فهرست مطالب

نظریه های کاربردی اقتصاد - سال دوم شماره 3 (1394)
  • سال دوم شماره 3 (1394)
  • تاریخ انتشار: 1394/09/20
  • تعداد عناوین: 7
|
  • مقاله پژوهشی
  • علیرضا شکیبایی، محمدرضا احمدی نژاد*، زهرا کمال الدینی، فاطمه طالقانی صفحات 1-26
    یکی از اهداف دولت ها گسترش عدالت بوده است که توزیع مناسب درآمدها در جامعه نیز یکی از مهم ترین جنبه های آن است. توزیع درآمد در هر جامعه ای از ساختار اقتصادی - اجتماعی آن جامعه، به ویژه شرایط بازار کار ناشی می شود. گسترش شهرنشینی در اثر انتقال جمعیت و نیروی کار کشور از مناطق روستایی به مناطق شهری و از طریق تاثیری که بر بازار کار می گذارد، می تواند توزیع درآمد را متاثر نماید. مطالعه حاضر به بررسی اثر شهرنشینی بر توزیع درآمد 25 استان ایران در دوره زمانی 1390-1380 با استفاده از روش اقتصادسنجی فضایی پرداخته است. نتایج تحقیق نشان می دهد که افزایش نسبت شهرنشینی و شاخص توسعه انسانی منجر به عادلانه تر شدن توزیع درآمد در استان های ایران گردیده است. همچنین، با مقایسه نقشه های فضایی توزیع درآمد و نسبت شهرنشینی در سال های ابتدا و انتهای دوره مورد مطالعه، این نتیجه حاصل می شود که تاثیر شهرنشینی بر توزیع درآمد استان های کشور روند ثابتی نداشته است که این موضوع با نتایج تخمین فضایی همخوانی دارد.
    کلیدواژگان: توزیع درآمد، شهرنشینی، اقتصاد سنجی فضایی، ضریب جینی
  • فرهاد خداداد کاشی، سمانه نورانی آزاد*، خدیجه گراوند صفحات 27-48
    هدف اصلی این مقاله ارزیابی رقابت و مقایسه تطبیقی قدرت بازاری در دو رویکرد غیرساختاری برسنان- لئو و پنزار- راس می باشد. بدین منظور از داده های کد چهاررقمی ISIC مرکز آمار ایران در زیر بخش های صنعت لاستیک و پلاستیک ایران طی سال های 1390- 1374 استفاده شده است. در این تحقیق با توجه به داده های پنل معادلات عرضه و تقاضا به روش حداقل مربعات دومرحله ای با اثرات ثابت (FE2SLS) و معادله درآمد به روش اثرات ثابت (LSDV) برآورد شده است. نتایج پژوهش با استناد به مدل برسنان- لئو دلالت بر آن دارد که بنگاه ها به تبانی با یکدیگر می پردازند و ضریب تغییرات حدسی با مقدار عددی0/82 ساختار بازار رقابت ناقص را در این صنعت نشان می دهد. از سوی دیگر نتایج به دست آمده از مدل پنزار- راس نشان می دهد که مجموع کشش درآمدی بنگاه ها نسبت به قیمت نهاده ها برابر 0/81=H است که می توان انتظار داشت بنگاه ها در این صنعت در شرایط رقابت انحصاری فعالیت می کنند. همچنین مقایسه تطبیقی نتایج به دست آمده در دو رویکرد بیانگر نقصان رقابت در این صنعت است.
    کلیدواژگان: قدرت بازاری، تغییرات حدسی، آماره H، رقابت، انحصار
  • اعظم محمدزاده*، محمدنبی شهیکی تاش، رضا روشن صفحات 49-72
    یکی از مهم ترین مسائل مهم در حوزه اقتصاد مالی، قیمت گذاری دارایی های سرمایه ای است. به طوری که در این زمینه مدل های گوناگونی معرفی شده و در اقتصادهای مختلف مورد آزمون قرار گرفته است. از جمله این مدل ها مدل قیمت گذاری دارایی های سرمایه ای مبتنی بر مصرف (CCAPM) است که در آن تغییراتبازدهسهمبهتغییرات مخارج مصرفی ارتباط دارد. مدل قیمت گذاری دارایی های سرمایه ای مبتنی بر مصرف مسکن (HCCAPM) یکی از مشتقات مدل CCAPM است که در سال 2007 توسط پیازسی و همکاران معرفی شده است. در این مدل مخارج مصرفی به دو بخش مخارج مصرفی بخش مسکن و سایر مخارج مصرفی تفکیک شده است. هدف اصلی این مقاله مقایسه مدل های HCCAPM وCCAPM برای داده های فصلی دوره 1367 تا 1391 بورس اوراق بهادار تهران با روش گشتاورهای تعمیم یافته (GMM) و روش فاصله هنسن- جاناتان است. نتایج تخمین مدل ها نشان می دهد که مخارج مصرفی بخش مسکن و کل مخارج مصرفی بر بازده سهام اثر معنی داری دارند. تخمین پارامترهای دو مدل حاکی از شکیبا بودن عوامل اقتصادی (افراد مصرف آتی را به مصرف کنونی ترجیح می دهند) و ریسک گریزی بالای آن ها است. مقایسه مدل ها با روش فرم کاهشی لگاریتم خطی و تابع فاصله هنسن- جاناتان نشان می دهد که مدل CCAPM نسبت به مدلHCCAPM در توضیح بازده سهام کاراتر عمل می کند.
    کلیدواژگان: قیمت گذاری دارایی های سرمایه ای، مدل CCAPM، مدل HCCAPM، مخارج مصرفی بخش مسکن، روش GMM
  • محمدرضا کهنسال، پریسا علیزاده* صفحات 73-92
    یکی از مهم ترین مشکلات اقتصادی بسیاری از کشورهای در حال توسعه، وقوع همزمان کسری بودجه و کسری حساب جاری می باشد که بر اساس فرضیه کسری دوگانه آثار نامطلوبی بر عملکرد بخش های مختلف اقتصاد به جای می گذارد. در این مطالعه فرضیه کسری دوگانه در اقتصاد ایران با استفاده از تخمین رابطه غیرخطی بین کسری بودجه و کسری حساب جاری در دوره 1391-1350 بررسی شده است. برای این منظور ابتدا با استفاده از آزمون هم انباشتگی جوهانسن و آزمون علیت در قالب مدل خود رگرسیون برداری، رابطه علی دو طرفه بین متغیر ها تایید شده و سپس آزمون غیر خطی بودن بر روی رابطه مذکور انجام گرفته و پس از اثبات غیر خطی بودن این رابطه، الگوی مطالعه به روش خود رگرسیون برداری آستانه ای دو رژیمه برآورد گردیده است. نتایج نشان می دهد که در کوتاه مدت کسری حساب جاری تحت تاثیر کسری بودجه قرار می گیرد و با افزایش کسری بودجه، کسری حساب جاری نیز افزایش می یابد اما در بلند مدت این دو متغیر به صورت مستقل از هم رفتار می کنند.
    کلیدواژگان: کسری بودجه، کسری حساب جاری، فرضیه کسری دوگانه، آزمون غیرخطی، اثرات آستانه ای
  • بهزاد امیری*، ابوالفضل شاه آبادی صفحات 93-118
    داشتن سطح مناسبی از توسعه برای برخورداری از مزایای آن یعنی ثروت و رفاه بیشتر و فقر و نابرابری کمتر یکی از اولویت های اصلی هر جامعه ای است. براساس مبانی نظری و مطالعات تجربی عوامل متعددی بر توسعه اثر می گذارند. یکی از این عوامل نهادها است که بحث های زیادی را در میان متخصصان توسعه اقتصادی و سیاست گذاران به خود اختصاص داده است. نهادها از طریق کاهش هزینه های مبادله، کاهش ریسک سرمایه گذاری و مشارکت بیشتر افراد جامعه در فعالیت های اقتصادی، سیاسی و اجتماعی می تواند تاثیر مثبت بر فرایند توسعه داشته باشد. در همین راستا مطالعه حاضر به بررسی تاثیر شاخص نهادها حکمرانی بر توسعه کشورهای مسلمان عضو گروه دی هشت طی بازه 1996-2014 با استفاده از روش داده های تابلویی است. نتایج نشان دهنده تاثیر مثبت و معنی دار شاخص حکمرانی بر توسعه است. همچنین متغیرهای سرمایه فیزیکی، سرمایه گذاری مستقیم خارجی و برابری نیز تاثیر مثبت و معنی دار بر توسعه دارند. درحالیکه ضریب تخمینی متغیر سرمایه انسانی بر توسعه مثبت و بی معنی است.
    کلیدواژگان: نهادها، توسعه، کشورهای گروه دی هشت
  • مجتبی بهمنی*، سیمین سادات میرهاشمی نایینی صفحات 119-144
    انتقال سیاست پولی از طریق تغییر در تسهیلات بانک به عنوان یکی از مجاری کلیدی اثرگذاری سیاست های پولی شناخته می شود. قدرت این مجرای انتقال سیاست پولی به شرایط اقتصادی وابستگی بالایی دارد. یکی از متغیرهای تاثیرگذار بر انتقال سیاست پولی از مجرای اعطای وام، میزان اتکا به مکانیسم بازار در صنعت بانکداری است که از آن به عنوان بازاری کردن بانکداری یاد می شود. هدف این مقاله بررسی این فرضیه است که آیا مجرای اعطای وام بانکی ناشی از سیاست پولی اعمال شده توسط مقامات پولی، تحت تاثیر بازاری کردن در سیستم بانکی قرار می گیرد یا نه؟ برای پاسخگویی به این سوال از دو شاخص برای بازاری کردن بانکداری استفاده شده است. شاخص نخست نسبت سپرده های بانک های غیردولتی به کل سپرده های تمام بانک های نمونه و شاخص دوم نسبت وام های اعطایی به شرکت های غیردولتی به کل وام های اعطایی توسط تمامی بانک های نمونه است. هم چنین برای بررسی اثر افزایش بازاری کردن بانکداری بر میزان انتقال سیاست پولی حاصلضرب شاخص بازاری کردن و شاخص شرایط پولی در نظر گرفته شده است. این الگو با استفاده از روش گشتاورهای تعمیم یافته (GMM) برآورد شده است. برای برآورد این الگو از داده های ترازنامه 26 بانک شبکه بانکی ایران از سال 1380 تا 1391 استفاده شده است.
    نتایج نشان دادند که طبق انتظار با افزایش درجه بازاری کردن شبکه بانکی میزان اعطای تسهیلات شبکه بانکی نیز افزایش خواهد یافت. هم چنین میزان انتقال سیاست پولی از طریق مجرای اعطای وام بانکی با افزایش بازاری کردن تضعیف می شود.
    کلیدواژگان: مجرای اعطای وام بانکی، شاخص شرایط پولی، ساختار بازار، بازاری کردن بانکداری
  • حسین اسماعیلی رزی، رحیم دلالی اصفهانی، سعید صمدی، افشین پرورده صفحات 145-164
    قراردادهای آتی از مهم ترین ابزارهای مشتقه مورد استفاده در بازارهای مالی هستند که از آن ها برای خرید و فروش یک دارایی در آینده استفاده می شود. با توجه به ماهیت وابسته به آینده این قراردادها، نحوه قیمت گذاری این ابزارها نقش مهمی در پوشش ریسک توسط آن ها دارد. بر این اساس، قیمت مورد توافق به هنگام عقد قرارداد باید بیان کننده قیمت انتظاری دارایی در تاریخ سررسید باشد. قیمت گذاری قرارداد آتی بر مبنای قیمت انتظاری، زمینه ارائه الگوهای نظری قیمت گذاری را فراهم می نماید. لذا در این پژوهش، مطالعه نظری قیمت گذاری قراردادهای آتی کالایی با استفاده از الگوی تک عاملی راس (1995) و شوارتز (1997) مورد توجه قرار گرفت. علاوه بر این، الگوی مذکور با فرض وجود جهش تصادفی در قیمت نقد کالا توسعه داده شد. در نهایت و به منظور مطالعه تجربی الگوهای طرح شده، از داده های قیمت آتی سکه طلا در ایران استفاده شده و پارامترهای الگوهای قیمتی به وسیله رهیافت فیلتر کالمن برآورد شدند.
    کلیدواژگان: قرارداد آتی، قیمت نقد، فرایند جهش، انتشار، فیلتر کالمن
|
  • Ali Reza Shakibaee, Mohammad Reza Ahmadi Nejad*, Zahra Kamaladdini, Fatemeh Taleghani Pages 1-26
    One of the goals of establishment of Islamic Republic of Iran was expansion of justice that appropriate distribution of income in society is one of its most important aspects. Income distribution in every society is resulted from economic-social structure of that society, particularly labor market situation. Urbanization can affect the income distribution due to population migration and labor force from rural to urban areas and through the impact on labor market. This study examined the impact of urbanization on income distribution in 25 provinces of Iran in the period of 2001-2011 using spatial econometrics. The results show that an increase in the ratio of urbanization to human development index has led that income to be distributed fairer in the provinces of Iran. In addition, by comparing special maps of income distribution and the ratio of urbanization in the beginning and end of the studied period, it is concluded that the impact of urbanization on income distribution has not been a fixed process that this issue is consistent with the results of the special estimation.
    Keywords: Income distribution, Urbanization, Spatial econometrics, Gini coefficient
  • Farhad Khodadad Kashi, Samaneh Norani Azad*, Khadijeh Geravand Pages 27-48
    The main purposes of this article are the evaluation of competition and comparison of market power in rubber and plastics industries with two non-structural approaches. To meet this ends Bresnehan-Lau (1982) and Panzar-Ross (1987) models were used. Data in 4-digit industries for rubber and plastics sub-sectors over the period of 1995-2011 collected from Iran’s statistical center. Equations used in this study consist of supply-demand and reduced form revenue functions estimated with two stage least squares fixed effect (FE2SLS) and least square dummy variables (LSDV) methods respectively. Results indicated that the extent of conjectural variation coefficient was about θ=0.82 because of the fact that firms cooperate with each other, therefore there was imperfect competition structure in this sector. On the other hand, the sum of elasticity’s reduced form revenue with respect to input price was about H=0.81, so market structure was featured as a monopolistic competition. In addition, Comparative results of two approaches confirmed depletion of competition in Iranian rubber and plastics industries.
    Keywords: Market Power, Conjectural Variation, H, Statistic, Competition, Monopoly
  • Azam Mohammadzadeh*, Mohammad Nabi Shahikitash, Reza Roshan Pages 49-72
    One of the most important issues in financial economics is the capital asset pricing since in this context various models have been introduced and tested in different economies. One of these models is consumption-based capital asset pricing model (CCAPM) which in this model changes in stock returns related to changes in consumption. Housing CCAPM (HCCAPM) is a derivative of CCAPM model that was introduced in 2007 by Piazzesi et al (2007). In this model representative agent’s utility is function of aggregate of non-housing consumption and housing service consumption while in the model CCAPM, total consumer expenditure considered as a macroeconomic variable. The main purpose of this paper is to investigate effect of housing services and a nonhousing consumption good on stock returns. In this paper HCCAPM and CCAPM model is estimated for quarterly data 1367 to 1391 period of the Iran with generalized method of moments (GMM). The results show that all parameters are significant. Estimation of parameters in both models indicates economic factors are patient and very risk-averse. Comparison of these models using loglinear reduced formandHansen and Jagannathan (HJ)-distance function indicate that CCAPM model explains stock returns more better than HCCAPM model.
    Keywords: Capital asset pricing, CCAPM model, HCCAPM model, GMM method
  • Mohammadreza Kohansal, Parisa Alizadeh* Pages 73-92
    One of the most important economic problems of many developing countries is happening of the budget deficit and the current account deficit at the same time, that have adverse effects on performance of various sectors of the economy. In this study the twin deficit hypothesis in Iran was tested. For this purpose nonlinear relationship between budget deficit and current account deficit in the period of 1971-2012 was reviewed. At first, the stationary of time series variables examined. Then Johansen co-integration test was performed. There was a co-integration vector between budget deficit and current account deficit. The causality test in a frame of a vector autoregressive model showed a bi-directional causal relationship between the variables. Then the non-linearity test was performed and after confirmation of non-linearity, two regimes threshold vector autoregressive model was estimated. Also the unit root test of non-linear models (KS) was applied. The results showed that the current account deficit in the short run will be affected by budget deficit and current account deficit increase with the increasing of the budget deficit. But in the long run, these two variables are treated as independent together.
    Keywords: Budget deficit, Current account deficit, Twin deficit hypothesis, Nonlinearity test, Threshold effects
  • Behzad Amiri*, Abolfazl Shahabadi Pages 93-118
    Having proper level of development to enjoy from its benefit (wealth, welfare and equality) is one of priorities every society. There are many factors that effect on development. One of these factors is institutions and it has dedicated much discussion among development researchers and politician. Institutions by reducing the transaction costs, decrease investment risk and greater participation of people in economic activities, social and political can have a positive impact on development process .In this regard, in this paper, we investigate the effect of institutions (it shows using governance indicators) on development in the Islamic member countries of Group D8 within the period 1999-2013 by panel data method. The result show that variable of institutions has positive and significant effect on development. Also, variable of capital, variable of FDI and variable of equality have positive and significant effect on development. Human capital variable has positive and insignificant effect on development.
    Keywords: Institutions, Development, Group D8 countries
  • Mojtaba Bahmani*, Siminosadat Mirhashemi Naeini Pages 119-144
    Monetary policy transmission through changes in bank facilities is known as one of the key channels of influence of monetary policy. The strength of this channel of monetary policy transmission is highly dependent on economic conditions. The level of relying on the market mechanism in the banking industry is one of the variables that influence the transmission of monetary policy through lending channel that is called banking marketization. The aim of this paper is to analyze the hypothesis that the bank lending channel of monetary policy shocks imposed by monetary authorities is influenced by marketization in the banking system or not? To answer this question have been used two indexes for banking marketization. The ratio of the deposits of non-state-owned banks to the total deposits of all sample banks is the first index and the proportion of loans to non-state-owned enterprises in the total loans of sample banks is the second index. Also multiplication between marketization index and monetary condition index has been regarded to study the effect of increase in banking marketization on monetary policy transmission. Generalized Method of Moments or GMM method is used to estimate the model, and the data of balance sheet of 26 banks in the banking network from 2001 to 2012 has been used. The results show that as expected, with increase the degree of marketization in banking network, the banking network facilities is increased. In addition, banking marketization will weaken the transmission of monetary policy through bank lending.
    Keywords: Bank lending channel, Monetary condition index, Market structure, Banking marketization
  • Hossein Esmaeili Razi, Rahim Dallali Esfahani, Saeid Samadi, Afshin Parvardeh Pages 145-164
    Futures contract is one of the most important derivatives that is used in financial markets in all over the world to buy or sell an asset or commodity in the future. Pricing of this tool depends on expected price of asset or commodity at the maturity date. According to this, theoretical futures pricing models try to find this expected price in order to use in the futures contract. So in this article, three futures pricing models have been considered. In the first model, Ross (1995) and Schwartz (1997) one-factor pricing model without spot price jump will be presented. In two other models, expansion of this model with using of jump-diffusion processes and considering the stochastic jump in spot price will be presented. In these models is assumed that magnitude of spot price jump has an exponential distribution or uniform distribution. Then, to experimental study of theoretical models, Iran’s gold coins futures market data will be used and parameters are stimated with Kalman filter algorithm and maximum likelihood function.
    Keywords: Futures contract, Spot price, Jump, diffusion, Kalman Filter