فهرست مطالب

تحقیقات گیاهان دارویی و معطر ایران - سال سی و دوم شماره 3 (مرداد و شهریور 1395)
  • سال سی و دوم شماره 3 (مرداد و شهریور 1395)
  • تاریخ انتشار: 1395/07/03
  • تعداد عناوین: 15
|
  • فتح الله احمدی، احمد معینی*، سجاد رشیدی منفرد صفحات 377-388
    در این پژوهش، ریشه های مویین گیاه سرخارگل (Echinacea purpurea L.) در بیوراکتور ستون حباب دار 1000 میلی لیتری حاوی 500 میلی لیتر محیط کشت WPM مایع کشت و تاثیر مقادیر اینوکلوم (3، 6 و gl-19) و سرعت های هوادهی (1/0، 2/0 و vvm4/0) روی میزان تولید بیوماس و اسید شیکوریک بررسی شدند. صفات وزن تر، وزن خشک و مقدار اسید شیکوریک ریشه های مویین بعد از 30 روز اندازه گیری شدند. نتایج نشان داد که بیشترین مقدار بیوماس (g l-14/16 وزن تر و g l-1084/2 وزن خشک) و اسید شیکوریک (mg g-1 DW74/16) در مقدار اینوکلوم g l-1 6 تولید شده است. نتایج حاصل از بررسی اثر سرعت هوادهی بر تولید بیوماس و اسید شیکوریک نیز نشان داد که بیشترین میزان تولید وزن تر ( g l-14/15) و وزن خشک ( g l-1467/2) در سرعت هوادهی vvm 4/0 و بیشترین میزان تولید اسید شیکوریک (mg g-1 DW 74/12) در سرعت هوادهی vvm 2/0 بدست آمده است. به طور کلی مقدار اینوکلوم و سرعت هوادهی نقش مهمی در میزان رشد و نمو ریشه های مویین در بیوراکتور ستون حباب دار داشتند و برای بهینه کردن تولید بیوماس و متابولیت ثانویه باید به این عوامل توجه کرد.
    کلیدواژگان: سرخارگل (Echinacea purpurea L.)، متابولیت ثانویه، گیاه دارویی، کشت درون شیشه ای
  • حمیرا هادیزاده، مهدی محب الدینی*، بهروز اسماعیل پور صفحات 389-397
    ریشه های موئین از قابلیت سنتز و تجمع متابولیت های ثانویه گیاهی برخوردار هستند. در دهه های اخیر توجه قابل ملاحظه ای به سنتز ترکیب های ثانویه ارزشمند در ریشه های موئین معطوف شده است. این تحقیق به منظور بهینه سازی القاء و شرایط کشت ریشه معمولی و ریشه موئین گیاه کاسنی (Cichorium intybus L.) با استفاده از اکسین های IAA، IBA و NAA انجام شد. این تحقیق طی دو مرحله مورد مطالعه قرار گرفت. در مرحله اول به منظور ریشه زایی ریزنمونه های برگ از اکسین های IAA و NAA در محیط کشت MS نیمه جامد با غلظت های مختلف 0، 3/0، 6/0 و 1 میلی گرم در لیتر استفاده گردید. آنگاه بیشترین میزان القای ریشه (100%) و بیشترین میانگین تعداد ریشه در غلظت 1 میلی گرم در لیتر NAA بدست آمد. در مرحله دوم، القای رشد و تکثیر ریشه های نابجا و موئین بدست آمده از ریزنمونه برگ، در محیط کشت MS مایع با استفاده از اکسین های IAA، IBA و NAA در غلظت های 0، 5/0، 1 و 5/1 میلی گرم در لیتر مورد بررسی قرار گرفت و با توجه به نتایج بدست آمده مشخص شد که بیشترین وزن تر و بیشترین وزن خشک ریشه در محیط کشت MS مایع حاوی 3/0 میلی گرم در لیتر NAA و 5/1 میلی گرم در لیتر IBA حاصل شد و در تیمارهایی که حاوی NAA بودند ریشه موئین تشکیل شد.
    کلیدواژگان: محیط کشت، وزن تر، وزن خشک، ایندول استیک اسید، ایندول بوتیریک اسید، نفتالین استیک اسید
  • محمدعلی علی زاده *، علی اشرف جعفری، سید اسماعیل سیدیان، معصومه ایزد پناه، محمود امیرخانی، محمدرضا پهلوانی، لیلا حسینی، معصومه رمضانی یگانه صفحات 398-416
    به منظور بررسی صفات مورفولوژیکی و فنولوژیکی خصوصیات 68 جمعیت از پنج گونه جنس آنتمیس (Anthemis altissima L.، A. haussknechtii Boiss. & Reut.، A. pseudocotula Boiss.، A. tinctoria L. و A. triumfettii (L.) All.) آزمایشی در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در 3 تکرار در سال زراعی 91-90 در مزرعه ایستگاه تحقیقاتی البرز کرج اجرا شد. 13 صفت قطر طولی و عرضی تاج پوشش، سطح تاج پوشش، ارتفاع و تعداد گل در بوته، زمان گلدهی و برداشت، وزن تر و خشک، سرشاخه، درصد و عملکرد اسانس، درجه حرارت تجمعی رشد روزانه، GDD زمان گلدهی و برداشت اندازه گیری شدند. میانگین صفات رویشی و عملکرد سرشاخه در گونه A. pseudocotula بیشتر از سایر گونه ها بود. این گونه با داشتن کمترین GDD در زمان ظهور گل و رسیدن نسبت به سایر گونه ها زودرس تر بود. عملکرد اسانس دو گونه A. altissima و A. triumfettii به ترتیب با 33 و 59 گرم در بوته از سه گونه دیگر بیشتر بود. عملکرد سرشاخه جمعیت های اردبیل و خوی1 گونه A. tinctoria، بیشتر از سایر جمعیت ها بود. عملکرد سرشاخه جمعیت های سمنان1 و سمنان2 گونه A. triumfettii و عملکرد اسانس جمعیت های شاهرود و سمنان2 از جمعیت های دیگر بیشتر بود. البته جمعیت لوشان و سلماس زودرس تر بودند. جمعیت گلستان گونه A. haussknechtii دارای بیشترین عملکرد سرشاخه و اسانس و زودرس تر بود. در گونه A. pseudocotula جمعیت گلستان2 دارای بیشترین عملکرد سرشاخه و تولید اسانس بوده و جمعیت های گلستان1 و زنجان1 و زنجان2 زودرس بودند. البته بین جمعیت های گونه A. altissima تنوع معنی داری وجود نداشت. در همه گونه ها رابطه مستقیمی بین افزایش عملکرد سرشاخه و تولید اسانس با زودرسی وجود داشت، به طوری که جمعیت های زودرس دارای عملکرد سرشاخه و اسانس بیشتری بودند که از این ویژگی می توان در تولید ارقام مقاوم به خشکی در شرایط دیم استفاده کرد.
    کلیدواژگان: فنولوژی، Anthemis tinctoria L، A. triumfettii (L.) All، A. altissima L، A. haussknechtii Boiss. & Reut، A. pseudocotula Boiss
  • هادی سنگین آبادی، سارا خراسانی نژاد *، خدایار همتی، عظیم قاسم نژاد صفحات 417-427
    Lavandula stricta Del. با نام فارسی اسطوخودوس راست جزء گیاهان دارویی اسانس دار و از خانواده Lamiaceae و بومی ایران می باشد و به صورت سنتی در درمان درد مفاصل، دل پیچه و زکام کاربرد دارد. به منظور بررسی روش های تکثیر متداول در این گیاه، دو آزمایش برای ارزیابی اثر تیمارهای مختلف بر جوانه زنی بذر و ریشه زایی قلمه های این گیاه در دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان طراحی شد. آزمایش اول در قالب فاکتوریل بر پایه طرح کاملا تصادفی در 3 تکرار با دو فاکتور غلظت های متفاوت اسیدجیبرلیک (0، 250، 500 و ppm750) و سرمادهی (در دمای 4 درجه سانتی گراد به مدت 24 و 48 ساعت در یخچال و سرمادهی در دمای 18- درجه سانتی گراد به مدت 24 و 48 ساعت در فریزر) انجام شد و درصد جوانه زنی، بنیه بذر، طول ریشه چه و طول ساقه چه اندازه گیری شدند. در آزمایش دوم در قالب فاکتوریل بر پایه طرح بلوک های کامل تصادفی با سه فاکتور (دو سطح هورمون ایندول بوتیریک اسید به غلظت های صفر و ppm250)، دو نوع قلمه (انتهایی و غیرانتهایی) و سه نوع بستر کاشت (کوکوپیت+پرلیت، پرلیت+ماسه و کوکوپیت+ماسه) در سه تکرار و هر تکرار شامل 12 قلمه انجام شد. سپس درصد ریشه زایی، طول ریشه و تعداد ریشه مورد اندازه گیری قرار گرفتند. نتایج آزمایش اول نشان داد که تیمارهای سرمادهی سبب کاهش درصد جوانه زنی، بنیه بذر، طول ریشه چه و طول ساقه چه گردید و اسیدجیبرلیک نیز همه خصوصیات رشدی بذر را کاهش داد ولی سبب افزایش طول ریشه چه شد. نتایج آزمایش دوم نشان داد که بیشترین درصد ریشه زایی (60%) در محیط کشت ماسه+پرلیت و غلظت 250 میلی گرم در لیتر ایندول بوتیریک اسید حاصل از قلمه های انتهایی بدست آمد.
    کلیدواژگان: Lavandula stricta Del، اسیدجیبرلیک، تیمار سرما، ریشه زایی، اکسین، بستر کاشت
  • محمد امین کهن مو *، محمد مدرسی، زینب باقری کاهکش صفحات 428-435
    تنش گرما باعث تغییرات ظاهری، فیزیولوژیک و بیوشیمیایی در گیاهان شده و رشد و نمو گیاه را تحت تاثیر قرار می دهد. با توجه به نقش تعدیل کنندگی تنش گرما توسط هورمون های گیاهی؛ در این تحقیق اثر محلول پاشی سالیسیلیک اسید و جاسمونیک اسید بر روی خصوصیات ریختی و بیوشیمیایی گیاه بابونه (Matricaria chamomilla L.) در شرایط تنش گرمایی طبیعی مورد بررسی قرار گرفته است. این آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل چهار غلظت سالیسیلیک اسید (0، 5/12، 25 و 50 میلی گرم بر لیتر) و چهار غلظت جاسمونیک اسید (0، 1، 5/1 و 2 میلی گرم بر لیتر) بود. تاریخ کاشت به نحوی تنظیم شده بود که بیشتر مراحل رشد گیاه و دوره کامل گلدهی در مواجه با تنش گرمایی قرار گیرد. صفات ریختی شامل وزن خشک گل، وزن تر گل، قطر گل و ارتفاع گیاه و صفات بیوشیمیایی شامل درصد اسانس و درصد ماده موثره کامازولن مورد بررسی قرار گرفت. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که اثر متقابل هورمون سالیسیلیک اسید و جاسمونیک اسید بر وزن تر گل و درصد کامازولن معنی دار بوده است. این در حالیست که هورمون جاسمونیک اسید بر درصد کامازولن نیز اثر معنی دار داشت. بهترین درصد کامازولن در تیمار 2 میلی گرم بر لیتر جاسمونیک اسید در شرایط تنش گرمایی مشاهده شد.
    کلیدواژگان: اسانس، بابونه آلمانی (Matricaria chamomilla L.)، کامازولن، هورمون های گیاهی
  • عاصم سپهرم، سید غلامرضا موسوی* صفحات 436-449
    به منظور بررسی تاثیر کم آبیاری و کود نیتروژن بر صفات مورفولوژیکی، عملکرد و اجزای عملکرد کاسبرگ چای ترش (Hibiscus sabdariffa L.) در سال زراعی 1389 آزمایشی به صورت کرت های خرد شده و در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در شهرستان سراوان اجرا گردید. در این تحقیق آبیاری به عنوان فاکتور اصلی در سه سطح شامل آبیاری پس از 60، 120 و 180 میلی متر تبخیر تجمعی از تشتک تبخیر کلاس A و مقدار نیتروژن به عنوان فاکتور فرعی در چهار سطح شامل کاربرد 0، 60، 120 و 180 کیلوگرم نیتروژن در هکتار در نظر گرفته شد. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که اثر سطوح آبیاری و نیتروژن بر ارتفاع بوته، قطر ساقه، تعداد میوه در مترمربع، عملکرد تر و خشک کاسبرگ و عملکرد بیولوژیک معنی دار بود، اما وزن خشک کاسبرگ در تک میوه و شاخص برداشت کاسبرگ در میوه تنها تحت تاثیر آبیاری و شاخص برداشت کاسبرگ در بوته تنها تحت تاثیر نیتروژن قرار گرفت. اثر متقابل آبیاری و نیتروژن نیز بر صفات عملکرد تر و خشک کاسبرگ و بازدهی مصرف آب برای تولید کاسبرگ معنی دار بود. براساس مقایسه میانگین ها افزایش دور آبیاری از 60 به 180 میلی متر تبخیر تجمعی، ارتفاع بوته، قطر ساقه، تعداد میوه در مترمربع، عملکرد تر و خشک کاسبرگ، عملکرد بیولوژیک و وزن خشک کاسبرگ در تک میوه را به ترتیب 1/48، 8/31، 3/41، 58، 9/54، 67 و 7/22 درصد کاهش داد و افزایش کاربرد نیتروژن از صفر به 120 کیلوگرم در هکتار صفات مذکور را به ترتیب 7/13، 6/8، 1/37، 3/43، 1/44، 5/25 و 7/5 درصد افزایش داد. به طور کلی براساس نتایج این تحقیق با توجه به اهمیت کمبود آب، تیمار آبیاری پس از 120 میلی متر تبخیر تجمعی و کاربرد 180 کیلوگرم نیتروژن در هکتار برای زراعت چای ترش در شرایط مشابه پیشنهاد می گردد.
    کلیدواژگان: چای ترش (Hibiscus sabdariffa L.)، کم آبیاری، نیتروژن، عملکرد کاسبرگ، شاخص برداشت
  • فاطمه کنشلو *، فاطمه سفیدکن، هاشم کنشلو، محمدعلی علی زاده صفحات 450-458
    آنتمیس متعلق به تیره کاسنی و دارای 23 گونه بومی و یک ساله در ایران است که گل ها و دیگر اندام هوایی آنها حاوی اسانس و دارای ارزش دارویی می باشد. برای بررسی بازده و تعیین نوع ترکیب های اسانس اندام های هوایی بابونه شیرازی (Anthemis pseudocotula Boiss.)، بذر آن از مراوه تپه گلستان جمع آوری و در مزرعه گیاهان دارویی ایستگاه تحقیقاتی البرز در شرایط آبی کشت شد. در مرحله گلدهی کامل، نمونه های لازم از اندام های گل، برگ، ساقه و سرشاخه گلدار تهیه شد. نمونه ها پس از خشک شدن با جریان هوا با استفاده از روش تقطیر با آب اسانس گیری شدند. به منظور شناسایی و جداسازی ترکیب های تشکیل دهنده اسانس از دستگاه کروماتوگرافی گازی و کروماتوگرافی گازی متصل به طیف سنج جرمی استفاده شد. نتایج نشان داد که بازده اسانس گل، برگ، ساقه و سرشاخه گلدار بر حسب وزن خشک گیاه به ترتیب 06/0، 02/0، 06/0 و 06/0 می باشد. نتایج تجزیه اسانس برگ حضور 23 ترکیب را نشان داد که چهار ترکیب عمده اسانس بتا-توجون (3/27%)، کادین-4-ان-ال-(سیس) (11%)، کاریوفیلن اکساید (10%) و بتا-اودسمول (7/6%) بودند. 14 ترکیب در اسانس ساقه شناسایی شد که اجزای عمده آن سیس-بتا-فارنزن (4/62%) و لاواندولیل 2-متیل بوتانوات (4/12%) بودند. از 25 ترکیب شیمیایی شناسایی شده در اسانس گل، ترکیب های بتا-توجون (6/33%)، اسپاتولنول (3/20%) و سیس-بتا-فارنزن (5/9%) سه ترکیب اصلی بودند. از 23 ترکیب شناسایی شده در سرشاخه گلدار، ترکیب های بتا-توجون (34%)، سیس-بتا-فارنزن (3/12%) و کاریوفیلن اکساید (3/12%) سه ترکیب عمده اسانس بودند. نتایج نشان داد که بتا-توجون به عنوان جزء اصلی اسانس از 3% تا 34% در اندام های مختلف متغیر بود که کمترین و بیشترین مقدار به ترتیب مربوط به برگ و سرشاخه گلدار بود. بنا بر نتایج این تحقیق نه تنها می توان با اسانس گیری از سرشاخه گلدار یا کل اندام هوایی این آنتمیس در مرحله گلدهی کامل، عملکرد بیشتری از اسانس را بدست آورد، بلکه برای اهداف خاص و دستیابی به برخی اجزا به میزان بالاتر در اسانس، می توان از اندام دلخواه به صورت جداگانه اسانس گیری بعمل آید.
    کلیدواژگان: Anthemis pseudocotula Boiss، ترکیب اسانس، اندام های مختلف، بتا، توجون
  • مریم اشرف خراسانی، فرهاد رئوفی* صفحات 459-470
    گیاه Papaver bracteatum Lindl. جزء گیاهان بومی ایران می باشد. این گیاه دارای گلهای قرمز و برگهای عمیق می باشد که انتهای برگها نزدیک کاسبرگ به رنگ سیاه می باشد. گیاه دارای طول 20 تا 120 سانتی متر است. این گونه به صورت خودرو در طبیعت می روید. کپسول های این گیاه دارای تبائین می باشند. تبائین طی یک فرایند ساده به انواع مسکن ها تبدیل می شود. در این پروژه برای اولین بار با استفاده از سیال فوق بحرانی تبائین از Papaver bracteatum با بازدهی بالا استخراج شد. شرایط استخراج با استفاده از برنامه آماری CCD بهینه شد و تبائین استخراج شده با استفاده از کروماتوکرافی مایع با دتکتور ماورای بنفش (HPLC-UV) جداسازی و شناسایی شد. برای بهینه سازی شرایط استخراج از طراحی مرکب مرکزی پس از یک مرحله غربال گری استفاده شد. بر اساس مدل استفاده شده، شرایط استخراج، فشار 350 اتمسفر و دما 35 درجه سلیسیوس، زمان استخراج استاتیک و دینامیک به ترتیب 10 و 40 دقیقه و حجم اصلاحگر اتانول 100 میکرولیتر و در شرایط بهینه بازدهی استخراج 96/2% پیش بینی می شود.
    کلیدواژگان: خشخاش ایرانی (Papaver bracteatum Lindl.)، تبائین، سیال فوق بحرانی، استخراج
  • محمد وحید صادقی سروستانی*، سعید حسین زاده، محسن عصفوری، وحید روشن، معصومه قاسمی نژاد، مختار اقتداری صفحات 471-482
    کلستریدیوم بوتولینوم یکی از مهمترین باکتری های بیماری زای منتقله از مواد غذایی به ویژه در غذاهای بسته بندی شده در خلا و فراورده های گوشتی بوده و کنترل آن نیز از مهمترین مشکلات کارخانه های صنایع غذایی محسوب می شود. هدف این مطالعه، بررسی آلودگی فراورده های لبنی سنتی به کلستریدیوم بوتولینوم و اثر اسانس برگ و گل گیاه کلپوره (Teucrium polium L.) در کنترل رشد این باکتری می باشد. از 160 نمونه کشک و دوغ سنتی به روش کشت فقط یک مورد تیپ A از دوغ جداسازی شد، اما به روش واکنش زنجیره ای پلیمراز چندگانه (MPCR) یک مورد تیپ A از دوغ (25/1%) و از کشک دو مورد تیپ B و یک مورد تیپ A (75/3%) شناسایی شد. آنالیز ترکیب های تشکیل دهنده اسانس برگ و گل این گیاه با استفاده از دستگاه کروماتوگرافی گازی متصل به طیف سنجی جرمی (GC-MS) انجام گردید. ترکیب های اصلی تشکیل دهنده اسانس گل کلپوره شامل آلفا-پینن (7/16%) و والریانول (3/8%) و در اسانس برگ آن شامل آلفا-پینن (8/14%)، میرسین (9/10%) و جرماکرن D (4/10%) بود. برای ارزیابی اثر ضدمیکروبی، 10 میکرولیتر از اسانس برگ و گل کلپوره به طور جداگانه به روش دیسک دیفیوژن در سه تکرار مورد سنجش قرار گرفت و قطر هاله عدم رشد باکتری در رقت های μl/ml40 و 80 اسانس برگ به ترتیب 9 و 8 میلی متر و اسانس گل 12 و 8 میلی متر بود. غلظت مهاری حداقل (MIC) اسانس گل و برگ کلپوره μl/ml160 تعیین شد. نتایج این مطالعه نشان می دهد که می توان از اسانس این گیاه برای کنترل رشد کلستریدیوم بوتولینوم استفاده کرد.
    کلیدواژگان: کلستریدیوم بوتولینوم، کلپوره (Teucrium polium L.)، اسانس، فراورده های لبنی سنتی، MPCR، غلظت مهاری حداقل
  • محمدامین سلطانی پور، سیدمحسن حسام زاده حجازی*، پریسا جنوبی، مهدی میرزا صفحات 483-500
    گیاه مورخوش (Zhumeria majdae Rech. f. & Wendelbo)، گونه ای دارویی، انحصاری و در معرض انقراض است که از ارتفاع 520 تا 1450 متر از سطح دریا در شیب های بسیار تند صخره ها و کوهستان ها در جنوب کشور پراکنش دارد. این گونه در درمان ناراحتی های گوارشی مانند اسهال ، نفخ ، دل درد و ترشی معده ، سوزش معده و سرماخوردگی کاربرد دارد و برگ تازه له شده برای بهبود سردرد و التیام زخم و همچنین به عنوان خنکی مصرف می شود. به منظور بررسی تنوع اسانس در افراد جمعیت های گونه، اندام های هوایی پنج فرد (بوته) در مرحله گلدهی از یازده رویشگاه آن در استان هرمزگان جمع آوری و به روش تقطیر با آب توسط دستگاه طرح کلونجر طبق فارماکوپه بریتانیا برای مدت سه ساعت اسانس گیری شد. ترکیب های شیمیایی اسانس ها با استفاده از دستگاه های گاز کروماتوگرافی (GC) و گاز کروماتوگرافی متصل به طیف سنج جرمی (GC/MS) شناسایی شدند. بازده خشک اسانس، هم در رویشگاه های مختلف و هم در افراد مختلف یک رویشگاه متفاوت بود. بیشترین بازده خشک اسانس در منطقه آبماه با میانگین 9/5% و کمترین آن در منطقه سیرمند با میانگین 9/1% بود. همچنین بیشترین بازده خشک اسانس در فرد دوم از منطقه آبماه با 9/7% و کمترین آن در فرد سوم در منطقه سیرمند با 9/0% بود. تعداد 25 ترکیب شیمیایی در اسانس برگ گیاه مورخوش در مرحله گلدهی در افراد مختلف رویشگاه های متفاوت شناسایی شد. مقایسه افراد داخل یک جمعیت نشان داد که افراد یک جمعیت در داشتن ترکیب های شیمیایی تنوع نشان می دهند. از میان ترکیب های شیمیایی موجود در اسانس 55 فرد مورد مطالعه، ترکیب های لینالول (8/71%-4/42%)، کامفور (9/40%-2/17%)، نرول (7/5%-4/0%) و بورنئول (9/4%-9/0%) به طور گسترده تنوع نشان دادند. نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل داده های شیمیایی با نرم افزار PCA نشان داد که افراد جمعیت های مختلف گونه مورخوش در دو گروه قرار می گیرند. در گروه اول 12 فرد که درصد دو ترکیب اصلی لینالول و کامفور به هم نزدیک بود قرار گرفتند و 43 فرد بعدی در گروه دوم که درصد دو ترکیب اصلی یادشده از هم دور بود قرار گرفتند.
    کلیدواژگان: مورخوش (Zhumeria majdae Rech. f. & Wendelbo)، ترکیب های شیمیایی، اسانس، لینالول، کامفور
  • محبوبه ناصری، شیوا گل محمدزاده *، حسین آروئی، محمودرضا جعفری، حسین نعمتی صفحات 501-512
    به منظور مرتفع کردن مشکلات استفاده از اسانس آویشن شیرازی (Zataria multiflora Boiss.) (ناپایداری، تبخیر و تجزیه در مقابل شرایط محیطی و شیمیایی (نور، اکسیژن، رطوبت، pH)) و افزایش کارایی آن در کنترل عوامل قارچی بیماری زای Alternaria solani، Rhizoctonia solani و Rhizopus stolonifer از سیستم حامل نانوذرات لیپیدی جامد (Solid Lipid Nanoparticle) استفاده شد. این تحقیق در مرکز تحقیقات نانوفناوری دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی مشهد و گروه علوم باغبانی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد در شرایط آزمایشگاهی اجرا شد. آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی در سه تکرار به روش اختلاط اسانس و نانوذرات لیپیدی جامد حاوی اسانس با محیط کشت دکستروز آگار (Potato dextrose agar) با چهار غلظت 20، 50، 100 و 200 میکرولیتر بر لیتر بود. نانوذرات لیپیدی جامد حاوی اسانس با استفاده از روش امواج فراصوت تهیه شد. نتایج نشان داد که اندازه نانوذرات لیپیدی جامد حاوی اسانس کمتر از 200 نانومتر، شاخص پراکندگی 483/0، پتانسیل زتا 6/42- میلی ولت و شکل ذرات نیز کروی بود. نتایج نشان داد که حداقل غلظت بازدارندگی (Minimum Inhibitory Concentration) برای فرم اسانس آزاد برای تمامی جدایه های قارچی مورد آزمایش 200 (میکرولیتر بر لیتر) و حداقل غلظت بازدارندگی نانوذرات لیپیدی جامد حاوی اسانس برای گونه های R. solani و Rh. stolonifer 50 میکرولیتر بر لیتر و برای A. solani 100 میکرولیتر بر لیتر بود، که نشان دهنده تاثیر بهتر نانوذرات حاوی اسانس نسبت به فرم اسانس آزاد بر بازداری از رشد عوامل بیماری زای قارچی می باشد. نتایج این آزمایش نشان داد که نانوذرات لیپیدی جامد می توانند حامل های مناسبی برای اسانس آویشن شیرازی باشند.
    کلیدواژگان: نانوذرات لیپیدی جامد، حداقل غلظت بازدارندگی، اسانس، عوامل بیماری زای قارچی
  • معصومه لایق حقیقی، معظم حسن پور اصیل *، بهلول عباس زاده، فاطمه سفیدکن، محمد متینی زاده صفحات 513-526
    حدود 67 گونه از جنس Nepeta در ایران یافت شده است که گونه Nepetapogonosperma Jamzad از گونه های انحصاری ایران می باشد. اثر تنش کم آبی بر گیاه Nepeta pogonosperma در شرایط مزرعه در ایستگاه تحقیقات البرز (وابسته به موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور) در سال زراعی 1394 اجرا شد. آزمایش به صورت بلوک های کامل تصادفی در 3 تکرار اجرا گردید. تیمارها شامل 3 سطح آبیاری 30، 60 و 90 درصد ظرفیت زراعی بود و برداشت در مرحله گلدهی کامل انجام شد. اسانس گیری به روش تقطیر با آب در مدت 2 ساعت و 30 دقیقه انجام شد. درصد ترکیب های اسانس و شناسایی آنها با استفاده از GC و GC/MS انجام گردید. در اسانس گیاه پونه سا (Nepeta pogonosperma Jamzad) 16 ترکیب شناسایی گردید که در 15 ترکیب آلفا-توجن، آلفا-پینن، سابینن، بتا-پینن، میرسن، آلفا-ترپینن، پارا-سیمن، بتا-اوسیمن، گاما-ترپینن، ترپینن-4-ال، آلفا-ترپینئول، αa4، α7، αa7-نپتالاکتون، αa4، α7، βa7-نپتالاکتون، ترانس-کاریوفیلن و بتا-بیزابولن بیشترین درصد مربوط به تیمار بدون تنش بودند. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که تنش کم آبی بر درصد و عملکرد اسانس و ترکیب های شناسایی شده اثر معنی دار داشت. بیشترین درصد اسانس با میانگین 18/3% متعلق به تیمار تنش شدید (30% ظرفیت زراعی) بود. بیشترین عملکرد اسانس با مقدار 321/78 کیلوگرم بر هکتار مربوط به تیمار تنش متوسط (60% ظرفیت زراعی) بود. حداکثر 8،1-سینئول متعلق به تیمار 30% ظرفیت زراعی بود. بالاترین مجموع نپتالاکتون با میانگین 2/28%، در تیمار شاهد بود. همچنین نتایج نشان داد برای تولید گیاهانی با درصد اسانس بالا، تنش شدید؛ برای تولید گیاهانی با نپتالاکتون بالا، شرایط بدون تنش کم آبی و برای تولید اقتصادی (اسانس بالا) استفاده از تنش متوسط کم آبی مناسب می باشد.
    کلیدواژگان: پونه سا (Nepeta pogonosperma Jamzad)، گیاه دارویی، نپتالاکتون، 1، 8، سینئول، کروماتوگراف گازی
  • آرزو اسپنانی، سیف الله فلاح* صفحات 527-542
    تاریخ کاشت بیشتر گیاهان دارویی یک ساله با رقابت شدید آبیاری محصولات پاییزه و بهاره همراه است. این رقابت حجم آب رودخانه را در پایین دست کاهش داده و در نتیجه آن غلظت فلزات سنگین ناشی از پساب های صنعتی و شهری در آب رودخانه نیز افزایش می یابد. از این رو، به منظور بررسی تحمل برخی گیاهان دارویی بهاره به تنش کادمیوم آب آبیاری آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با 4 تکرار مورد بررسی قرار گرفت. تیمارها شامل شش گیاه دارویی (خرفه، سیاه دانه، شنبلیله، شوید، زنیان و ریحان) و شش غلظت کادمیوم (5، 10، 15، 20، 25 و 30 میلی گرم در لیتر کادمیوم) به همراه شاهد (عدم کادمیوم) بودند. نتایج نشان داد اگرچه غلظت کم کادمیوم در برخی گیاهان باعث تحریک رشد گیاه چه شد ولی غلظت 30 میلی گرم بر لیتر در تمامی گیاهان باعث کاهش طول ریشه چه، طول ساقه چه، وزن خشک ریشه چه و وزن خشک ساقه چه و شاخص بنیه بذر گردید. البته درصد و سرعت جوانه زنی به طور قابل ملاحظه ای تحت تاثیر کادمیوم قرار نگرفت. در این ارتباط گیاه شنبلیله، سیاه دانه و شوید بیشترین حساسیت را به سمیت کادمیوم نشان دادند. در گیاه شنبلیله و زنیان طول ساقه چه بیشتر از طول ریشه چه تحت تاثیر کادمیوم کاهش یافت و در این دو گیاه طول ساقه چه به عنوان شاخص حساسیت تعیین شد. در حالی که در گیاه شوید، ریحان، خرفه و سیاه دانه طول ریشه چه بیشتر از طول ساقه چه کاهش یافت و به عنوان شاخص حساسیت منظور گردید. به طور کلی از لحاظ طول ریشه چه شوید حساس ترین و ریحان متحمل ترین گونه به سمیت کادمیوم بود.
    کلیدواژگان: آلودگی، گیاهچه، سمیت، تحمل
  • طه ایزان، فریبرز شکاری، یوسف نصیری* صفحات 543-554
    بادرشبی (Dracocephalum moldavica L.) گیاهی یک ساله و معطر از تیره نعناعیان است که در طب سنتی و نوین، در درمان برخی از ناراحتی های گوارشی، قلبی و عروقی کاربرد دارد. به منظور بررسی اثر اسید سالیسیلیک بر عملکرد و اسانس بادرشبی در شرایط تنش خشکی، آزمایشی مزرعه ای در ایستگاه تحقیقاتی اداره منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان پیرانشهر در سال 1391 به صورت کرت های خردشده بر پایه بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار انجام شد. عامل اصلی شامل سه سطح آبیاری (40، 80 و 120 میلی متر تبخیر از تشتک تبخیر) و سه سطح افشانه کردن با اسید سالیسیلیک (0، 5/0 و 1 میلی مولار)، به عنوان عامل فرعی بودند. نتایج نشان داد که اثر تنش خشکی بر عملکرد خشک، وزن هزاردانه، شاخص برداشت سرشاخه گلدار و عملکرد اسانس معنی دار بود. مشابه آن در تاثیر افشانه کردن اسید سالیسیلیک بر عملکرد خشک و عملکرد اسانس نیز دیده شد. شایان ذکر است که عملکرد خشک و عملکرد اسانس بیشترین تاثیر را از تنش خشکی متحمل شدند. به علاوه، وزن هزاردانه و شاخص برداشت سرشاخه گلدار در تیمار آبیاری 120 میلی متر تبخیر از تشتک بیشترین مقدار را نشان دادند. نتایج این پژوهش همچنین نشان داد که اثر متقابل دو فاکتور مورد بررسی بر درصد اسانس و شاخص برداشت اسانس معنی دار بود. به طوری که، بیشترین درصد اسانس و شاخص برداشت اسانس مربوط به کاربرد میزان 1 میلی مولار اسید سالیسیلیک در 120 میلی متر تبخیر از تشتک بودند.
    کلیدواژگان: Dracocephalum moldavica L، اسید سالیسیلیک، اسانس، خشکی، شاخص برداشت
  • زهرا شاه میرزایی، حمزه ایزدی*، سهراب ایمانی صفحات 555-559
    در سال های اخیر ترکیب های با منشا گیاهی به عنوان عامل کنترل آفات انباری مورد توجه قرار گرفته اند. در این تحقیق، سمیت تنفسی و تماسی اسانس گیاه پونه (Mentha longifolia L.) روی حشره کامل شپشه قرمز آرد (Tribolium castaneum Herbst) مورد بررسی قرار گرفت. اسانس گیری، با روش تقطیر با آب مقطر و با استفاده از دستگاه اسانس گیر شیشه ای (کلونجر) طی مدت زمان 3 ساعت انجام شد. در سمیت تنفسی میزان LC50 بعد از 24 ساعت 872/0 میکرولیتر بر لیتر هوا بدست آمد، در حالی که در سمیت تماسی میزان LC50 بعد از 24 ساعت 11/27 میکرولیتر بر لیتر هوا محاسبه شد. نتایج این تحقیق بیانگر سمیت تنفسی بالای اسانس پونه برای شپشه آرد بود.
    کلیدواژگان: پونه (Mentha longifolia L.)، شپشه آرد (Tribolium castaneum Herbst)، سمیت تنفسی، سمیت تماسی
|
  • F. Ahmadi, A. Moieni *, S. Rashidi Monfared Pages 377-388
    In this research, Echinacea purpurea L. hairy roots were cultured in 1000 ml bubble column bioreactor containing 500 ml WPM liquid medium and the effects of inoculum densities (3, 6 and 9g l-1) and aeration rates (0.1, 0.2 and 0.4vvm) on biomass and cichoric acid production were investigated. Fresh and dry weights and also the cichoric acid content in hairy roots were measured after 30 days. The results showed that the highest amount of biomass (16.4g l-1 fresh weight and 2.084g l-1 dry weight) and cichoric acid (16.74mg g-1 DW) were produced in the inoculum density of 6 gl-1. The investigation of aeration rates on biomass and cichoric acid production showed that the maximum fresh weight (15.4g l-1) and dry weight (2.467g l-1) were obtained in aeration rate of 0.4vvm and the maximum cichoric acid content (12.74mg g-1 DW) was obtained in aeration rate of 0.2vvm. Overall, the inoculum density and aeration rate had considerable effects on the hairy root growth and development in bubble column bioreactor and they should be optimized for obtaining the highest hairy root biomass and secondary metabolites.
    Keywords: Echinacea purpurea L, secondary metabolite, medicinal plant, in vito culture
  • H. Hadizadeh, M. Mohebodini *, B. Esmaeilpoor Pages 389-397
    Roots are the site for biosynthesis or accumulation of major plant secondary metabolites. In recent decades, many researchers have focused on the biosynthesis of valuable secondary metabolites in hairy roots. This study was conducted to optimize the induction andthe culture conditions of adventitious and hairy roots of chicory (Cichorium intybus L.) using auxins IAA, IBA and NAA. This study was performed in two steps. In the first step, the leaf explant was cultured on MS solid medium for rootinduction with different concentrations of IAA and NAA (0, 0.3, 0.6 and 1 mg 1-1). The highest rootinduction (100 %) and the highest mean number of roots were obtained at concentration of 1 mg 1-1 NAA. In the second step, the adventitious and hairy rootsobtained from leaf explants were cultured in MS liquid medium with different concentrations of IAA, IBA and NAA (0, 0.5, 1 and 1.5 mg 1-1). According to the results, the highest fresh and dry weight was obtained in MS liquid medium containing 0.3 mg 1-1 NAA and 1.5 mg 1-1 IBA and hairy roots were only established in treatments containing NAA hormone.
    Keywords: medium, fresh weight, dry weight, Indole, 3, acetic acid, Indole, 3, butyric acid, Naphthalene acetic acid
  • M.A. Alizadeh*, A.A. Jafari, S.E. Sayedian, M. Izadpanah, M. Amirkhani, M.R. Pahlevani, L. Fallah, Hoseini, M. Ramezani Yeganeh Pages 398-416
    In order to evaluation of morphological and phenological traits in 68 accessions of five chamomile species including: Anthemis altissima L., A. haussknechtii Boiss. & Reut., A. pseudocotula Boiss., A. tinctoria L. and A. triumfettii (L.) All., an experiment was conducted using a randomized complete block design (RCBD) with three replications in the Alborz research station in Karaj, during 2011-2012. Data were collected for the length and width of canopy, plant height, number of flowers, shoot fresh and dry weight, growth degree-days (GDD), essential oil percentage, and essential oil yield. The average values of growth traits and shoot yield recorded for A. pseudocotula were higher as compared with other species. In addition, this species was an earlier growing species due to the lower values of growth degree-days (GDD) in flowering and maturity stages. The essential oil yield of A. altissima (33 g per plant) and) A. triumfettii (59 g per plant) was more than that recorded for the three other species. The shoot yield of Anthemis tinctoria in Ardebil and Khoy1 populations was higher as compared with other populations. The shoot yield of A. triumfettii in Semnan1 and Semnan 2 populations and the essential oil yield of A. triumfettii in Semnan 2 and Shahrood populations were higher than those recorded for other populations. The Loshan and Salmas populations were earlier growing species. The highest shoot yield and essential oil yield were recorded for A.haussknechtii in the Golastan population. For A. pseudocotula, the highest shoot yield, and essential oil yield were obtained in the Golastan 2 population, and the Golastan1, Zanjan1, and Zanjan2 populations were early growing species. There were no significant differences among the populations of A. altissima. In all species, a direct relationship was found between shoot and essential oil yield and early growth, so that the early growing populations had higher shoot and essential oil yield and this feature could be used in the production of drought-resistant varieties under rainfed conditions.
    Keywords: Phenology, A. tinctoria L, A. triumfettii (L.) All, Anthemis altissima L, A. haussknechtii Boiss., Reut, A. psedocotula Boiss
  • H. Sanginabadi, S. Khorasaninejad *, Kh. Hemmati, A. Ghasemnejad Pages 417-427
    Lavandula stricta Del. is a native aromatic plant in Iran from Lamiaceae family, traditionally used in the treatment of rheumatic pain, nausea, and flu. In order to investigate the common propagation methods in this plant, two experiments were designed to evaluate the effect of different treatments on seed germination and rooting of cuttings at the Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources. The first experiment was carried out in a factorial experiment based on a completely randomized design (CRD) with three replications, and two factors were included as follows: Gibberlic acid (0, 250, 500 and 750 ppm) and chilling (chilling at 4 °C for 24 and 48 hours and chilling at -18 °C for 24 and 48 hours). The second experiment was carried out in a factorial experiment based on a complete randomized blocks design with three replications and three factors including indole butyric acid (0 and 250ppm), two types of cutting and three types of medium (cocopeat perlite, perlite놩 and cocopeat놩). Then, rooting percentage, root length and root number were measured. According to the results of the first experiment, chilling treatments caused to the reduced germination percentage, seed vigor, plumule and radicle length. In addition, gibberellic acid reduced all seed growth properties but increased the root length. In the second experiment, results showed that the highest rooting (60%) was obtained in the medium containing perlite놩 and 250 ppm ABA.
    Keywords: Lavandula stricta Del, gibberlic acid, chilling, rooting, auxine, medium
  • M.A. Kohanmoo *, M. Modaresi, Z. Bagheri Kahkesh Pages 428-435
    Heat stress causes morphological, physiological and biochemical changes in plants and affects plant growth. Given the mediator role of plant hormones in heat stress, this research was aimed to study the effect of spraying salicylic acid and jasmonic acid on the morphological and biochemical characters of Chamomile (Matricaria chamomilla L. cv: Bona) under natural heat stress conditions. This experiment was carried out as completely randomized blocks design with 3 replications. Four levels of salicylic acid (0, 12.5, 25, 50 mg.l-1) and four levels of jasmonic acid (0, 1, 1.5, 2 mg.l-1) were applied as treatments. The planting date was set in a way that more stages of plant growth and flowering period faced with heat stress. The morphological traits including plant height, capitol diameter, flower fresh weight, flower dry weight, and biochemical traits including essential oil and chamazulen percentage were studied. The analysis of variance showed that interaction effect of hormone salicylic acid and jasmonic acid on the flower fresh weight and chamazulen percentage was significant. In addition, the effect of jasmonic acid on chamazulen percentage was statistically significant. The best chamazulene percentage was observed in 2 mg.l-1 jasmonic acid treatment under heat stress.
    Keywords: essential oil, German Chamomile (Matricaria chamomilla L.), chamazulen, plant hormones
  • A. Sepahrom, S.Gh. Moosavi* Pages 436-449
    In order to study the effect of low irrigation and nitrogen fertilization on morphological traits, sepal yield, and yield components of Roselle (Hibiscus sabdariffa L.), an experiment was conducted as split plot design based on randomized complete blocks with three replications, at Saravan, Iran in 2010. In this research, irrigation was considered as main factor with three levels (irrigation after 60, 120 and 180 mm evaporation from pan class A) and nitrogen rate was considered as sub factor with four levels (0, 60, 120 and 180 kg N.ha-1). The results showed that irrigation and nitrogen levels had significant effect on plant height, stem diameter, fruit number per m2, sepal fresh and dry yield, and biological yield. However, sepal dry weight per single fruit and sepal harvest index per fruit were only affected by irrigation, and sepal harvest index per plant was only affected by nitrogen. The interaction effect between irrigation and nitrogen significantly affect the sepal fresh and dry yield. According to the means comparison, increasing of irrigation intervals from 60 to 180 mm evaporation reduced the plant height, stem diameter, fruit number per m2, sepal fresh and dry yield, biological yield, and sepal dry weight per single fruit to 48.1%, 31.8%, 41.3%, 58%, 54.9%, 67% and 22.7%, respectively. In addition, the increased use of nitrogen from 0 to 120 kg.ha-1 could increase the mentioned traits to 13.7%, 8.6%, 37.1%, 43.3%, 44.1%, 25.5%, and 5.7%, respectively. Overall, according to the results of current study, irrigation after 120 mm evaporation with 180 kg N. ha-1 treatmentcould be suggested for roselle cultivation in Saravan, Iran.
    Keywords: Roselle (Hibiscus sabdariffa L.), low irrigation, Nitrogen, sepal yield, harvest index
  • F. Keneshloo *, F. Sefidkon, H. Keneshloo, M.A. Alizadeh Pages 450-458
    Anthemis, belonging to Asteraceae family, has 23 native annual species in Iran whose flowers and other organs contain essential oil. To study the quantitative and qualitative characteristics of the Anthemis pseudocotula Boiss. essential oil, the seeds were collected from natural habitat in Maraveh Tapeh, and planted in the Alborz Research Station. In full flowering stage, samples were prepared from plant flowers, leaves, stems and flowering shoots. After air-drying, the essential oil was extracted by hydro-distillation method and analyzed by GC and GC/MS. According to the obtained results, the essential oil yield of flowers, leaves, stems, and flowering shoots were calculated to be 0.06, 0.02, 0.06, and 0.06-plant dry weight. Twenty-three components were identified in the leaf essential oil whose main components were β-thujone (27.3%), cadin-4-en-7-ol (cis) (11%), caryophyllene oxide (10%) and β-eudesmol (6.7%). In the stem essential oil, 14 components were identified and Z-β-farnesene (62.4%), lavandulyl and 2-methyl butanoate (12.4%) were the two main components. The three main components identified in the flower essential oil were β-thujone (33.6%), spathulenol (20.3%) and Z-β-farnesene (9.5%). The three main components identified in the flowering shoots were β-thujone (34%), Z-β- farnesene (12.3%) and caryophyllene oxide (12.3%). The results showed that β-thujone as a main component of essential oils ranged from 3% in leaves to 34% in flowering shoots. Our results clearly showed that more essential oil yield could be obtained from the flowering shoots of Anthemis pseudocotula at full flowering stage. As well, the desired parts could be extracted to obtain higher amount of essential oil components for specific objectives.
    Keywords: Anthemis pseudocotula Boiss, essential oil, different parts, ? thujone
  • M. Ashrafkhorasani, F. Raofie* Pages 459-470
    Papaver bracteatum Lindl. is an Iranian native plant. Papaver bracteatum has red flowers and deep leaves; the end of leaves close to sepals is black in color. The plant has a length of 20 to 120 centimeter, growing wild in nature.The capsules of this plant contain thebaine. Thebaine can be converted to different types of painkiller in a simple reaction. In this project for the first time, thebaine was extracted from Papaver bracteatum using super critical fluid with high efficiency. The extracted thebaine was separated and identified using high performance liquid chromatography with UV detector (HPLC-UV). To optimize the extraction condition, a central composite design was used after a 2n-1 fractional factorial design. This model predicted the extraction conditions i.e. 350 atm pressure, 35◦C temperature, static and dynamic time of 10 min and 40 min, respectively, and 100µL volume of modifier (ethanol). Under optimum condition, the efficiency of extraction was predicted to be 2.96%.
    Keywords: Papaver bracteatum Lindl, thebaine, super critical fluid, extraction
  • M.V. Sadeghi Sarvestani *, S. Hosseinzadeh, M. Osfoori, V. Rowshan, M. Ghasemi Nejad, M. Eghtedari Pages 471-482
    Clostridium botulinum is one of the major causes of bacterial food intoxication especially in the vacuum-packed foods and meat products. Preventing such contamination is a major concern in the food industries. The current study was aimed to investigate the presence of Clostridium botulinum type A in the traditional dairy products and the possible effects of Teucrium polium L. essential oil(leaf and /or flower) on the growing of microorganism, in vitro. Out of 160 samples of traditionally made kashk and dough, only one sample was isolated (type A) using the selective culture, while, one sample of dough (1.25%) and two cases (3.75%) of kashk were respectively found positive to type A and B of the bacteria, using multiple PCR assay. The major components of the flower extract were: α-Pinene (16.67%) and Valerianol (8.32%), and for the leaf extract: α-Pinene (14.79%), Myrcene (10.9%) and Germacrene (10.44%), were the major components. In order to evaluate the anti-microbial effects of the leaf and flower, 10 µl of each extract was employed using the disc diffusion technique. At 40 and 80 µl/ml essential oil concentrations, the diameters of the growing inhibition zones were 9 and 8 millimeters for the leaf essential oil, and 12 and 8 millimeters for flower essential oil. The minimum inhibitory concentration (MIC) of both essential oilwas 160µl/ml. The results of the present study may recommend the use of Teucrium polium L. essential oil as a natural component to reduce and/or to inhibit the growing of Clostridium botulinum, in foodstuffs.
    Keywords: Clostridium botulinum, Teucrium polium L, essential oil, traditional dairy products, MPCR, MIC
  • M.A. Soltanipoor, S.M. Hesamzadeh Hejazi *, P. Jonoubi, M. Mirza Pages 483-500
    Zhumeria majdae Rech. f. & Wendelbo is the medicinal, endemic, and endangered plant, distributed on very sharp slopes of mountains at an altitude of 520 to 1450 meters a.s.l in the south of Iran. This species is used in the treatment of gastrointestinal disorders like diarrhea, bloating, abdominal pain and sour stomach, heartburn, and cold. The mashed fresh leaves are used to improve headaches and wound healing. To study the variation of essential oils of individuals among different populations, the aerial parts of five individuals of Z. majdae were collected at full flowering stage from 11 habitats of Hormozgan province, and then were dried at room temperature. The essential oil was extracted by hydrodistilation method using a Clevenger-type apparatus. The chemical composition of essential oils was analyzed by GC-FID and GC-MS. Results showed that the essential oil yield varied for both different habitats and individuals. The highest and lowest essential oil yields were obtained in the Abmah (5.9%) and Sirmand area (1.9%), respectively. In addition, the highest and lowest essential oil yields were recorded for the second individual from Abmah (7.9%) and the third individual from Sirmand (0.9), respectively. Totally, twenty-five components were identified for the individuals of different habitats. The individuals of a population differed in terms of chemical compositions. Among the existing chemical components in the essential oil of 55 individuals, Linalool (42.4-71.8%), Camphor (17.2-40.9%), Nerol (0.4-5.7%), and Borneol (0.9-4.9%) showed more variation. According to the results of the analysis of chemical data with PCA software, the study individuals of different populations were classified into two groups. A number of 12 individuals, having almost similar values of Linalool and Camphor, were placed in the first group, and the others, whose values of the two major components mentioned above were far from each other, were placed in the second group.
    Keywords: Zhumeria majdae Rech. f., Wendelbo, chemical composition, essential oil, linalool, camphor
  • M. Nasseri, Sh. Golmohammadzadeh *, H. Aroiee, M.R. Jaafari, H. Neamati Pages 501-512
    In the present study, solid lipid nanoparticles (SLNs) were used as carriers of essential oil to overcome the problem of essential oil use (evaporation and degradation of some active components in the presence of air, light, moisture, and high temperatures) and increase the essential oil efficiency for controlling Alternaria solani, Rhizoctonia solani and Rhizopus stolonifer. This experiment was tested in vitro on PDA in Nanotechnology Research Center, School of Pharmacy, University of Medical Sciences of Mashhad and Faculty of Agriculture, Ferdowsi University of Mashhad. The study was conducted in a completely randomized design (CRD) whit three replications. Solid lipid nanoparticles containing essential oil at four concentrations of 20, 50, 100, and 200 ml per liter were applied on the potato dextrose agar medium. SLN containing Zataria multiflora Boiss. essential oil (ZM-SLN) were prepared by high shear homogenization and ultra sound method. The size of SLNs containing essential oil was less than 200 nm, and PdI and ZP were calculated to be 0.483 and -42.6 mv, respectively. The SLNs were spherical in shape. According to the obtained results, the minimum inhibitory concentration of the essential oil for all three fungi was 200 μlL-1. However, the minimum inhibitory concentration of SLN-ZM for Rh. stolonifer and R. solani was 50μlL-1, and for A. solani, it was calculated to be 100μlL-1. Our results clearly showed that SLNs could be suitable carriers for the Zataria multiflora essential oil.
    Keywords: Solid lipid nanoparticle, minimum inhibitory, essential oil, fungal pathogens
  • M. Layeghhaghighi, M. Hassanpour Asil *, B. Abbaszadeh, F. Sefidkon, M. Matinizadeh Pages 513-526
    About 67 species of the genus Nepeta have been found in Iran and Nepeta pogonosperma Jamzad is endemic to Iran. In order to investigate the effect of water deficit on Nepetapogonosperma, an experiment was conducted under field conditions in 2015, at the Alborz Research Station, Research Institute of Forests and Rangelands, Karaj, Iran. The experiment was conducted in a randomized complete blocks design with three replications. Treatments consisted of three levels: 30, 60, and 90% of field capacity. Harvesting was done in full flowering stage. Essential oil was extracted by distillation for 2 hours and 30 minutes. The percentage of essential oil components was determined using GC and GC/MS. In the Nepeta pogonosperma Jamzad essential oil, 16 components were identified and the highest percentage of 15 components including α-thujene, α-pinene, sabinene, β-pinene, myrcene, α-terpinene, ρ-cymene, e-β-ocimene, γ-terpinene, terpinen-4-ol, α-terpineol, 4aα,7α,7aα-nepetalactone, 4aα,7α,7aβ-nepetalactone, E-caryophyllene and β-bisabolene was related to the control treatment. Analysis of variance revealed that water deficit significantly affected the essential oil percentage, yield, and components detected. The highest essential oil percentage with an average of 3.18% belonged to the severe stress treatment (30% FC). The highest oil yield (78.321 kg per hectare) was recorded for the moderate stress treatment (60% FC). The highest content of 1.8-cineole belonged to 30% FC. The highest total content of nepetalactone with an average of 28.2% was obtained in the control group. Our results clearly showed that severe and moderate water deficit stress could be recommended for the production of plants with high essential oil content. However, no water deficit stress is recommended to obtain high content of nepetalactone.
    Keywords: Nepeta pogonosperma Jamzad, medical plant, nepetalactone, 1, 8, cineole, GC
  • A. Spanany, S. Fallah* Pages 527-542
    Planting date of most annual medicinal species is associated with severe irrigation competition of winter and spring crops. This competition reduces the volume of river water in downstream and consequently the concentration of heavy metals caused by industrial and municipal wastewater is increased in the river. Therefore, in order to investigate the tolerance of some spring medicinal plants to the cadmium stress of irrigation water, a factorial experiment was performed in a completely randomized design with four replications. Treatments consisted of six medicinal plants (Portulaca oleracea L., Nigella sativa, Trigonella foenum, Anethum graveolens, Carum copticum and Ocimum basilicum) and cadmium at six levels (5, 10, 15, 20, 25 and 30 mg) plus control (no cadmium). The results showed that although low concentrations of cadmium in some plants stimulated the growth of seedlings, a concentration of 30 milligrams per liter in all plants reduced the radicle and plumule length and radicle and plumule weight as well as seed vigor index. Germination percentage and rate were not substantially affected by cadmium. In this regard, fenugreek, black cumin, and dill showed the most sensitivity to cadmium toxicity. In fenugreek and ajowan plants, the plumule length was more affected by cadmium and plumule length was determined as a sensitivity index. However, for dill, purslane, basil, and black cumin plants, the radicle length was more affected and it was determine as a sensitivity index. Overall, in terms of root length, dill and basil were identified as the most sensitive and the most tolerant species to the cadmium toxicity, respectively.
    Keywords: Pollution, seedling, toxicity, tolerance
  • T. Izan, F. Shekari, Y. Nasiri* Pages 543-554
    Moldavian balm (Dracocephalum moldavica L.), belonging to the Lamiaceae family, is an annual and aromatic plant, which is used in traditional and modern medicine in the treatment of gastrointestinal and cardiovascular disorders. In order to evaluate the effect of salicylic acid on yield and essential oil of Moldavian balm under drought stress conditions, a field experiment was conducted as a split plot based on randomized complete blocks design with three replications at the Department of Natural Resources and Watershed of Piranshahr City in 2012. The main factor was irrigation at three levels (40, 80 and 120 mm evaporation from pan), and the sub factor was plant spraying with salicylic acid at three levels (0, 0.5 and 1 mM). Results showed that the effect of drought stress on dry yield, thousand seed weight, harvest index of flowering stem, and essential oil yield was significant. Similar results were obtained for the effect of plant spraying with salicylic acid on dry weight and essential oil yield. It should be noted that dry yield and essential oils yield were most affected by drought stress. In addition, the highest values of thousand seed weight and harvest index of flowering stem was related to the irrigation treatment of 120 mm evaporation. The present study results also showed that the interaction effect of two factors studied on essential oil percentage and essential oil harvest index was significant. In this regard, the maximum amount of essential oil and essential oil harvest index belonged to application of 1 mM salicylic acid in irrigation treatment of 120 mm evaporation from pan.
    Keywords: Dracocephalum moldavica L, salicylic acid, essential oil, harvest index, drought stress
  • Z. Shahmirzaei, H. Izadi *, S. Imani Pages 555-559
    In recent years, plant essential oils have received a great deal of attention as pest control agents in control of storage pests.In this study, the essential oils were extracted from the horsemint, Mentha longifolia L. leaves through hydrodistillation. The essential oil was evaluated for contact and fumigant toxicity against 1-7 day-old adults of the confused flour beetle (T. castaneum). The probit analysis of data demonstrated that fumigant toxicity of Mentha longifoliaoil on T. castaneum (LC50=0.872 μL/cm2) was significantly more than contact toxicity (LC50=27.11 μL/cm2). The results showed high fumigant toxicity of the essential oils against adults of the confused flour beetle.
    Keywords: Mentha longifolia L, Tribolium castaneum, fumigant toxicity, contact toxicity