فهرست مطالب

مطالعات قرآنی - پیاپی 13 (بهار 1392)
  • پیاپی 13 (بهار 1392)
  • تاریخ انتشار: 1392/03/11
  • تعداد عناوین: 8
|
  • فهیمه موسوی*، مهدی ممتحن، مجید خزاعی، سید حسین عبداللهی برایی صفحات 9-22
    آموزه های قرآن کریم در عین حال که متضمن کلیات برنامه زندگی بشری ، در جهت هدایت اوست، دربردارنده معارف و حقایق ارزشمندی در زمینه های گوناگون هست یشناسی نیز هست فرهنگ قرآن چه به جهان و چه به اسلام، دیدگاه صرفا مادی ندارد؛ بلکه افقی تازه را رو به انسان و جهان، به منظور پیوند آن دو م یگشاید. در مقاله حاضر به بررسی معماری انسانی و الهاماتی که انسان ها از معماری زنبورعسل گرفته اند، و هم چنین به آیاتی از قرآن که به این حشره مرتبط است اشاره شده؛ و نیز نمونه ای از بناهای شاخص که از این موجود الهام گرفته شده معرفی می شود.
    کلیدواژگان: قرآن، طبیعت، معماری، انسان، زنبورعسل، بیونیک
  • سید محمد طیبی، هوشمند اسفندیارپور صفحات 23-47
    در این مقاله شخصیت های قرآنی، انبیای الهی هستند که نام آن ها در قرآن ذکر شده و احکام خداوند را به مردم ابلاغ می کردند. اعمال و رفتار این برگزیدگان در شعر شاعران فارس یزبان به نام « منطق الطیر » وفور به کار رفته است. عطار شاعر سبک خراسانی، از 16 شخصیت قرآنی در در ابیات « منطق الطیر » برده و به زندگی، رفتار و سجایای اخلاقی آن ها اشاره کرده است. او در مختلف با ساختاری منسجم و زیبا، برای به جلو بردن داستان از ویژگی های خاص پیامبران مثل صبر ایوب، زره سازی داوود، زیبایی یوسف و اعجاز حضرت محمد(ص) کمک گرفته، و در ابیاتی تلمیحات زیبایی وجود دارد که سرگذشت و زندگی پیامبران به نوعی با حالات و رفتار تعدادی از پرندگان گره خورده است.
    کلیدواژگان: پیامبران، قرآن، عطار، منطق الطیر
  • محمدرضا حاجی اسماعیلی، مهدی مطیع، زهره کیانی صفحات 49-74
    از جمله پژوهش های قرآنی مطمح نظر مفسران و دانشوران علوم قرآنی، تبیین موضوع «محکم و متشابه» در قرآن است؛ که هفتمین آیه از سوره آل عمران بدان اشاره دارد. از آنجا که شناخت موضوع محکم و متشابه در پرتو دیدگاه ها و برداشت هایی است که توسط قرآن پژوهان از این آیه ارائه گردیده، این پژوهش با ارزیابی دیدگاه های قرآن پژوهان معاصر، نگرش ایشان در حوزه هایی مانند چگونگی آیات متشابه، تعریف و چیستی تاویل، و کیفیت دانش راسخون در علم را متفاوت یافته است. این مقاله پس از اشاره به کلیات این موضوع، به بررسی و نقد و تحلیل این دیدگاه ها پرداخته، و در تبیین محکم و متشابه به ارائه پیشنهادی دیگر همت گمارده است.
    کلیدواژگان: محکم، متشابه، تاویل، علم به تاویل، راسخون
  • علی اوسط ابراهیمی* صفحات 75-87

    « ن و القلم » عنوانی است که لغت شناسان، علماء و مفسران نسبت به کاربرد آن در قرآن بحث مستوفی کرده، و اظهارنظرهای مشابه و گاهی متفاوت کرده اند؛ نگارنده ضمن ارائه اغلب آن اظهارنظرها بر آن شد، بررسی و روشن نماید که کدا میک از این نظریات مهم تر و نسبت به بقیه از ارجحیت برخوردار است. « قلم » چیست و « ن» چه می تواند باشد؟ آیا منظور جنس قلم است؟ یا آن مطالبی است که قلم می نگارد؟ سوگند به قلم چه چیزهایی را شامل می شود؟ چون گفته اند مقصود از سوگند، تاکید و تحقیق خبر است، تا آنجا که مانند:" لله یشهده ان المنافقین لکاذبون"را قسم دانسته اند، هرچند خبردادن از شهادت می باشد، چون وقتی شهادت برای تاکید خبر آمده، قسم نامیده شده است.

    کلیدواژگان: ن و القلم، حوت، قسم، ذوالنون، تنزیل، وحی
  • کرم سیاوشی، کاظم خواجوی صفحات 89-109
    در این پژوهش مبحث جدیدی با عنوان «عجاز نحوی» در قرآن طرح گردیده است. مقصود از اعجاز نحوی وجود کلمات و عباراتی در قرآن کریم است، که از دیدگاه نحویون دارای دو یا چند وجه اعرابی و نحوی است؛ به گونه ای که اولا همه این وجوه از نظر معنایی مورد پذیرش بوده و معقول و مقبول به نظر می رسند؛ ثانیا در پرتو این وجوه، معانی متفاوت و متنوعی از آیات و عبارات و کلمات قرآن به دست م یآید، به گونه ای که با ت وجه به وجود چنین امتیازی در را مطرح کرد و در باب « اعجاز نحوی قرآن » بخش های گسترده ای از آیات قرآن،می توان وجه آن سخن گفت. در بخش اول این مقال، چگونگی اعجاز نحوی تبیین گردیده و در بخش دوم مصادیق آن در دو سوره بقره و آل عمران ارائه شده است.
    کلیدواژگان: قرآن کریم، اعجاز قرآن، اعجاز بیانی، اعجاز ادبی، اعجاز نحوی
  • حسن رضایی، سیفعلی زاهدی فر، مرتضی ولی زاده صفحات 109-124
    پژوهش حاضر به معرفی و آسیب شناسی مقاله موس ی(ع) (Moses) در دائر هالمعارف قرآن (Encyclopaedia of the Qurān) پردازد . کرنیلیا شاک نویسنده مقاله، در آن به بررسی کودکی موسی(ع)، کشته شدن یکی از قبطیان، عزیمت موسی(ع) به مدین، نبوت موسی(ع)، صبر موسی(ع)، نجات موسی(ع) و هلاکت فرعون پرداخته است . مقاله یادشده نکات مثبتی دارد، اما برخی از مطالب مطرح شده در آن قابل نقد است . موارد نقدپذیر عبارت اند از: اقتباس قرآن از کتب عهدین، درآوردن پای پوش، صحف موسی(ع) و رویت خدا.
    کلیدواژگان: کرنیلیا شاک، موسی(ع)، فرعون، آیات قرآن
  • اکبر فایدئی صفحات 125-146
    پیروان ادیان آسمانی همگی معتقد به زندگی بعد از مرگ بوده ، و آن را یکی از اساسی ترین مسائل مذهبی به شمار می آورند. عموم پیامبران همراه دعوت به توحید، از معاد و حیات پس از مرگ نیز سخن گفته، و ایمان به جهان آخرت را سرلوحه برنامه خود قرار داده اند . معاد و سرنوشت نهایی جهان بشریت از آموزه های مهم، حیاتی و مشترک ادیان آسمانی است که از رهاورد تطبیق آن، دستاوردهای عظیم فکری و کاربردی نصیب آدمیان می شود. از این رو نوشتار حاضر بر آن است که معاد را در بستر تفکر اسلامی و مسیحی، به صورت تطبیقی مورد کاوش قرار دهد که معاد جسمانی و روحانی، تلازم نفس و بدن، و ثواب و عقاب، محور موضوعات مورد بحث آن را تشکیل می دهد.
    کلیدواژگان: قرآن، عهد جدید، معاد، نفس، بدن
  • مریم ایرانمنش صفحات 147-162
    « عالم آرای نادری » نوشته محمدکاظم مروی مفصل ترین زندگینامه نادرشاه افشا ر، و یکی از برجسته ترین آثار تاریخی عبرت آموز قرن دوازدهم هجری است. نثر محمدکاظم به تداول عامه ماوراءالنهر در آن عصر نزدیک است و متناسب با داستان پردازی است. تعداد زیادی از این اشعار از نوع تعلیمی و اخلاقی است و نویسنده در پی آن است که در ضمن بیان حوادث و رخدادهای تاریخی، نکته های اخلاقی و اندیشه های پسندیده مذهبی و عرفانی، و علوم و فنون را به مردم یادآور شود، و نکته های ظریف قرآنی را نیز به مخاطب یادآور شود. این مقاله سعی دارد با روش کتابخانه ای و سندکاوی، و آوردن نمونه هایی از اشعار تعلیمی و اخلاقی این اثر، گوشه ای از برجستگی ها و جذابی تها و آموزه های قرآنی این کتاب تاریخی را بازگو کند.
    کلیدواژگان: عالم آرای نادری، محمدکاظم بیگ، افشاریه، شعر تعلیمی، شعر اخلاقی
|
  • Fahimeh Mousavi *, Mehdi Momtahen, Majid Khazai, Sayed Hosseyn Abdollahi Boray Pages 9-22
    While Quran’s taughts insure the program of human life toward his guidance, they have valuable facts in different fields of world recognition. Quran culture doesn’t consider the world and Islam as material ones, but opens a new huge horizon for human and world and their incorporation. In the present paper, human architecture and inspiration of human from architecture of honey bee and the Quran paradigms related to this creature are studied and addressed, and also some significant buildings are introduced that are built by patterns from this creature.
    Keywords: The Quran, Nature, Architecture, Human, Honey Bee, Bionics
  • Sayyed Mohammad Tayebi, Hooshmand Esfandiarpour Pages 23-47
    In this paper, the characters are the divine messengers mentioned in the Quran who communicated the teachings of God to people. The deeds and behavior of these elects have been expressed abundantly in Persian poetry. Attar, the poet of Khorasani style, has mentioned 16 of the Quranic characters in Manteqotteir, and has expressed their life, behavior, as well as their moral characteristics. To push the story forward, he has benefited from the specific characteristics of the prophets such as: Ayoub’s patience, Armor making of David, handsomeness of Josef, and miracle of Mohammad (p.u.h), and there are some beautiful allusions in some of the verses in which the biography of the prophets is connected, in a way, to the mood and behavior of some of the birds.
    Keywords: Quranic characters, The Quran, Attar, Manteqotteir
  • Mohammadreza Hajiesmaeeli, Mehdi Moti, Zohreh Kyani Pages 49-74
    Explanation of the issue of strong and analogical in the Quran is among the studies of Quran which attracts the attention of many interpreters and scholars which it is referred to in the seventh verse of Ale Amran chapter. Since identifying the issue of strong and analogical is in the light of viewpoints and interpretations of this verse that scholars of Quran have presented, by investigating the viewpoints of the contemporary scholars of Quran, this study finds their attitude different in areas such as the condition of analogical verses, the definition and nature of interpretation and the quality of the knowledge of experts in the science. After referring to general issues, this article explores and critiques the viewpoints and endeavors to offer another proposal for the explanation of strong and analogical.
    Keywords: Strong, Analogical, Interpretation, Science of Interpretation, Experts in the Science
  • Ali Osat Ebrahimi* Pages 75-87

    This phrase is the title of philology scholars and commentators who have used it over the content and application of the Qur'an and had different comments on it. I was also providing most of the comments on the study to clarify which of these theories are more important and which one is more preferable than others. What is (ن) and what can be (قلم)? Does it mean the material of the pen or the content that a pen writes? What does the swear to the pen include? Because it is said that the swear to the pen means the emphasis and the actualization of the news. as a swear« لله یشهده ان المنافقین لکاذبون »And some have considered verses like While to inform is a witness; because when the witness is used for emphasis, it is called a swear(Suyuti, 2nd volume, page 421).

    Keywords: Swear, Inspiration, .ن و القلم, حوت, ذوالنون, تنزیل
  • Karam Syavashi, Kazem Khajavi Pages 89-109
    Grammatic's Miracle of the Quran as a new topic has been studied in this paper. this Miracle means that there are the words and phrases in the Quran having two or more Grammatic States in point of viow of scholars in Arabic literature. So that, firstly, all the aspects of sense are accepted and seem reasonable and acceptable and secondly, in light of these states, different meanings of words, phrases and verses are obtained from the Quran. So that with the existence of such points under a wide variety of verses, one can
    propose the Grammatic's Miracle of the Quran, and discuss on it.In the first part of this paper, it has been clarified the nature and extent of the Grammatic's Miracle and in the second part, its examples in two Suras, Baqara and Al-Imran, are provided.
    Keywords: The Holy Quran, Miracles of the Quran, Expression Miracle, Literary Miracle, Grammatic Miracle
  • Hassan Rezaee, Seyfali Zahedifar, Morteza Valizadeh Pages 109-124
    The present research, deals with the presention and pathology of the essay on Musa (AS) (Moses) in the encyclopedia of Quran (Encyclopaedia of the Qurān).In that essay, the author has studied Moses’s childhood, the assassination of Cornelia Schock, one of qibties, Moses’s departure to Madian, the prophecy of Musa (as), the patience of Moses (AS),salvation of Moses and destruction of Pharaoh. The above article has positive points, but some of the material presented in it are discussable that include: the Quran’s adaptaion from the old and new testament books, Removalof the toe cap, Moses’s books and seeing God.
    Keywords: Cornelia Schock, Moses(AS), Pharaoh, The Quran's Verses
  • Akbar Faydei Pages 125-146
    All followers of divine religions believe to life after death and know it one of the most fundamental religious issues. All the prophets, along with an invitation to monotheism, have spoken of the resurrection and life after death, and have put faith in the hereafter world on their agenda. Resurrection and the ultimate fate of humanity is one of the essential teachings of divine religions. Its implementation brings great intellectual
    and practical achievements for mankind. Hence, the present paper attempts to compare resurrection in the context of Islamic and Christian thoughts. The physical and spiritual resurrection, connection of soul and body and reward and punishment, represent the topics discussed.
    Keywords: the Holy Quran, New Testament, the Resurrection, Soul, Body
  • Maryam Iranmanesh Pages 147-162
    Alamaraye Naderi writing Mohammad Kazem marvi Minister of Marv, The most detailed biographical Nader Shah Afshar and one of the most prominent monuments of the twelfth century AD, is instructive. Mohammad kazem the widespread public prose Mavaraolnahr that era is approaching and it is appropriate to fiction. It includes things like Mahmoud Afghan insurgency, the fall of Isfahan(Safavid capital), Killed the last king of the Safavid dynasty(Shah sultan Hosayn and Tahmasp III), a rare and win big rise and eventually to her. This paper library method and bring examples of teaching poetry and ethics corner bumps and attractiveness of Quranic teachings this history book.
    Keywords: Alamaraye Naderi, Mohammad kazem beyg, Afsharieh, didactic poetry, Ethical lyrics