فهرست مطالب

  • سال دوازدهم شماره 22 (زمستان 1393)
  • بهای روی جلد: 60,000ريال
  • تاریخ انتشار: 1393/11/14
  • تعداد عناوین: 7
|
  • احسان الدین رضانیا، کبری نودهی صفحات 1-14
    کنایه یکی از اسلوب های بیان پوشیده، و از عناصر اصلی تصویرگری در کتاب معارف بهاءولد است. وی در این اثر عرفانی، با بهره گیری از عناصر بیانی و بدیعی، به ویژه کنایه، سبک نثر خویش را از نثری عادی و علمی به نثری شاعرانه نزدیک کرده و بر زیبایی نوشته خود افزوده است. عدم توجه پژوهش گران زبان و ادب فارسی به نثر عرفانی معارف و تصویرگری های آن، همواره سبب شده است که این اثر زیبا دستخوش فراموشی شود. در این پژوهش، کنایه و کارکردهای آن به عنوان یکی از صور خیال در معارف بهاءولد، بررسی و تحلیل شده است. از این رو، تصاویر کنایی را در معارف بهاءولد از حیث مکنی عنه، بر اساس دیدگاه های بلاغت سنتی مورد بررسی قرار داد هایم و سپس به مساله کنایه به عنوان یکی از تصاویر بیانی در معارف بهاءولد پرداخته شده است. نتیجه این پژوهش مشخص می کند که استفاده بهاءولد از تصاویر کنایی در اثرش، از شیوه های هنری گفتار اوست، که سبب برجستگی کلام وی می شود و در نهایت نزدیکی آن به نثر شاعرانه را در پی دارد.
    کلیدواژگان: معارف، بهاءولد، کنایه، تصویرگری
  • مرتضی رزاق پور، رضا صادقی شهپر، اکرم مصفا صفحات 15-34
    امتزاج و آمیختگی اصطلاحات عرفانی و فلسفی و تبیین آن با زبان شاعرانه و هنرمندانه، زوایا و دیدگاه های مختلفی را جهت بررسی و ارزیابی این گونه آثار فراهم می آورد. کاربرد مفاهیم انتزاعی و دشوار حکمی و فلسفی در آثار منظوم عرفانی به طرق و شیوه های مختلفی در قالب حکایت های تمثیلی، داستان های تعلیمی و موعظه های اخلاقی مرسوم بوده است، از آن جا که سنایی هم شاعر است هم صوفی و هم حکیم بنا بر این آثارش را می توان از سه دیدگاه عرفانی، فلسفی و ادبی بررسی کرد. آثار سنایی چون حدیقه، دیوان اشعار و مثنوی های او از جمله آثار عرفانی است که شاعر به فراخور موضوع از مضامین و اصطلاحات حکمی و فلسفی در آن بهره گرفته است؛ او هم چنین جهت موثر کردن کلام خود از عناصر تصویر پردازی به وفور سود جسته است. در این گفتار نحوه تصویر سازی و شیوه کاربرد عناصر خیال هم چون تشبیه، استعاره، کنایه، تلمیح، پارادکس، تجسم، تمثیل و... در خصوص واژه عقل ارزیابی شده است.
    کلیدواژگان: تصویرسازی، عقل، شعر سنایی
  • حسین اتحادی، مریم شعبان زاده صفحات 35-55
    نثر صوفیه یکی از انواع نثر است که به دلیل برخورداری از انواع جلوه های موسیقی درونی به ویژه تکرار و سجع و جناس، زبانی آهنگین دارد. افزون بر این در برخی از متون صوفیه، عبارات موزون عروضی هم به کار رفته که، سبب نزدیکی هر چه بیشتر آن به زبان شعر شده است. این عناصر یعنی پاره های موزون عروضی و موسیقی درونی، افزون بر این که سبب زیبایی موسیقیایی نثر می شوند، از عوامل تمایز زبان کلیشه ای است که موجب برجستگی و غرابت کلمات می شوند. در این پژوهش کتاب کیمیای سعادت اثر محمد غزالی، که یکی از متون مهم نثر صوفیه است از این دیدگاه، یعنی میزان برخورداری از عناصر موسیقی ساز مطالعه و بررسی شده است. این پژوهش نشان می دهد، غزالی از همه عناصری که در ساخت موسیقی کلام تاثیر گذارند، در کیمیای سعادت بهره برده است. وی با استفاده از هماهنگی های آوایی و واژگانی و فراوانی جمله ها و عبارت های موزون، نثری موسیقیایی و آهنگین خلق کرده است. غزالی از این طریق در موارد زیادی، در انتقال موثرتر مفاهیم و القای احساس مورد نظرش، تاثیر گذاشته است.
    کلیدواژگان: کیمیای سعادت، وزن عروضی، تکرار، سجع، جناس
  • احمدرضا یلمه‫ها، مهدیه ولی محمدآبادی‬‬‬‬‬‬‬‬‬ صفحات 57-75
    طاهره صفارزاده از شاعران صاحب سبک شعر نو فارسی است که توانسته است به زبان خاص خود در شعر دست یابد. واکاوی شعر صفارزاده نشان می دهد که با وجود تاکید وی بر حضور اندیشه و معنا در شعر، شکل ظاهری و صورخیال نیز در اشعار او مورد توجه قرار گرفته ‫است. وی به خصوص در اشعار بلند خود، به ساختمان شعر بسیار اهمیت می‫دهد و این ساختمان را با نوعی از این تداعی های ذهنی که به شکل دوایری تو در توست ایجاد می‫کند. راز فهم و درک زبان شعر صفارزاده در شناخت و ارتباط همین دوایر تو در توست که در عین وابستگی از استقلال لازم برخوردارند و انواع دیگر هنجارگریزی های معنایی، نوشتاری، سبکی و زبانی را در شعر او زیبا و بدیع می‫سازد. صفارزاده هم چنین در سه دفتر مورد بررسی اهمیتی به وزن شعر نمی‫دهد و به جای آن از طنین که نظریه خاص اوست استفاده می‫کند. وی با انتخاب بجا و حساب شده‫ کلمات، تصاویر و انواع صنایع لفظی و معنوی به صورتی که ارتباطات عینی و ذهنی آن‫ها در شعر حفظ شود، به شعر انرژی القا می‫کند و مخاطب را در هنگام خواندن شعر بیدار نگه می‫دارد. در این مقاله به بررسی زبان شعر او در سه دفتر طنین در دلتا، سد و بازوان و سفر پنجم، بر اساس آرا و اندیشه های فرمالیست های روسی پرداخته شده ‫است.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
    کلیدواژگان: صفارزاده، زبان شعر، آشنایی زدایی، قاعده افزایی، قاعده کاهی
  • بهیه احمدی بیدگلی، محمدرضا قاری صفحات 77-118
    ای هام پر رمز و رازترین و زیباترین شگرد شاعرانه ای است که شاعران هنرور با به کارگیری آن، هنری ترین و پرورده ترین سروده های خود را پرداخته اند و از آن برای ساخت و پرداخت سخنانی توی در توی و رازناک و به همین دلیل شگفت انگیز و ذهن انگیز بهره ها برده اند. ای هام در بلاغت فارسی و عربی جایگاهی ویژه دارد و دارای ارزش زیباشناختی قابل توجهی است. بیشتر کتاب های بلاغی فارسی و عربی ای هام را آوردن کلمه ای در کلام می دانند که دارای دو معنا باشد؛ یکی معنای نزدیک به ذهن و دیگری معنای دور از ذهن که خواننده در نگاه اول می پندارد معنای نزدیک مورد نظر است اما با کمی تامل به سوی معنای دور که مقصود شاعر یا نویسنده است رهنمون می شود. این تحقیق به بررسی سیر تاریخی این ترفند در کتاب های بلاغی می پردازد. به جز انواع مطرح شده ای هام از سوی بلاغی دانان پیشین، انواع دیگری را در بلاغت فارسی که معاصران مورد توجه قرار داده اند بر آن می افزاید.
    کلیدواژگان: ایهام، چند معنایی، ابهام، تحول، کتب بلاغی
  • مهدی دهرامی صفحات 119-134
    هرچند ضمیر نسبت به انواع دیگر کلمه مانند صفت، قید، فعل، اسم و مقوله های دیگر، تنوع کمتری دارد اما باز می تواند یکی از مهم ترین انواع کلمه باشد که شاعر با آن رفتارهای ویژه ای داشته باشد و محملی برای خلاقیت ها و مقاصد شاعرانه خود قرار دهد. هدف این مقاله بررسی خلاقیت های شاعرانه در عرصه ضمیر و کارکردهای هنری آن در شعر با تاکید بر اشعار شاملو است که با روش توصیفی تحلیلی به این موضوع پرداخته است. این مقوله زبانی که در زبان رسمی و غیر ادبی کمتر دستخوش تغییر می گردد در شعر شاملو به دلیل دخل و تصرفات هنری در حوزه زبان بستری برای خلاقیت ها و برجسته سازی زبان شده است. مهم ترین کارکردهای ضمیر در شعر او در دو حوزه بافت خرد و گفتمان قابل بررسی است. حوزه نخست شامل ایجاد برجستگی های زبانی و معنایی است که از طریق ترکیب سازی، تلفیق ضمایر، باستان گرایی، تصرف در جایگاه نحوی، ایجاز، ایجاد موسیقی و... است و در حوزه دوم انسجام متن، ایجاد ابهام و توسع معنایی، تقابل و تاکید معنایی، ایجاد تعلیق و... مهم ترین کارکردهای ضمیر در شعر شاملو محسوب می شود. این مقوله دستوری ارزش های زیباشناختی و هنری چندگانه ای در شعر او یافته است.
    کلیدواژگان: ضمیر، شاملو، زبان شاعرانه، دستور زبان شعر، مقوله دستوری
  • فریده سلامت نیا، سعید خیرخواه برزکی صفحات 135-154
    «نفثه المصدور» کتابی است که «شهاب الدین محمدخرندزی نسوی» منشی «جلال الدین خوارزم شاه» (28 617 ه‍ ق) در اوج حمله مغول و در روزگار خانه به دوشی خود در سال 632 ه‍ .ق. نوشته است. نثر کتاب با آرایه های ادبی درهم پیچیده شده است به طوری که نثر «نفثه المصدور» با شعر برابری دارد و احاطه نویسنده به آرایش های کلامی و نیز در به کارگیری تصویرهای شعری، نثر کتاب را تا حد شورانگیزی شعر بالا برده است. در این کتاب نه تنها آرایه های بسیاری به کار رفته بلکه عواطف انسانی در حد بالایی دیده می شود و هم توصیف های شاعرانه و نازک خیالی های بسیار. به این دلیل می توان نثر کتاب را «نثر شاعرانه» اطلاق کرد. در تعریف این نثر می توان گفت، نثری ادبی است که نویسنده آن از مرز معیار نوشتاری خارج شده و در آن ابزار و آرایه های شعر و نظم را به کار می برد و هر چه این ابزار و آرایه ها بیشتر باشد متن از نثر دور و به شعر نزدیک می شود. در این مقاله تلاش بر این است که به زیبایی های شاعرانه و آرایه های به کار رفته در کتاب «نفثه المصدور» اشاره شود تا دریچه ای به زیبایی های شعری به کار رفته به روی خواننده گشوده گردد و این اثر با ارزش با نگاهی دیگر مورد بررسی قرار گیرد.
    کلیدواژگان: شهاب الدین خرندزی، نفثه المصدور، نثر فنی، نثر شاعرانه، آرایه های ادبی
|
  • Ehsanaldin Rezaniasheshpoli, Dr. Kobra Nodehi Pages 1-14
    Quipped one of the modes of expression are covered, and the main elements of illustration in the book is Bha’vld Maaref. He mystical effect, using expressive and creative elements, especially irony, his prose style from ordinary prose and poetic prose scientific approach and has added to the beauty of writing. Lack of attention to prose mystical teachings and illustrations of Persian Language and Literature, has caused that this beautiful work has been forgotten. In this study, it functions as a metaphor and imagery in Maaref e Bha’vld studied and analyzed. Thus, images of Maaref e Bha’vld ironic in terms of inner meaning, based on the views of traditional rhetoric examined and then to issue a statement on Maaref e Bha’ vld irony as one of the factors to be explored. The result of this study indicates that the use Bha’ vld ironic imagery in his work, the art style of his speech, that the word of his prominence and eventually leads to its proximity to the poetic prose.
    Keywords: Maaref, Bahaevalad, Irony, Imagery
  • Dr. Morteza Razzaq Poor, Dr. Reza Sadeghi Shahpar, Akram Mosaffa Pages 15-34
    Mixing and blending it with the mystical and philosophical explanations of poetic language and artistic, different angles and perspectives to evaluate this kind of provides. The use of abstract concepts and difficult legal and philosophical works of mystical poetry in various ways and methods of allegorical tales, stories and sermons on moral education has been used. As the Sufi poet Sanai time and time wise, so his work can be examined from a mystical, philosophical and literary review. Anonymous works because Hdyqh, including works of mystical poetry of Rumi, he is a poet according to the subject of legal and philosophical concepts and terminology that is used. He was also instrumental in influencing the abundance of imagery of benefit. This article on how to use imagery and style fantasy elements such as simile, metaphor, allegory, allusion may, paradoxes, visualization, analogy, and the third term is evaluated.
    Keywords: Illustration, intellect, poems Anonymous
  • Dr. Maryyam Shabanzade, Hosein Ettehadi Pages 35-55
    Sufi prose is a kind of Persian prose which, due to a enjoying different kinds of internal musical effects especially repetition, rhyme and pun ,has a tonal language. Moreover, in some cases, the prosodic rhythmic phrases, used in this kind of prose, which lead to more and more closely, it is the language of poetry. The weight of prosodic and musical elements of the internal differentiation of stereotypical language, which are caused by bumps and weirdness words.
    In this article, a book by Mohammad Ghazali The, kimiyaye saadat which is one of the most important texts sufis, from the perspective of the musical elements have been studied. These studies show that, of all the elements Ghazali, whose influence in making instrumental music, the book has benefited The. Kimiyaye saadat He used the harmony of sound and words and sentences and phrases harmonic frequency, while creating a rhythmic, in some cases, are intended to convey and instill been successful.
    Keywords: mohammad ghazali, kimiyaye saadat, prosody, repetition, riming prose, pun
  • Dr.Ahmad Reza Yalmeha, Mehdieh Vali Mohammad Abadi Pages 57-75
    Tahre Saffarzad is deemed to he amohgst the poets in modern Persian poetry styles who has been able to have access to a particular languae in her own poets. The analysis of her poems hacates thes superficcal forms and imageries have been. ??? der focus inher poems evhile emphasizing on fenates and the wghts. She attaches a greet importance to her poet ??? tures, particnlany in herlong poems. This feature gives her poems a type of associations witt circular ???? which are both inter related and independent and moke sematic deviations ??? other stylistic and ???? deviation???? Novel in her poems seffarzabe doesw attach much important to the meter, instead she makes use of echoes us a speual theory. This induces a kind of enery and vig our while precrving all kinds of figures of speecl and semantic picture meticulously in her poems to keep the reaolets awake when reading a poem, the present article studies her poetical language in three collections called ??chos in delta Dam and Balovar, the fifty itinerary based on ????formalis
    Keywords: Safferzae, poetical language, defamiliarizative, ruleaddit, rulereduction
  • Bahiyeh Ahmadi Bidgoli, Dr. Mohammad Reza Ghari Pages 77-118
    Illusion is a poetic techning but the most. mysterious and the most beautiful one used by skilled poets to articulate the most artistic songs poets have employed this method to produce complicated and obscure and as aresult wonderful and mindful words.
    Illusion is very important in Arabic and Persian rhetorics and has remarkable aesthetic value. In most Persian and Arabic rhetoric books Illusion is defined as using a word that has two meaning one of them is direct and clos to the mind and the other one is remote and strange to the mind the reader at first glance thinks that the near meaning is needed but with a littie thought understands that the other meaning is intended by the writher.
    Here we want to speak about the historical development of this techning in rhetoric books. In addition to the various technigues employed by the previous poets , some new methods invented by the contemporary poets will be explained in this research.
    Keywords: Illusion, polysemy, amphibology, change, rhetoric books
  • Dr. Mehadi Dehrami Pages 119-134
    Althoagh a pronoun is not as varced as the other words such as an arjective, an adverb, anoun or the other grammatical categories, a can be ??? of the most impostant words by which a poet can playand be a goooe device for creativity and r??etics. The present research tries to focus on the poet’s cre-tivity using pran??ns and their artistic functions in a poes through chamlas poems. The method to do so is descript??ve and ane??ytic. thes linguistic category, which is more or less siteady in formad and non-literary works, can serve as agond basis fer creativity and fovegrounding in sha??lu’s poems. The most import and pronominal functions in his poems can be studied in the frelds of ???? structre and disconrse. The former consist’s of li??aistic and sematic fore g???nding through combination, pronmical cooles ???? traditionalism, syntactic sleills, brevity, mu???andetc. the latter consists of conesion, ambiga??ty, extension contrast, ???? focus and suspension etc. these are the most important functions of pronovuns in shamlu’s poems. To be of a great value in his poems regarding aesthics.
    Keywords: Pronun, shamlu, poetical languegq, poetic grammar, aesthics
  • Farideh Salamat Nia, Dr. Saeed Kheirkhah Barzoki Pages 135-154
    Naftha-al-Masdour is a book written by shahab-el-din mohammad khorandazy, during the mongl’s attack. the prose of this book is mixed with the stylistic device, so the prose of Naftha-al-masdour is equal to the poem. the domination of the writer to use the stylistic device and the images poetic more closer the prose of this book to a poem. there is not only the lots of the stylistic device but also there is the feeling of humanity and equal the explication’s poetic .so we can consider this book as a poetic prose. this prose is a literary prose that its writer use the images and pictures poetic and the prose in the same time. if these stylistic devices are used more closer to a poem. in this search, we try to show the stylistic device and the beuty poetic of the Naftha-al-masdour, to help the ewaders to find another way to read the book.
    Keywords: Shahab, el, din khorandazy, Naftha, al, masdour, Literary prose, poetic prose, Stylistic device