاعات کارآیی بازار را زیر سوال می برد. بازارها از جمله عناصر اساسی اقتصاد هستند و از این رو ارائه مدل هایی از بازار کارا از اصلی ترین دغدغه های اقتصاددانان در زمانهای مختلف بوده است. بازار کار در کنار بازار کالا، پول و سرمایه، نظام اقتصادی را شکل می دهد. عدم تقارن اطلاعات در این بازار می تواند کارآیی این بازار را دچار اختلال کند. مثلا، اگر هنگام استخدام نیروی کار، کارفرما قادر به تشخیص کارگر با بهره وری پایین یا بالا نباشد، ممکن است که بازار نیروی کار او رو به اضمحلال رود و به بازاری تبدیل شود که در آن تنها افراد با بهره وری پایین، با دستمزد کم، استخدام شوند، هزینه ها افزایش یابد، کارگران با استعداد از بازار خارج شوند و... بنابراین بازارهای با اطلاعات ناقص عموما ناکارا هستند. از این رو باید در جهت کاهش عدم تقارن اطلاعات در بازار گام برداشت. با بررسی بازار کار اسلامی درمی یابیم که اسلام با در نظر گرفتن عدم تساوی اطلاعات از همان ابتدا به دنبال ارائه مدلی از بازار بوده که عدم تقارن اطلاعات در آن به حداقل رسیده باشد. عناصر اخلاقی کار و تولید در آموزه های دینی بسیار گسترده است و ارزش کار و تولید در اسلام، به رعایت اخلاق و ارزش های دینی در این عرصه منوط است. رعایت اخلاق اسلامی از طریق ایجاد انگیزه کار، تقویت وجدان کاری، کاهش هزینه نظارت، پرهیز از کم کاری و اتلاف وقت و منابع و... علاوه بر افزایش بهره وری نیروی کار، منجر به کاهش عدم تقارن اطلاعات و افزایش کارآیی بازار می شود. در این مقاله، پس از بیان مبانی نظری در زمینه عدم تقارن اطلاعات و اخلاق کار در اسلام، برخی از اصول اخلاقی اسلام در ارتباط با عدم تقارن اطلاعات در بازار، بیان شده است. این بررسی نشان می دهد رعایت اصول و ارزش های اخلاقی توصیه شده در اسلام، عدم تقارن اطلاعات را کاهش داده، و کارآیی بازار را افزایش می دهد. در مجموع می توان گفت شناسایی و تحقق عینی این عناصر، علاوه بر افزایش کارآیی بازار، زمینه ساز بهینه سازی فعالیت های تولیدی و در نتیجه رشد اقتصادی است.
    کلیدواژگان: بازار کار اسلامی، اخلاق اسلامی، عدم تقارن اطلاعات، کارآیی بازار
  • حسن خداویسی، احمد عزتی شورگلی * صفحات 93-120
    با سرعت فعلی جهانی شدن، روابط اقتصادی میان کشور ها توجه روزافزونی پیدا کرده است. ادامه این تحول بزرگ جهانی نیازمند یک فضای پر امن و آرامش است. برای این که یک کشور بتواند رفاه مردم را تامین کند و همچنین سیستم اقتصادی یک کشور سالم کار کند، داشتن اخلاق اقتصادی یک شرط اساسی است. جامعه بشری معمولا با افراط و تفریط دست به گریبان بوده است. پیش از آن که اقتصاد به صورت یک علم مدرن امروزی در آید، مسائل اقتصادی به عنوان شعبه ای از علم اخلاق تدریس می شد. اما پس از آن به تدریج از اخلاق فاصله گرفت به گونه ای که بسیاری از صاحبنظران کوشیدند بکلی اقتصاد را از اخلاق و دین جدا نمایند که این امر زیانهای زیادی برای جامعه انسانی در برداشت. بتدریج برخی اقتصاددانان مانند کینز ، رابینسون ، سرافا ، میردال، شومپیتر و هایک جدایی اقتصاد از اخلاق را مورد انتقاد قرار دادند . از همین روست که در دهه های اخیر گرایش تازه ای به اخلاق اقتصادی در اروپا و آمریکا ایجاد شده است و این را باید به فال نیک گرفت اما این خوف وجود دارد که گرایش جدید بیشتر به سمت و سوی اخلاق سودطلبی شکل بگیرد. علت این هم روشن است، نظام لیبرال سرمایه داری و کمونیستی نمی تواند تفسیر درستی از انسان و کمالات واقعی او داشته باشد. این در حالی است که اسلام از همان ابتدا آموزه های وسیع اقتصادی خود را با ارزش های اخلاقی آمیخته است.با توجه به این که، یکی از معضلات اساسی علم اقتصاد فعلی و رایج جهان، مشکلات اخلاقی موجود در درون این نظام های اقتصادی است و با توجه به این که پایه و اساس اقتصاد اسلامی بر اخلاق و احکام و قوانین دینی استوار است، بنابراین یک ضرورت اساسی است که مشکلات اخلاقی دو نظام مذکور را در درون نظام اقتصاد اسلامی به چالش کشید. لازم به ذکر است، که روش تحقیق به کارگرفته شده در این مقاله مبتنی بر روش توصیفی است.
    کلیدواژگان: اخلاق در اقتصاد، سرمایه داری، سوسیالیستی، اقتصاد اسلامی
  • ناصر الهی، زهره نامداری * صفحات 121-148
    بحران اخلاق در ادبیات اقتصادی به عنوان منبعی برای بروز بحران های اقتصادی شمرده می شود. بویژه پس از آشکار شدن بحران مالی 2008 آمریکا و تبدیل آن به بحران اقتصادی، بسیاری از اقتصاددانان از طریق واکاوی بحران اخلاق به ریشه یابی این بحران پرداخته اند. فلسفه غالب (سرمایه داری) بر پایه عقلانیت به مثابه بیشینه سازی سود بنگاه ها مدعی است این عقلانیت، به افزایش مطلوبیت کل جامعه و رفاه آن می انجامد. به نظر می رسد که روند رو به افزایش بحران های مالی ضربه سهمگینی بر این فلسفه وارد آورده تا جایی که امروزه شاهد شکست معیار بیشینه سازی سود هستیم. پژواک اهمیت نقش اخلاق فردی و در نتیجه آن اخلاق کسب و کار در تقابل با فلسفه سرمایه داری حاکم، پارادایمی جدید را تاسیس نموده است که در آن اهمیت اخلاق فراتر از آنچه که در منشورهای اخلاقی متجلی است نمود یافته است و اخلاق به صورت مجموعه ای از فضیلت های انسانی از مولفه های تابع رفاه محسوب می شود. این مطالعه، با استفاده از روش تحلیلی توصیفی، نقش اخلاق در بازارهای مالی را بررسی می نماید و به صورت نظری بررسی می کند که محوریت اخلاق چگونه موجب گسترش رفاه و کاهش تلاطم در بازارمالی می شود.
    کلیدواژگان: اخلاق اقتصادی، اکوپاتی، بحران اقتصادی، وام دون اعتبار، بحران مالی
|
  • R. Ebadi Pages 7-32
    Open market operations are among the most important instruments in monetary policy due to their high flexibility, speed, desirable efficiency, rapid effect, the fact that their volumes are under the complete control of the central bank, their leading role in the development of financial markets, and the fact that they facilitate public sector debt management. There are some barriers to using these instruments in the Central Bank of the Islamic Republic of Iran after passing the interest-free banking law. First, it is not allowed to use interest rate-based bonds. Second, there is a lack of wide, deep, and efficient secondary market. Third, some securities are traded in the primary market, while they are impossible to be traded in the secondary market. None of the proposed instruments could replace open market operations, while all banking experts have emphasized their necessity in dealing with temporary crises, long- term planning, and policymaking. This paper exploited descriptive and content analysis techniques due to the importance of this instrument in implementing the monetary policies of the Central Bank and the lack of development in secondary markets. It investigated the hypothesis as to whether the development of securities secondary market is necessary for the Central Bank to succeed in open market operations. Results show that one of the ways to use open market operations in the country efficiently, extensively, and most importantly, according to religious criteria, is to attend to secondary market and its development in order that it performs efficiently from an economical point of view, other than not being based on interest rates and complying with Islamic law. Using secondary market is feasible in new financial instruments which are portable and for which the formation of secondary market is possible.
    Keywords: secondary market, open market operations, monetary policy, central bank bonds
  • H. Nazari Pages 33-46
    With the current speed of globalization, economic relations among countries have gained special daily attention. Continuing this great global transformation requires a safe and relaxed atmosphere. If a country aims to provide the welfare of the people and also to have a sound economic system, economic ethics is an essential condition. Human society usually has been grappling with extremism. Before the economics become like a current modern science, the economics was taught as a branch of ethics. But then gradually distanced from morality, as many experts tried to completely separate economics from morality and religion that created a great deal of loss for human society. Gradually, some economists such as Keynes, Robinson, Sraffa, Myrdal, Schumpeter and Hayek criticized the separation of economics from morality.That is why in recent decades, a new trend in Europe and America was created toward ethics and this must be good thing. But there are fears that a new orientation will be more towards profit-seeking ethics. The reason is clear, the system of liberal capitalism and communism do not have a correct interpretation of human-kind and his true perfection. While broad economic teachings of Islam is mixed with moral values from the beginning. Given that one of the main problems of the current economics in the modern world, is the ethical problems within these economic systems and considering that the foundation of Islamic economics is based on the moral and religious laws and rulings, therefore, it is essential to challenge both above-mentioned ethical problems within the Islamic economic system. It should be mentioned, that the methodology used in this article is based on applying the descriptive method.
    Keywords: Ethics in the economics, capitalist, socialist, Islamic economics
  • H. Heshmatimolaee Pages 47-68
    Financial development and growing significance of financial competition, implicate study of ethical processes in financial institutes. Therefore in this article we first study effect of ethic in management of financial institutes and also analyse side effect of precept organizational ethic in facilitating managerial operations as a new approach of ethic as an advantage of competition. As a part of this analysis we determined some hypothesis about relation between ethic and compatible managerial style in four extent of creating, saving, transferring and suitable instrumenets of value in financial institutes.
    Keywords: Organization morality, Morality processes, Financial istitutes, Ethical risk, Adverse selection, Moral hazard
  • T. Ebrahimisalari Pages 69-92
    One of the basic assumptions of the efficiency of competitive markets is the assumption of perfect information so that this assumption has been undermined in recent years, and information asymmetry in the market has received attention as an important issue from economists. Studies show that information asymmetry undermines market efficiency. Markets are one of the essential elements of the market economy therefore, providing models of efficient market was one of the main concerns of economists at different times. The labor market and commodity, money and capital markets make the economic system. Information asymmetry in this market can greatly distort its efficiency. For example, if for the employment, the employer is not able to detect low or high worker productivity, it is possible that the labor market's decline and it became a market which only hired people with low productivity and wage, costs increase talented workers out of the market and etc. Therefore, markets with incomplete information are generally inefficient. So, it should take steps to reduce the information asymmetry in the market. The labor market study we find that Islam has given the disparity of information from the beginning so it Islam seeks to provide a model of market that it is minimized information asymmetry in the market. Ethical Elements of labor and production in religious teachings are widespread and labor and production value in Islam depends to observe the moral and religious values in this area. Islamic ethics observation increasing labor productivity, leading to lower information asymmetry and increase the efficiency of the market by creating incentives to work, to strengthen the work Conscience, reducing the cost of monitoring, avoiding layoffs and a waste of time and resources and etc. In this paper, the theoretical foundations of information asymmetry and work ethic in Islam describe. Afterward, some Muslim moral principles associated with information asymmetry in the market are expressed. This study shows that the moral principles and values observation that recommended in Islam reduces information asymmetry and increases market efficiency. In general, it can be said that the identification and objective realization of these elements in addition to increasing market efficiency, groundwork for optimizing of production activities and thereby laying the economic growth.
    Keywords: Islamic labor market, Islamic ethics, information asymmetry, market efficiency
  • A. Ezati Shorgooli Pages 93-120
    With the current speed of globalization, economic relations among countries have gained special daily attention. Continuing this great global transformation requires a safe and relaxed atmosphere. If a country aims to provide the welfare of the people and also to have a sound economic system, economic ethics is an essential condition. Human society usually has been grappling with extremism. Before the economics become like a current modern science, the economics was taught as a branch of ethics. But then gradually distanced from morality, as many experts tried to completely separate economics from morality and religion that created a great deal of loss for human society. Gradually, some economists such as Keynes, Robinson, Sraffa, Myrdal, Schumpeter and Hayek criticized the separation of economics from morality.That is why in recent decades, a new trend in Europe and America was created toward ethics and this must be good thing. But there are fears that a new orientation will be more towards profit-seeking ethics. The reason is clear, the system of liberal capitalism and communism do not have a correct interpretation of human-kind and his true perfection. While broad economic teachings of Islam is mixed with moral values from the beginning. Given that one of the main problems of the current economics in the modern world, is the ethical problems within these economic systems and considering that the foundation of Islamic economics is based on the moral and religious laws and rulings, therefore, it is essential to challenge both above-mentioned ethical problems within the Islamic economic system. It should be mentioned, that the methodology used in this article is based on applying the descriptive method.
    Keywords: Ethics in the economics, capitalist, socialist, Islamic economics
  • Z. Namdari Pages 121-148
    Ethic crisis is being identified as a source of economic crises in recent economic literature. When the 2008 financial crisis unfolded in the US and started to cause a severe recession across the globe, some economists approached the exploration of the roots of this crisis from ethical point of view. This article challenges capitalism (as the prevailing philosophy), which is based on the rationality and claims the self-interest and maximization of profits lead to an increase in the welfare. It seems that the growing financial crisis was a tremendous blow to the capital’s hegemony to the extent that today we are witnessing the failure criterion of maximum profit. Echoes the importance of individual morality and therefore business ethics in opposition to the ruling capitalist philosophy, has established a new paradigm in which the importance of ethics beyond what is reflected in the various samples of code of conduct and ethics as a set of human virtues is viewed as a major determinant of welfare function. This study analyses the role of ethics on financial markets by analytical - descriptive method. in addition, it explains how ethics may affect the expansion of welfare and the reduction of turbulence in the financial market.
    Keywords: Economic Ethics, Ekopati, Financial Crisis, Economic Crisis, Subprime Lending