فهرست مطالب

مطالعات عملیات روانی - پیاپی 42 (بهار و تابستان 1394)
  • پیاپی 42 (بهار و تابستان 1394)
  • ویژه نامه نفوذ
  • تاریخ انتشار: 1394/12/10
  • تعداد عناوین: 11
|
  • دکتر حجت الله مرادی صفحه 5
    آنچه مشخص است غرب و به طور مشخص امریکا از آغاز روند مذاکره با ایران، افزون بر رسیدن به منافع کوتاه مدت خود، همچون ختم پرونده هسته ای در افکار عمومی و رسانه ای امریکا، بهره برداری ابزاری به جهت استفاده در انتخابات بعدی ریاست جمهوری امریکا، شکست ها و درگیری های امریکا در غرب آسیا و... به دنبال هدف درازمدت خود یعنی نفوذ در صحنه سیاسی- عمومی خود در ایران بود. مقام معظم رهبری حضرت امام خامنه ای(مدظله العالی) این مسئله را در سخنرانی های متعدد بارها گوشزد نموده اند: «به دنبال چیزی به نام مذاکره با ایران اند. [اما] مذاکره بهانه است، مذاکره وسیله برای نفوذ است، مذاکره وسیله برای تحمیل خواست ها است. ما فقط در قضیه هسته ای به دلایل مشخص که مکرر هم این دلایل را ذکر کرده ایم، موافقت کرده ایم بروند مذاکره کنند... امروز نفوذ دشمن یکی از تهدیدهای بزرگ است برای این کشور؛ دنبال نفوذند.
  • مجتبی دولتی، دکتر سیدرضا موسوی* صفحه 7
    هدف از این تحقیق، بررسی روش های مقابله با جنگ نرم با تاکید بر نفوذ در قرآن کریم است. جنگ نرم، اقداماتی است که دگرگونی در هویت فرهنگی و الگوهای رفتاری مورد قبول یک نظام سیاسی را به دنبال دارد. به عبارت دیگر، هر گونه اقدام نرم و روانی و تبلیغات رسانه ای که جامعه هدف را نشانه گرفته و بدون بهره گیری از زور، آن را به انفعال و شکست سوق دهد، جنگ نرم به شمار می رود. امروز تمام امید دشمنان داخلی و خارجی، به استفاده از جنگ نرم و عملیات روانی و نفوذ است. از این رو، پرداختن به این موضوع، آن هم از رهگذر آیات قرآن کریم، موثر و سازنده خواهد بود. روش این تحقیق، توصیفی تحلیلی بوده، یافته های آن به شرح ذیل است: دشمن سعی دارد از راه های مختلف به جامعه هدف خود نفوذ کند. راه های نفوذ عبارتند از: مرعوب ساختن مسئولان از آینده کشور، اختلال در فرآیند تصمیم سازی مدیران، ستودن رفتار نادرست مسئولان، شایعه سازی، غافل کردن مسئولان از حقیقت سنن الهی (امداد و نصرت خداوند)، طرح دوستی، ایجاد تفرقه و ترویج اباحی گری. از سوی دیگر، نفوذ، در عرصه های امنیتی، اقتصادی، سیاسی، فکری و فرهنگی پدیدار می شود و با بهره گیری از روش های مختلف تغییر باورها، آرمان ها، نگاه ها و تغییر در سبک زندگی جامعه آماج را هدف قرار می دهد.
    کلیدواژگان: جنگ نرم، نفوذ، تهاجم فرهنگی، قرآن کریم
  • دکتر حمید حاذق صفحه 33
    بازخوانی انقلاب های مختلف جهان در دوران معاصر حاکی از تغییر تدریجی و فاصله گرفتن از آرمان ها و اهداف اولیه آنهاست. تجارب این انقلاب ها نشان می دهد با ورود مفاهیم و الگوهای فکری، عقیدتی، فرهنگی، و با حضور عناصر حقیقی و حقوقی کشورهای رقیب و دشمن، در قالب گروه های هنری، فرهنگی، اقتصادی، دانشگاهی، سیاسی و... به تدریج شبکه ای از حامیان داخلی به وجود آمده که با روش های مختلف، شیفته یا مرعوب بیگانه شده اند. از سوی دیگر، راهبرد نفوذ همواره هزینه نظام سلطه را تقلیل داده، وجهه ای به ظاهر منطقی از آنان جلوه می دهد. در این راهبرد گفت و گو و تعامل به جای جنگ و ستیز تبلیغ می گردد، لیکن هیچگاه گزینه حمله نظامی از میز دیپلماسی برداشته نمی شود. مقاله حاضر در پرداختی دو وجهی ابتدا ادبیات نفوذ را از منابع غربی ارائه نموده، سپس رویکرد دینی به موضوع نفوذ را مطمح نظر قرار داده است. بررسی اهداف و تلاش نظام سلطه برای نفوذ در جمهوری اسلامی ایران همچنین راهکارهای مقابله با آن، با بهره گیری از آموزه های قرآن و رهنمودهای مقام معظم رهبری، پویش اصلی مقاله را تشکیل می دهد.
    کلیدواژگان: نفوذ فکری، نفوذ فرهنگی، نفوذ سیاسی، امریکا، جمهوری اسلامی ایران
  • دکتر قدرت حاجی رستملو صفحه 65
    مقاله حاضر در صدد اثبات این فرضیه است که زبان انگلیسی و منابع آموزشی مورد استفاده برای آن به مثابه ابزاری برای تبلیغ فرهنگ غرب و نفوذ در فرهنگ ملت های جهان مورد بهره برداری قرار می گیرد. برای این منظور، ادبیات مربوطه مورد بررسی قرار گرفت و نتایج حاصل از تحلیل محتوای بیش از چهل کتاب آموزش زبان انگلیسی ارائه گردید. یافته های به دست آمده حکایت از آن دارد که بر اساس طراحی های انجام گرفته، اغلب منابع آموزشی زبان انگلیسی در پی ترویج و اشاعه آموزه های ضدفرهنگی و ضدارزشی از قبیل ترویج اباحه گری، تخطئه دین، معرفی شیوه های غیرمتعارف معاشرت زن و مرد، اشاعه سبک تغذیه غربی و غیره هستند. براساس شواهد موجود، این حرکت با هدف نفوذ و رخنه در فرهنگ ملت های هدف و استحاله این فرهنگ ها و سرانجام گسترش سلطه فرهنگی غرب، به ویژه امریکا، صورت می گیرد. در آخر خاطر نشان گردید که برای مقابله با این جریان نفوذ، ضروری است سازوکارها و ساختارهای لازم برای ساماندهی مقوله آموزش زبان های خارجی و به ویژه تهیه و تدوین منابع آموزشی لازم در کشور ایجاد گردد.
    کلیدواژگان: فرهنگ، نفوذ فرهنگی، امپریالیزم فرهنگی، امپریالیزم زبانی، زبان انگلیسی
  • دکتر علیرضا موحد علوی صفحه 91
    در دوران پسابرجام، با رویکرد تعامل گرایانه مبتنی بر دیپلماسی و جنگ نرم دشمن، نفوذ فرهنگی یکی از پیچیده ترین و پنهان ترین راهبردهای مقابله نظام سلطه با شجره طیبه انقلاب اسلامی به شمار می رود. رخنه در لایه های فکری- فرهنگی و اجتماعی جامعه، گسیل عوامل و عناصر خودی به داخل، ارتباط گیری و جذب گروه های مرجع مانند نخبگان، هنرمندان و ورزشکاران و از بین بردن مرزهای بین خودی و غیرخودی، انقلاب و ضدانقلاب و جریان سازی و شبکه سازی از آنان در یک جنگ رسانه ای برای تسخیر افکار عمومی راه را برای استحاله از درون و تغییر آرمان ها، ارزش ها، انگیزه ها و معارف دینی انقلابی فراهم می کند. مقابله با این رویکرد دشمن هوشیاری، هوشمندی و برنامه ریزی خاص مسئولین، نخبگان، گروه های مرجع و همه اقشار جامعه را می طلبد. اشراف بر راهبردها، عناصر و سناریوهای عملیاتی آنها، افشای سیاست ها و پایگاه های دشمن و از همه مهم تر حضور موثر نیروهای ولایی، مومن و انقلابی در فضای مجازی به عنوان لجمن مقابله با نفوذ فرهنگی یک ضرورت است.
    کلیدواژگان: نفوذ فرهنگی، ویژگی ها و رویکردها
  • محمد پور خوش سعادت صفحه 103
    یکی از راهبردهای نفوذ در جنگ نرم، برقراری ارتباطات آموزشی فرهنگی و تبادلات آکادمیک است. در این راهبرد، ایجاد هم سویی ارزشی فرد با ارزش های کشور میزبان، مهم ترین محور تبادلات آکادمیک به شمار می رود. هم گرایی فرهنگی که میان فرد و کشور میزبان رخ می دهد، در بلندمدت می تواند از سوی کشور میزبان مورد بهره برداری قرار گیرد. در سازوکار تبادلات دانشگاهی افراد به گونه ای تربیت می شوند که هویتی هم سان با هویت کشور میزبان داشته باشند تا پس از آنکه به کشورهای خود مراجعه نمودند، به عنوان مدافع منافع کشور میزبان ایفای نقش کنند. این نوشتار به مقوله تبادلات آکادمیک به مثابه یکی از بخش های دیپلماسی عمومی و موثرترین و مهم ترین راه نفود پرداخته، مطالعه موردی خود را به معرفی و جایگاه موسسه تبادلات آکادمیک آلمان و مهم ترین تهدیدهای فراروی انقلاب اسلامی در حوزه علمی و فرهنگی، اختصاص داده داده است.
    کلیدواژگان: نفوذ، بورسیه های دانشگاهی، تبادلات آکادمیک، دیپلماسی عمومی آلمان
  • عبدالله مرادی صفحه 119
    توجه به سیر تاریخی و منطق عملی امریکا در برخورد با جمهوری اسلامی ایران، همچنین سیاست های کنونی این کشور نشان می دهد که در مقطع پسا توافق هسته ای نیز گزینه های مدیریت جمهوری اسلامی هم در عرصه داخلی و هم در عرصه خارجی همچنان در دستور کار این کشور قرار دارد. در واقع، شواهد نشان می دهد نظام سلطه مترصد فرصتی است تا از فضای سیاسی و اقتصادی ناشی از برجام حداکثر بهره برداری را نموده، طراحی های خود را علیه جمهوری اسلامی ایران تعمیق بخشد؛ موضوعی که به عنوان یک گزینه راهبردی دشمن در برابر جمهوری اسلامی در بیانات مقام معظم رهبری(مدظله العالی) با واژه «نفوذ» توصیف گردیده است. در این مقاله، تلاش می گردد تا بر اساس سیاست های اعمالی و مواضع اعلانی امریکا و اندیشکده های غربی، ابعاد راهبردی، اهداف و گزینه های طراحی دشمن برای نفوذ در جمهوری اسلامی در مقطع پسا توافق هسته ای مورد بررسی قرار گیرد.
    کلیدواژگان: نفوذ، امریکا، برجام، ایران، الگوی دشمنی
  • دکتر حمیدرضا حاتمی، ملیحه طهماسبی پور صفحه 139
    جمهوری اسلامی ایران در طی بیش از سه دهه از حیات خویش با راهبردها و روش های گوناگون مورد تهاجم دشمنان قرار گرفته است. تغییر و تحول رویکرد سخت افزاری به نرم افزاری وجه غالب رویارویی غرب با انقلاب اسلامی به شمار می رود. در این حال، بهره گیری انقلاب اسلامی از نعمت وجود و حضور ولایت فقیه در راس جامعه و ایفای نقش رهبری، اصلی ترین عامل موفقیت آن در برابر تهاجم همه جانبه دشمنان برشمرده می شود. مطالعه و بررسی دیدگاه های مقام معظم رهبری در طی بیش از دو دهه از پایان جنگ تحمیلی حاکی از این است که ایشان مهم ترین خطر و احتمال آسیب برای نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران را از ناحیه غفلت نخبگان از موضوع فرهنگ و نفوذ فرهنگی دشمن در جامعه می دانند. این تاکیدات در آستانه توافق هسته ای در کلام معظم له، شدت بیشتری گرفت و ادبیاتی نوین پیش روی محققان گشود. عبارت نفوذ، در پی آمد کلیدواژگانی همچون تهاجم فرهنگی، عملیات روانی، جنگ نرم، شبیخون فرهنگی و... لوازم و مستندات خود را به همراه دارد. از این رو، مطالعه حاضر، بر آن است تا با بهره گیری از اندیشه های حضرت امام خامنه ای(مدظله العالی)، به تبیین مفهوم نفوذ در شرایط پسابرجام بپردازد.
    کلیدواژگان: تهاجم فرهنگی، عملیات روانی، نفوذ، نفوذ فرهنگی، حضرت امام خامنه ای (مدظله العالی)
  • فاطمه مرسلی صفحه 157
    راهبرد نفوذ از دیرباز مورد توجه دولت های مختلف قرار داشته، در ابعاد سیاسی، نظامی، اقتصادی و فرهنگی اعمال شده است. گسترش مراکز علمی و دانشگاهی همچنین ظهور فناوری های نوین امکان بهره برداری از مسائل آموزشی و ارتباطات فرهنگی را در جهت اهداف سیاسی دولت ها، وسعت بخشیده است. دیپلماسی عمومی از جمله پدیده های شناخته شده ای است که به ویژه طی نیمه دوم قرن بیستم بیشتر مورد توجه قرار گرفت. این شیوه نوین «نفوذ»، به جهت تحول در ساختار قدرت جهان و جابه جایی منابع قدرت از سخت به نرم از یک سو، و افزایش نقش افکار عمومی در مناسبات بین المللی، تاثیرگذاری فرهنگ بر روابط بین الملل و تاثیرگذاری مردم در تعیین سیاست های داخلی و خارجی از سوی دیگر جایگاهی بسیار ممتاز در راهبردهای سیاسی- امنیتی کشورها پیدا کرده است. در این روش، عموم مردم و نخبگان جامعه هدف، مخاطب قرار می گیرند. بخشی از راهبرد نفوذ در دیپلماسی عمومی از طریق ارتباطات آموزشی- فرهنگی و با هدف یارگیری، نخبه پروری و سرانجام ایجاد و استقرار شبکه ای وابسته در کشور هدف پیگیری می شود. اغلب، نخبگان علمی و فرهنگی پس از تحصیل در غرب و گذراندن سال هایی چند در آن دیار، مقهور پیشرفت و فناوری برتر غرب شده، پس از بازگشت به کشورشان به بلندگوی فرهنگ بیگانه تبدیل می شوند. با توجه به اهمیت روزافزون موضوع، این مقاله در صدد است تا فرایند نفوذ دشمن را از طریق ارتباطات آموزشی- فرهنگی در ذیل روش دیپلماسی عمومی با ارائه مستندات متعدد و متنوع واکاوی نماید.
    کلیدواژگان: نفوذ، دیپلماسی عمومی، ارتباطات آموزشی، نخبه پروری، وابسته سازی، شبکه سازی
  • دکتر حمید حاذق صفحه 175
    کتاب کنترل فرهنگ، به نوعی مبانی و زیرساخت های نفوذ امریکا در کشورهای مختلف جهان به ویژه آفریقا، آسیا و امریکای لاتین را مورد بررسی و تبیین قرار داده، کدهای مهمی را در این خصوص ارائه می دهد. نویسنده، افزون بر آنکه نفوذ بنیادهای کارنگی، فورد و راکفلر را در تنظیم و اجرای سیاست خارجی امریکا بررسی می کند، عواملی را مورد توجه قرار می دهد که تا کنون کمتر مورد توجه تحلیل گران قرار گرفته است.
|
  • Mojtaba Dowlati, Dr. Seyed Reza Mousavi* Page 7
    This research work is aimed investigating soft war confrontation strategies with an emphasis on infiltration in the Holy Quran. Soft war is a measure which leads to transformation in the cultural identity and patterns of behavior accepted by a political system. In other words, soft war refers to any soft and psychological action and propaganda campaign directed at a target community and afflicts it with inaction and failure without making use of coercion. Today, making use of soft war, psychological operations and infiltration is the only hope of the internal and external enemies. Hence, addressing this issue, particularly from the perspective of the Holy Quran, will be effective and useful. The research method utilized here is descriptive-analytic and the findings are as follows: the enemy attempts to infiltrate into his target community using different ways and the infiltration techniques are: intimidating the leaders about the future of the country, disrupting leaders’ decision-making process, praising officials’ wrong behavior, making rumors, making authorities oblivious to the truth of the Divine traditions (relief and victory of God), starting a friendship, creating disunity and promoting licentiousness. On the other hand, infiltration occurs in security, economic, political, intellectual and cultural fields and is directed at the target community by making use of various techniques to change its beliefs, ideals, outlooks and lifestyle.
    Keywords: soft war, infiltration, cultural invasion, the Holy Quran
  • Dr. Hamid Hazeq Page 33
    A review of the world revolutions of modern times suggests a gradual shift away from their initial ideals and goals. The experiences related to these revolutions indicate that with the introduction of intellectual, ideological and cultural patterns and with the presence of agents from the rival and hostile countries organized in artistic, cultural, economic, academic, political, etc. groups, a network of domestic supporters was gradually created, who were fascinated or intimidated by aliens in different ways. On the other hand, the infiltration strategy has always reduced the hegemonic system’s spending and has provided an apparently rational image of it. In this strategy, dialogue and interaction technique is publicized instead of conflict and clash, but the military option is never taken off the diplomacy table. Following a two-sided outlook, this article, first, reviews the infiltration literature in Western resources. Then, it evaluates the religious approach to the infiltration issue. Benefiting from the teachings of the Quran and the guidelines of the Supreme Leader, the article mainly examines the objectives and attempts of the hegemonic system to infiltrate into the Islamic Republic of Iran, as well as its confrontation strategies.
    Keywords: intellectual infiltration, cultural infiltration, political infiltration, America, the Islamic Republic of Iran
  • Dr. Qodrat Haji Rostamlu Page 65
    The present article attempts to prove the hypothesis that English language and educational resources used to teach it are utilized as a tool to promote the culture of the West and infiltrate into the cultures of world nations. To this end, the relevant literature was reviewed and the results obtained from the analysis of the content of more than forty English language teaching books were presented. The obtained results suggest that, based on the pre-planned arrangements, English language teaching resources seek to advocate anti-cultural and anti-value teachings such as promotion of licentiousness, denigration of religion, introduction of unconventional socialization manners between men and women, promotion of Western eating styles and so on. Based on the available evidence, this trend is followed with the intention of infiltrating into the culture of the target nations, transforming their cultures and eventually expanding the cultural dominance of the West, particularly America. In the end, it is pointed out that to deal with this influx, it is essential to create the necessary mechanisms and structures to organize foreign language teaching issue, in general, and development of foreign language teaching materials in Iran, in particular.
    Keywords: culture, cultural infiltration, cultural imperialism, linguistic imperialism, English language
  • Dr. Ali Reza Movahed Alavi Page 91
    During the post-JCPOA period, cultural infiltration, accompanied with a dispositional approach based on diplomacy and soft war, is one of the most complex and covert strategies of the hegemonic system to cope with the Islamic Revolution. Infiltration into intellectual-cultural and social layers of the community, deployment of foreign agents in the country, attraction of resource groups such as the elite, artists and athletes and establishment of relations with them, removal of the boundaries between insiders and outsiders and revolutionary and counter-revolutionary people and making them into networks in a media war to conquer public opinion pave the way for transformation from inside and change of the ideals, values, motives and religious and revolutionary teachings. Coping with this approach of the enemy requires the alertness, smartness and special planning of the officials, the elite, resource groups and all strata of the society. Getting the enemy’s strategies, agents and operational scenarios under supervision, disclosing the enemy’s policies and plans and, above all, the effective presence of the faithful and revolutionary forces in the cyberspace as the forefront of confronting the enemy’s cultural infiltration are all necessity.
    Keywords: cultural influence, characteristics, approaches
  • Mohammad Pour Khosh Saadat Page 103
    Establishment of educational-cultural connections and academic exchanges is one of the infiltration strategies in soft war. In this strategy, aligning individuals’ values with the values of the host country is considered the most important axis of academic exchanges. Cultural convergence that occurs between the individual and the host country can be exploited by the host country in the long run. In the academic exchange mechanism, individuals are trained in such a way that they adopt the same identity as that of the host country, so that they can act as the supporters of the interests of the host country after they return to their home countries. This article deals with the issue of academic exchanges as one of the segments of public diplomacy and the most effective and important infiltration method, and its case study focuses on the presentation and the position of academic exchanges with Germany and the most significant threats facing the Islamic Revolution in scientific and cultural fields.
    Keywords: infiltration, academic scholarships, academic exchanges, Germany's public diplomacy
  • Abdollah Moradi Page 119
    A look at the historical course of America’s practical logic against the Islamic Republic of Iran as well as the current policies of this country suggests the U.S. has the options of controlling the Islamic Republic in domestic and international arenas on the table in the post-JCPOA period. In fact, evidence suggests that the hegemonic system seeks an opportunity to take full advantage of the political and economic environment resulting from JCPOA and reinforce its plots against the Islamic Republic of Iran, the issue represented by the term ‘infiltration’ and as a strategic option of the enemy against the Islamic Republic in the statements of the Supreme Leader. In this article, an attempt will be made to analyze the strategic aspects, objectives, and options designed by the enemy to infiltrate into the Islamic Republic in the post-JCPOA period considering the policy actions and the declared positions of America and the Western think tanks.
    Keywords: infiltration, America, JCPOA, Iran, the pattern of hostility
  • Dr. Hamidreza Hatami, Malihe Tahmasbipoor Page 139
    The Islamic Republic of Iran has been assaulted by the enemies through various strategies and methods during more than three decades of its life. Changing the hard approach into a soft one is considered the hallmark of the confrontation between the West and the Islamic Revolution. Meanwhile, the Islamic Revolution’s enjoyment of the blessing of Velayat-e Faqih as the leadership of the community is considered the main factor for its success against the multidirectional assault of the enemies. A review of the observations of the Supreme Leader during more than two decades following the end of the Imposed War reveals that, from his viewpoint, the elite’s negligence of culture and cultural infiltration is the most significant danger and threat for the Islamic Republic of Iran. This emphasis was intensified on the brink of the nuclear agreement and opened new research horizons for scholars. The concept ‘infiltration’, introduced after such keywords as ‘cultural aggression’, ‘psychological operations’, ‘soft war’, ‘cultural invasion’, etc., has been accompanied by its necessary requirements and documents. Hence, the present study intends to explicate the concept ‘infiltration’ in the post-JCPOA1 conditions benefiting from the ideas of Imam Khamenei.
    Keywords: cultural invasion, psychological operations, infiltration, cultural infiltration, Imam Khamenei
  • Fatemeh Morsali Page 157
    Infiltration strategy has been considered by various governments since a long time ago, and has been applied in political, military, economic and cultural fields. Expansion of academic centers as well as the emergence of new technologies has extended the possibility of taking advantage of educational and cultural connections for governments’ political purposes. Public diplomacy is among the known phenomena which has been acknowledged especially during the second half of the twentieth century. This new infiltration strategy has found a very privileged position among the security-political strategies of nations due to changes in the global power structure and the shift from hard to soft power resources, on the one hand, and reinforcement of the role of public opinion in international relations, the impact of culture on international relations and influence of the public over domestic and foreign policies, on the other. In this strategy, the public and the elites are the target audience. Infiltration strategy in public policy is partly followed through educational-cultural connections, team-mate selection, training the elite and finally creation and deployment of a network affiliated with the target country. Often, the elite educated in the West are influenced by their progress and superior technology and become the voice of an alien culture after returning to their country. Given the increasing importance of this issue, the present article seeks to explore the enemies’ infiltration process through educational-cultural connections within the context of public diplomacy methods relying on varied documents.
    Keywords: infiltration, public diplomacy, educational connections, elite training, making dependent, networking