فهرست مطالب

پژوهشهای اقتصادی (رشد و توسعه پایدار) - سال شانزدهم شماره 1 (بهار 1395)
  • سال شانزدهم شماره 1 (بهار 1395)
  • تاریخ انتشار: 1395/03/10
  • تعداد عناوین: 10
|
  • محمود کاظمیان، حمیده جوادی نسب* صفحات 1-19
    مقدمه
    کارکنان در بخش غیررسمی اشتغال، امکان دریافت پوشش مناسب برای بیمه درمانی را جز به صورت اختیاری ندارند. پژوهش حاضر، با بررسی روند توسعه بیمه های اختیاری درمان، برای اولین بار تمایل به پرداخت خانوارها در جمعیت فعال کم درآمد در بخش غیررسمی اشتغال برای بیمه درمان را با هدف پوشش کشوری این بیمه ها مورد ارزیابی قرار داده است.
    روش بررسی
    این پژوهش از نوع آماری- تحلیلی است و با استفاده از پرسشنامه ارزشگذاری اقتضایی، برای تعیین تمایل به پرداخت حق بیمه توسط خانوارها برای بیمه درمان اختیاری مشروط به سهم مشارکت یا حمایت مالی دولت، انجام شده است. اطلاعات مورد نیاز از داده های ثبتی طی دوره زمانی 1366 تا 1388 استخراج گردیده و از تحلیل رگرسیونی جهت آنالیز داده ها برای تعیین حق بیمه خانوارها و مشارکت دولت، استفاده شده است.
    یافته ها
    این پژوهش سهم حق بیمه خانوارها و سهم مشارکت دولت برای بیمه درمان اختیاری را در سه دهک اول شهری برآورد می نماید. یافته ها همچنین بر اساس ضرایب کشش به دست آمده، نشان می دهند که با کاهش مشارکت مالی دولت در حق بیمه درمان، تاثیر این متغیر بر تمایل به پرداخت خانوارهای کم درآمد برای بیمه های اجتماعی درمان از نوع بیمه اختیاری کاهش می یابد، و در مقابل، بر تاثیر شاخص اقتصادی-اجتماعی خانوارها در تابع تمایل به پرداخت افزوده می شود.
    نتیجه گیری
    شرایط لازم برای پوشش کشوری بیمه درمان اختیاری ضروری می نماید، اولا، محاسبات آماری و داده ها برای متغیرهای تاثیرگذار بر تمایل به پرداخت خانوارها برای حق بیمه درمان، مطابق با پرسشنامه متداول در روش ارزشگذاری اقتضایی براساس اطلاعات واقعی و به درستی فراهم گردد. ثانیا، نظام اداری بیمه-های اجتماعی به اندازه ای توسعه یابد که برای خانوارهای کم درآمد، امکان دسترسی کامل به خدمات اداری آن، و آگاهی کامل از ارقام هزینه درمان و درآمد سالانه خانوارها، مشارکت دولت و ارزش ریالی خدمات بیمه درمان اختیاری، فراهم گردد.
    کلیدواژگان: بیمه اختیاری درمان، جمعیت فعال در بخش غیررسمی، شاخص اقتصادی، اجتماعی سلامت، پوشش کشوری بیمه درمان
  • کریم اسلاملوییان*، علی حسین استادزاد صفحات 21-48
    هدف این مطالعه، برآورد انواع تابع تولید در ایران با تاکید بر نقش انرژی و سرمایه گذاری در تحقیق و توسعه (R&D) برای کشور ایران با روش الگوریتم ژنتیک طی دوره 1357تا1389می باشد. پس از برآورد انواع توابع تولید شامل CES،GPF، کاب- داگلاس، ترنسندنتال، ترانسلوگ و تعمیم یافته خطی، تابع مناسب برای ایران انتخاب می گردد. این توابع عمدتا غیر خطی بوده و برآورد آنها مستلزم داشتن حجم نمونه بزرگ است. به علاوه در اقتصاد سنجی مرسوم، برآوردها عمدتا از طریق حداقل کردن مجموع مجذور خطا (RSS) صورت می گیرد. مطالعات نشان داده اند که این روش نسبت به روش «حداقل سازی کمترین مقدار مطلق انحراف» ( ) از کارآیی کمتری برخوردار است. با توجه به محدودیت های ناشی از تکنیک های مرسوم اقتصاد سنجی، استفاده از روش ( ) کمتر مورد توجه می باشد. برای غلبه بر مشکلات فوق در این مطالعه برای اولین بار در ایران، با استفاده از روش هوشمند تکاملی الگوریتم ژنتیک و با حداقل سازی مقدار مطلق انحراف، توابع تولید برآورد شده است. نتایج نشان می دهد که تابع تولید ترانسلوگ نسبت به سایر توابع برای ایران مناسب تر است. بر اساس نتایج،10 درصد افزایش در نهاده انرژی، تولید را به میزان 3/7 درصد افزایش می دهد. درحالی که افزایش 10 درصدی در مخارج R&D، منجر به افزایش 6/2 درصدی در تولید می گردد. علاوه بر این، نشان داده می شود که تکنولوژی تولید در ایران بعد از جنگ تحمیلی دارای ویژگی بازده صعودی نسبت به مقیاس بوده است. بنابراین، به نظر می رسد که ساخت الگوهای رشد برای اقتصاد ایران با فرض تابع تولید با تکنولوژی بازده ثابت نسبت به مقیاس باید (حداقل برای دوره بعد از جنگ تحمیلی) با تامل بیشتری صورت گیرد.
    کلیدواژگان: تابع تولید، تحقیق و توسعه، انرژی، الگوریتم ژنتیک پیوسته، ایران
  • احمد جعفری صمیمی، حسن زرین اقبال*، محمدرضا زیبایی، کاوه درخشانی درآبی صفحات 49-71
    این مقاله به دنبال مقایسه الگوی بخش عمومی در الگوهای اقتصادی قانون اساسی ج .ا. ایران و دولتهای رفاه برآمده است. این دو مقایسه بر اساس اصول و اهداف دو الگو، و قواعد اقتصادی حاکم بر اقتصاد بخش عمومی صورت پذیرفت. ملاحظه گردید که نقش دولت در هر دو الگو مطابق با ادبیات اقتصادیمتعارف بخش عمومی تا حد مناسبی قابل انطباق می باشد. اما در بررسی ادبیات مکتبی و ظرفیت نهادی دولت در دو الگو، ترجیحات نهادی قانون اساسی ج. ا. ایران بر دولت رفاه نمایان گردید. مشکلات ساختاری دولت و ناکارآمدی دولتهای رفاه، خصوصا عدم تکافوی نظام هنجارهای اقتصادی (مکتب) آن در حوزه عمل که به دور شدن از اهداف عدالتخواهانه و عدم توازن در اقتصاد دامن زده است، منشا اصلی این تفاوت است. این در حالی است که چارچوب هنجاری دولت در نظام اقتصادی قانون اساسی کشور قابلیت جبران کاستی های موجود را فراهم نموده است. در همین ارتباط توصیه گردید دولت با بهره گیری از ظرفیت موجود مبنایی الگوی اقتصادی قانون اساسی در بخش غیردولتی، زمینه های مشارکت عموم در راستای تحقق اهداف موضوعه اقتصاد را تقویت نماید. به عنوان یک راهکار، دولت می تواندضمن مراقبت از دائمی نشدن مداخلات غیر ضرور خود در اقتصاد از طریق تمرکز بر بهبود و توسعه فرهنگ اقتصادی، به کارآمدی نظام اقتصادی در تحقق هدف عدالت اقتصادی و تصحیح حرکت انتقالی اموال کمک نماید.
    کلیدواژگان: اقتصاد بخش عمومی، دولت رفاه، قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، مکتب اقتصادی، نظام اقتصادی، فرهنگ اقتصادی، عدالت اقتصادی
  • محمدرضا لطفعلی پور، بهاره بازرگان* صفحات 73-94
    تراز تجاری از مهم ترین متغیرهای کلان و از محدودیت های استراتژیک اقتصاد کلان برای کشورهای در حال توسعه می باشد. نرخ ارز که رابطه برابری پول ملی و یا ارزش پول ملی در مقابل پول های بیگانه (اسعار) تعریف می گردد، به عنوان یکی از عوامل کلیدی موثر بر تراز تجاری کشورها شناخته می شود. از آنجا که نرخ ارز موثر واقعی، تغییر و تحول قیمت ها و هزینه های نسبی را با یک پول مشترک اندازه می گیرد، عمومی ترین شاخص استفاده شده برای رقابت پذیری است. این شاخص موقعیت رقابتی کشور را نشان می دهد. آشفتگی و نوسان در عملکرد این شاخص، از یک طرف مبین عدم تعادل در اقتصاد و از سوی دیگر، علت بی ثباتی بیشتر محسوب می شود. با توجه به اینکه جهت و میزان اثر گذاری نرخ ارز حقیقی بر تراز تجاری از موضوعات بسیار با اهمیت است، در این پژوهش تغییرات نرخ ارزحقیقی موثر بر تراز تجاری ایران و شرکای عمده برای داده های سالانه دوره 90-1372 در قالب مدل تصحیح خطای برداری (VECM) بررسی شده و نتایج حاکی از آن است کهدر کوتاه مدت نوسانات نرخ ارز حقیقی موثر تنها برای کشور آلمان منجر به کاهش تراز تجاری می گردد و در بلند مدت، برای کشور ایتالیا منجر به افزایش تراز تجاری می گردد.
    کلیدواژگان: نرخ ارز حقیقی موثر، تراز تجاری، مدل تصحیح خطای برداری (VECM)
  • علیرضا عرفانی، ندا سمیعی*، فرزانه صادقی صفحات 95-119
    رشد مداوم سطح عمومی قیمت ها در ایران، حاکی از روند افزایش کلی قیمت هاست. پویایی تورم کوتاه مدت و تعامل ادواری با متغیرهای واقعی اقتصادی، یک مساله محوری در اقتصاد کلان و بخصوص در تجزیه و تحلیل سیاست های پولی می باشد. این مطالعه به بررسی و برآورد منحنی فیلیپس مرکب کینزین های جدید در اقتصاد ایران طی سال های 1389-1338 پرداخته است. متغیرهای اثرگذار بر تورم جاری در این نوع منحنی، تورم آتی، تورم وقفه دار و شکاف تولید می باشد. در برآورد مقدار شکاف تولید از سه فیلتر کالمن، هدریک- پرسکات و باند- پس استفاده گردیده است. همچنین در مدل های مورد استفاده در این بررسی برای سال 1357 مشاهده گردید که شکاف ساختاری مربوط به سال های پیروزی انقلاب اسلامی می باشد. نتایج نشان می دهد که مطابق با دیگر مدل های منحنی فیلیپس که وجود اثر و نقش اصلی شکاف تولید بر تورم دوره جاری را تایید می کند، در این مدل نیز در هر سه حالت محاسبه شکاف تولیدی، این متغیر بر تورم جاری اثری معنی دار و مثبت دارد که حاکی از اثرگذاری متغیرهای واقعی در بلندمدت در کنار سیاست های پولی بر تورم است. همچنین ضریب متغیر تورم انتظاری (آتی) و تورم گذشته معنی دار گردید که نشان از این دارد که بنگاه ها در تعیین قیمت خود، هم آینده نگر و هم، گذشته نگر هستند، اما ضریب تورم انتظاری بیشتر از ضریب تورم باوقفه است و بیان می کند که بنگاه ها در تعیین سطح قیمت جاری خود بیشتر به تورم آتی توجه دارند. آزمون های ارزیابی مدل های تخمینی، حاکی از صحت و اعتبار برآورد می باشد.
    کلیدواژگان: منحنی فیلیپس مرکب کینزین های جدید، شکاف تولید، فیلتر کالمن، فیلتر هودریک، پرسکات، فیلتر باند، پس
  • مرتضی مختاری *، سید کمیل طیبی، جواد میر محمد صادقی صفحات 121-140
    با توجه به کمبود منابع تولید و نیازهای جوامع به کالاها و خدمات مختلف، اولویت بندی مناسب و کارآمد در سرمایه گذاری بخش های مختلف اقتصادی می تواند ضمن بهبود نظام تخصیص منابع، سطح رفاه را نیز ارتقاء بخشد. مقاله حاضر چهارچوبی برای اولویت بندی سرمایه گذاری در بخش خدمات ایران منطبق با اهداف و سیاست های سازمان آ.ت. را ارائه می دهد. برای این منظور پس از تعیین معیار های تاثیر گذار در تعیین اولویت سرمایه گذاری، روش تاپسیس فازی به عنوان مدل اولویت بندی در این مقاله استفاده شده است. روش های مرسوم برای اولویت بندی سرمایه گذاری برای مواجهه با شرایط مبهم و ارزیابی های کلامی ناکافی اند. بنابراین برای ترکیب نظرات کارشناسان و تصمیم گیرندگان و ارزیابی عملکرد معیار های کیفی که به صورت اعداد فازی مثلثی بیان شده، از روش تاپسیس فازی- مبتنی بر ترکیب مفاهیم تئوری فازی- استفاده به عمل آمده و نتایج مطالعه، این بوده که بخش خدمات مالی و بیمه ای، اولویت نخست سرمایه گذاری را در بین بخش های خدماتی کسب نموده است.
    همچنین نتایج حاصل از این تحقیق در سازمان آ.ت. برای تصمیم گیری در حوزه های اقتصاد و مدیریت استفاده شده است.
    کلیدواژگان: تاپسیس، مجموعه فازی، اولویت بندی، بخش خدمات، سرمایه گذاری
  • محب الله مطهری *، محمدرضا لطفعلی پور، شهاب متین صفحات 141-164
    شناخت ماهیت ارتباط علی میان متغیرهای اقتصادی برای سیاستگذاران و برنامه ریزان اقتصادی بسیار حائز اهمیت است. بنابراین، مطالعه حاضر علیت گرنجری میان شاخص قیمت تولید کننده (PPI) و شاخص قیمت مصرف کننده (CPI) را برای اقتصاد ایران بررسی می کند. از نقطه نظر سیاستی، نتایج مطالعه می توانند سیاستگذاران اقتصادی را در اتخاذ سیاست های موثر ضد تورمی آگاه سازند. برای این منظور، داده های ماهانه دوره زمانی 1369 تا 1390 به کار گرفته شده اند. نتایج آزمون هم انباشتگی نشان می دهد که ارتباط تعادلی بلندمدتی میان این متغیرها وجود دارد. بر اساس آزمون هسیائو، در هر دو افق زمانی کوتاه مدت و بلندمدت، علیت دوطرفه میان CPI و PPI وجود دارد. آزمون تودا و یاماموتو نیز بر ارتباط علی دوطرفه میان متغیرها دلالت دارد. با این حال، به نظر می رسد که علیت از PPI به CPI قوی تر از CPI به PPI است که فرضیه کاشینگ و ام. سی. گاروی (1990) را تایید می کند.
    کلیدواژگان: شاخص قیمت مصرف کننده، شاخص قیمت تولید کننده، هم انباشتگی، علیت گرنجری، ایران
  • طاهره پیرانی*، رزیتا مویدفر صفحات 165-189
    در ادبیات اقتصاد شهری و منطقه ای، با توجه به مفاهیم مشترک مدل جغرافیای اقتصادی جدید (NEG) و مدل های رشد درونزا، تجمع فضایی فعالیت های اقتصادی و رشد اقتصادی، فرایندهایی جدایی ناپذیر هستند. در مدل های رشد درونزا چگونگی ایجاد فعالیت های اقتصادی جدید، از طریق نوآوری بررسی می شود. در مدل NEG، هدف، بررسی چگونگی استقرار این فعالیت های اقتصادی جدید و چرایی تمرکز آنها است. بنابراین، در مدل NEG، نوآوری، استقرار و مکان یابی و رشد، فرایندهایی متصل به هم هستند.براین اساس، هدف این مقاله، بررسی اثرات صرفه های ناشی از تجمع های صنعتی بر رشد اقتصادی استان های ایران بوده که در دو بخش نظری و تجربی، به آن پرداخته شده و در بخش نظری، مدلی در چارچوب مدل NEG ارائه و نشان داده می شود که تجمع فعالیت های صنعتی بر رشد اقتصادی موثر است. در بخش تجربی به منظور برآورد و آزمون الگوی نظری، از اطلاعات استانی، طی سال های 1379 تا 1389 و روش گشتاورهای تعمیم یافته (GMM) استفاده شده است. نتایج حاصل از آزمون تجربی الگوی پژوهش، تاثیر مثبت و معنادار تجمع های صنعتی بر رشد اقتصادی را در سطح استان های ایران طی دوره 1389-1379 نشان می دهد. لازم به ذکر است به منظور آزمون تجربی الگوی پژوهش، میزان تجمع صنعتی به وسیله شاخص مائورل- سدیلوت، محاسبه شده است. محاسبه این شاخص برای فعالیت های صنعتی به تفکیک کدهای ISIC دو رقمی نشان می دهد که صنعت سایر تجهیزات و وسایل حمل و نقل (کد 35)، تجمعی ترین و صنعت انتشار و چاپ (کد 22) غیرتجمعی ترین صنعت هستند.
    کلیدواژگان: صرفه های ناشی از تجمع محلی، تجمع صنعتی، مدل جغرافیای اقتصادی جدید، رشد اقتصادی، روش گشتاورهای تعمیم یافته، استان های ایران
  • منصور زراء نژاد، عبدالکریم حسین پور* صفحات 191-209
    یکی از موضوعات بحث برانگیز و نسبتا قدیمی در اقتصاد که همواره مورد توجه اقتصاددانان بوده، موضوع مربوط به گسترش حجم و اندازه دولت و پیامدهای این امر برای متغیرهای کلان اقتصادی است. دخالت دولت و اندازه فعالیت های آن، نقش تعیین کننده ای در وضعیت اقتصاد دارد. از این رو، یکی از وظایف اصلی دولت، ایجاد کار برای همه به منظور رسیدن به سطح اشتغال کامل است. این تحقیق به بررسی اثر اندازه دولت بر روی نرخ بیکاری در اقتصاد ایران با استفاده از داده های سالانه در دوره 1338 تا 1390 به روش آزمون کرانه های پسران، شین و اسمیث، مبتنی بر رویکرد تخمین مدل تصحیح خطای غیر مقید (UECM)شامل رابطه پویا و رابطه تعادلی بلند مدت می پردازد. نتایج تحقیق نشان می دهد که اندازه دولت، اثر مثبت و معناداری بر روی نرخ بیکاری دارد و برای کاهش نرخ بیکاری، باید اندازه دولت در اقتصاد ایران کاهش یابد. با افزایش اندازه دولت در اقتصاد، ازدحام در بخش خصوصی مخصوصا سرمایه گذاری خصوصی، و در نتیجه، رشد بهره وری و رقابت بین المللی کاهش، و نرخ بیکاری افزایش می یابد. ضریب ECM نشان داده است که در هر دوره، 27 درصد از عدم تعادل کوتاه مدت بیکاری در جهت رسیدن به تعادل بلند مدت، تعدیل می شود.
    کلیدواژگان: نرخ بیکاری، اندازه دولت، همجمعی، آزمون کرانه ها
  • رضا نجار زاده، حیدر محمودی* صفحات 211-237
    توجه روزافزون جهانی به گاز طبیعی به عنوان انرژی نسبتا مناسب تر، روندی است که از آمار مربوط به سهم روزافزون گاز طبیعی در تامین مجموع نیاز مصرفی انرژی جهانی مشخص می گردد. از جمله کشورهای در حال توسعه که نیازش به واردات انرژی رو به افزون می باشد، کشور هند است. کشور هند با جمعیت زیاد و اقتصاد در حال رشد، یکی از بازارهای مهم صادرات گاز است. در این مقاله، رقابت سه کشور ایران، روسیه و قطر برای دستیابی به این بازار با استفاده از روش نظریه بازی ها مورد بررسی قرار گرفته است. باتوجه به اطلاعات بازیکنان از یکدیگر (اطلاعات کامل)، هر بازیکن حرکت رقبا (استراتژی) را حدس زده و منتظر حرکت رقیب نمی شود. پس بازیکنان همزمان حرکت می کنند و طبیعتا بازی بین بازیکنان بازی ایستا با اطلاعات کامل می شود. این بازی براساس تعادل نش حل شده است. هر بازیکن دو استراتژی دارد: الف) استراتژی حفظ بازار فعلی؛ ب) استراتژی گسترش بازار (به دست آوردن بازار هندوستان). به دلیل رفتار عقلایی بازیکنان در تعادل، تعادل در استراتژی گسترش بازار هرسه بازیکن رخ می دهد. در تعادل، بازیکنان بیشترین پیامد را به دست نمی آورند؛ چرا که از ویژگی های تعادل نش این است که تعادل لزوما در حالتی که بازیکنان بیشترین پیامد را داشته باشند شکل نمی گیرد.
    کلیدواژگان: صادرات گاز، نظریه بازی ها، رقابت، بازار گاز
|
  • Mahmoud Kazemian, Hamideh Javadi Nasab* Pages 1-19
    Employees in the informal sector of the Iranian economy suffer from lack of access to various health insurance services. This research tries to assess the development of arbitrary health insurance schemes and households’ willingness to pay for health care premium for the low-income employees in the informal sector, totally aiming at universal coverage for the insurance scheme. This research is of statistical- analytic type, which uses contingent valuation questionnaire to estimate households’ willingness to pay for arbitrary health care premium subject to government financial contribution. To do this, it applies record data over the period 1987-2009. The regression analysis is used to determine households’ health care premium and public sector contribution. The research estimates the premium of the arbitrary health care insurance for the urban households in the first three deciles and determines the government contribution to this scheme. The estimated elasticities show that reduction in the government share in health care premium increases the effect of social- economic variables on households’ willingness to pay for health care premium. To achieve universal coverage in the arbitrary health insurance scheme for the low-income group requires providing appropriate data on variables affecting households’ willingness to pay through contingent valuation questionnaire. In addition, the administrative system for social health care insurance should be developed to the extent that low-income households can get access to insurance administrative services, and receive full information about annual households’ income and health expenditure, public sector contribution and monetary value for the arbitrary health insurance services.
    Keywords: Arbitrary health care insurance scheme, active population in informal sector, socioeconomic health index, universal health care insurance coverage
  • Karim Eslamloueyan *, Ali Hussain Ostadzad Pages 21-48
    This paper aims to estimate various production functions, with emphasis on energy and investment in R& D, in Iran over the period 1979-2010. Following estimation of different production functions including CES (Constant Elasticity of Substitution), GPF (Generalized Production Function), Cobb-Douglas, Transcendental, Translog, and GLPF (Generalized Linear Production Function), a proper production function is selected. The functions are mainly non-linear and their estimation requires large sample sizes. The conventional econometric techniques estimate regression parameters through minimizing residual sum of squares (RSS). However, this approach is less efficient than minimization the Least Absolute Deviation (LAD). Moreover, the conventional nonlinear techniques cannot minimize absolute deviation of errors from their expected values. In order to overcome this problem, we use Genetic Algorithm (GA) method with LAD to estimate six non-linear production functions. The results suggest that the Translog function is the most appropriate production function for the Iranian economy. According to our findings, a 10 percent increase in energy consumption, raises the output by 7.3 percent. However, a 10 percent increase in R&D expenditure only increases the output by 2.6 percent. Finally, the results show that the production function in Iran exhibits increasing return to scale after the end of Iran-Iraq war. Thus, it seems constructing growth models for Iran by assuming constant returns to scale production technology needs to be reexamined.
    Keywords: Production function, Research, Development, Energy, Genetic Algorithm, Iran
  • Ahmad Jafari Samimi, Hasan Zarineghbal *, Mohammadreza Zibaie, Kaveh Derakhshani Pages 49-71
    This paper seeks to compare the model of publicsector in the economic model of I.R.I. Constitution and economies of WelfareStates. Thecomparison isbased on ideological principles and economic rules governing the public sector. We find that state role in both models properlyfollows the conventional economic literature on public sector, which focuses on naturalrole of state in the economy. Considering ideological literature and institutionalcapacity of state in both models, however, we find that I.R.I. constitution has moreinstitutional preferences compared with welfare state model. Primary source of this difference is inefficiencyof welfare state model, especially its inefficient system of economic norms (ideology) in practice which is extends far away from justice goals and wideninggaps in the economy. Normativeframework of public sector in economic model ofI.R.I. constitutionhas the capacity of securing economy from these inefficiencies. Regarding this, wepropose the state using the current fundamental capacity in the economic model of I.R.I. constitution, seeks grounding public participation towards constituted goals of the economy. As a practical approach, the state focusing on improvement and development ofeconomic culture, may achieve an efficient economic system through implementing economicjustice and revising the property movement pattern.
    Keywords: Economics of Public Sector, Welfare State, Constitution of Islamic Republic of Iran, Economic Ideology, Economic System, Economic Culture, Economic Justice
  • Mohammad Reza Lotfalipour, Bahareh Bazargan* Pages 73-94
    Trade balance is regarded as both main macroeconomic factor and strategic constraint in developing countries. Exchange rate, which is defined as parity relationship between national currency and foreign currencies, is a vital determinant of countries’ trade balance. As the real effective exchange rate measures the changes in prices and relative costs by a common currency, it is the most popular indicator to measure competitiveness.
    On one hand, fluctuation of this index represents disequilibrium in the economy, and on the other hand, it is the cause of more instability. Since the direction and size of the effects of real exchange rate on trade balance is an important macroeconomic issue, this articleinvestigates the real effective exchange rate changes on trade balance in Iran and its’ major partners using the Vector Error Correction Model ( VECM ) over the period 1993-2011. The results indicate that the real effective exchange rate volatility reduces trade balance only for Germany in the short run and rises it for Italy in the long run.
    Keywords: Real Effective Exchange Rate, Balance Trade, Vector Error Correction Model
  • Alireza Erfani, Neda Samiei *, Farzaneh Sadeghi Pages 95-119
    The short–term inflation dynamics and its cyclical interactions with real economic variables are basic issues in the context of monetary policies analysis. This study investigates and estimates the hybrid new Keynesian Phillips curve for Economy of Iran during 1971-2008. On this curve, the effective variables on current inflation would be future inflation, lagged inflation and GDP gap. This paper makes use of three Kalman, Hodrick- Prescott and band-pass filters to estimate GDP gap. There is a structural break in 1979 due to victory of the Islamic Revolution in Iran. Findings indicate that GDP gap has a significant positive impact on current inflation, which means the effectiveness of real variables, besides monetary policies, on inflation in the long-run. Our findings are consistent with other Phillips curve models, which confirm the effective role of output gap on current inflation. In addition, the coefficients of the expected inflation and lagged inflation variables are statistically significant, which indicate that firms look forward and backward in setting prices, but coefficient of expected inflation variable is higher than that of lagged inflation, means that firms pay more attention to the expected inflation in setting current prices. The evaluation tests indicate the accuracy and reliability of models.
    Keywords: Hybrid New Keynesian Philips Curve, GDP gap, Inflation, Kalman Filter, Hodrick, Prescott Filter, Band, Pass Filter
  • Morteza Mokhtari *, Seyed Komail Tayebi, Javad Mirmohammad Sadeghi Pages 121-140
    The lack of resources and the communitie's demands for various goods and services require effective prioritization of investment in different sectors of the economy. Prioritization could optimize resources allocation in addition to improve the social welfare level. This paper provides a framework for prioritizing investment in the services sector according to the aims and policies of A.T. organization. To do this, following determination of factors affecting investment priorities, this paper uses Fuzzy TOPSIS method as a model for setting priorities, since traditional methods in setting priority are insufficient in confronting with vague situations and linguistic evaluations. This method is based on combination of experts and decision-makers’ views in the form of qualitative performance evaluation indicators, which are expressed as triangular fuzzy numbers. The findings indicate that investment in financial and insurance services takes top priority over other services.
    Keywords: TOPSIS, Fuzzy set, Prioritization, Services, Investment
  • Mohebolah Motahari *, Mohammad Reza Lotfalipour, Shahab Matin Pages 141-164
    Understanding the nature of the causal relationship among economic variables is crucial for the economic policy-makers and planners. So, this study investigates Granger causality between producer price index (PPI) and consumer price index (CPI) for the economy of Iran. From a policy-making point of view, the findings of the study may inform economic policy-makers in pursuing effective anti-inflationary policies. To this end, monthly data are used over the period 1990- 2011. The results of the cointegration test indicate that there is a long-run equilibrium relationship between these variables. According to Hsiao test, there is bi-directional causality between consumer price index (CPI) and producer price index (PPI) in both short-run and long-run. Toda and Yamamoto test also indicate the bi-directional causal relationship between the variables. However, it seems that causality from PPI to CPI is stronger than that from CPI to PPI, supporting the Cushing and McGarvey (1990) hypothesis.
    Keywords: Consumer Price Index, Producer Price Index, Cointegration, Granger Causality, Iran
  • Tahere Pirani *, Rozita Moayedfar Pages 165-189
    In urban and regional economics’ literature, according to the concepts of new economic geography model (NEG) and endogenous growth model, spatial agglomeration of economic activities and economic growth are interrelated processes. In the endogenous growth models, how to create new economic activities through innovation is checked. Moreover, the NEG model aims to investigate how to establish these new economic activities, and cause of their concentration. Therefore, innovation, location and growth are interconnected processes within the NEG model. This article examines theoretically and experimentally the effects of economies of industrial agglomeration on economic growth in Iran’s provinces. In theoretical section, a NEG model has been presented. It shows that the agglomeration of industrial activity affects the economic growth. In the experimental section, a model has been estimated by applying Generalized Method of Moments (GMM) using provincial data during 2000-2009. The results indicate the positive and significant impact of industrial agglomeration on economic growth in provincial level in Iran. Also, the amount of industrial agglomeration has been calculated by Maurel-Sedillot index within the 2-digit ISIC codes, which shows that the other transport equipment industry (code -35) has the largest agglomeration, and printing and publishing industry (Code -22) has the smallest agglomeration.
    Keywords: Economies of localization, New Economic Geography Model, Economic Growth, Generalized Method of Moments
  • Mansour Zarranejad, Abdolkarim Hosseinpoor* Pages 191-209
    One of the most controversial and relatively old subjects in economics is the optimal size of government and its impact on macroeconomic variables. Government size and extent of public enterprises are of crucial impacts on economy. Thus, one of the main objectives of the governments is to achieve full employment. This paper investigates the effects of government size on unemployment rate in Iran’s economy using annual data during 1959-2011. It applies Pesaran, Shin and Smith (PSS) bounds testing approach to estimate an Unrestricted Error Correction Model (UECM), which derives both dynamic and long-term relationships. The finding of the research shows that the government size has a significant positive effect on unemployment rate, indicating that reducing the size of government would lead to reduction of unemployment rate in Iran. With increases in size of government, the crowding out effect in the form of private investment is decreased. As a result, productivity growth and international competition are reduced, then the unemployment rate is increased. The estimation of the ECM model shows that the error term is negative and statistically significant. The Error Correction Term (ECT) is relatively low (-0.27) indicating a slow adjustment toward the equilibrium.
    Keywords: Unemployment rate, Government Size, Cointegration, Bound testing
  • Reza Najarzadeh, Heidar Mahmoodi* Pages 211-237
    The increasing global realization of natural gas as a relatively abundant energy is evident from available data on increasing share of natural gas in meeting world energy requirements. India is one of the countries whose dependence on imported gas are constantly increasing. With large population and growing economy, this country is a main natural gas importer. In this paper, game theory is used to model how to enter Iran, Russia and Qatar into the natural gas market in India. Due to information available for all players, each player guesses his rival strategy, and does not wait for his action. Thus, this game is assumed to be of static nature with perfect information.
    Nash equilibrium solution was applied to the game among the three countries. Each player has two strategies: (1) to maintain the current market strategy and (2) the market development strategy (to enter Indian natural gas market). Due to rational behavior of three players, the equilibrium is obtained through the market development strategy. In equilibrium, players do not get the best outcome (Nash equilibrium is a balanced equilibrium, which is not established necessarily in a situation where the players have the greatest outcomes.
    Keywords: Natural gas Export, Game theory, Competition, Natural gas market