فهرست مطالب

علوم و فنون مدیریت اطلاعات - سال دوم شماره 1 (پیاپی 2، بهار 1395)
  • سال دوم شماره 1 (پیاپی 2، بهار 1395)
  • تاریخ انتشار: 1395/02/17
  • تعداد عناوین: 7
|
  • مقاله پژوهشی
  • مریم صراف زاده صفحات 7-27
    در دنیای اینترنت، موک به دلیل رایگان بودن و ساختار آموزشی اش که کاملا منطبق با آموزش واقعی دانشگاهی است یکی از فراگیرترین روش های یادگیری آنلاین در چهار سال اخیر بوده است . پرداختن رسانه ها به موک و ارائه شدن درسهای آن توسط بهترین دانشگاه های دنیا باعث معروفیت موک شده و مقالات بیشماری از جنبه های مختلف به آن پرداخته اند. حوزه کتابداری نیز از همان ابتدای مطرح شدن موک به آن واکنش نشان داده است. نویسندگان به نقشی که کتابخانه ها و کتابداران می توانند در موک داشته باشند و به خدمات متقابل موک و کتابداری پرداخته و گاه نیز، کتابداران تجربه های عملی خود از همکاری با موک ها را به اشتراک گذاشته اند. موک فرصت مغتنمی برای کتابداران و کتابخانه هاست تا نقش های آموزشی خود را گسترش داده و از آگاهی ها و مهارت های خود در مسائل حق مولف و آموزش سواد اطلاعاتی در این بستر جدید نیز استفاده کنند.
    این مقاله مروری دارد بر مقالاتی که به موضوع موک و کتابداری پرداخته اند. ابتدا با موک و تاریخچه و روش کار و مسائل مرتبط با آن آشنا می شویم و سپس نقش و جایگاه کتابخانه ها و کتابداران در موک تبیین می شود.
    کلیدواژگان: موک، آموزش آنلاین فراگیر، کتابخانه ها، کتابداران
  • سمیه نظری زاده دهکردی، میثم بابایی، سعید سعیدا اردکانی صفحات 28-48
    هدف
    مطالعه حاضر، با هدف بررسی میزان آمادگی الکترونیکی و سنجش نگرش اعضای هیات علمی و اساتید مدعو دانشگاه های پیام نور استان چهارمحال و بختیاری (شهرکرد و فارسان) نسبت به استقرار این نظام انجام گرفته است.
    روش
    به منظور جمع آوری داده ها، از دو پرسش نامه استفاده گردید و آنگاه داده ها با استفاده از آزمون های آماری (α کرونباخ، آزمون های توصیفی مشاهدات، student-t، آزمون رگرسیون ، ANOVA) در نرم افزارSPSS19، مورد تجزیه و تحلیل قرارگرفتند.
    یافته ها
    با بررسی امتیازات دانشگاه ها مشخص گردید دو دانشگاه در دو بعد نیروی انسانی و استفاده از فن آوری اطلاعات از امتیازهای 19/0 و 15/0 برخوردار هستند. یافته های حاصل از بررسی مهارت های فنی و رایانه ای بسیار رضایت بخش بوده به طوریکه، در این بررسی مقدار این متغیر با میانگین 50/3 می باشد.
    نتیجه گیری
    در بررسی نگرش نسبت به استقرار نظام یادگیری الکترونیکی ترکیبی، 60 درصد مخالفت خود را و 21 درصد موافقت خود را نسبت به این نظام اعلام نمودند. همچنین تحلیل آماری، تفاوت معناداری از نظر سن، جنسیت و سابقه تدریس با نحوه نگرش نسبت به شیوه یادگیری الکترونیکی ترکیبی، نشان نداد.
    کلیدواژگان: آمادگی الکترونیکی، تکنولوژی آموزشی، یادگیری الکترونیکی ترکیبی، فن آوری ارتباطات و اطلاعات، موسسات آموزش عالی
  • نعیمه ظریف قاسمیان صفحات 49-69
    هدف
    هدف پژوهش حاضر، بررسی رابطه مطالعه آزاد بر میزان موفقیت تحصیلی دانشجویان رشته روانشناسی دانشگاه فردوسی مشهد، به منظور آگاهی از نظرات این قشر جامعه و بررسی نقش مطالعه آزاد بر موفقیت تحصیلی آنها است.
    روش
    این پژوهش، از نوع کاربردی و به روش پیمایشی، براساس فرمول کوکران با 128 نفر آزمودنی (دانشجوی دوره کارشناسی رشته روانشناسی دانشگاه فردوسی مشهد) انجام شد. داده های پژوهش، از طریق پرسشنامه ای محقق ساخته گردآوری شد. گویه های پرسشنامه نیز برپایه تحلیل متون تخصصی استخراج شد. روایی ابزار سنجش توسط چند تن از متخصصان، و پایایی آن با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ برای کل پرسشنامه (83/0) تایید شد.
    یافته ها
    مطالعه آزاد در موفقیت تحصیلی دانشجویان در دروس نظری به زبان فارسی موثر است، ولی در نتیجه امتحانی دروسی مانند زبان خارجه نقشی ندارد. بین نظرات دانشجویانی که مطالعات آزاد دارند و آنهایی که ندارند، در مورد اینکه مطالعه آزاد در موفقیت تحصیلی دانشجویان موثر است تفاوت وجود ندارد. بین مطالعه آزاد و موفقیت تحصیلی دانشجویان رابطه معناداری وجود ندارد.
    نتیجه گیری
    نتایج این پژوهش نشان می دهد، اکثریت دانشجویان معتقدند که مطالعه آزاد نقش مثبتی بر موفقیت تحصیلی آنها دارد و به طور کلی اثرات ناشی از مطالعه آزاد می تواند در رشد علمی و موفقیت تحصیلی آنها مؤثر باشد.
    کلیدواژگان: مطالعه آزاد، موفقیت تحصیلی، دانشجویان رشته روانشناسی، دانشگاه فردوسی مشهد
  • نازیلا رحیم پور، مهدی محمدی صفحات 70-90
    هدف
    تعیین میزان بازیافت، دقت و همپوشانی مقالات در پایگاه های اطلاعاتی نورمگز، مگ ایران و اس. آی. دی در حوزه علم اطلاعات و دانش شناسی است.
    روش
    پژوهش از نوع کاربردی است که به روش پیمایشی- توصیفی انجام شده است. 15 کلیدواژه تخصصی علم اطلاعات و دانش شناسی با مشورت صاحب نظران حوزه انتخاب شده و در سه پایگاه جستجو شدند. 10 نتیجه اول بازیابی شده در هر پایگاه، بررسی و میزان بازیافت ودقت و همپوشانی آنها محاسبه شد. سپس فرضیه های پژوهش با آزمون مجذور کا بررسی شد.
    یافته ها
    پایگاه نورمگز با میزان بازیافت 48% و دقت 79% بیشترین بازیافت و دقت را داشته است و با همپوشانی عنوانی 10% و همپوشانی منابع اطلاعاتی 76% با سایر پایگاه ها، بیشترین میزان همپوشانی را دارد. آزمون فرضیه های پژوهش نشان داد که اختلاف معناداری بین میزان بازیافت، دقت و همپوشانی منابع اطلاعاتی در پایگاه های مورد مطالعه وجود دارد.
    نتیجه گیری
    پایگاه اطلاعاتی نورمگز از لحاظ بازیافت و دقت بهترین عملکرد را نسبت به دو پایگاه دیگر داشته است و همپوشانی بالایی با دو پایگاه دیگر دارد و به نظر می رسد مناسب ترین پایگاه برای تمامی کاربران در حوزه علم اطلاعات و دانش شناسی است.
    کلیدواژگان: بازیافت، دقت، همپوشانی، پایگاه اطلاعاتی، مقالات فارسی، علم اطلاعات و دانش شناسی
  • فریده کعب عمیر، غلامرضا حیدری صفحات 91-111
    هدف
    هر حرفه یا شغل، جایگاه اجتماعی خاصی در جامعه دارد و سنجش آن، بقا و تداوم حرفه یا شغل را تضمین می کند. بنابراین، هدف اصلی این پژوهش، ساخت و اعتباریابی پرسشنامه های جهت سنجش جایگاه اجتماعی حرفه علم اطلاعات و دانش شناسی است.
    روش شناسی: روش پژوهش حاضر، پیمایشی و از نوع مطالعه کاربردی است. از روایی صوری و روایی سازه جهت اعتباریابی پرسشنامه استفاده شد. پایایی پرسشنامه با استفاده از روش همسانی درونی سنجیده شد. جامعه پژوهش حاضر، کل کتابداران شاغل در کتابخانه های شهر اهواز (کتابخانه های دانشگاهی، تخصصی، و عمومی)، به صورت سرشماری (250 نفر) است.
    یافته ها
    نتایج حاصل از تحلیل عاملی داده ها نشان داد که از 55 گویه اثرگذار بر جایگاه اجتماعی، 42 گویه با کل آزمون همبستگی داشته که منجر به ایجاد 9 عامل اثرگذار بر جایگاه اجتماعی شد. شدت اثرگذاری آن ها به ترتیب، از زیاد به کم عبارتند از: عامل اقتصادی، عامل استاندارد، عامل تخصصی، عامل فردی، عامل آموزشی، عامل فناوری اطلاعات، عامل تعامل، عامل فرهنگی، و عامل سازمانی. نتایج پایایی پرسشنامه با استفاده از روش همسانی درونی نشان داد که پرسشنامه از پایایی مناسبی برخوردار است.
    نتیجه گیری
    این مطالعه نشان می دهد که پرسشنامه جایگاه اجتماعی با ضرایب روایی و پایایی رضایت بخش، ابزاری مناسب برای سنجش جایگاه اجتماعی در پژوهش های بعدی است.
    ضرورت و نوآوری: در این پژوهش، ساخت و اعتباریابی پرسشنامه جایگاه اجتماعی با نگاه جامع نسبت به متغیرهای اثرگذار بر جایگاه اجتماعی در متون معتبر صورت گرفته است.
    کلیدواژگان: ساخت و اعتبار یابی، جایگاه اجتماعی، علم اطلاعات و دانش شناسی، کتابداران، کتابخانه های شهر اهواز، تحلیل عاملی اکتشافی
  • رسول سعادت، احمد شعبانی، نیره مرادیان نژاد، سعید رجایی پور صفحات 112-132
    هدف
    پژوهش حاضر با هدف تعیین میزان انگیزش کارکنان کتابخانه های دانشگاه های دولتی شهر اصفهان بر اساس تئوری نیازهای سه گانه مک کللند انجام شد.
    روش بررسی
    در این پژوهش، از روش تحقیق توصیفی از نوع پیمایشی استفاده شده است. برای نیل به اهداف تحقیق ازیک پرسشنامه محقق ساخته جهت تعیین میزان انگیزش کارکنان کتابخانه های دانشگاه دولتی شهر اصفهان استفاده گردید. جامعه آماری، کارکنان کتابخانه های دانشگاه های دولتی شهر اصفهان (مدیران، مسئولان و کتابداران) شامل دانشگاه های اصفهان، علوم پزشکی اصفهان، و صنعتی اصفهان در سال تحصیلی 92-1391 بوده که تعداد آنها 164 نفر است. برای تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار آماری SPSS 18 در سطح آمار توصیفی از میانگین و انحراف معیار، و در سطح آمار استنباطی از t تک متغیره، و آزمون t2 هتلینگ استفاده شد.
    یافته ها
    با توجه به نتایج آزمون t تک متغیره (Sig2 هتلینگ (Sig
    نتیجه گیری
    میزان انگیزش کارکنان بر اساس مولفه های کسب پیشرفت، کسب قدرت، و پیوند جویی و ارتباط با دیگران در کتابخانه های دانشگاه های دولتی شهر اصفهان از دید کارکنان در وضعیت نسبتا مناسبی قرار دارد.
    کلیدواژگان: انگیزش، تئوری نیازهای سه گانه مک کللند، کتابخانه های دانشگاهی، اصفهان
  • ابوالفضل اسدنیا، پیمان جلیل پور، وحید احمدی، مهدی بریاجی صفحات 133-153
    هدف
    پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه ویژگی های شخصیتی با عملکرد شغلی در بین کتابداران کتابخانه های دانشگاه های شهید چمران و علوم پزشکی جندی شاپور اهواز انجام شده است.
    روش
    پژوهش حاضر پیمایشی و از نوع توصیفی است. برای گردآوری داده ها از پرسش نامه های پنج عامل بزرگ شخصیت NEO-FFI و عملکرد شغلی استفاده شد. جامعه پژوهش شامل کلیه کتابداران کتابخانه های دانشگاه های شهید چمران و علوم پزشکی جندی شاپور اهواز در سال 1393 بودند. برای تحلیل داده ها از آزمون های توصیفی از جمله میانگین، انحراف استاندارد، درصد و فراوانی و آزمون های تحلیلی tبرای دو گروه مستقل، همیستگی پیرسون و رگرسسیون گام به گام استفاده شد.
    یافته ها
    یافته های پژوهش نشان داد که بین عملکرد شغلی و وجدانی بودن (58/0=r، 01/0=P) و عملکرد شغلی و برون گرایی (24/0=r، 05/0=P) رابطه مثبت مستقیم وجود دارد. نتایج آزمون t نشان داد که میان عملکرد شغلی کتابداران این دو دانشگاه تفاوت معنی داری وجود ندارد. هم چنین، بر اساس نتایج تحلیل رگرسیون، متغیرهای وجدانی بودن و روان رنجورخویی پیش بین های قوی عملکرد شغلی بودند که 40 درصد واریانس عملکرد شغلی را تبیین نمودند.
    نتیجه گیری
    ویژگی های شخصیتی، متغیرهایی قوی در پیش بینی عملکرد شغلی هستند. به این معنا که کتابدارانی که ویژگی های شخصیتی مطلوبی دارند انتظار می رود که از عملکرد شغلی بهتری برخوردار باشند.
    کلیدواژگان: ویژگی های شخصیتی، عملکرد شغلی، کتابداران، دانشگاه شهید چمران اهواز، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز
|
  • Maryam Sarrafzadeh Pages 7-27
    There are huge ways of learning through the internet, from text-based tutorials to podcasts, vidcasts, etc. MOOC (Massive Open Online Course) is a recent phenomenon in online learning. It has been very popular since 2012 as MOOC offers a complete course based on academic pedagogy. It is free and is available to people around the world. Enrolling in MOOC does not need any prerequisite. Many papers have discussed the role of libraries and librarians in MOOC. They suggest that there are many opportunities in MOOC for libraries and librarians to extend their role beyond providing information resources and becoming educators. The literature suggests that copyright clearance and teaching information literacy are potential roles for librarians. Library and information professionals are encourages to enroll in MOOC courses to extend their knowledge and skills and also to learn how it works and to get teaching ideas for their information literacy instruction.
    In this paper the history of MOOC and how it works, its structure; challenges and opportunities it offers and the roles of librarians and libraries in MOOC have been discussed.
    Keywords: MOOC, Massive Open Online Course, Libraries, librarians
  • Somayeh Nazarizade, Meysam Babaiee Farsani, Saieed Saieeda Pages 28-48
    Purpose
    Accordingly, the present study aims at assessing the e-readiness and attitudes of university faculty members and invitees from Payam-Noor universities of Chaharmahal and Bakhtiari Province (Shahrekord and Farsan) towards teaching methods of Blended E-learning.
    Methodology
    All the faculties of universities were studied through a census in 2012. In addition, two questionnaires were used to collect data. Data were analyzed in the software SPSSv.19 in order to compute descriptive and inferential statistics.
    Findings: The study revealed two university academic excellence in both manpower and use of information technologies are afforded the privilege 0.19 and 0.15. The Findings of computer and technical skills very satisfying in a way, in this study, with an average value of this variable is 3/50.
    Conclusion
    in the attitude towards the establishment of the approach, its opposition to 60% to 21% as compared to the system were agreed. Statistical analysis, no significant differences in age, gender and teaching experience showed how attitudes toward e-learning methods combined.
    Keywords: blended e learning, educational technology, e, readiness, Information, communication technology, Institutions of higher education
  • Naeimeh Zarif Ghasemian Pages 49-69
    Purpose
    “open study” is an approach which could help a lot of people, students in particular, to obtain deeper understanding of concepts and events. This research tries to analyze the effects of open study on the educational success of psychology students at Ferdowsi University, so as to find this community’s ideas on open study and the impact of such study on their educational success.
    Method
    this is an “applied research” conducted in the form of survey, based on Cochrane Formula with 128 undergraduate psychology students as its sample. Survey’s data were collected through a researcher-made questionnaire, in which the questions were extracted based on content analysis of psychology literature. The validity and reliability of the measuring tool were respectively confirmed by a number of teachers as well as experts, and Cronbach’s Alpha of 0.83 for the whole questionnaire.
    Findings: open study is influential in students’ success in Farsi theoretical lessons, but it has no impact on the outcome of courses like foreign languages. All the students, whether having open study or not, unanimously believe that it has a positive influence on the students’ educational success. There’s no meaningful relation between open study and students’ educational success.
    Conclusion
    the findings of this research show that most of students commonly believe that open study has positive effect on their educational success, and generally, this kind of studying could enhance their scientific growth and prove useful in their educational success.
    Keywords: open study, educational success, Ferdowsi University of Mashhad, Psychology Students
  • Nazila Rahimpour, Mahdi Mohammadi Pages 70-90
    Purpose
    The present study purpose is surveying the Recall and Precision and overlap in the databases such as Noormags, Magiran and Sid on the field ofknowledge and information science
    Approach (Method): The research has been done as applied and survey approach. In order to surveying the amount of recall and precision and overlap in databases, the number 15 keywords was selected by consultation with professors. The keywords were searched in all three databases simultaneously. The first 10 results were retrieved at each database, their recall, precision and overlap calculated by the formula.
    Finding: The result of research showed that Noormas with the %48 recall has the most amount of recall. Then, Sid and Magiran have respectively the %33 and %32 recall and have ranked the second and third. In terms of precision, Noormags with the %79 has the most amount of precision. Also, the result showed that Noormags with the %10 overlap in title and %72 overlap in information resources has the most amount of overlap with other databases.
    Conclusion
    The Noormags has a better performance in terms of recall and precision than other databases. This data bases have high overlap with other databases in terms of information resources. So, Noormags is the most appropriate database for all users in the field of knowledge and information science.
    Keywords: Recall, Precision, Overlap, Databases
  • Farideh Kaab Omeir, Gholamreza Haidari Pages 91-111
    Purpose
    Any profession or occupation specific social position in society, and to assess its position, continued and survival profession or occupation guarantees. Sothe main purpose of this research was to construct and validate a questionnaire for measuring social status of Knowledge and Information Science profession.
    Methodology
    This is an applied survey research. The face validity and construct validity were used to validate questionnaire. Reliability was reviewed by internal consistency coefficient. The population of the study consists total number of the Librarians working in Ahwaz libraries (academic, special, and public) was 250 by census.
    Necessity & Innovation: in this research,construct and validate a questionnaire social status of the Knowledge and Information have been with a comprehensive overview toward the social variables effective.
    Findings: The results of factor analysis show the affect on the social status of 55 items, 42 items in total correlation which led to categorizing 9 factors were acceptable. Findings showed that 9 factors influence the social status of librarians; the intensity of the influence of factors from the highest to the lowest are respectively as: economic factor, standard factor, expertise factor, personality factor, educational factor, information technology factor, contact factor, cultural factor, and organizational factor. Results of internal consistency (Cranach’s alpha) showed that a questionnaire social status possessed suitable reliability coefficients.

    Conclusion
    results of this research showed that questionnaire social status had satisfactory reliability and validity coefficients and is considered a suitable tool for measuring social status in future research.
    Keywords: construct, validate, Social position, Information, Knowledge Science, Librarians working in Ahwaz libraries, Exploratory factor analysis
  • Rasul Saadat, Ahmad Shabani, Nayereh Moradiannejad, Saeed Rajaiipour Pages 112-132
    Purpose
    The research aimed to investigate the motivation of personnel of the state universitie's libraries of Isfahan based on Mcclelland three needs theory.
    Methods
    The research method was descriptive survey study and aresearcher – made questionnairewasutilized. The population consisted of 164 personnel of the state universitie's libraries of Isfahan (managers, officials, librarians) including the University of Isfahan, Isfahan University of Medical Sciences, and Isfahan University of Technology. The validity of the questionnaire was measured in content and the reliability by using Cronbach's Alpha estimated at 0. 91. Random stratified sampling method was used. For analyzing the data SPSS18 and at descriptive statistics level (mean and standard deviation) and at inferential statistics (Single – sample – test) were used.
    Results
    The research findings regarding to t-test (Sig
    Conclusion
    The motivation of personnel including motivation to succeed, motivation to power, and motivation to belonging, in the state universitie's libraries of Isfahan is in a good condition in personnel's view.
    Keywords: Mcclelland three needs theory, Motivation, University libraries, Isfahan
  • Abolfazl Asadnia, Peyman Jalilpour, Vahid Ahmadi, Mehdi Baryaji Pages 133-153
    Purpose
    This study Targets the relationship between personality characteristics and job performance in the Shahid Chamran University and medical Science university of Jondishapoor of Ahwaz librarians.
    Methodology
    The present study is a survey and descriptive one. To collect data Questionnaires from five major NEO-FFI personality and job performance Factors were used. The participants consisted of all the Shahid Chamran University librarians and medical Science university of Jondishapoor Librarians of Ahwaz in 2015. To analyze the data descriptive statistics such as mean, standard deviation and frequency analysis of t two independent groups, Pearson's correlation and stepwise regression were used.
    Findings: Findings revealed that there is a direct relationship between job performance and of conscience (r=0/58, P=0/01) and job performance, and extroversion (r=0/24, P=0/05). The results of t-test showed that there is no significant difference between these two universities librarian's job performance. Also, based on regression analysis, moral and psychological Neuroticism variables were strong for casters of job performance that explained 40 percent of variance of it.
    Conclusion
    Personality characteristics are strong variables in predicting job performance, this means that libraries have a good personality traits are expected to have better job performance.
    Keywords: personality characteristics, job performance, librarians, shahid Chamran University of Ahwaz, medical Science University of Jondishapoor of Ahwaz