فهرست مطالب

پژوهش و برنامه ریزی در آموزش عالی - سال بیست و یکم شماره 4 (پیاپی 78، زمستان 1394)
  • سال بیست و یکم شماره 4 (پیاپی 78، زمستان 1394)
  • تاریخ انتشار: 1394/11/13
  • تعداد عناوین: 6
|
  • حسین افراسیابی، فهیمه خوبیاری صفحات 1-19
    هویت اجتماعی حاصل عضویت و تعاملات فرد در گروه ها و میدانهای اجتماعی مختلف است. هویت دانشجویی نیز به عنوان یکی از ابعاد مهم هویت اجتماعی دانشجویان در نتیجه عضویت در گروه دانشجویی به وجود می آید که با حس تعلق و تعهد به این نقش اجتماعی همراه است. این پژوهش با هدف بررسی هویت دانشجویی و عوامل مرتبط با آن در دانشگاه های یزد انجام شد. این تحقیق در رویکرد کمی و با روش پیمایش انجام شد. داده های پژوهش نیز به کمک پرسشنامه گردآوری شد. جامعه آماری شامل تمام دانشجویان در سال تحصیلی 93-1392 دانشگاه های یزد بود که 450 نفر با روش طبقه ای متناسب انتخاب شدند. نتایج نشان داد که هویت دانشجویی بیشتر دانشجویان در حد متوسط است و بر حسب نوع دانشگاه، رشته تحصیلی، مقطع تحصیلی و حق انتخاب تغییر می کند. متغیرهای سرمایه اجتماعی، چشم انداز شغلی، امید به آینده، رشته تحصیلی و درآمد خانواده مهم ترین متغیرهای تبیین کننده هویت دانشجویی هستند. تقویت مهارتها و سرمایه اجتماعی و فرهنگی دانشجویان در کنار رفع مشکلات شغلی و ترسیم امید و چشم انداز روشن از آینده می تواند احساس تعلق آنها به هویت حرفه شان را ارتقا بخشد و از این طریق دلبستگی و موفقیت آنها را در ایفای نقش افزایش دهد.
    کلیدواژگان: هویت دانشجویی، دانشگاه، چشم انداز شغلی، تحصیل، سرمایه اجتماعی
  • کریم نادری مهدیی، لیلا زلیخایی سیار، مهرداد پویا صفحات 21-50
    هدف این مطالعه واکاوی اشتغال پذیری دانشجویان سال آخر در یک مرکز آموزش عالی تک جنسیتی ویژه زنان؛ یعنی دانشگاه نهاوند بود. جامعه آماری این مطالعه دانشجویان سال آخر مقطع تحصیلی کارشناسی بودند. روش پژوهش به صورت تمام شماری و حجم نمونه شامل 103 نفر بود. پایایی ابزار سنجش، پس از رواسازی مجدد آن توسط اعضای هئیت علمی دانشگاه بوعلی سینا، به وسیله آزمون آلفای کرونباخ بررسی شد و به طور متوسط 91/0 به دست آمد. بررسی مولفه های اشتغال پذیری دانشجویان زن نشان داد که میانگین مولفه مهارتهای ارزیابی بیشتر از سایر ابعاد اشتغال پذیری است. همچنین در مولفه های مهارتهای عمومی، مهارت حل مسئله، مهارتهای عددی و حسابی، کیفیتهای فردی، مهارتهای ارزیابی و یادگیری توسعه شغلی از توانمندی مطلوبی برخوردارند. اما میانگین مولفه معرفی خود به کارفرما به طور معنادار پایین تر از حد مطلوب بود. نتایج تحلیل مسیر نیز نشان داد که سبک فرزندپروری مقتدرانه با بیشترین اثر علی کل (394/0) بیشترین نقش را در تبیین اشتغال پذیری زنان دانشجو دارد.
    کلیدواژگان: اشتغال پذیری، آموزش عالی، اشتغال، زنان، بازار کار، دانشجویان، موردپژوهی
  • نعمت الله عزیزی، محمدفائق محمدی صفحات 51-69
    در فرایند پذیرش داوطلبان دوره دکتری، مصاحبه علمی اگر با رعایت ضوابط علمی و اصول اخلاق حرفه ای برگزار شود، می تواند به دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی کمک کند تا ظرفیت علمی داوطلبان را دقیق تر ارزیابی کنند و فرصت انتخاب را به داوطلبانی بدهند که از هر نظر سرآمد هستند. از این رو، پژوهش حاضر با هدف بررسی دیدگاه داوطلبان آزمون دکتری در خصوص ماهیت، کیفیت و اعتبار مصاحبه های پذیرش دانشجو انجام شد. جامعه آماری شامل داوطلبانی بود که برای مصاحبه علمی به دانشگاه های تهران، شهید بهشتی، خوارزمی و علامه طباطبایی دعوت شده بودند. نمونه آماری به صورت هدفمند از میان داوطلبان انتخاب شد. از آنجا که رویکرد پژوهش آمیخته (کمی و کیفی) بود، برای گردآوری داده ها از مصاحبه اکتشافی و پرسشنامه استفاده شد که گویه های آن از نتایج مصاحبه ها استخراج شده بود. برای تحلیل یافته ها نیز علاوه بر توصیف کمی داده ها، از تحلیل عاملی اکتشافی به منظور شناسایی مولفه های اصلی بهره گرفته شد. نتایج نشان داد که رویکرد دانشگاه ها در برگزاری جلسات مصاحبه با داوطلبان متفاوت و عوامل مورد توجه آنها در ارزیابی عملکرد داوطلبان نیز مختلف بوده است. در این میان به توانمندی های ویژه داوطلبان کمتر توجه شده و موضوع مورد پرسش بر مباحث جزئی تمرکز داشته است.
    کلیدواژگان: آموزش عالی، تحصیلات تکمیلی، آزمون دکتری، مصاحبه علمی، اعتباربخشی
  • حاتم فرجی ده سرخی، حمیدرضا آراسته، عبدالرحیم نوه ابراهیم، بیژن عبدالهی صفحات 71-97
    در چند سال اخیر نحوه پذیرش دانشجویان دکتری موضوع مورد مناقشه میان جامعه دانشگاهی بوده و به عنوان یکی از عوامل اصلی در تضمین کیفیت دوره دکتری توجه زیادی را به خود معطوف داشته است. از این رو، هدف پژوهش حاضر شناسایی ملاکهای پذیرش دانشجویان در دوره دکتری و ارائه الگوی مفهومی بود. بدین منظور، از روش تحقیق کیفی پدیدارشناسی استفاده شد. نمونه ای هدفمند متشکل از 14 نفر عضو هیئت علمی، سیاستگذاران حوزه پذیرش دانشجو و متخصصان آموزش عالی به عنوان مطلعان کلیدی انتخاب شدند. برای تجزیه و تحلیل داده ها از کدگذاری باز، محوری و انتخابی استفاده شد. یافته ها حول دو محور اصلی ملاکها و پیش بین ها تنظیم شد. در بخش مربوط به ملاکها 246 کد اولیه، 17 مقوله فرعی و 5 مقوله اصلی و در بخش مربوط به پیش بین ها 236 کد اولیه، 16 مقوله فرعی و 7 مقوله اصلی استخراج شد. در نهایت، با توجه به یافته ها و الهام از ادبیات پژوهش الگوی مفهومی نظام پذیرش ارائه شد.
    کلیدواژگان: آموزش عالی، نظام پذیرش، ملاکها، پیش بین ها، دوره دکتری
  • حمید رحیمی، زینب اطهری، ندا افلاکیان صفحات 99-119
    هدف تحقیق حاضر بررسی نقش سرمایه فکری و فرایندهای تبدیل دانش در سازمان کوانتومی بود. نوع تحقیق از نظر هدف کاربردی و از نظر اجرا توصیفی– همبستگی بود. جامعه آماری اعضای هیئت علمی دانشگاه کاشان در سال تحصیلی 95-1394 بودند که از میان آنها با استفاده از فرمول کوکران و به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای 176 نفر انتخاب شدند. برای جمع آوری اطلاعات از پرسشنامه محقق ساخته سرمایه فکری با 29 گویه در سه مولفه (سرمایه ساختاری، سرمایه انسانی و سرمایه مشتری)، پرسشنامه استاندارد فرایند تبدیل دانش با 24 گویه در چهار مولفه (اجتماعی سازی، درونی سازی، برونی سازی و ترکیب سازی) و پرسشنامه استاندارد سازمان کوانتومی با 27 گویه در شش مولفه (اعتماد، ارزشها، تفکر با هم، گفت وگو، یادگیری و معنویت) بر اساس مقیاس 5 درجه ای لیکرت استفاده شد. روایی پرسشنامه ها به صورت محتوایی و سازه بررسی شد. پایایی پرسشنامه ها از طریق ضریب آلفای کرونباخ برای سرمایه فکری 91/0، فرایند تبدیل دانش 82/0 و سازمان کوانتومی 85/0 برآورد شد. تحلیل داده ها در دو سطح توصیفی (فراوانی، درصد، میانگین و انحراف معیار) و استنباطی (ضریب همبستگی پیرسون، تی تک نمونه ای، رگرسیون و مدل معادلات ساختاری) با استفاده از نرم افزار Spss و Amos گرافیک انجام گرفت. یافته ها نشان داد که میانگین هر یک از مولفه های سرمایه فکری، فرایندهای تبدیل دانش و سازمان کوانتومی در دانشگاه از میانگین فرضی بالاتر است و هر چه مولفه های سرمایه فکری و فرایند تبدیل دانش در دانشگاه افزایش یابد، به همان اندازه میزان تحقق مولفه های سازمان کوانتومی نیز افزایش پیدا می کند.
    کلیدواژگان: سرمایه فکری، فرایندهای تبدیل دانش، سازمان کوانتومی، دانشگاه
  • سید محمد میرکمالی، محمدرضا حمیدی زاده، فاطمه نارنجی ثانی صفحات 121-147
    رسالت عظیم دانشگاه در این امر نهفته است که با تولید دانش نیازهای علمی، اجتماعی، سیاسی، مادی و مانند اینها را در جامعه تامین و با مدیریت درست، شرایط و زمینه های دانش آفرینی را فراهم سازد. در این مطالعه تلاش شد تا با بهره گیری از روش شناسی کیفی، عوامل مرتبط با دانش آفرینی در دانشگاه ها شناسایی شوند. با توجه به اهداف پژوهش از روش تحقیق کیفی اکتشافی استفاده شد. بدین منظور با استفاده از روش مصاحبه اکتشافی نیمه ساختار یافته با 14 نفر از متخصصان در زمینه دانش آفرینی، اطلاعات گردآوری و با استفاده از روش تحلیل محتوا تجزیه و تحلیل شد. عوامل مرتبط با دانش آفرینی دانشگاهی در سه بعد عوامل سازمانی، فردی و پشتیبانی دسته بندی شد که در مجموع 19 مولفه داشت. این عوامل در قالب فرهنگ دانش آفرینی، ساختار توانمندساز، شبکه دانش، توسعه منابع انسانی، فرصت مطالعاتی، دوره های تحصیلات تکمیلی، مدیریت مشارکتی، ارتباطات میان رشته ای، سرمایه اجتماعی، خلاقیت، اخلاق حرفه ای، توانایی مدیریت زمان، انگیزش، یادگیری فردی، مسئولیتهای تدریس، مهارتهای پایه برای دانش آفرینی، عوامل سخت افزاری و نرم افزاری،کتابخانه و آزمایشگاه شناسایی شدند.
    کلیدواژگان: دانش آفرینی، آموزش عالی، مدیریت دانش، پژوهش کیفی
|
  • Dr. Hossein Afrasiabi, Fahimeh Khoobyari Pages 1-19
    Social identity is the result of membership and interaction of an individual in different groups and social settings. Student identity, as an important aspect of student's social identity, is also a consequence of membership in student's group along with sence of belonging and commitment to the social role. The aim of this study was to investigate student identity and and its related factors in Yazd Universities. This research was completed by using quantitative survey approach. Data were collected via questionnaires. Statistical population included all students in 2013-15 academic year of which 450 individuals were randomly selected by stratified sampling method. Results indicated that the identity of most students were moderate and are changed depending on the type of university, major, educational level and right to choose. Social capital, job prospect, hope to future, education and family income were the most important variables in student identity explanation. Reinforcement of skills and social and cultural capitals in addition to resolving employment problems, and picturing hope and clear vision of the future can improve student's sense of belonging to their professional identity and thereby increase their involvement and success.
    Keywords: Student identity, University, Career prospects, Education, Social capital
  • Karim Naderi Mahdeei, Leila Zolikhaei Sayyar, Mehrdad Pouya Pages 21-50
    The purpose of this study was to explore senior university students’ employability in Nahavand University for Women- a women only higher education institution. Statistical population in this study was senior students in bacclurate degree program. In this descriptive correlational survey research, all 103 students were participated. The reliability of the instrument was calculated using Cronbach’s Alpha (a=0.91) via a panel of faculty members in Buali Sina University. Evaluating the employability of students revealed that assessment skills component comprised the highest employability components amongst the students. Moreover, in general skill components, student's problem solving skill, numerical skills, personal qualities, assessment skills and occupational development skills were desirable. However, student's presenting themselves to their potential employers was significantly lower than desirable. The path analysis showed that powerful parenting style highly had most causal influence female students’ employability.
    Keywords: Employability, Higher education, Employment, Women, Job market, Students, Case study
  • Dr. Nematollah Azizi, Mohammad Fayagh Mohammadi Pages 51-69
    Academic interview as an important part of doctoral admission can help universities and higher education institutions to do more accurate assessment of the doctoral applicants and select top talented students. This research therefore, aimed to study the doctoral applicants’ viewpoints about the nature, quality and appropriateness of doctoral admission interviews. Statistical population included doctoral applicants who were invited for interviews by University of Tehran, Shahid Beheshti University, Kharazmi University and Allameh Tabatabai University of whom 80 candidates were selected purposefully. Since a mixed approach (quantitative and qualitative) was applied, data were collected via a series of exploratory interviews and a questionnaire included 24 closed item questions that were derived from the results of interviews. In order to analyze data, in addition to descriptive analysis, exploratory factor analysis was applied to identify main factors. The findings revealed that not only the universities’ approaches to hold interviews sessions were different but also different parameters were considered by universities for assessing the applicant's academic performance and backgrounds. Furthermore, although the interviews were focusing on minor issues; the special abilities of applicants were not considered vital.
    Keywords: Higher education, Postgraduate education, Doctoral admission, Academic interview, accreditation
  • Hatam Faraji Dehsorkhi, Dr. Hamidreza Arasteh, Dr. Abdolrahim Navehabrahim, Dr. Bijan Abdolahi Pages 71-97
    In recent years, doctoral admission system has been subject to many disputes among academicians and has drawn a great deal of attention due to its role in assuring the quality of graduate programs. Hence, the present paper aimed to investigate doctoral admissions criteria as well as to develop a conceptual model. In doing so, a phenomenological quality method was applied. A purposive sample of 14 informants across different disciplines was interviewed. To analyze data, the coding system of opening, axial, and selective was used. The findings were arranged under two main groups: criteria and predictors. With respect to criteria, 72 initial codes, 16 subcategories, and 5 categories were extracted. With respect to predictors, 95 initial codes, 16 subcategories, and 7 categories were extracted. Finally, according to findings and review of the literature, the admission system conceptual model was developed.
    Keywords: Higher education, Admissions system, Criteria, predictors, Doctoral programs
  • Dr. Hamid Rahimi, Zeinab Athari, Neda Aflakian Pages 99-119
    The purpose of this research was to examine the role of intellectual capital and knowledge conversion process in quantum organization. A descriptive correlative research method was chosen for this study. The statistical population consisted of all of faculty members in University of Kashan in academic year 2014-15. Using Cochran sample size formula and stratified random sampling method, 176 individuals were selected. The information gathering tools were Intellectual Capital Questionnaires with 29 items in three components (structure capital, human capital & customer capital), Knowledge Conversion Process Questionnaire with 24 items in four components (socialization, internalization, externalization & combination) and Quantum Organization Questionnaire with 27 items in six component (trust, values, thinking together, dialog, learning & spirituality) with five Likert scales response choices. Questionnaire's validities were confirmed through content and construction validity. Rreliability coefficients were calculated 0.91 for intellectual capital, 0.82 for knowledge conversion process and 0.85 for quantum organization. Data analyses were done in descriptive level (frequency, percentage, mean & standard deviation) and inferential level (t-test, Pearson correlation coefficient, regression & structural equation modeling) through SPSS and Amos soft wares. Finding showed that intellectual capital components, knowledge conversion process and quantum organization components were higher than supposed average and whatever components of intellectual capital and knowledge conversion process in universities increases, the level of realization of quantum organization components also increases.
    Keywords: Intellectual capital, Knowledge conversion process, Quantum organization, University
  • Dr. Seyed Mohammad Mirkamali, Dr. Mohammadreza Hamidizadeh, Fatemeh Narenji Thani Pages 121-147
    The main mission of university depends on academic, social, political, and monetary needs through knowledge creation and then to provide necessary conditions and contexts to knowledge creation through appropriate management. This study aimed to identify related factors associated with knowledge creation at universities via qualitative methodology. The exploratory qualitative research method was used to answer research questions. In order to collect necessary qualitative data, semi-structured interviews were conducted with 14 informant and experts in the field of knowledge creation. The obtained qualitative data were examined using content analysis. The findings showed that knowledge creation factors were classified in three dimensions of organizational, individual and supporting factors which totally included 19 components. These components were identified in terms of knowledge creation culture, enabling structure, knowledge network, human resource development, sabbatical leaves opportunities, graduate programs, collaborative management, interdisciplinary communications, social capital, creativity, professional ethic, time management skills, motivation, individual learning, teaching responsibilities, basic skills for knowledge creation, hardware and software agents, libraries and laboratories.
    Keywords: Knowledge creation, Higher education, knowledge management, Qualitative research