فهرست مطالب

خانواده و پژوهش - سال دوازدهم شماره 3 (پیاپی 28، پاییز 1394)
  • سال دوازدهم شماره 3 (پیاپی 28، پاییز 1394)
  • تاریخ انتشار: 1394/07/04
  • تعداد عناوین: 6
|
  • محسن نیازی، محمد گنجی، زینب پروری آرانی* صفحه 7
    گسترش تحقیقات در زمینه کیفیت زندگی از یک سو و لزوم برنامه ریزی برای دستیابی به توسعه ای همه جانبه از سوی دیگر، پژوهشگران و برنامه ریزان علوم اجتماعی را بر آن داشته است تا مطالعات خود را در این زمینه متمرکز کنند و نیز برای ارتقای آن بکوشند. آنان اعتقاد دارند که بهبود کیفیت زندگی، مترادف با رشد و خلاقیت فردی و اجتماعی است و این سبب ایجاد احساس رضایت و شادابی در افراد می شود. از این رو هدف اساسی این پژوهش بررسی عوامل موثر بر کیفیت زندگی دانش آموزان در حکم یکی از اقشار مهم جامعه است.این پژوهش از نوع پیمایش اجتماعی است و داده های آن با استفاده از تکنیک پرسشنامه جمع آوری گردیده است. اعتبار و روایی مقیاس های سنجش متغیرهای پژوهش از طریق آزمون آلفای کرونباخ بررسی و مورد تایید قرار گرفته است. جامعه آماری تحقیق شامل دانش آموزان دوره متوسطه شهرستان کاشان است. با بهره گیری از فرمول نمونه گیری کوکران 384 نفر به عنوان نمونه تحقیق تعیین و با استفاده از روش سهمیه ای تصادفی انتخاب و بررسی شده اند.یافته های تحقیق و نتایج ضریب همبستگی پیرسون، وجود همبستگی مثبت و معنا داری میان متغیرهای میزان سرمایه اجتماعی و دینداری با میزان کیفیت زندگی دانش آموزان را به ترتیب برابر با 294/0=rو 334/0=r در سطح معنا داری 99 درصد مورد تایید قرار داده است. همچنین، نتایج تحلیل رگرسیونی، میزان تاثیر هر یک از متغیرهای آگاهی اجتماعی، انسجام اجتماعی و مشارکت اجتماعی بر میزان کیفیت زندگی را به ترتیب به میزان 09/0، 29/0 و 25/0 درصد نشان داده است.
    کلیدواژگان: کیفیت زندگی، سرمایه اجتماعی، سرمایه فرهنگی، دینداری، انسجام اجتماعی
  • راضیه عرب زاده بنی اسدی، عباس رحمتی صفحه 33
    پژوهش حاضر به منظور تعیین روابط ساختاری ابعاد شخصیت و بهزیستی روانی با نقش میانجیگر حمایت اجتماعی ادراک شده (خانواده) در میان مشاوران مدارس استان کرمان انجام شده است. برای این منظور، 260 مشاور مدرسه به شیوه نمونه گیری تصادفی طبقه ای، از میان مشاوران مدارس شاغل در آموزش و پرورش استان کرمان در سال تحصیلی 93-1392انتخاب شدند. برای گرد آوری داده ها از مقیاس بهزیستی روانی ریف، شخصیت نئو و حمایت اجتماعی ادراک شده زیمت و همکاران استفاده شده است.بعد از بررسی تحلیل تاییدی مقیاسها، ارزیابی الگوی پیشنهادی از طریق الگویابی معادلات ساختاری مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت. یافته های پژوهش نشان داد که الگوی تدوین شده از برازش و برازندگی مطلوبی برخوردار است؛ همچنین از میان متغیرهای برون زا، ابعاد شخصیت و مولفه های حمایت اجتماعی ادراک شده به طور معناداری مولفه های بهزیستی روانی را پیش بینی کردند. برون گرایی، باز بودن به تجربه، توافق جویی، وظیفه شناسی و مولفه حمایت اجتماعی ادراک شده (خانواده) به طور مثبت و معنادار و روان رنجورخویی به صورت منفی و معنادار پیش بینی کننده بهزیستی روانی هستند. با توجه به یافته های پژوهش می توان نتیجه گرفت که بهزیستی روانی مشاوران مدارس متاثر از ابعاد شخصیت و حمایت اجتماعی ادراک شده آنهاست. بنابراین به نظر می رسد که لازمه ارتقای بهزیستی روانی مشاوران مدارس توجه جدی به ابعاد شخصیت و حمایت اجتماعی ادراک شده آنان باشد
    کلیدواژگان: بهزیستی روانی، ابعاد شخصیت، حمایت اجتماعی ادراک شده، مشاوران مدارس
  • مرتضی سمیعی زفرقندی* صفحه 51
    هدف این پژوهش آسیب شناسی شوراهای مدارس و ارائه راهکارهای مناسب برای تقویت نقش شوراهای معلمان، مدرسه و دانش آموزی مدارس کشور است. نمونه آماری براساس فرمول کوکران، 211 مدرسه بود که به روش نمونه گیری چندمرحله ای از استانهای خوزستان، قم، خراسان شمالی، یزد، ایلام، اصفهان، سیستان و بلوچستان و شهر تهران انتخاب شده است. این پژوهش غیر آزمایشی از نوع توصیفی است و داده ها با سه روش پرسشنامه، مصاحبه و مشاهده به تفکیک هر شورا گردآوری شد. برای تحلیل داده ها از آمار توصیفی و آمار استنباطی (آزمونT) استفاده گردید. نتایج پژوهش نشان می دهد که بخشی از آسیبهای فعالیت شوراها در مدارس کشور مربوط به وظایف مقرر آنها از لحاظ محتوایی و اجرایی است که باید مورد اصلاح و بازنگری قرار گیرد. برخی از بندهای وظایف هر سه شورا را می توان حذف کرد و برخی از موارد جدید را به آن افزود. در هر سه شورا، برحسب رتبه عوامل محدودیتهای مالی و زمانی با اهمیت همسان (تواما با حدود 62 درصد) و عدم صراحت و شفافیت آیین نامه اجرایی مهمترین علل آسیب شوراهای مدارس است. مطابق نتایج حاصل مهم ترین راهکارهای تقویت شوراهای مدارس عبارت اند از: 1. اصلاح و تغییر آیین نامه شوراها از نظر وظایف، اختیارات، منابع مالی و زمان جلسات 2. ایجاد ارتباط ساختاری مناسب شوراهای درون مدرسه، میان مدارس و با منطقه، استان و سطح وزارتخانه. همچنین پیشنهاد می شود برای تقویت نقش شوراها در مدارس، مدیریت شوراهای معلمان و دانش آموزی را اعضای شورا انتخاب کنند و مدیر مدرسه بر امور شوراها نظارت داشته باشد. در آیین نامه اجرایی ابلاغی، وظایف هر شورا مشخص شده است ولی حدود اختیارات شوراها به طور دقیق مشخص نیست. با توجه به اینکه شوراها از ارکان مدارس هستند، لازم است شرح اختیارات قانونی هر شورا نیز تعیین شود.
    کلیدواژگان: شورا، شورای معلمان، شورای مدرسه، شورای دانش آموزی، آسیب شناسی، مشارکت
  • امید قاسمی*، علی دلاور، سیدعلی طباطبایی صفحه 71
    هدف پژوهش حاضر بررسی ساختار عاملی پرسشنامه شخصیت کودک سیاتل با استفاده از رویکرد تحلیل عاملی تاییدی است. در این مطالعه از بخشی از داده های پژوهش قاسمی (1393) استفاده شده که شامل 200 دانش آموز پسر و 140 دانش آموز دختر مدارس ابتدایی شهرستان دلیجان است که با روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای چند مرحله ای انتخاب شده اند. برای برآورد پارامترها و برازش مدل از تابع کمترین مجذورات وزن دار استفاده شده است. برای ارزیابی کفایت برازش مدل از شاخص ریشه دوم برآورد واریانس خطای تقریب، شاخص برازش تطبیقی، ریشه دوم میانگین مجذورات پس مانده های استاندارد شده، شاخص تاکر- لویز، شاخص خوبی برازندگی و شاخص تعدیل یافته خوبی برازندگی بهره گیری شده است. نتایج نشان داد که مدل مورد بررسی از برازش مطلوبی با داده ها برخوردار است. این یافته شاهد دیگری در زمینه روایی درونی پرسشنامه شخصیت کودک سیاتل فراهم آورد. یافته های پژوهش بیانگر این است که ساختار عاملی پرسشنامه مورد بررسی از برازش مطلوبی برای دانش آموزان مقطع ابتدایی شهرستان دلیجان برخوردار است و از آن می توان به مثابه ابزاری روا در سنجش شخصیت کودکان در مدارس ابتدایی همسو با جامعه مورد مطالعه استفاده کرد.
    کلیدواژگان: شخصیت کودکان، ساختار عاملی، تحلیل عاملی تاییدی، پرسشنامه شخصیت سیاتل
  • نرجس لطیفی، زهرا فلاحی صفحه 85
    دسترسی به شبکه های اجتماعی از جمله فیس بوک پدیده ای رو به گسترش است و هر روز شمار بیشتری از افراد در زمره کاربران این شبکه ها قرار می گیرند. هدف این پژوهش بررسی ارتباط میان ویژگی های شخصیتی و عزت نفس با شدت استفاده از فیس بوک در دانش آموزان دوره متوسطه دبیرستانهای شهر تهران بوده است.این پژوهش از نوع توصیفی – همبستگی است. جامعه آماری پژوهش دانش آموزان دوره متوسطه در سال تحصیلی 93-92 شهر تهران هستند. حجم جامعه برابر با 115129نفر بوده است که تعداد 300 نفر از دانش آموزان کاربر فیس بوک به شیوه نمونه گیری خوشه ایچند مرحله ای از طریق پرسشنامه ویژگی های شخصیتی نئو، عزت نفس کوپراسمیت و شدت استفاده از فیس بوک مورد ارزیابی قرار گرفته اند. داده ها با شیوه های آمار توصیفی(میانگین، انحراف استاندارد، فراوانی و درصد) و آمار استنباطی(همبستگی پیرسون و رگرسیون همزمان)تحلیل شده اند.تحلیل داده ها نشان می دهد که ویژگی های شخصیتی از جمله برون گرایی و وجدانی بودن و عزت نفس عمومی 48/0 درصد از شمار دوستان در فیس بوک، ویژگی توافق پذیری و عزت نفس عمومی و خانوادگی 33/0 درصد از مدت زمان استفاده از فیس بوک در طول شبانه روز و ویژگی شخصیتی روان رنجوری به طور منفی تنها 08/0 درصد از نگرش به یکی شدن فیس بوک با فعالیتهای روزانه را پیش بینی می کند. نتایج نشان می دهد که ویژگی های شخصیتی و میزان عزت نفس افراد در ابعاد گوناگون می تواند شمار دوستان و مدت زمانی که در طول شبانه روز در این شبکه ها سپری می کنند، پیش بینی کند، اما پیش بینی کننده مناسبی برای نگرش یکی شدن فیس بوک با فعالیتهای زندگی روزمره نیست.
    کلیدواژگان: شخصیت، عزت نفس، شدت استفاده از فیس بوک، دانش آموزان
  • سوسن فرخی، پناه سالمی، کیمیا مقدم، مهدی بدلی* صفحه 103
    هدف این پژوهش مقایسه تاثیر بازی های رایانه ای استراتژیک و بازی های رایانه ای تفننی بر پرورش خلاقیت دانش آموزان پایه اول متوسطه شهر تهران بوده است.روش محققان در این پژوهش، شبه آزمایشی با طرح پیش آزمون و پس آزمون با دو گروه بود که یک گروه ازبازی های رایانه ای استراتژیک و گروه دیگر از بازی های رایانه ای تفننی استفاده کرده اند. جامعه آماری این پژوهش شامل همهدانش آموزان پسر پایه اول متوسطه شهر تهران در سال تحصیلی 94-1393 بوده است. ازاین جامعه،یک مدرسه باروش نمونه گیری خوشه ایچندمرحله ای انتخاب شدو از آن مدرسه نیز دو کلاس پایه اول متوسطه انتخاب شدکه به طور تصادفی یک کلاس گروه کنترل و دیگری گروه آزمایش را تشکیل دادند.در اجرای پژوهش ابتدا آزمون خلاقیت برای هر دو گروه اجرا شد. سپس هر دوگروه به مدت یک ترم تحصیلی در معرض بازی های رایانه ای (یک گروه بازی های رایانه ای استراتژیک و گروه دیگر بازی های رایانه ای تفننی) قرار گرفت. در پایان ترم پس آزمون خلاقیت برای هر دو گروه اجرا شد. درنهایت نمرات حاصل از آزمون با روش آماری تحلیل کوواریانس مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.یافته های این پژوهش، اثربخشی استفاده از بازی های رایانه ای استراتژیک نسبت به بازی های رایانه ای تفننی را در خلاقیت و سه ابعاد آن (سیالی، انعطا ف پذیری و بسط) نشان داد ولی در بعد ابتکار، تفاوتی معنا دارمیان دو گروه مشاهده نشد. نتیجه این پژوهش دال بر مفید بودن بازی های رایانه ای استراتژیک نسبت به بازی های رایانه ای تفننی در رشد تفکر خلاقانه دانش آموزان بود؛ ازاین رو توصیه می شود که مسئولان، مدیران، معلمان و والدین انجام دادن بازی های رایانه ای استراتژیک را برای دانش آموزان توصیه کنند.
    کلیدواژگان: بازی رایانه ای، بازی رایانه ای استراتژیک، بازی رایانه ای تفننی، تفکر خلاق
|
  • M. Niyazi, M. Ganji, Z. Parvari Arani* Page 7
    The vast scope of research in the area of quality of life and the necessity of planning for rapid development have made researchers and social sciences policy makers focus their studies on this field and endeavor to promote quality of life. They believe that boosting quality of life leads to social and individual creativity as well as contentment in life. Hence, the present study was carried out to examine the social and cultural factors affecting students’ quality of life. The population of this social survey included the entire Kashani high school students in 2013. The sample size was determined to be 384 students based on Cochran’s formula. For the purpose of sampling random quota sampling method was used. In this study, the data were gathered via a questionnaire whose reliability and validity were approved through Cronbach’s alpha. The obtained data were analyzed using Pearson correlation. Results showed that there was a significant, positive correlation between social capital (r=0.294), religiosity (r=0.334), and students’ quality of life. Furthermore, the results of regression analysis revealed that social cohesion, social participation, and social consciousness respectively had the highest direct effect on students’ quality of life (0.29%, 0.25%, and 0.09%).
    Keywords: quality of life, social capital, cultural capital, religiosity, social cohesion
  • R. Arabzadeh Baniasadi, A. Rahmati Page 33
    This study examined perceived social support from family as a mediator between personality dimensions and psychological well-being among school counselors. To this end, 260 school counselors were selected through random stratified sampling method in Kerman province. The participants were employed by the Ministry of Education in 2013-2014 academic year. The sample took Ryff’s Psychological Well-being Scale, NEO-FFI, as well as the Multidimensional Scale of Perceived Social Support (Zimet et al.). The data were analyzed by structural equation modeling (SEM). Results indicated that the analyzed model had a good fitness index. Moreover, among exogenous variables, personality dimensions and components of perceived social support could significantly predict components of psychological well-being. More specifically, extraversion, openness to experience, agreeableness, conscientiousness, and perceived social support from family were significant, positive predictors of psychological well-being, whereas neuroticism was a significant, negative predictor of psychological well-being. It can be concluded that school counselors’ psychological well-being is influenced by their personality dimensions as well as their perceived social support. Hence, for the promotion of school counselors’ psychological well-being these components require more attention.
    Keywords: psychological well, being, personality dimensions, perceived social support, school counselors
  • M. Samiee Zafarghandi Page 51
    The purpose of the present research was to evaluate the structure and performance of school councils and propose appropriate strategies to promote the role of teachers’, school and students’ councils. The sample of the study included 211 schools which were selected based on Cochron’s formula. The sample was drawn via multi-stage sampling in the provinces of Khuzestan, Qom, North Khorasan, Yazd, Ilam, Isfahan, Sistan and Baluchestan, and Tehran. In this non-experimental descriptive study, the data were collected through questionnaires, interviews, and observations. The obtained data were analyzed via descriptive and inferential statistics (t test). Results showed that the malfunction of school councils is partly due to their executive responsibilities, a fact that requires revision. Several amendments can be made to the duties of the councils and some exclusion also seems necessary. In the three aforementioned councils, monetary and time constraints (a total of 62%) and ambiguity of executive bylaws are respectively the most important causes of malfunction of school councils. According to the research findings, the most significant strategies for promoting school councils are: 1. Revising councils’ bylaws in terms of responsibilities, monetary resources, and the time of the meetings; 2. Establishing appropriate structural relationship among councils at school, district, province and ministerial levels. In addition, it is suggested that the heads of teachers’ and students’ councils are selected by the respective councils’ members and school principals maintain oversight of councils’ operation. In the case of the executive bylaws of each council, responsibilities of the councils have been identified; however, council's extent of authority has not been clarified. Hence it is required that each council's extent of legal authority be described and determined.
    Keywords: council, teacher's council, school council, student's council, pathology, participation
  • O. Ghasemi*, A. Delavar, S. A. Tabatabaee Page 71
    This study aimed to examine the factorial structure of Seattle Personality Questionnaire for Young School-Aged Children through confirmatory factor analysis. In this research, the data gathered by Ghasemi (2014) in the City of Delijan was used. The sample included primary school students (200 boys and 140 girls) who were selected via random multi-stage stratified sampling. The method of weighted least squares was used to estimate parameters and assess the model’s goodness of fit. Moreover, Root Mean Square Error of Approximation (RMSEA), comparative fit index (CFI), standardized root mean square residual (SRMR), Tucker-Lewis index, Goodness of Fit Index, and adjusted goodness of Fit Index were utilized to assess the model’s goodness of fit. Results showed that the model was suited to the data-set. This finding provided further evidence on the internal validity of Seattle Personality Questionnaire for Young School-Aged Children. Furthermore, it was shown that factorial structure of the questionnaire had desirable goodness of fit for primary school students of the City of Delijan. Accordingly, the above-mentioned questionnaire can be utilized as a valid tool to assess children’s personality in populations with similar qualities.
    Keywords: children's personality, factorial structure, confirmatory factor analysis, Seattle Personality Questionnaire
  • N. Latifi, Z. Fallahi Page 85
    Access to social networks including Facebook is a growing phenomenon and an increasing number of people join these networks everyday. This study was undertaken to investigate the relationship between personality traits, selfesteem, and intensity of Facebook usage among Tehrani high school students. In this descriptive-correlational research the statistical population consisted of 115129 high school students in 2013-2014 academic year. The sample was drawn via multistage cluster sampling and 300 Facebook users were selected. The instrumentation comprised NEO Personality Inventory, Coopersmith SelfEsteem Inventory and Facebook Intensity Scale. The data were analyzed through descriptive (mean, standard deviation, frequency and percentage) as well as inferential statistics (Pearson correlation and concurrent regression). Results showed that personality traits such as extraversion, conscientiousness and global self-esteem predict 0.48 percent of the number of Facebook friends. In addition, agreeableness as well as global and family self-esteem predict 0.33% of the time per day spent using Facebook. Finally, neuroticism can negatively predict 0.08 percent of Facebook integration into individuals’ daily activities. The findings indicated that personality traits and different dimensions of students’ self-esteem could predict the number of Facebook friends and the time per day spent using Facebook; nevertheless, they were not good predictors of integration of Facebook into student’s daily activities.
    Keywords: personality, self, esteem, intensity of Facebook usage, students
  • S. Farokhi, P. Salemi, K. Moghadam, M. Badali* Page 103
    The main purpose of this study was to compare the impact of strategic and recreational computer games on promoting students’ creativity. The research method was quasi-experimental design with pre-test and post-test. The population of the study comprised all Tehrani male first graders of high school in 2014-2015 academic year. For the purpose of sampling, multi-stage cluster sampling method was utilized, two groups were selected and they were randomly assigned to strategic and recreational computer games groups. Next, the creativity pre-test was administered to the control and experimental groups. Subsequently, one group received strategic computer games and the other group had recreational computer games for a semester. A post-test was given to both groups at the end of the semester. The obtained data were analyzed through analysis of covariance. The results of the study was indicative of the effectiveness of strategic computer games compared to recreational ones in promoting creativity and its three dimensions (fluency, flexibility, and elaboration); however, no significant difference was observed between the two groups in the originality component. The findings of this study indicated that strategic computer games were more effective than recreational ones in boosting student's creative thinking; hence, it is recommended that administrators, principals, teachers and parents suggest playing strategic computer games to students.
    Keywords: computer games, strategic computer games, recreational computer games, creative thinking