فهرست مطالب

مطالعات قرآنی - پیاپی 8 (زمستان 1390)
  • پیاپی 8 (زمستان 1390)
  • تاریخ انتشار: 1390/10/12
  • تعداد عناوین: 8
|
  • سوسن آل رسول، فاطمه شیرزاد راد جلالی صفحات 11-32
    عقاید حقه ای که خدای تعالی آن ها را از ما مطالبه کرده و شرط رسیدن به مطلوب و سعادت بشر دانسته است، شامل تمام اعتقاداتی است که در نظام فکری اسلام مطرح است. این عقاید که در حقیقت چیزی جز کلمه طیبه توحید و عمل و استقامت بر آن نیست، شالوده اصلی ادیان و مذاهب توحیدی جهان را تشکیل می دهد. قرآن کریم با ذکر هر دو مفهوم ایمان و عمل صالح در کنار هم، برتلازم آن ها نسبت به یکدیگر تاکید می کند و اعمال انسان را تبلوری از عقاید و افکار او می داند. آئین زرتشت به عنوان یکی از ادیان توحیدی جهان، وجه اشتراک زیادی با سایر ادیان توحیدی و بخصوص اسلام دارد؛ از این رو توحید، همه حقانیت آن به شمار می رود. پیامبر ایران باستان، پایه و اساس هر گفتار و کردار نیک را پندار نیک می داند.
    کلیدواژگان: قرآن، زرتشت، عقاید حقه، پندار نیک، کردار نیک، عمل صالح
  • عزت الله برخورداری صفحات 33-52
    در عقد بیع، در صورتی که مشتری از حین معامله تا سه روز ثمن را به بایع پرداخت نکند با اجتماع شرایطی، برای بایع خیار تاخیر ثمن به وجود می آید و می تواند بیع را فسخ کند. اما در موردی که مبیع از اموالی باشد که در خلال سه روز اول معامله فاسد یا کسر قیمت می شود باید برای بایع قبل از انقضای سه روز، خیار قایل شد تا بتواند با اعمال آن از خود دفع ضرر کند. این حق فسخ در فقه به «خیار مایفسد لیومه» مشهور است و در قانون مدنی در ماده 409 در آخر مقررات مربوط به خیار تاخیر ثمن پیش بینی شده است. خیار مزبور خیاری مستقل نیست بلکه از مصادیق خیار تاخیر ثمن است و تمام شرایط پیدایش آن و آثار و احکام و مقررات آن، همان شرایط و احکام و مقررات خیار تاخیر ثمن است.
    کلیدواژگان: فقه امامیه، حقوق مدنی، قانون مدنی، خیارات، بیع، خیار مایفسد لیومه
  • تهمینه پارسایی صفحات 53-72
    بعثت پیامبران سرآغاز فصل جدیدی از زندگی پرتلاطم بشر است و بعثت پیامبر اکرم، صلی الله علیه و آله و سلم، به عنوان خاتم انبیا عالی ترین موهبتی است که پروردگار عالمیان به بشر ارزانی داشته تا از رهاورد آن، جان ها از پلیدی شرک و بت پرستی زدوده شود و با تربیت نفوس در پرتو تعالیم کتاب آسمانی و معارف دینی، قسط و عدل در جامعه انسانی حکفرما شود و آدمی به عروج بر فراز آسمان عبودیت و کمال نایل آید و بدین ترتیب حجت بر همه افراد بشر از مومن و کافر تمام شود و چشم آدمیان به روی نشانه های قدرت الهی گشوده شود تا انسان ها در برابر عظمت حق سر تسلیم فرود آورند و به حق تن دهند.
    کلیدواژگان: قرآن، نهج البلاغه، انبیا، بعثت، دستاورد، اهداف
  • محمدرضا ستوده نیا، مجید خزاعی، زهرا قاسم نژاد صفحات 73-90
    سیاق یکی از قرائن پیوسته در متن قرآن است که به مثابه ابزاری برای فهم بهتر قرآن به کار می رود. ابعاد گوناگون سیاق عبارتند از: سیاق کلمات، سیاق جمله ها، سیاق آیات و سیاق سوره ها.
    امام رضا، علیه السلام، که از بزرگ ترین مفسران قرآن کریم هستند و قرآن در اندیشه، گفتار و کردار ایشان تجسم و عینیت تمام یافته است، سیاق و روند کلی کلام را یکی از قواعد زبان شناختی در تفسیر قرآن کریم دانسته و در موارد زیادی با توجه به بافت کلمات، جملات و آیات به شرح و بیان آیات قرآن کریم پرداخته اند.
    در این مقاله، نمونه هایی از تاثیر و جایگاه سیاق در تفسیر آیات از دیدگاه امام رضا، علیه السلام، بررسی می شود.
    کلیدواژگان: قرآن کریم، امام رضا، تفسیر، سیاق، بافت
  • زهرا سلیمانی، مهدی ممتحن صفحات 91-108
    تاملی در ادبیات منثور و منظوم عرب، گاه اصحاب اثر را در قامت ساحرانی می نمایاند که استادانه قلوب را مسحور، لب ها را ممهور، عقول را متحیر و فحول کلام و ادب را متغیرالحال می کردند؛ اما این ساحت پر نقش و نگار با آمدن قرآن قرار از کف بداد و زیبایی و دلربایی را در سایه کلام خدایی تجربتی نو نمود و شاید راز سر به مهر تاکید پیامبر صاحب مهر بر تمحض بر کلام به عنوان مرام اعجاز خویش در همین مقوله قابل پی جویی باشد. چه آن که هم او (صلی الله علیه و آله و سلم) در موارد عدیده اعجاز کلام وحی را در مقابل دیده منکران قرار می داد و بر آن بود تا به لسان قوم عرب و در پناه بیان شیوای رب (جل و علا) به شیوه ای کلامی با آنان چالش کند و سریر نخوت ایشان را به سنگ اعجاز کلامی قرآن خرد کند و حاصل این تحدی و دعوت به چالش، پیدایش فرع شایسته ستایشی است که از آن با عنوان «علم بلاغت» یاد می شود.
    کلیدواژگان: قرآن کریم، اعجاز، سخن، علوم بلاغی
  • حسین شریف عسگری، هاشم اندیشه صفحات 109-128
    این مقاله به بررسی «جواز دروغ از منظر روایات» می پردازد. ما در ابتدا به مورد اول جواز دروغ، یعنی وجود ضرورت و دلایل جواز دروغ به هنگام ضرورت پرداخته ایم و در ادامه به بحث اصلاح بین مسلمانان و وعده دادن اشاره کرده ایم. سپس بحث توریه و مبالغه و دروغ به شوخی مطرح شده و در انتها از سوگند دروغین سخن به میان آمده است.
    کلیدواژگان: جواز دروغ، ضرورت دروغ، توریه، مبالغه، سوگند دروغین، دروغ به شوخی
  • ابراهیم فلاح، سیده صفیه میرحسینی صفحات 129-144
    یکی از مباحث مهم در عرفان عملی و مقامات العارفین توبه است. توبه یکی از ابواب بهشت است و نبودن آن مساوی هلاک عامه اهل معصیت است. توبه، تنها راه نجات گنهکاران، وسیله تقرب به خدا، تبدیل کننده سیئات به حسنات، امید ناامیدان، نخستین مقام عارفان و اولین منزل سالکان کوی دوست است. توبه، موضوع مشترک دین های زرتشتی و اسلام است. در این مقاله بیش از هر چیز توبه از حیث لغت و اصطلاح در قرآن مورد توجه قرار گرفت؛ پس از آن حقیقت توبه، اقسام توبه، اقسام تائبین، وجوب توبه و مراتب توبه و توبه پذیری در قرآن و اوستا بررسی شد. سپس وجه اشتراک و افتراق توبه در این دو ادیان مورد بررسی قرار گرفت و در پایان نتیجه گرفته شد که توبه یکی از مهم ترین مقام های سالک راه حق است که هم در قرآن کریم و هم در اوستا مطرح شده است.
    کلیدواژگان: قرآن، اوستا، توبه، تائبان
  • منصوره مشایخی، مریم پیکان پور صفحات 145-168
    آثار ادب فارسی گستره ای پهناور از مفاهیم معنوی، ادبی و اخلاقی است. هر پوینده صاحب نظری می تواند جلوه ای از اندیشه خویش را در آثار ادبی پربار ایران بازیابد و این نشانگر آنست که ادیبان ایران بیشتر عارف، دانشمند، فیلسوف، منجم، روانشناس، جامعه شناس و امثال آن بوده اند. در این مقاله قسمت هایی از قرآن و ادبیات عرفانی ایران به پژوهش گرفته شده است تا بار دیگر پیوستگی غیرقابل انکار روانشناسی با علوم قرآنی و ادب عرفانی و به تبع آن عناصر سازنده آن یعنی قرآن، عرفان، شعر و سخن منظوم و منثور مسجوع و موسیقی کلام بتواند تاثیر پیشگیری کننده ای در نابسامانی های روانی داشته باشد و در کنار درمان های علمی و اصولی برای نجات بشریت از گرداب سرگشتگی و بیماری موثر و مفید واقع شود.
    کلیدواژگان: قرآن، عرفان، روانشناسی، ادبیات
|
  • Soosan Al Rasool, Fatemeh Shirzad Rad Jalali Pages 11-32
    The right dogmas that the exalted God claimed from us and that He has known as the requisite to reach human’s beau ideal and beatification include all of the dogmas that are propounded in the conceptual system of Islam. These dogmas that aren’t actually anything but the sacred word of monotheismand to act and to persevere on its base, form the main foundation of the monotheistic religions of the world. The Holy Quran reminds both conceptions of faith and good action and emphasizes on their concomitance and believes that man’s acts are a reflection of his thoughts and opinions.ZOROASTRIANISM as one of the monotheistic religions of the world has much in common with the othermonotheistic religions specially Islam, therefore, monotheism is considered as all itslegitimacy. The prophet of ancient Iran considers thegood reflection as the base of everygood act and word.
    Keywords: The Quran, Zoroastrianism, The right dogmas, good reflection, good act, Good deed
  • Ezatollah Barkhordari Pages 33-52
    In the case the customer, in sale contracts, does not pay the consideration to the seller within three days since the date of transaction, provided that other conditions are present, the seller will be entitled to the option of delayed payment which enables him to cancel the sale. However, in the case the object of sale is considered among the goods which depreciate within the first three days of the transaction, the seller must be provided with an option prior to the expiry of three days, so that he/she is enabled to compensate the loss by administering the mentioned option. The above-named right of cancellation is known as 'the option of what which depreciates in a day' in Jurisprudence, and is accounted for in the Civil Law; article 409, in the regulations pertaining to the option of delayed payment. The mentioned option is not of an independent nature but an aspect of the option of delayed payment, therefore the entire conditions of its applicability (except for the time period upon which the seller will be entitled to it which is different according to the type of the object of transaction), effects, laws, and regulations are identical to those of the option of delayed payment.
    Keywords: Imamiyeh juris prudence, Law, civillaw, statutory law, options, the sale of contract, special options of the sale of contract, the option of what which depreciates in a day
  • Tahmineh Parsaie Pages 53-72
    Prophetic mission is the beginning of a new chapter in the human turbulent life and the mission of the greatprophet (Peace be upon him and his family) as theseal of the prophets is the most prominent blessing that theLord ofthe worlds hasyielded to humans so that souls will be released from evil idolatryand idol worship with its souvenir.
    Andbytraining souls and in the light ofteachings of scripture and religious education, justice in human societyisdominated. And human being could rise abovethe sky of thralldom and achieve perfection, and so the proof be shown to human being of all believers and unbelievers, andman’s eyes be opened to the signs of divine power and human surrender to the greatness of God.
    Keywords: The Holy Quran, Nahjalbalaghah, Prophets, mission, achievements, aims
  • Mohammadreza Sotoode Niya, Majid Khazaie, Zahra Ghasem Nezhad Pages 73-90
    Trend is one of the constant indications in the Quran text that is used as a tool to understand the Quaran best, the different aspects oftrend are: style of words, style of sentences, style of verses and style of Surahs. Imam Reza, peace upon him, who is of the greatest interpreters of the Quran and the Quran has been entirely embodied in his thoughts, words and deeds, has recognized the overall style of speech as one of the linguistic rules in the interpretation of the holy Quran; and in many cases has described and explained the verses of the holy Quran with regard to the contexture of words, sentences, and verses.In this paper , some instances of the impact and the position of the style in interpretation of the verses from the viewpoint of Imam Reza, peace upon him, will be reviewed.
    Keywords: The Holy Quran, imam Reza, Interpretation, trend, Contexture
  • Zahra Soleymani, Mahdi Momtahen Pages 91-108
    A reflection on Arabic prose and poetical literary works, reflects sometimes their creators in the role of sorcerers that were masterly charming the hearts, sealing the lips, astonishing the wisdom, and changing the state of the pioneers of the word and literature; but this full patterned arena has lost its patience by the appearance of the Quran, and has borne a new experience of charm and aesthetics thanks to word of God and maybe the sealed secret of the kind prophet’s emphasis upon the focus on the word as the ideology of his miracle can be followed in this same subject. As in many cases, he –peace be upon him and his family- boasted about the miracle of the word of revelation under dissenters’ eyes, and intended to challenge them in Arab people’s tongue in the shelter of God’s eloquent words, and to crush their throne of arrogance by the stone of verbal miracle of the Quran. And the result of this confrontation and invitation to challenge was the emersion of the admirable corollary that is mentioned now as “rhetoric”.
    Keywords: The Holy Quran, Miracle, speech, rhetoric
  • Hossein Sharif Asgari, Hashem Andishe Pages 109-128
    This article deals with “lie permit from the viewpoint of narratives”. We initially have studied the first case of lie permit that is the existence of exigency and the reasons of lie permit if necessary and in the continuation, we have pointed to the argumentation of non-binding promise and conciliation among Muslims.
    Thenceforth, the debate on dissimulation, grandiloquence, and jocular lie is considered and at the end, sham oath is mentioned.
    Keywords: Lie Permit, urgency of lie, dissimulation, grandiloquence, sham oath, jocular lie
  • Ebrahim Fallah, Seyede Safiye Mir Hosseini Pages 129-144
    one of the important issues in practical Gnosticism (mysticism) and Gnostics ranks is penitence. Penitence is one of the doors of paradise lack of it equals to perdition of all guilty people and it is the only saving (rescue) way for guilty people and it is a means for closeness and friendship with God, it is the conveyer of evil acts into good acts and it is hope source for disappointed people and it is the first rank for Gnostics and it is the first home for devotees in friend avenue (God's way).
    Penitence is the common and key issue in religions of Zoroaster and Islam. In this paper, most of all, the penitence is addressed in terms of lexicolgy and terminology in Quran. Then, the fact (reality) of penitence, kinds of penitence, kinds of penitents and the necessity of penitence and the ranks of penitence and accepting penitence by God are reviewed in Quran and then, the same topics (titles) are reviewed in Avesta. Then, the similarities and difference of penitence are reviewed in these two religions. And finally, it is concluded that penitence is one of the most important rank of devotee in God's (right) way which has been proposed both in the great Quran and Avesta.
    Keywords: Quran, Avesta, penitence, fact, penitents
  • Mansoore Mashayekhi, Maryam Peykan Poor Pages 145-168
    Persian Literary works is a broad era of spiritual, literary, and ethical concepts. Every clear sighted searcher could find a manifestation of his own thought in the richness of Iranian literary works, and this indicates that Iranian litterateurs havemostly been mystics , scientists, philosophers, astronomers ,psychologists, sociologists andsuchlike; in this paper, some sections of the Quran and the Iranian mythical literaturehave been studied, so that undeniable relationship of psychology with Quranic science and mythical literature and consequently its ingredients includingthe Quran, mysticism, poetry, versified words, assonant prose andword music could have again a preventive effect on mental disorders andtogether with the scientific and systematic treatments could be effective and helpfulto save humanity fromthe whirlpool of confusion and disorder.
    Keywords: The Quran, mysticism, psychology, literature