فهرست مطالب

مطالعات زبان و ادبیات فرانسه - سال ششم شماره 2 (زمستان 1394)
  • سال ششم شماره 2 (زمستان 1394)
  • تاریخ انتشار: 1394/12/25
  • تعداد عناوین: 7
|
  • مهدی افخمی نیا *، نعیمه کریم لو صفحات 5-20
    عجز زبانی و میل ارتباط، هردو باهم در دنیای رو به زوال آخر بازی به چشم می خورند. دنیایی که شخصیت های آن در تلاش برای مبارزه با سکوت مطلق و حفظ حتی کوچک ترین تبادل کلامی هستند. همانطور که آشفتگی کلام شخصیت ها نمایانگر آن است، بدلیل ناتوانی در ارتباط درونی، آن ها به ارتباط بیرونی روی می آورند که طبیعتا نیازمند حضور یک مخاطب می باشد. بنابراین هر مکالمه ای نوعی دوگانگی می طلبد و همین دوگانگی گاهی به خشونت های کلامی و فیزیکی در ارتباط منجر می شود تا نهایتا گفتار را در بی معنایی و سکوت فرو برد.
    این مقاله به بررسی مکانیسم های زبانی ای می پردازد که در ایجاد عدم ارتباط کلامی در آخر بازی نقش بسزایی دارند. بدلیل فقر زبانی, در اکثر موارد این عدم ارتباط است که بر شوق ارتباط چیره می شود و این تنش بین ارتباط و عدم ارتباط, تا پایان نمایش استمرار دارد.
    کلیدواژگان: عدم ارتباط، ارتباط، گفتار، زبان، تنش
  • مرضیه اطهاری نیک عزم *، مطهره حاجی عبدالهی صفحات 21-45
    از آغاز، دو تکنیک زیرنویس و دوبلاژ برای برگرداندن فیلم از زبانی به زبان دیگر مورد استفاده قرار می گرفته است. در امر زیرنویس، معمولا شاخه ای از مطالعات ترجمه ی مقصدگرا(سیبلیست)، به ویژه دو نظریه ی کارکردگرایی و اسکوپوس که به کارکرد بیشتر از ساختار اهمیت می دهند، استفاده می شود. ولی متاسفانه تکنیک زیرنویس هنوز در ایران شناخته شده نیست.
    در این پ‍‍ژوهش، برای اینکه بتوانیم کیفیت زیرنویس فیلم ها را ارزیابی کنیم و راه حل های مناسب را جهت بهبود کیفیت زیرنویس بیابیم، به تحلیل زیرنویس فارسی فیلم فرانسوی کلاس می پردازیم. در میان معیارهای تعیین کننده ی کیفیت زیرنویس، هماهنگ سازی سه عنصر تصویر، صدا و کلام، اختصار، وضوح و سادگی ساختار جملات، مهم ترین معیارها به نظر می رسند.
    کلیدواژگان: زیرنویس، کارکردگرایی، اسکوپوس، راه حل ها، پیشنهادات، کلاس
  • محمدجواد کمالی* صفحات 47-67
    سفرنامه شرح وقایعی است که سیاح در مسیری طی شده، خود مستقیما شاهد آن بوده است. پی یر لوتی، نویسنده رمانتیک و سیاح مشهور فرانسوی، در اثری برجسته به نام به سوی اصفهان (1904)، مشاهدات خود را از سفر سه ماهه اش از خلیج فارس تا دریای خزر در اختیار ما گذاشته است. با مطالعه این سفرنامه می توان گام به گام سیاح فرانسوی را در سفر کوتاه به ایران همراهی کرد.
    این تحقیق تصویری را برای ما آشکار می کند که پی یر لوتی از ایران و ایرانیان ابتدای قرن بیستم ارائه کرده است و این واقعیت را مشخص می سازد که مجموعه اطلاعاتی را که نویسنده در اختیار خواننده می گذارد، چندان بر پایه داده های علمی و روش های متدولوژیک استوار نیست. لوتی همه وقایع سفر را در آنچه خود می خواهد ببیند، خلاصه می کند. او با اینکه موفق می شود دوگانگی فرهنگی و اجتماعی را که رفته رفته در ایران شکل می گیرد مشاهده کند، بیشتر به ذهنیات خود می پردازد؛ حتی آن هنگام که می کوشد به شرح برخی وقایع عینی بپردازد. لذا او همواره در صدد است که بر پایه مشاهدات گذرا به ایده هایی کلی دست یابد و از خواننده می خواهد که در خوشی ها و رنج های سفر با او سهیم شود
    کلیدواژگان: پی یر لوتی، سفرنامه، ذهنیات شخصی، تصویر، ایران، ایرانیان
  • شهرزاد کاوه*، حمیدرضا شعیری، پریوش صفا صفحات 69-86
    در مطالعه ی حاضر ضمن بررسی مفهوم لف در نمایش های کوتاه طنز و معاصر فرانسوی، در جستجوی پاسخ به این پرسش بوده ایم که آیا می توان بخشی از عدم توانایی در درک کامل این گونه نمایش های فکاهی نزد کاربران غیرفرانسوی زبان فرانسه را به وجود لفافات نسبت داد؛ و نیز اینکه کارکردهای گفتمانی متفاوتی که لف پردازی دارد، کدامند. این مساله به ویژه در نمایش های طنز و کوتاه گاد الماله و جمال دوبوز - بازیگران، طنر پردازان و فکاهه گویان الجزیره و مراکشی تبار فرانسوی مطرح شده است. همچنین به بررسی این موضوع پرداخته ایم که لفافات چگونه در این گونه ی نمایشی ظاهر شده و اغلب در کدامیک از گروه ها نظیر «پیش فرض ها»، « مفاهیم تلویحی» و غیره قرار می گیرند. در ادامه به نقش این گونه ی نمایشی در کلاس های آموزش زبان فرانسه با توجه به رویکرد کنشی اشاره کرده ایم.
    این تحقیق از نوع توصیفی-تحلیلی بوده و گردآوری اطلاعات درآن از راه شناخت واقعیت های زبانی با تمرکز بر داده ها، مشاهده ی نمایش نامه ها و مطالعه کتاب صورت گرفته است. این تحقیق نشان می دهد که فرایندهای استخراج مفاهیم ضمنی از دل گفتمان فکاهی نه تنها نیازمند در اختیار داشتن ساختارهای زبانی که خواستار کسب توانش های دایره المعارفی و فرازبانی است و در اختیار نداشتن آن موجب عدم درک صحیح و کامل و در نتیجه بی تفاوتی به مفاهیم ضمنی مولد طنز، می شود
    کلیدواژگان: مفاهیم ضمنی، گفتمان فکاهی، طعنه، پیش فرض ها، مفاهیم تلویحی
  • لادن معتمدی* صفحات 87-101
    آنی ارنو نویسنده ای برخواسته از طبقات محروم اجتماعی است. او که در دوران کودکی و نوجوانی طعم تلخ محرومیت را با تمام وجود احساس کرده است، بارها در آثارش به تجزیه و تحلیل طبقات اجتماعی می پردازد و به عنوان مصداق مورد مطالعه، شخص خود را مد نظر قرار می دهد. او جامعه را مشاهده می کند . مناسک و آداب، باورها و ارزش هایی را که در طی ارتقاء طبقه اجتماعی اش از جامعه روستایی به جامعه پاریسی و در محیط های مختلف با آنها روبرو شده است، از نظر می گذراند. تجزیه و تحلیل های ارنو به ویژه متمرکز بر ساختار جغرافیایی این محیط ها یعنی مکان زادگاه و مکان هایی است که بعد ها برای تحقق آرزوی ارتقاء اجتماعی خود به آنها وارد می شود. ارنو، بعد از تجزیه و تحلیل دو واقعیت اجتماعی یعنی طبقه ای که درآن به دنیا آمده و طبقه اجتماعی که آرزو دارد به آن متعلق باشد، ارتباطات تنگاتنگ بین مکان فیزیکی و طرز تفکرافراد را به تصویر می کشد. در مقاله حاضر سعی بر آن داشته ایم تا نشان دهیم چگونه تغییر مکان باعث تغییر دیدگاه فرد می شود، تغییر دیدگاهی که در ارتباطی تنگاتنگ با جایگاه اجتماعی فرد در جامعه است.
    کلیدواژگان: مکان فیزیکی، مکان اجتماعی، دیدگاه، خواستگاه انتصابی، خواستگاه انتخابی، ارتقاء اجتماعی
  • زهرا تقوی فردود* صفحات 103-123
    عناصر فضایی موجود در شعر آپولینر و سپانلو، ذهن نگارنده ی مقاله را به تصویر شاعرانه ی فضا در شعر این دو شاعر معطوف داشته است. به منظور ارائه ی کاری روشمند، بررسی فضا رویکرد خاص خود را می طلبد. لذا نقد جغرافیایی را، که گرایش اصلی آن مطالعه ی فضای جغرافیایی است، شیوه بررسی خود قرار داده ایم. این روش متمایل به مفاهیم جدیدی از جمله: مضمون جغرافیایی، روانکاوی جغرافیایی و ساختارگرایی جغرافیایی است. مضمون جغرافیایی، آنجا که به بررسی روابط فضای انسانی و ادبیات می پردازد، ارتباط خود را با نقد جغرافیایی یافته، ما را بر آن داشته تا تشابهات و تفاوت های مربوط به فضا را میان شاعران، مورد بررسی قرار دهیم. چنین مطالعه ای، سهم شاعران را در فرآیندهای اجتماعی، فرهنگی، سیاسی، ادبی و زیبایی شناسی تصریح می سازد. بعلاوه، تعمق در روابط صوری، ما را به سوی کشف نظامی از روابط که تصویر فضا از آن جاری است، سوق داده است. بدین سان، در باب بازنمود فضا، به نوعی همسویی ویژه بین صورت و محتوا در شعر آپولینر و سپانلو دست یافته ایم. همچنین دریافته ایم که از طریق مطالعه ی فضا به عنوان شیئی پویا، فضایی از نشانه های جغرافیایی و ادبی ایجاد می گردد. از دیگر سو، از آنجا که مقاله ی حاضر بر روی فضایی آکنده از تصاویر و نمادهای ادبی متمرکز است، نقد جغرافیایی را در ارتباط با روانکاوی جغرافیایی قرار داده ایم.
    کلیدواژگان: مضمون جغرافیایی، روانکاوی جغرافیایی، ساختارگرایی جغرافیایی، نقد جغرافیایی، فضا، آپولینر، سپانلو
  • حسن زارعی*، حمید رضا شعیری صفحات 125-138
    در هر یادگیری و آموزش زبان بیگانه، سوالی که به ذهن متبادر می شود بکارگیری یا عدم استفاده از زبان مادری است. نظرات متخصصین در این خصوص متفاوت است، برخی این روش را مضر ومخرب می دانند، سایرین همواره از آن دفاع کرده، آن را مبرهن و حتی اساسی بیان می کنند.
    موضع گیری مدرس در اینجا اهمیت فراوانی دارد چرا که این موضع گیری می تواند رویکردهای آموزشی زبان آموزان را تغییر دهد و یادگیری آن ها را تسهیل یا با مشکل مواجه کند: تسهیل با یافتن نقاط مشترک و تعامل میان زبان مادری و زبان بیگانه. اما تاکید بیش از حد بر زبان مادری می تواند زبان بیگانه را کاملا به حاشیه براند.
    هدف این تحقیق شفاف سازی این مسئله در آموزش زبان، با بررسی نقاط قوت و ضعف استفاده از زبان مادری در کلاس زبان فرانسه با مخاطبان فارسی زبان است. پس از ارایه تحلیل های مختلف، مثال ها و پرسشنامه (پاسخ داده شده توسط مدرسین زبان فرانسه درموسسه های ایران) این کار را تکمیل می کند تا به این پرسش که «چه هنگام و در چه موقعیتی از یادگیری و آموزش زبان بیگانه می بایست از زبان مادری استفاده و از بکارگیری آن صرفنظر کرد؟» پاسخ داده شود.
    کلیدواژگان: آموزش، یادگیری، زبان بیگانه، زبان مادری، کارکرد، کلاس درس
|
  • Mahdi Afkhaminia*, NaÏmÉ Karimlou Pages 5-20
    L’impuissance langagière et le désir de communication se trouvent ensemble dans le monde détruit de Fin de partie où les personnages s’efforcent sans cesse, de lutter contre le silence absolu, de garder le contact à tout prix et d’avoir même un minimum d’échange verbal. Affaiblis dans la communication interne qui se manifeste spécialement dans leurs délires verbaux, ils recourent donc à toute communication externe qui exige nécessairement la présence d’autrui, d’un interlocuteur. Alors tout dialogue exige une dualité essentielle qui aboutit parfois aux violences verbales et physiques dans la communication pour enfoncer finalement la parole dans le non-sens et le silence.
    Cet article a pour objet les mécanismes du langage qui participent à la formation de l’incommunicabilité verbale dans Fin de partie. A cause d’un langage infirme, l’incommunicabilité prévaut le plus souvent contre le désir de la communication et on est témoin de cette «tension» inlassable jusqu'à la fin de la pièce.
    Keywords: incommunicabilité, communication, parole, langage, tension
  • Marzieh Athari Nik, Azm *, Motahareh Haji, Abdollahi Pages 21-45
    Dès le début, le sous-titrage et le doublage étaient les deux techniques utilisées pour faire passer les films dune langue à une autre. Dans le cas du sous-titrage, on utilise normalement une branche de la traductologie cibliste, spécialement le courant fonctionnaliste et la théorie de skopos dans lesquels on donne plus d’importance à la fonction qu’à la forme. Mais malheureusement, la pratique du sous-titrage reste toujours inconnue en Iran. Dans ce travail de recherche, afin de pouvoir évaluer la qualité des sous-titrages des films et de trouver des solutions adéquates pour arriver à une bonne qualité, nous allons faire une étude du sous-titrage persan du film français Entre les murs. Parmi les critères étudiés pour analyser la qualité du sous-titrage, la synchronisation des trois éléments du "texte filmique" à savoir l´image, le son et les dialogues, la concision, la clarté et la simplicité syntaxique nous semblent les plus importants.
    Keywords: sous, titrage, fonctionnalisme, skopos, solutions, propositions, Entre les murs
  • Mohammad Javad Kamali* Pages 47-67
    Le récit de voyage est un témoignage assez direct que donne un voyageur sur le parcours qu’il a accompli. Pierre Loti, écrivain romantique et voyageur célèbre, nous a laissé, dans un remarquable ouvrage, Vers Ispahan (1904), un compte rendu de son seul voyage de trois mois en Perse, du Golfe Persique à la mer Caspienne ; un bon récit de voyage, où l’on pourrait suivre étape par étape le voyageur.
    Cette étude nous révèle l’image que Loti a donnée de l’Iran et des Iraniens du début du XXe siècle, tout en insistant sur le fait que chez lui, le recueil des données ne comporte guère d’objectivité et de rigueur scientifique ni de souci méthodologique. Chez Loti, tout ce qui arrive au cours du voyage s’efface au profit de tout ce qu’il veut voir lui-même. Et, bien qu’il arrive à constater un dualisme social et culturel qui se fait jour peu à peu, et qui essaie de s’adapter à la vie européenne, il donne beaucoup d’importance à ses rêveries, même lorsqu’il essaie de décrire des faits concrets ; il tend à se faire des idées générales à partir de quelques observations passagères et nous invite à partager ses plaisirs en même temps que ses peines.
    Keywords: Pierre Loti, récit de voyage, image, Iran, Iraniens
  • Shahrzad Kaveh *, Hamid Reza Shairi, Parivash Safa Pages 69-86
    Cette étude descriptive et analytique cherche à savoir si une partie de l’incompréhension du français chez les locuteurs étrangers de cette langue est due à la présence des implicites ainsi qu’aux fonctions discursives différentes de l’implicitation. Pour ce faire, nous nous attardons spécialement sur les sketches de Gad Elmaleh et Jamel Debbouze, humoristes et acteurs français d’origine maghrébine. Nous commençons par aborder les contenus implicites selon Oswald Ducrot et Catherine Kerbrat-Orecchioni et essayons de voir ensuite comment les contenus implicites se trouvent logés dans les sketches humoristiques. Nous tentons d’examiner les contenus implicites présents dans les discours comiques des humoristes susmentionnés afin de montrer la catégorie implicite à laquelle ceux-ci appartiennent. Ce qui nous a permis de dégager les principales caractéristiques du one-man-show en tant que genre. Aussi, nous avons vu en quoi ce genre pourrait offrir loccasion dune activité didactique dans les cours du FLE, à partir de limplicite.
    Keywords: Implicite, sous, entendu, présupposé, ironie, polyphonie, sketch comique
  • Ladane Motamedi* Pages 87-101
    Dorigine modeste, Annie Ernaux, auteure française contemporaine et récompensée par plusieurs prix, fait dans ses œuvres une sorte danalyse ethnologique prenant comme matériel d'étude sa propre personne. Elle observe la société, elle passe en revue les rites, les croyances, et les valeurs qui définissent les différents milieux quelle a traversés durant son ascension sociale, à savoir le milieu rural et le milieu petit-bourgeois. Ses analyses se concentrent plus particulièrement sur la structuration spatiale des différents milieux, celui doù elle vient, celui auquel elle voudrait appartenir, pour réaliser son désir dascension sociale.
    En représentant le conflit entre deux réalités sociales, le milieu dorigine et le milieu dadoption, Ernaux met en évidence les rapports étroits qui existent entre les structures de lespace physique et psychologique. Dans la présente étude, nous avons essayé de montrer comment les différences des structures spatiales entraînent des jugements valorisants ou dévalorisants sur lespace social, qui sont en étroite liaison avec la place quon y occupe.
    Keywords: Espace physique, espace social, point de vue, milieu dorigine, milieu dadoption, ascension sociale
  • Zahra Taghavi Fardoud* Pages 103-123
    Les éléments spatiaux dans la poésie dApollinaire et de Sépanlou nous poussent à nous pencher sur limage poétisée de lespace. L'étude de lespace exige une approche propre à lespace pour apporter un travail méthodique. La géocritique, méthode danalyse littéraire interdisciplinaire dont lintérêt réside dans l'étude de lespace géographique, simpose donc pour définir notre démarche de travail. Cette méthode sincline vers de nouvelles notions comme la géo-thématique, la géo-psychanalyse et le géo-structuralisme. La géo-thématique, en relation avec la géocritique, là où elle examine les relations entre espaces humains et littérature, nous permet de trouver les convergences et les divergences spatiales entre les poètes. Cela précise la part que les poètes tiennent dans les processus sociaux, culturels, politiques, littéraires et esthétiques. Nous trouvons dailleurs, à travers les relations formelles, un système de relations d’où découle limage de lespace. Nous découvrons alors une certaine conformité entre la structure et le fond de la poésie des poètes en ce qui concerne la représentation de lespace. Ainsi, en considérant lespace comme un objet dynamique avons-nous une toposémie géographique et littéraire. En outre, étant donné que notre travail est-il centré sur l’espace surchargé des images et des symboles littéraires, notre analyse géocritique a nécessairement rencontré la géo-psychanalyse.
    Keywords: Géo, thématique, géo, psychanalyse, géo, structuralisme, géocritique, espace, Apollinaire, Sépanlou
  • Hassan Zarei *, Hamid Reza Shairi Pages 125-138
    Lors de tout enseignement-apprentissage d’une langue étrangère donnée, l’une des questions qui se pose concerne l’emploi ou le non-emploi de la Langue Maternelle. L’avis des spécialistes y est partagé; certains considèrent ce recours comme nuisible et destructif, d’autres ne cessent de le soutenir en le précisant comme ce qui va de soi et même essentiel.
    La prise de position de l’enseignant y est d’une importance primordiale car elle pourra modifier les démarches pédagogiques adoptées par les apprenants, et faciliter ou aggraver leur apprentissage; le faciliter en soulignant les points de repère et interaction entre la LM et la LE, l’aggraver en trop insistant sur l’emploi de la LM, ce qui mène à la marginalisation de la LE.
    L’objectif de cette recherche sera de mettre un peu d’éclairage sur cette problématique en didactique de langue, tout en examinant les points forts et faibles de ce recours à la LM dans les cours du français ayant un public persanophone. Une fois ces points analysés, les exemples concrets et un questionnaire (rempli par les enseignants du FLE des instituts iraniens) viennent compléter ce travail dans son objectif de répondre à la question «à quel moment et en quelle situation enseignement-apprentissage d’une langue étrangère faudrait-il faire appel à la LM et se passer de cet emploi?»
    Keywords: Enseignement, apprentissage, langue étrangère, langue maternelle, emploi, cours