فهرست مطالب

پژوهشنامه اصلاح گیاهان زراعی - پیاپی 17 (بهار 1395)
  • پیاپی 17 (بهار 1395)
  • تاریخ انتشار: 1395/06/20
  • تعداد عناوین: 25
|
  • بهاره خوش خلق، نادعلی باباییان جلودار، نادعلی باقری صفحات 1-7
    تکنولوژی تولید ارقام هیبرید در افزایش عملکرد برنج بسیار موفقیت آمیز می باشد. در این مطالعه نقشه ژنتیکی ژن های برگرداننده باروری با استفاده از نشان گرهای ssr و STS هم بسته با ژن باروری در جمعیت 2F حاصل از گیاهان والدینی (IR58025A و آمل- 2( در گیاه برنج مورد مطالعه قرار گرفت. این مطالعه در سال 1389 در دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری در آزمایشگاه بیوتکنولوژی در سال 1389 انجام گرفت. در این بررسی از 20 نشان گر SSR و دو نشان گر sts استفاده شد. نشان گرهای RG140، rm490، rm243، rm23، rm302، rm580، RM244،RM311 ، RM171، RM228 چند شکلی نشان دادند در حالی که نشان گرهای RM237، RM128،RM104 ، RM258،RM84 ،RM269 ، RM3510، RM271، RM294 و s10019 چندشکلی نشان ندادند. نشان گرهای RG140، rm490، rm243، rm23 با استفاده از نرم افزار jOIN map در یگ گروه لینکاژی و نشانگرهای rm244 و rm311 در گروه لینکاژی دیگری قرار گرفتند. ژن برگرداننده باروری (rf3) بین دو نشان گر rg140 و rm490 با فاصله یک سانتی مورگان از نشان گر rg140قرار گرفت و فاصله نشان گر rm490 با ژن باروری نیز 15 سانتی مورگان به دست آمد و محل ژن (Rf4) نیز بین دو نشان گر rm244 و rm311 با فاصله هفت سانتی مورگان از نشان گر rm244تعیین شد.
    کلیدواژگان: برنج، ژن برگرداننده باروری، نشان گر مولکولی SSR، نشان گر مولکولی STS
  • الهه غفاری، اباذر رجبی، علی ایزدی دربندی، فرانک روزبه، رضا امیری صفحات 8-16
    این تحقیق با هدف ارزیابی تحمل به خشکی هیبریدهای جدید مونوژرم چغندرقند انجام گرفت. به منظور گزینش هیبرید های امیدبخش و متحمل، دو آزمایش مجزا در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با چهار تکرار بر روی 25 ژنوتیپ چغندرقند (23 هیبرید جدید مونوژرم و دو شاهد متحمل و معمولی) در ایستگاه تحقیقاتی مهندس مطهری (کمال شهر کرج) در سال 1391 اجرا شد. آبیاری ها تا مرحله تنک و وجین (استقرار بوته ها) به طور معمول انجام شد. آبیاری های بعدی در شرایط نرمال پس از 90 میلی متر و در شرایط تنش پس از 200 میلی متر تبخیر از تشتک تبخیر کلاس A صورت گرفت. صفات مورد ارزیابی شامل عملکرد ریشه، درصد قند، عملکرد شکر، میزان سدیم، میزان پتاسیم، میزان نیتروژن مضره، ضریب قلیائیت، درصد قند ملاس، عملکرد شکر سفید و ضریب استحصال شکر بود. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که تحت شرایط تنش خشکی از نظر تمامی صفات بین ژنوتیپ ها اختلاف بسیار معنی داری وجود داشت. بر اساس نتایج تجزیه رگرسیون گام به گام صفات عملکرد ریشه، عیارقند، میزان سدیم و میزان پتاسیم بیش از 99 درصد تغییرات عملکرد شکر سفید را در شرایط تنش خشکی توجیه کردند. بر اساس تجزیه خوشه اینیز ژنوتیپ های مورد بررسی تحت شرایط تنش خشکی در چهار گروه قرار گرفتند که در این میان، گروه اول شامل ژنوتیپ های شماره 25، 20 و 3 که گروه برتر از نظر عملکرد و کیفیت شناخته شد. در نهایت، هیبرید های شماره 20، 3، 8، 18، 7، 13 و 19 که هم از لحاظ شاخص تحمل به تنش (STI) و هم از لحاظ صفات عملکردی در شرایط تنش برتر بودند، متحمل ترین هیبرید ها به تنش خشکی معرفی شدند.
    کلیدواژگان: تجزیه خوشه ای، تحمل به خشکی، تنش، چغندرقند، شاخص STI
  • پرویز حیدری، حمید نجفی زرینی صفحات 17-23
    bZIP یکی از مهم ترین عوامل رونویسی هستند که در اکثر تنش ها فعال هستند و باعث بیان و تنظیم تعدادی زیادی ژن در طی تنش های محیطی می شوند. گیاه گوجه فرنگی دارای 73 ژن bZIP است که تاکنون این ژن ها گروه بندی نشده اند. در این تحقیق با استفاده از مطالعه نواحی فعالیت و اتصال به DNA، این خانواده بزرگ از عوامل رونویسی گروه بندی گردید. نتایج گروه بندی نشان داد که bZIPs گوجه فرنگی طبق عملکرد و میزان همولوژی با ژن های bZIP آرابیدوپسیس در یازده گروه قرار می گیرند. سه ژن Solyc06g074320، Solyc01g109880 و Solyc10g085210 به ترتیب از گروه های D، I و B برای مطالعه بیان ژن تحت تنش دمای پایین انتخاب شدند. دو ژنوتیپ حساس به سرما (Moneymaker) و مقاوم به سرما (LA1777) گیاه گوجه فرنگی در مرحله گیاهچه ای تحت شرایط دمای نرمال (23 درجه سانتی گراد) و دمای پایین (15 درجه سانتی گراد) برای مطالعه بیان ژن در ریشه کشت گردیدند. نتایج نشان داد که ژن Solyc06g074320 کمتر از Solyc01g109880 و Solyc10g085210 تحت تنش دمای پایین در ریشه گیاه گوجه فرنگی القاء می شود. نتایج این بررسی می تواند نقطه شروعی برای مطالعه عملکردی ژن های خانواده bZIP در آینده باشد.
    کلیدواژگان: تنش دمای پایین، عوامل رونویسی، گوجه فرنگی، بیان ژن، کلاس بندی ژن ها
  • محسن نیازیان، معصومه نعمانی، سید احمد سادات نوری صفحات 24-41
    شوری منابع آب و خاک از مهم ترین مشکلات کشاورزی به ویژه در مناطق خشک و نیمه خشک است. شور شدن تدریجی خاک از مسایل مهم در بسیاری از مناطق جهان به خصوص در کشور ما می باشد. شوری موجب کاهش رشد و عملکرد محصولات زراعی می شود. به دلیل مشکلات عمده ای که شوری خاک برای تولید محصول ایجاد نموده، اصلاح گران گیاهان به دنبال روش های اصلاحی مناسبی برای تولید گیاهان متحمل به شوری هستند. انتخاب روش اصلاحی موثر به وسعت اطلاعات در مورد سیستم های ژتنیکی کنترل کننده صفات انتخاب شده بستگی دارد. شناسایی ژن های ایجاد کننده مقاومت یا تحمل و تعیین اثرات ژنی آن ها در هنگام بروز تنش شوری بسیارحائز اهمیت است. اصلاح گران از چندین روش بیومتری برای بررسی ژنتیک گیاهان استفاده نموده اند. از میان آنها، طرح های کارولینای شمالی، تلاقی دای آلل، تجزیه لاین × تستر، تحزیه میانگین نسل ها و تجزیه آمیزش های سه گانه در آزمایش های اصلاح نباتات بسیار معمول هستند. در این بررسی مروری بر کارآیی طرح های مذکور در تبیین ژنتیک مقاومت به شوری در گیاهان مختلف انجام شده است. نتایج حاصل از این تجزیه های بیومتری با تاکید بر جنبه های کاربردی آن ها مورد بررسی قرار گرفته است.
    کلیدواژگان: تریپل تست کراس، مقاومت به شوری، دای آلل، طرح های کارولینای شمالی، تحزیه میانگین نسل ها، تجزیه لاین × تستر
  • رقیه ضیایی فرد، رضا درویش زاده، ایرج برنوسی صفحات 42-54
    آفتابگردان زراعی آجیلی (Helianthus annuus L.) یکی از محصولات با ارزش کشاورزی می باشد که اطلاعات کمی در مورد تنوع آن وجود دارد. به منظور بررسی تنوع ژنتیکی از نظر صفات آگرومورفولوژیک، تعداد 50 توده آفتابگردان آجیلی از نواحی مختلف کشور جمع آوری شده و در قالب طرح پایه کاملا تصادفی در شرایط گلدانی با 10 تکرار مورد ارزیابی قرار گرفتند. تعداد 20 صفت شامل تاریخ گلدهی، تاریخ رسیدگی بذر، تعداد کل برگ، طول پهنک برگ، طول دمبرگ، عرض پهنک برگ، ارتفاع بوته، قطر ساقه، قطر طبق، وزن خشک بوته، وزن خشک طبق، وزن خشک کل اندام هوایی، شاخص برداشت، وزن صد دانه، وزن تک دانه، وزن مغز تک دانه، نسبت مغز به کل تک دانه، طول دانه، عرض دانه و وزن خشک دانه در طبق مورد ارزیابی قرار گرفتند. تجزیه واریانس نشان داد بین توده ها از نظر تمامی صفات بررسی شده به جز دو صفت وزن مغز تک دانه و قطر ساقه اختلاف معنی دار وجود دارد. بیشترین هم بستگی مثبت (95/0) بین دو صفت وزن تک دانه و وزن مغز تک دانه و بیشترین هم بستگی منفی (61/0-) بین دو صفت تعداد کل برگ و شاخص برداشت مشاهده شد. تجزیه به مولفه های اصلی متغیرهای مورد مطالعه را به 6 مولفه با واریانس تجمعی 81 درصد کاهش داد. با استفاده از تجزیه خوشه ایبه روش Ward، توده های مورد بررسی در 4 گروه متفاوت قرار گرفتند. بیشترین فاصله بین ژنوتیپ های دو گروه 1 و 4 و هم چنین 3 و 4 مشاهده شد. مقایسه میانگین های صفات در گروه های حاصل از تجزیه خوشه ایبه روش توکی نشان داد که ژنوتیپ های موجود در گروه اول از نظر اکثر صفات، دارای مقادیر حداکثر و ژنوتیپ های موجود در گروه چهارم از نظر اکثر صفات دارای مقادیر حداقل بوده، بنابراین می توانند در برنامه های اصلاحی برای انتخاب والدین تلاقی ها مورد استفاده قرار گیرند.
    کلیدواژگان: آفتابگردان، توده های بومی، صفات مورفولوژیک، تجزیه چند متغیره
  • محمد مهدی مجیدی، محسن جعفرزاده قهدریجانی، فاطمه رشیدی، آقافخر میرلوحی صفحات 55-64
    این پژوهش بررسی هم بستگی و کشف روابط صفات فنولوژیک، مورفولوژیک و فیزیولوژیک و تعیین مهم ترین اجزای دخیل در توجیه تنوع عملکرد دانه در ارقام مختلف کلزا تحت تاثیر تنش رطوبتی است که در سال زراعی 88-1387 در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه صنعتی اصفهان انجام شد. در این آزمایش تعداد 28 رقم کلزا در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی و در دو محیط رطوبتی نرمال و تنش خشکی از نظر صفات مورفولوژیک، زراعی و فیزیولوژیک مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که محتوای پرولین در شرایط تنش خشکی با عملکرد دانه هم بستگی معنی دار (42/0) دارد و احتمالا می تواند به عنوان شاخص انتخاب غیر مستقیم برای مقاومت به خشکی استفاده شود. در شرایط عدم تنش، عملکرد دانه با صفات، تعداد خورجین در گیاه، تعداد دانه در خورجین، تعداد خورجین در ساقه اصلی، تعداد خورجین در واحد سطح هم بستگی مثبت و معنی داری داشت در حالی که در شرایط تنش، هم بستگی معنی داری بین عملکرد با تعداد خورجین در گیاه مشاهده نشد. در هر دو محیط رطوبتی عملکرد با میزان محتوی نسبی آب هم بستگی نشان داد. در نتایج حاصل از رگرسیون مرحله ای در شرایط عدم تنش، صفات تعداد دانه در خورجین، تعداد خورجین در واحد سطح و وزن هزار دانه بیشترین سهم را در توجیه عملکرد دانه داشتند. در شرایط تنش صفات وزن هزار دانه، تعداد خورجین در گیاه، تعداد دانه در خورجین و تعداد روز تا گلدهی، دارای بیشترین سهم بودند. نتایج تجزیه خوشه ایبراساس صفات مورفولوژیک و فیزیولوژیک در شرایط عدم تنش و تنش، ارقام را به سه گروه تقسیم کرد. نمونه های دارای فاصله ژنتیکی بیشتر می توانند کاندیداهای مناسب برای پیشبرد برنامه های اصلاحی در برای توسعه ارقام جدید مورد استفاده قرار گیرند.
    کلیدواژگان: تجزیه خوشه ای، تنش خشکی، روابط صفات، کلزا
  • سید هادی مدنی، بهمن حسینی، اسماعیل دهقان، اسماعیل رضایی چیانه صفحات 66-76
    بذرالبنج مشبک (Hyoscyamus reticulatus L.) یکی از مهم ترین گیاهان داروبی متعلق به تیره بادنجانیان بوده که به دلیل دارا بودن آلکالوئیدهای تروپانی در صنایع داروسازی کاربرد فراوانی دارد. در سال های اخیر باززایی، پرآوری و پلی پلوئیدی درون شیشه ای گیاهان دارویی، یکی از موضوعات جالب توجه در بیوتکنولوژی و کشت بافت گیاهی می باشند. آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با تیمار هورمون بنزیل آمینوپورین (BAP) در سه سطح (0، 4/4 و 8/8 میکرومولار) و ایندول استیک اسید (IAA) در سه سطح (0، 1/1 و 2/2 میکرومولار) و در سه تکرار انجام شد. در ادامه القای پلی پلوئیدی در شرایط درون شیشه ای روی گیاهچه های باززایی شده با تیمار کلشی سین در 5 غلظت (0، 05/0، 1/0، 2/0 و 5/0 درصد) و سه زمان 24، 48 و 72 ساعت، مورد مطالعه قرار گرفتند. برای تعیین سطح پلوئیدی گیاهان، بررسی های میکروسکوپی، فلوسایتومتری و شمارش کروموزومی انجام شد. نتایج نشان داد که پس از شش ماه رشد، تیمار هورمونی 8/8 میکرومولار BAP به همراه 2/2 میکرومولار IAA با میانگین13/13 گیاهچه در هر ریز نمونه، شاخه زایی بهترین تیمار هورمونی برای باززایی شناخته شد. نتایج بررسی های فلوسایتومتری نشان داد که تیمار 1/0 درصد کلشی سین در زمان 48 ساعت با راندمان 72 درصد تولید گیاهان پلی پلوئیدی مناسب ترین تیمار شناخته شد. القای پلی پلوئیدی با تغییرات معنی دار در ویژگی های مختلف گیاه همراه بود. تعداد کروموزوم گیاهان دیپلوئید برابر با 34 عدد (2n=2x=34) و درگیاهان تتراپلوئید برابر 68 (2n=2x=68) بود. بنابراین می توان گفت کلشی سین بطور موثری قابلیت القای پلی پلوئید در این گیاه را دارد.
    کلیدواژگان: بذرالبنج مشبک، تتراپلوئیدی، فلوسایتومتری، کلشی سین، کشت درون شیشه ای
  • علیرضا عسکری کلستانی، ابوذر اسدی، رضاقلی میرفخرایی، علیرضا عباسی صفحات 77-86
    گیاهان اغلب در معرض شدت های مختلفی از تنش های غیرزیستی هستند که این تنش ها اثرات نامطلوبی بر بقاء، رشد، کمیت و کیفیت محصولات کشاورزی دارند. سرما یکی از این تنش ها است که نوع سرمای دیرس بهاره آن، می تواند زراعت های غلات را در طول دوره ی زایشی با خسارت بزرگی مواجه سازد. هدف این تحقیق، بررسی اثر تنش سرمای بهاره روی صفات فیزیولوژیک شامل میزان نشت یونی، تغییرات کمی رنگ دانه های گیاهی و پرولین در مرحله زایشی بود. به این منظور 20 رقم گندم نان همراه با 4 سطح دمایی 8+ (شاهد)، C°2+، C°0 و C° 2- در آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی و در شرایط قابل کنترل اتاقک ویژه رشد به اجرا درآمد. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که سطوح تنش سرما، رقم و اثرات متقابل رقم و سطوح تنش سرما در سطح %1 معنی دار می باشند. مقایسه میانگین اثر متقابل نشان داد ارقام تحمل کننده سرما از تراوش سلولی کمتر و میزان رنگیزه ی گیاهی و پرولین بیشتری برخوردار می باشند. بر این اساس، ارقام اروم و افلاک دارای تحمل بیشتر و در مقابل ارقام لاین آو Mv17 واجد حساسیت بیشتر شناخته شدند. به طور کلی نتایج این پژوهش نشان می دهد که صفات فیزیولوژیکی مثل نشت یونی، رنگ دانه های گیاهی و پرولین می توانند صفات مناسبی برای بررسی تحمل به تنش سرما در نظر گرفته شوند.
    کلیدواژگان: تنش سرمای بهاره، پرولین، رنگیزه های گیاهی، غشاء سیتوپلاسمی، گندم
  • امیر عباس تقی زاده، بهزاد سرخی لله لو، شهرام نخجوان صفحات 87-95
    در این مطالعه بیست رقم جو زراعی در قالب طرح بلوک کامل تصادفی در هشت منطقه سردسیر ایران شامل اراک، اردبیل، همدان، جلگه رخ (یکی از بخش های شهرستان تربت حیدریه)، کرج، مشهد، تبریز و میاندوآب و به مدت دو سال زراعی (90-1389) مورد بررسی قرار گرفتند. بعد از انجام تجزیه مرکب و تایید وجود اثر متقابل ژنوتیپ × محیط، همگنی هریک از مناطق با تست بارتلت تایید شد. بیشترین مقدار عملکرد را ژنوتیپ های EC86-14 و EC88-08 به خود اختصاص داده اند. در این تحقیق از دو روش آماری چند متغیره AMMI و GGEBiplot برای بررسی پایداری ژنوتیپ ها استفاده شده است. با بررسی بای پلات مدل اول تجزیه امی(AMMI_1) مشخص شد ژنوتیپ های G14وG4 دارای بیشترین مقدار پایداری در عملکرد با توجه به اولین مولفه معنی دار شدند. مطالعه بای پلات مدل دوم تجزیه امی (AMMI_2) نشان داد که ژنوتیپ های G1،G3 و G10 دارای پایداری عمومی بالا و ژنوتیپ های G8 وG2 با مکان E7 (تبریز) و ژنوتیپ های G16، G5 و G18 با مکان E6 (مشهد) دارای پایداری خصوصی مطلوبی می باشند. بای پلات چند ضلعی حاصل از روشGGEBiplot مشخص نمود که هر کدام از محیط های E1 (اراک)، E5(کرج) و E7 (تبریز) و نیزمحیط های E2 (اردبیل)، E4 (جلگه رخ) و E8 (میاندوآب) یک ابر محیط ایجاد نموده اند و نیز محیط E8 (میاندوآب) دارای نزدیک ترین فاصله به محیط ایده آل فرضی است. در میان ژنوتیپ ها نیز ژنوتیپ های G7وG19 با کمترین فاصله از خط پایداری، ژنوتیپ هایی با پایداری بالا شناخته شده اند.
    کلیدواژگان: پایداری، جو، روش های آماری چند متغیره، مناطق سردسیر، AMMI، GGEBiplo
  • خدیجه مختاری فر، روح الله عبدالشاهی، شهرام پورسیدی صفحات 96-103
    اثر متقابل ژنوتیپ×محیط باعث ایجاد پیچیدگی در پیش بینی عملکرد می شود و چالشی برای برنامه های به زراعی و به نژادی است. برای مطالعه پایداری عملکرد هشت رقم گندم نان در هشت محیط (چهار سال و دو شرایط آبیاری و تنش خشکی) در شرایط کرمان، هشت طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. نتایج به صورت طرح مرکب تجزیه واریانس شد و اثر محیط، ژنوتیپ و اثر متقابل ژنوتیپ × محیط در سطح احتمال یک درصد معنی دار گردید. معنی دار شدن اثر متقابل رقم و محیط نشان دهنده ی پایداری متفاوت رقم هاست. در این پژوهش برای ارزیابی پایداری از آماره های واریانس محیطی، ضریب تغییرات، اکووالانس ریک، واریانس پایداری شوکلا، شیب خط رگرسیون، انحراف از رگرسیون، آثار اصلی جمع پذیر و اثر متقابل ضرب پذیر (امی) و ارزش پایداری امی (ASV) استفاده شد. رقم های آذر2 و کویر با داشتن رتبه های مناسب در پارامتر های پایداری تک متغیره و کمترین مقدار ارزش پایداری امی که پایدارترین رقم هاست، شناسایی گردیدند. رقم شیراز نیز در تمام روش های تک متغیره و چند متغیره ناپایدارترین رقم شناخته شد. با در نظر گرفتن میانگین عملکرد چهار ساله، رقم مهدوی بیشترین عملکرد در شرایط تنش خشکی و شیراز بیشترین عملکرد در شرایط نرمال را داشتند.
    کلیدواژگان: ارزش پایداری امی، بای پلات، تنش خشکی، سازگاری خصوصی
  • محمد جواد بابایی زارچ، سهراب محمودی، سید وحید اسلامی صفحات 104-113
    استفاده از تنوع ژنتیکی ارقام در برای بهبود مقاومت گیاهان زراعی در برابر انواع تنش های زنده و غیر زنده راه کاری موثر برای توسعه کشاورزی پایدار است. بنابراین با هدف بررسی اثر نوع رقم و هم چنین معرفی مهم ترین صفات مرتبط با قدرت رقابتی ارقام آفتابگردان در برابر علف هرز تاج سفید، در سال 1391 آزمایش فاکتوریلی در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با 3 تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل 6 رقم آفتابگردان (جامع اصفهان، یوروفلور، آذرگل، فرخ، سیرنا و پروگرس) و دو تراکم علف هرز تاج خروس سفید (صفر و 15 بوته در مترمربع) بود. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که تنوع ژنتیکی قابل ملاحظه ای در بین ارقام مورد بررسی وجود داشت و از طرفی در شرایط وجود علف هرز تاج خروس کاهش معنی داری در مقدار صفات مورد ارزیابی مشاهده شد. هم چنین هم بستگی مثبت معنی داری بین صفاتی چون شاخص سطح برگ، ارتفاع، سرعت توسعه ارتفاع و سطح برگ، سرعت رشد نسبی، عملکرد دانه و غیره با شاخص تحمل وجود داشت. تجزیه به عامل ها نیز پنج گروه عاملی را به همراه داشت که در کل 79 درصد تغییرات را توجیه نمود. به طور کلی، رقم جامع اصفهان نسبت به دیگر ارقام از قدرت رقابتی بیشتری در برابر علف هرز تاج خروس سفید برخوردار بود.
    کلیدواژگان: جامع اصفهان، شاخص تحمل، شاخص سطح برگ، قدرت رقابتی، کشاورزی پایدار
  • سحر کلاته جاری، خداداد مصطفوی، علیرضا نبی پور صفحات 114-122
    این پژوهش به بررسی پایداری عملکرد 10 رقم آفتابگردان آزادگرده افشان در 6 منطقه شامل قم، گنبد، اصفهان، اسلام آباد، کرج و شاهرود در سال زراعی 1391 انجام شد. طرح آزمایشی مورد استفاده در تمامی مناطق بلوک های کامل تصادفی با چهار تکرار بود. آزمون یک نواختی واریانس اشتباهات آزمایشی با استفاده از آزمون بارتلت انجام شد و نتیجه آن نشان داد که واریانس ها یک نواخت بوده و می توان عملیات تجزیه مرکب را برای کل داده ها انجام داد. تجزیه واریانس ساده نشان داد که بین ژنوتیپ ها تنوع قابل ملاحظه ای وجود دارد. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که اثر متقابل ژنوتیپ × محیط در سطح احتمال یک درصد معنی دار شد. و این نشان دهنده این است که ژنوتیپ ها در محیط های مختلف عملکرد متفاوتی داشته اند. اثر محیط در سطح احتمال یک درصد معنی دار شد و بالاترین مقدار از مجموع مربعات کل را به خود اختصاص داد. بر اساس نتایج روش ضریب تغییرات و روش واریانس محیطی، ارقام Berezance و R453 و Favorit و Zaria ارقام پایدار شناخته شدند که علاوه بر داشتن کمترین میزان واریانس و ضریب تغییرات دارای عملکرد بالایی نیز بودند. تجزیه واریانس پایداری شوکلا نشان داد، ارقام Favorit و R453 و Zaria دارای عملکرد بالاتر از میانگین کل بودند و جزء پایدارترین ژنوتیپ ها بودند. در مقابل، ارقام Bulg3، Bulg5 و Sor ناپایدارترین ارقام بودند. با توجه به آماره ی اکووالانس ریک، به ترتیب ارقام Favorit و R453 و Record و Zaria دارای کمترین میزان رتبه اکووالانس ریک بودند که تمامی این ارقام به جز رقم Record دارای عملکردی بالاتر از میانگین بوده و ارقام پایدار شناخته شدند. نتایج حاصل از روش تای نشان داد که ارقام Zaria و Record دارای 0=α و پایداری متوسط بودند.
    کلیدواژگان: آفتابگردان، پایداری، سازگاری، رگرسیون
  • پیمان نوروزی، مژده کاکویی نژاد، سید باقر محمودی، سعید دارابی صفحات 123-130
    هدف از تحقیق حاضر، تعیین رابطه بین یک نشان گر مولکولی ناجفت با مقاومت به ریزومانیا در شرایط مزرعه آلوده و نیز با غلظت ویروس در ریشه چغندرقند (مقادیر جذب الایزا) بوده است. برای این کار ژنوتیپ های مورد نظر در منطقه آلوده شیراز در قالب طرح بلوک کامل تصادفی کشت شدند. در اواخر فصل ریشه ها برداشت شده و نمره آلودگی ریشه برای هر یک از کرت ها و نیز برای سه بوته در هر کرت از 16 ژنوتیپ منتخب مشخص شد. هم چنین از گیاهان منتخب نمونه برداری برگ و ریشه صورت گرفت. سپس در آزمایشگاه از ریشه گیاهان عصاره گیری و آزمون الایزا و از برگ گیاهان، استخراج DNA و آزمون مولکولی نشان گر انجام گرفت. در آزمون مولکولی، آغازگرهای مربوط به یک نشان گر ناجفت روی DNA تک بوته ها با روش RAPD-PCR آزمون و حضور و عدم حضور نشان گر در تک بوته ها مشخص شد. سپس تجزیه واریانس و گروه بندی ژنوتیپ ها و نیز تجزیه خوشه ایآن ها برای صفات مقاومت مزرعه ای و عدد جذب الایزا انجام شد. ژنوتیپ ها بر اساس مقادیر جذب الایزا و بر اساس شدت آلودگی ریشه در مزرعه به چهار گروه مقاوم، نسبتا مقاوم، نسبتا حساس و کاملا حساس دسته بندی شدند. در مرحله بعد ارتباط بین نتایج نشان گر، نتایج الایزا و شدت آلودگی ریشه در مزرعه به صورت مقایسه جفتی بررسی شد. نتایج نشان داد که در توده های اصلاحی منتخب میانگین توافق نشان گر با الایزا 85 درصد، نشان گر با مقاومت مزرعه ای 86 درصد و الایزا با مقاومت مزرعه ای 80 درصد می باشد. در مجموع داده های نشان گر مولکولی، الایزا و مزرعه یک دیگر را تایید نمودند.
    کلیدواژگان: چغندرقند، مقاومت، RAPD، ریزومانیا، نشان گر ناجفت
  • حسن هدایتی مرزونی، حبیب الله سمیع زاده لاهیجی صفحات 131-139
    به منظور ارزیابی تنوع ژنتیکی و تعیین ارتباط ژنتیکی بین 20 ژنوتیپ کلزای زمستانه از 15 آغازگر RAPD و 8 آغازگر SSR استفاده شد. از 23 آغازگر مورد استفاده 164 باند حاصل شد که 154 باند آن چند شکل بودند. آغازگر Oligo-670 از نشان گرRAPD با 16 باند بیشترین تعداد باند چند شکل را داشت. بالا بودن معیارهای تنوع ژنی نی، شاخص شانون و میزان PIC برای آغازگرهای Na12-B02، Ni4-B03، OL10-G04، Oligo-543 و Oligo-670 نشان دهنده کارایی بالای این آغازگر ها در ارزیابی تنوع ژنتیکی در این تحقیق می باشد. نتایج حاصل از تجزیه خوشه ایبه روش UPGMA با استفاده از ترکیب داده های نشان گرهای RAPD و SSR، 20 ژنوتیپ مورد مطالعه را در 5 گروه قرار داد، گروه ها به ترتیب شامل 2، 7، 5، 4 و 2 ژنوتیپ بود. تجزیه تابع تشخیص به روش خطی فیشر نشان داد که روش UPGMA ژنوتیپ ها را با دقت 70 درصد جداسازی کرد.
    کلیدواژگان: تنوع ژنتیکی، کلزای زمستانه، نشان گرهای مولکولی، تجزیه خوشه ای، تجزیه تابع تشخیص
  • میترا وندا، محمود خدامباشی، سعدالله هوشمند، بهروز شیران، رضا امیری فهلیانی صفحات 140-147
    به منظور تعیین مهم ترین صفات موثر بر عملکرد دانه در جوامع در حال تفکیک عدس، دو جمعیت F3 حاصل از تلاقی Lc74-1-5-1× L3685(جمعیت اول) و قزوین×L3685 (جمعیت دوم) مورد ارزیابی قرار گرفتند. براساس نتایج رگرسیون گام به گام، در جمعیت اول تعداد دانه در بوته، تعداد غلاف در بوته، وزن صد دانه، تعداد برگ چه و ارتفاع بوته و در جمعیت دوم تعداد دانه در بوته، تعداد غلاف در بوته، وزن صد دانه و قطر دانه مهم ترین صفات در توجیه تنوع موجود در عملکرد دانه بودند. نتایج تجزیه علیت رتبه ای نیز نشان داد که در مرحله اول زنجیره تعداد دانه در بوته، تعداد غلاف در بوته و وزن صد دانه در هر دو جمعیت، تعداد برگچه ها و ارتفاع در جمعیت اول و قطر دانه در جمعیت دوم به طور مستقیم روی عملکرد دانه تاثیرگذار هستند. در مرحله دوم زنجیره، تعداد انشعابات اولیه و روز تا رسیدگی در هر دو جمعیت و ارتفاع بوته در جمعیت دوم با تاثیر مستقیم بر صفاتی همانند تعداد دانه در بوته، تعداد غلاف در بوته و وزن صد دانه به صورت غیرمستقیم روی عملکرد تاثیر داشتند. یکی از دلایل شباهت زیاد ارتباط بین صفات در دو جمعیت احتمالا زمینه ژنتیکی والد مشترک آن ها (لاین L3685) می باشد. هم چنین برمبنای این نتایج در هر دو جمعیت در حال تفرق، صفات تعداد دانه در بوته، تعداد غلاف در بوته، وزن صد دانه تاثیرگذارترین صفات با تاثیر مستقیم بر عملکرد دانه بوده و می توان آن ها را برای بهبود عملکرد دانه مورد استفاده قرار داد.
    کلیدواژگان: تجزیه علیت، عملکرد، اجزاء عملکرد، عدس، جمعیت F3
  • جعفر احمدی، بهروز واعظی، علیرضا پورابوقداره صفحات 149-159
    به منظور تعیین پایداری و بررسی واکنش لاین های پیشرفته خلر در شرایط دیم، 14 لاین در سه ایستگاه تحقیقاتی خرم آباد، کرمانشاه و گچساران در قالب طرح بلوک های کاملا تصادفی با سه تکرار و در سه سال متوالی مورد مطالعه قرار گرفتند. بر اساس نتایج حاصل از تجزیه واریانس مرکب اثرات مربوط به لاین، سال × مکان، لاین × سال، لاین × مکان و اثر سه جانبه
    لاین × سال × مکان معنی دار بود. برای تعیین پایداری عملکرد علوفه، از روش های ابرهارت و راسل، اکووالانس ریک، ضریب رگرسیون فینلی و ویلکینسون، ضریب تغییرات، واریانس پایداری، مجموع رتبه و آماره هم زمان پایداری عملکرد استفاده شد. در روش ابرهارت و راسل لاین های 6، 10، 13 و 2 لاین های پایدار شناخته شدند. لاین های شماره 1، 2، 5، 9، 12 و 14 دارای ضریب رگرسیون معادل یک بودند. در روش شوکلا و اکووالانس ریک کمترین مقادیر واریانس پایداری مربوط به لاین های شماره 6، 7، 1 و 2 بود. در روش فرانسیس و کننبرگ لاین های شماره 1، 5، 9 و 12 پایداری بیشتری داشتند. در روش مجموع رتبه لاین های شماره 1، 9 و 12 و در روش گزینش هم زمان برای عملکرد و پایداری لاین های شماره 3، 9، 5 و 12 از بهترین لاین ها انتخاب شدند. علی رغم وجود تفاوت هایی در نتایج روش های مختلف پایداری، لاین های شماره 1(Sel.515)، 5(Sel.689) و 9(Sel.554) با میانگین عملکرد 70/5459، 19/5669 و 85/5687 کیلوگرم در هکتار لاین های پایدار و سازگار به شرایط دیم شناسایی شدند.
    کلیدواژگان: خلر، تجزیه پایداری، عملکرد علوفه، شرایط دیم
  • امیر آراسته فر، علی ریاحی مدوار، مسعود توحیدفر صفحات 160-165
    ایزوفلاونوییدها، دسته ای از ترکیبات فلاونوییدی هستند که با استفاده از آنزیم ایزوفلاون سنتاز از پیش ماده فلاوانونی در گیاهان لگوم تولید می شوند. مهم ترین ایزوفلاون های موجود در گیاه سویا شامل: جنیستین و دیدزین می باشند که خواص دارویی زیادی دارند. تحقیقات نشان می دهد که مصرف مرتب این ترکیبات خطر ابتلا به سرطان های وابسته به هورمون های جنسی را کاهش داده و کاهش علایم یائسگی، پوکی استخوان، تعدیل کلسترول خون، بهبود بیمای های کرونری قلبی و غیره همگی از مزایای استفاده از این ترکیبات می باشد. در این پژوهش به منظور جداسازی ژن 2- هیدروکسی ایزوفلاوانون سنتاز (IFS) ابتدا RNA کل از سویا جداسازی شده و کتاب خانه cDNA ساخته شد. ژن IFSبا پرایمرهای اختصاصی با مکان های برشی HindIII و XbaI از طریق PCR تکثیر گردید و سپس ژن تکثیر شده با اندازه 1566 جفت بازی پس از خالص سازی از روی ژل در مکان XbaI/HindIII در ناقل بیانی pET28a+ کلون شد. سپس پلاسمید نو ترکیب به استرینXLI-Blue باکتری E. coli منتقل گردید. وجود ژن IFS در پلاسمید های نوترکیب با دو روش PCR و هضم آنزیمی مورد تائید قرار گرفت. در نهایت، حامل مذکور را می توان برای بیان در داخل پروکاریوت یا با سابکلون کردن مجدد برای انتقال ژن به گیاهان مختلف با روش اگروباکتریوم و تفنگ ژنی مورد استفاده قرار داد.
    کلیدواژگان: ترکیبات ایزوفلاونوییدی، جنیستین، کلونینگ، اثرات دارویی، ژن IFS، سویا
  • فاطمه هنرور، حسین صبوری، احمدرضا دادرس صفحات 166-173
    به منظور بررسی تنوع ژنتیکی و تجزیه ارتباط نشان گرهای SSR و صفات مرتبط با تحمل به سرما در برنج، از 22 ژنوتیپ برنج شامل 10 ژنوتیپ بومی و اصلاح شده و 12 ژنوتیپ خارجی و 21 نشان گر SSR استفاده شد. در مجموع 89 آلل در جمعیت مشاهده شد. تعداد آلل در هر جایگاه از 2 تا 7 متغیر بود. بیشترین تعداد آلل در آغازگر RM8231و کمترین تعداد آلل در RM119 رویت گردید. بیشترین مقدار اطلاعات چندشکلی (7486/0) مربوط به آغازگر RM8231 و کمترین مقدار (2573/0) مربوط به آغازگر RM7424 بود. میزان تنوع ژنی، از کمترین مقدار 2777/0 مربوط به آغازگر RM7424 تا بیشترین مقدار 78/0 مربوط به آغازگر RM8231 متغیر بود. جایگاه های ریزماهواره مورد استفاده چند شکلی نسبتا بالایی را نشان دادند و این مطلب بیان کننده آن است که این جایگاه ها قدرت بالایی را در تمایز ژنوتیپ ها نشان دادند. تجزیه رگرسیون گام به گام داده های SSR و داده های فنوتیپی، در مجموع 14 آلل مثبت و آگاهی بخش برای صفات طول ریشه ، طول ساقه و وزن ساقه در هر دو شرایط نرمال و تحت تنش سرما شناسایی نمود. بالاترین ضریب تبیین به طول ریشه با دو آلل RM1337-A و RM5774-C اختصاص داشت. هم چنین هیچ آلل مرتبط با وزن ریشه تحت تنش شناسایی نشد. از نشان گرهای آگاهی بخش شناسایی شده در صورتی که در آزمایشات بعدی به تایید برسند می توان در برنامه های به نژادی استفاده نمود.
    کلیدواژگان: برنج، تنش سرما، ریزماهواره، نشان گر آگاهی بخش
  • سهیلا مرادی، محمدرضا عظیمی، سعید پورداد، حیدر ذوالنوریان صفحات 174-183
    تولید بذر مصنوعی می تواند ابزاری برای استفاده از روش های بیوتکنولوژی در بهبودکیفیت و افزایش میزان تولید آفتابگردان به کار رود. ریز نمونه نوک شاخه جدا شده از شاخه های تکثیر یافته آفتابگردان (هیبرید آذرگل و فرخ) در شرایط درون شیشه ای، در دانه های آلژینات کلسیم کپسوله شدند. بهترین ترکیب ژلی با استفاده از آلژینات سدیم 3% و mM 100 CaCl2.2H2O به دست آمد. حداکثر درصد تبدیل نوک شاخه های کپسوله شده به گیاهچه 4 هفته پس از کشت روی محیط MS فاقد تنظیم کننده های رشد 100% بود. توانایی رشد نوک شاخه های کپسوله شده تحت تاثیر غلظت آلژینات سدیم و حضور یا عدم حضور مواد غذایی MS (عناصر ماکرو و میکرو همراه با ساکارز) و تنظیم کننده های رشد در دانه های آلژینات سدیم قرار گرفت. گیاهچه هایی که ساقه و ریشه آن ها به خوبی توسعه پیدا کرده بود به گلدان های حاوی مخلوط کوکوپیت، پرلیت و پیت ماس (1:1:1) اتوکلاو شده منتقل شدند. کپسوله کردن ریزنمونه های رویشی در دانه های آلژینات کلسیم می تواند جایگزین استفاده از جنین های سوماتیکی برای تولید بذرهای مصنوعی شود.
    کلیدواژگان: آفتابگردان، بذرهای مصنوعی، دانه های آلژینات، کپسوله کردن، نوک شاخه
  • سمانه الیاسی، وحید ملاصادقی، شاپور عبدالهی صفحات 184-191
    برنج یک محصول دآن های مهم در سراسر جهان است که غذای اصلی و مهم ترین منبع تامین پروتئین و کالری مردم جهان می باشد. تجزیه هم بستگی صفات مختلف و اجزاء عملکرد با عملکرد دانه، موضوع بسیار مهمی در برنامه های انتخاب و اصلاح ژنوتیپ ها می باشد، این آزمایش با استفاده از 24 ژنوتیپ بومی و اصلاح شده برنج شمال کشور در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار اجرا گردید. عملکرد دانه با صفات تعداد پنجه کل، تعداد پنجه بارور، تعداد روز تا 50 درصد گلدهی، تعداد دانه کل، تعداد دانه پر، تعداد دانه پوک، طول دانه خام، درصد آمیلوز و درجه حرارت ژلاتینی شدن هم بستگی مثبت و معنی دار و با میزان خروج خوشه از غلاف و طویل شدن دانه رابطه منفی و معنی دار داشت. تجزیه ضرایب مسیر عملکرد دانه و اجزای آن نشان داد که بیشترین اثر مستقیم مثبت را وزن بوته (746/0 +) بر عملکرد دانه داشت. نتایج این بررسی حاکی از آن است که صفاتی مانند وزن بوته، تعداد دانه پر و طول دانه را می توان به عنوان معیارهایی برای انتخاب در برای بهبود عملکرد دانه در برنج معرفی نمود.
    کلیدواژگان: برنج بومی و اصلاح شده، ضرایب مسیر، رگرسیون گام به گام، هم بستگی صفات
  • محمدرضا نقوی، محمد مقدم، محمود تورچی، محمدرضا شکیبا صفحات 192-207
    به منظور ارزیابی ارقام گندم بهاره از نظر تحمل به تنش خشکی با استفاده از شاخص های مقاومت به تنش، دو آزمایش جداگانه بصورت کرت های خرد شده در قالب طرح پایه بلوک های کامل تصادفی با چهار تکرار در دو سال انجام شد. این پژوهش در دو شرایط آبیاری کامل (شاهد) و تنش خشکی اعمال شده قبل و بعد از مرحله آبستنی است که در مزرعه پژوهشی دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز اجرا گردید. بر اساس عملکرد در شرایط بدون تنش (YP) و تنش (YS)، شاخص های کمی مقاومت به خشکی از قبیل: شاخص تحمل (TOL)، میانگین بهره وری (MP)، میانگین هندسی بهره وری (GMP)، شاخص تحمل تنش (STI)، شاخص تحمل تنش غیرزیستی (ATI)، شاخص حساسیت به تنش (SSI)، شاخص عملکرد (YI)، شاخص مقاومت به تنش خشکی (DI)، شاخص پایداری عملکرد (YSI)، میانگین هارمونیک (HM) و شاخص تحمل تنش تغییریافته (MSTI) (K1STI و K2STI) محاسبه شدند. تحلیل هم بستگی عملکرد در محیط تنش و بدون تنش با شاخص های مقاومت به خشکی نشان داد که MP، GMP، STI و HM مناسب ترین شاخص ها برای انتخاب ارقام گندم بهاره در هر دو آزمایش می باشند. با توجه به این شاخص ها و عملکرد بالا در دو محیط تنش و بدون تنش و با استفاده از نمودارهای سه بعدی، متحمل ترین ارقام کویر، نیک نژاد، مغان 3، دریا و مرودشت در آزمایش تنش بعد از آبستنی و ارقام کویر، نیک نژاد، دریا و مغان 3 در آزمایش تنش قبل از آبستنی شناخته شدند. در حالی که حساس ترین آن ها ارقام بهار، سیوند، پارس و بم در تنش بعد از آبستنی و بهار و پیشتاز در تنش قبل از آبستنی تشخیص داده شدند. نمودار چند متغیره بای پلات نیز نشان داد که ارقام مذکور در مجاورت بردارهای مربوط به بهترین شاخص های مقاومت به خشکی یعنی MP، GMP، STI و HM قرار دارند. هم چنین توزیع ارقام در فضای بای پلات وجود تنوع ژنتیکی ارقام نسبت به تنش خشکی را نشان داد. تجزیه خوشه اینیز موید نتایج مذکور بود.
    کلیدواژگان: تنش خشکی، گندم، آبستنی، شاخص های مقاومت، بای پلات، تجزیه خوشه ای
  • لیلا آهنگر، ولی الله بابایی زاد، غلامعلی رنجبر، حمید نجفی زرینی، عباس بیابانی صفحات 208-218
    گندم نان یکی از محصولات مهم زراعی در تغذیه جمعیت دنیا می باشد. تولید این محصول همواره با چالش های متعددی روبه رو بوده است. از جمله بیماری سفیدک سطحی در گندم که از راه عامل Blumeria graminis f.sp. tritici (Bgt ) ایجاد می گردد، یکی از بیماری های مهم گندم به شمار می رود. روش های مختلفی برای کنترل این بیماری وجود دارد ولی کاربرد القا کننده ها از جمله اسید سالیسیلیک (SA) که می توانند مقاومت را به صورت سیستمیک در گیاهان القا نمایند، نیز از اهمیت خاصی برخوردار است. در این تحقیق به منظور بررسی توانایی SA در القای مقاومت در گندم در مقابل بیماری سفیدک سطحی، رقم فلات از حساس ترین ژنوتیپ به Bgt، انتخاب شده و پس از تیمار به همراه گیاهان شاهد در معرض قارچ Bgt قرار گرفت. سپس الگوی تظاهر ژن های مرتبط با بیماری زایی PR1، PR2،PR3 و PR5 با استفاده از تکنیک Real Time PCR در پنج بازه زمانی و سه تکرار مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد که در هر دو گروه از گیاهان تیمار شده با SA و شاهد، روند تظاهر تمام ژن های مورد بررسی قبل و پس از اعمال آلودگی به صورت افزایشی بوده و حداکثر بیان آن ها تا 24 ساعت بعد از زمان آلودگی مشاهده شد. روند افزایشی در گیاهان شاهد تدریجی بود، درحالی که در گیاهان تیمار شده القای زودهنگام و بالای ژن های دفاعی در ساعات اولیه بعد از آلودگی با Bgt، به طور معنی داری نسبت به گیاهان شاهد قابل توجه بود. این نتیجه نشان داد که SA با القای مقاومت سیستمیک سبب بیان زود هنگام و سریع در گیاه گندم شد و با افزایش بیان ژن های دفاعی سبب القای مقاومت در گیاه گردید. در هر دو گروه از گیاهان آزمایشی، 48 ساعت بعد از آلودگی، روند کاهشی در بیان ژن های مورد مطالعه مشاهده شد که می تواند به دلیل جلوگیری از تظاهر موثر این ژن ها به دنبال تشکیل مکینه باشد. در نتیجه، این مطالعه مشخص شد که القا کننده SA با بیان بالای ژن های دفاعی در رقم حساس و کاهش تعداد کلنی رشد یافته قارچ Bgt در واحد سطح می توانند از کاندیدهای ایجاد مقاومت در رقم حساس به بیماری Bgt باشد.
    کلیدواژگان: گندم، اسید سالسیلیک، بیان ژن، القای مقاومت
  • آزاده محسنی، قربانعلی نعمت زاده، علی دهستانی کلاگر، بهزاد شاهین کلیبر، الهام سلیمانی صفحات 219-230
    شوری خاک یکی از مهم ترین عوامل غیرزنده ، با برهم زدن شرایط مطلوب است که سبب بروز اختلالات متابولیسمی در سلول های گیاهی، از جمله افزایش تولید انواع گونه های اکسیژن فعال (ROS) می گردد .مونودهیدروآسکوربات ردوکتاز (MDHAR) یکی از آنزیم های کلیدی در مسیر گلوتاتیون-آسکوربات است که نقش احیاکنندگی رادیکال های مونودهیدروآسکوربات را بر عهده دارد. در تحقیق حاضر آنزیم مونودهیدرو آسکوربات ردوکتاز، از گیاه هالوفیت آلوروپوس لیتورالیس (Aeluropus littoralis) شناسایی، جداسازی و هم سانه سازی گردید و به گیاه توتون انتقال داده شد. برای این منظور با توجه به اطلاعات در دسترس در پایگاه NCBI، پرایمرهای مناسب طراحی و با روش RT-PCR توالی ژنی مذکور تکثیر و به منظور توالی یابی در وکتور pTZ57R/T درون باکتری ای.کلای (DH5α) هم سانه سازی شد. سپس به منظور انتقال به گیاه توتون، با آنزیم pfu دی. ان. آ. پلیمراز تکثیر گردید. پس از الحاق پروموتر و ترمیناتور 35S به ناقل بیانی pGreen0029، توالی ژنی MDHAR نیز به این ناقل وارد شد و سازه ی نوترکیب به سلول های اگروباکتریوم نژاد LBA4404 ترانسفورم شد و برای تراریخت سازی توتون به روش دیسک برگی مورد استفاده قرار گرفت. از گیاهان باززایی شده در محیط انتخابی حاوی آنتی بیوتیک کانامایسین استخراج DNA و سپس RNA صورت گرفت و آزمون های PCR و RT-PCR انجام شد. آزمون PCR با DNA گیاهان انتخابی نشان داد توالی ژنی MDHAR به سلول های گیاهان تراریخت وارد شده و بیان مستمر این ژن نیز توسط آزمون RT-PCR تایید شد. بررسی های بیوانفورماتیکی روی ژن نشان داد که ژن MDHAR شامل 1436 جفت باز و فاقد نواحی اینترونی است. مقایسه ی توالی به دست آمده با توالی های سایر MDHAR های گیاهی ثبت شده در بانک ژن، بیانگر شباهت بالای این ژن با سایر MDHR های جدا شده از گیاهان خانواده ی گندمیان بوده که با MDHAR سورگم (Sorghum bicolor)، بیشترین شباهت را داشت. آنالیز ساختار پروتئینی، بین سلولی بودن و نواحی موتیف pyr-redoxin و SDR را اثبات کرده و نیز بررسی ساختار ثانویه، نشان دهنده ی 3/78 درصد ساختار مارپیچ آلفا، 1/41 درصد ساختار چین خورده ی بتا و 6/13 درصد ساختار دور بتا یا دور معکوس بود.
    کلیدواژگان: گونه های اکسیژن فعال، مونودهیدروآسکوربات ردوکتاز (MDHAR)، آلوروپوس لیتورالیس، ناقل pGreen0029، توتون، تراریخت
  • سینا قنبری، سید کمال کاظمی تبار صفحات 231-237
    کنجد (Sesamum indicum L.) یکی از گیاهان قدیمی، قرن هاست که به دلیل دارا بودن آنتی اکسیدان های طبیعی و خواص دارویی فراوان در طب سنتی مورد استفاده قرار می گیرد. بذرهای ارقام کنجد از ارزش غذایی زیادی برخوردار بوده و ژنوتیپ های مختلف پاسخ های متنوع به کشت جوانه انتهایی نشان می دهند. در این آزمایش میزان کال زایی و باززایی رقم ناز تک شاخه در محیط کشت MS با ترکیبات هورمونی متفاوت و با استفاده از یک آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار بررسی شد. به منظور کال زایی، هورمون 2،4-Dدر 3 سطح و NAA در 4 سطح اکسین استفاده گردید. در این مطالعه درصد، وزن تر و قطر کالوس در ترکیبات هورمونی مختلف مورد ارزیابی قرار گرفتند. بررسی ها نشان داد بالاترین درصد کالوس مربوط به هورمون 4/0 میلی گرم بر لیتر 2،4-D بود. از لحاظ وزن تر کالوس، بیشترین مقدار مربوط به ترکیب هورمونی 2/0 میلی گرم بر لیتر 2،4-D به همراه 16/0 میلی گرم بر لیتر NAA بود. هم چنین از لحاظ قطر هم بیشترین مقدار مربوط به ترکیب هورمونی 2/0 میلی گرم بر لیتر 2،4-D به همراه 12/0 میلی گرم بر لیتر NAA می باشد. بر اساس نتایج به دست آمده هورمون کاینتین (kin) تاثیر بسزایی در افزایش درصد باززایی داشت به طوریکه بهترین پاسخ مربوط به ترکیب هورمونی 2 میلی گرم بر لیتر کینتین به همراه 4/0 میلی گرم بر لیتر NAA بود.
    کلیدواژگان: جوانه انتهایی، قطرکالوس، کال زایی، کنجد
  • زهرا خدارحم پور، آسیه سلطانی صفحات 245-238
    این تحقیق به منظور بررسی واکنش سورگوم علوفه ای به شرایط تنش خشکی است که در سال 1392 به صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار در آزمایشگاه تکنولوژی بذر دانشگاه آزاد اسلامی واحد شوشتر اجرا گردید. فاکتور اول شامل 15 لاین امید بخش سورگوم علوفه ای و فاکتور دوم تنش خشکی با پلی اتیلن گلایکول 6000 در 5 سطح (صفر، 3-، 6-، 9- و 12- بار) بود. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که همه صفات اندازه گیری شده برای فاکتور لاین، تنش و اثر متقابل لاین در تنش معنی دار شدند. صفات درصد جوانه زنی (03/57 درصد)، طول ریشه چه (86/75 درصد)، طول ساقه چه (51/80 درصد)، شاخص بنیه بذر (90/86 درصد) و وزن تر گیاهچه (68/46 درصد) با کاهش در پتانسیل اسمزی (12- بار) نسبت به شاهد کاهش نشان دادند. این در حالی است که برای صفات مذکور بیشترین مقدار در سطح شاهد مشاهده گردید. صفت متوسط زمان جوانه زنی (62/76 درصد) با کاهش در پتانسیل اسمزی (12- بار) نسبت به شاهد افزایش نشان داد. با توجه به رتبه بندی لاین ها بر اساس صفات مورد مطالعه، لاین های KFS9 و KFS10 که لاین های متحمل به خشکی محسوب می شوند بهترین امتیاز را به خود اختصاص دادند و لاین KFS1 در پایین ترین رتبه از نظر تحمل به خشکی قرار گرفت.
    کلیدواژگان: تنش خشکی، تجزیه کلاستر، رتبه بندی، رشد گیاهچه، سورگوم علوفه ای
|
  • Bahareh Koshkholgh, Nad Ali Babaeian Jelodar, Nad Ali Bagheri Pages 1-7
    Hybrid technology is very successful in increasing rice yield. Genetic map of fertility restorer genes using STS markers linked to fertility gene in F2 population from parental plants (IR58025A) and Amol-2 in rice was studied. Present work was conducted in biotechnology laboratory of Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University in 2010. In current study 20 SSR markers and two STS marker were used. RG140, rm49, rm243, rm23, rm302, rm580, RM244, RM311, RM171 and RM228 showed polymorphism, while, RM128, RM104, RM258, RM84, RM269, RM3510, RM271, RM294, s10019 did not showed polymorphism. RG140, rm490, rm243 and rm23 by using Join Map Software have been grouped in one linkage group and rm244, rm311 in another group The fertility gene was mapped between RG140 and RM490 with 1 cM distance to RG140 and the distance of fertility gene to RM490 was obtained 15 cM and the other gene (Rf4) was mapped between RM244, RM311 with 7 cM distance to RM244.
    Keywords: Fertility Restorer Genes, Rice, SSR Molecular Markers, STS Molecular Markers
  • Elahe Ghafari, Abazar Rajabi, Ali Izadi Darbandi, Faranak Rozbeh, Reza Amiri Pages 8-16
    This study was conducted to evaluate the drought tolerance of new sugar beet monogerm hybrids. In order to select promising drought tolerant hybrids, two separate field experiments were conducted based on a randomized complete block design (RCBD) with four replications on 25 genotypes of sugar beet (23 new monogerm hybrids and two tolerant and normal controls) at Motahari Research Station, Kamal Shahr, Karaj, in 2012. Irrigation was done routinely up to the thinning and weeding stage. Subsequent irrigations were done after 90 mm and 200 mm evaporation from the class A evaporation pan in non-stress and stress conditions, respectively. The measured traits included root yield, sugar content, sugar yield, sodium content, potassium content, alpha-amino nitrogen content, alkalinity, molasses sugar, white sugar yield and extraction coefficient of sugar. Analysis of variance showed that there was a significant difference between genotypes for all of the traits under drought stress. According to the results of the stepwise regression analysis, more than 99 percent of white sugar yield variation was explained by root yield, sugar content, sodium content and potassium content in drought stress conditions. Also, according to the results of the cluster analysis, the genotypes were classified in four groups under drought stress condition among which the first group including the genotypes 25, 20 and 3 were identified as superior group in terms of yield and quality. Finally, the hybrids 20, 3, 8, 18, 7, 13 and 19, which were superior in terms of stress tolerance index (STI) and also in terms of yield traits in stress condition, were introduced as the most drought tolerant hybrids.
    Keywords: Cluster analysis, Drought tolerance, Stress, Sugar beet, STI
  • Parviz Heidari, Hamid Najafi Zarrini Pages 17-23
    Transcription factors (TFs) are master regulators that control gene clusters Plant bZIP (basic region/leucine zipper) transcription factors play crucial roles in biological processes. The Tomato genome sequence contains 73 genes of bZIP transcription factors. The bZIPs in tomato have never been classified. In this study, 73 genes of bZIP transcription factors were classified in 11 groups by their DNA-binding domains, conserved motifs and phylogeny results. Some bZIP proteins were not classified into any group. The cold-sensitive tomato cultivar (S. lycopersicon cv. Moneymaker) and cold-tolerant of the wild tomato species (S. habrochaites, LA1777) were compared for analyzing gene expression of three slbZIP genes (Solyc06g074320, Solyc01g109880 and Solyc10g085210) in root under sub-optimal temperature (15⁰C) and normal temperature (23⁰C). Our results show that Solyc06g074320gene was induced less than Solyc01g109880 and Solyc10g085210 genes under sub-optimal temperature in tomato root. The results of this work will be for understanding bZIP relationships and important starting point for functional analysis.
    Keywords: Classification, Gene expression, Low temperature, Tomato, Transcription factor
  • Mohsen Niazian, Masoumeh Nomani, Seyyed Ahmad Sadat Noori Pages 24-41
    Salinity of water and soil resources is one of the most important problems of farming especially in arid and semi arid regions. Gradual soil salinity is an important issue in many regions of the world especially in Iran. Salinity is lead to reducing the growth and yield of crop productions. Plant breeders search for an appropriate breeding method to produce salt tolerance plants due to major problems that soil salinity causes for production. Selection of an appropriate breeding method is depends on breadth of information about genetical controller systems in desired trait. Identifying gens that cause resistance or tolerance and determining the effects of these gens during salinity stress is very important. There are several biometric methods that plant breeders used to investigate the genetics of plants. The most common methods (designs) used in plant breeding experiments are North Carolina, generation mean analysis, triple test cross method, diallel cross method and line × tester analysis. In this study a review has been made to investigate the genetics of salinity tolerance in different crops. Moreover, the results of these analyses were reviewed according to their applied aspects.
    Keywords: Diallel analysis_Line × tester analysis_Generation mean analysis_North Carolinadesigns_Tolerance to salinity_Triple test cross
  • Roghayeh Ziaeifard, Reza Darvishzadeh, Iraj Bernousi Pages 42-54
    Confectionery sunflower (Helianthus annuus L.) is one of the valuable crops which less is known about its variability. Fifty sunflower populations have been gathered from different regions of Iran and evaluated for agro-morphological traits in completely randomized design with 10 repetitions under pot conditions. The twenty traits including days from planting to flowering¡ days from planting to physiological maturity¡ number of leaves¡ leaf length¡ petiole length¡ leaf width¡ plant height¡ stem diameter¡ head diameter¡ shoot dried weight¡ head dried weight¡ aerial part dried weight¡ harvest index¡ 100-seed weight¡ single seed weight¡ dehulled kernel weight¡ dehulled kernel weight to whole kernel¡ seed length¡ seed width¡ and seed dried weight per plant were evaluated. Analysis of variance showed that there is a meaningful difference between all traits except for single seed weight and stem diameter. The highest positive correlation (0.95) was observed between single seed weight and dehulled kernel weight and the highest negative one (-0.61) was observed between number of leaves and harvest index. Principal component analysis decreased the studied variables to six components with the cumulative variance of 81%. Cluster analysis with Ward method classified them into four different groups. The maximum distance was observed between genotypes of groups 1 and 4 as well as 3 and 4. The comparison of trait means in groups resulted from cluster analysis by Tukey’s test demonstrated that the populations in the first group have the maximum values for most of the studied traits and populations in the fourth group have the minimum values and therefore they can be used for choosing appropriate parents in crossing programs.
    Keywords: Confectionery Sunflower, Morphological Traits, Multivariable Analysis
  • Mohammad Mahdi Majidi, Mohsen Jafarzadeh Ghahdarijani, Fatemeh Rashidi Pages 55-64
    This research was conducted to investigate the relationship between different traits¡ detecting factors affecting this relationship and to identify components of seed yield in canola under drought and normal conditions. Twenty eight canola cultivars were evaluated for morphological¡ agronomic and physiological traits under water stress and normal irrigation according to a randomized block design at Isfahan University of Technology research farm during 2008-09. Results showed that proline content had significant correlation (0.42) with seed yield under drought stress and possibly can be used as an indirect selection index for drought tolerance. In non-stress condition seed yield had significantly positive correlation with traits number of pods per plant¡ number of seeds per pod¡ number of pods per plant¡ number of pods per unit area while in stress condition no correlation was found between yield and number of pods per plant. Relative water content (RWC) was positively correlated with seed yield in both moisture environments. Stepwise regression revealed that number of seed per pod¡ number of pod per unit area and 1000-seed weight had the greatest contribution in justifying seed yield under non-stress condition. Under drought condition¡ 1000- seed weight¡ number of pods per plant¡ number of seed per pod and days to heading had the greatest contribution. Cluster analysis based on all measured traits under non-stress and stress conditions divided cultivars into three groups. Cultivars which had the most genetic distance could be used as an appropriate candidate for breeding programs to improve and produce new cultivars with higher drought tolerance.
    Keywords: Brassica, Cluster Analysis, Drought Stress, Traits Relationships
  • Seyyed Hadi Madani, Bahman Hosseini, Esmail Dehghan, Esmail Rezaei Chiyaneh Pages 66-76
    Henbane lattice (Hyoscyamus reticulatus L.)¡ is one of the most important medicinal herbs of the solanaceae family which due to having Tropane alkaloids¡ frequently used in medicinal industry. Medicinal plant Regeneration¡ proliferation and In vitro ploidy induction are one of the interesting issues in biotechnology and plant tissue culture. This study was arranged as a completely randomized factorial design with Two Factors¡ BAP in three levels (0¡ 4.4¡ 8.8 µM) and IAA in three levels (0¡ 1.1¡ 2.2 µM) with three replications. Then¡ In vitro polyploidy induction in regenerated plants was surveyed by 5 different concentrations of colchicine at (0.00¡ 0.05¡ 0.1and 0.2 %) at various exposure times (24¡ 48 and 72 h). in order to determining plant ploidy level¡ microscopic¡ flow cytometry and chromosome counting were performed. The results showed that after six months; the best results (13.13 plantlet in each explants) were obtained in 8.8 µM BAP combined with 2.2 µM IAA. Flow cytometry study results showed that highest polyploid plants (72%) were obtained in 0.1% colchicine with 48 h exposure times. Polyploidy induction was associated with significant changes in plant characteristics. The chromosome number of diploid plants was 2n = 2x = 34 and in tetraploid plants was 2n= 4x =68. Therefore¡ can say that colchicine effectively induce polyploidy in the plant.
    Keywords: Colchicine, Flow Cytometry, Hyoscyamus reticulatus L., In vitro, Tetraploidy
  • Ali Reza Askary Kelestanie, Abuzar Asadi, Reza Gholi Mirfakhraii, Ali Reza Abasi Pages 77-86
    Plants are usually exposed to a range of environmental stresses. These stresses have undesirable effects on survival create growth, quantity and quality of agriculture products. Chilling stress is one of them that can damage cereals at the reproductive stage. The aim of present study was investigation of chilling effects on physiological traits, plant pigments (total, a and b chlorophyll and Carotenoid), proline content and ion leakage at reproductive stage under artificial conditions. To reach to this aim na experiment with 20 bread wheat cultivars with four levels of chilling stress ( (control), , 0, -2 Celsius) using factorial arrangement based on a completely randomized design was implemented. Results of variance analysis showed that cold levels, cultivars and effects of interaction signification at the 1% level. Comparison of means effects of interaction showed that the tolerant cultivars have little cell membrane leakage and more plant pigments and proline content at different levels of artificial chilling stress. Oroom and Aflak were known as the most tolerant cultivars and Line A and Mv17 as the most susceptible cultivars According to these criteria. Totally, this research showed that ion leakage, plant pigments and proline content can suitable traits for assessment of chilling stress.
    Keywords: Membrane Stability, Plant Pigments, Proline, Spring Cold Stress
  • Amir Abbas Taghizadeh, Behzad Sorkhilalehloo, Shahram Nakhjavan Pages 87-95
    In this study, twenty barley lines and cultivars were studied using randomized complete block design with three replications in eight cold regions of Iran, including Arak, Ardebil, Hamedan, Jolge rokh, Karaj, Mashhad, Tabriz and Miandoab for two cropping seasons during 2010-2012. Simple and combined analyses of variance were performed over the data collected from different regions. The genotype × environment effect found to be significant; hence, the homogeneity of error variance of different sites was tested by Bartlett's test. Maximum yield were belong to the lines EC86-14 and EC88-08 genotypes. In this study, two multivariate statistical methods i.e. AMMI and GGEBiplot were applied to investigate the stability of genotypes. Considering the significance of the first component of the Model 1 biplot (AMMI_1), the line numbers G14 and G4 showed the highest levels of stability and performance among the genotypes studied. Study of the second Biplot model analyzed using AMMI (AMMI_2) showed that the genotypes G1, G3, and G10 had higher general stability whereas specific adaptation was observed for the genotype G8 and G2 in the location E7 (Tabriz) and genotypes G16, G5 and G18, in the location E6 (Mashhad). Biplot polygon obtained using GGEBiplot analysis revealed that each of the environments E1 (Arak), E5 (Karaj) and E7 (Tabriz) and the environment E2 (Ardebil) and E4 (Jolge rokh) could be considered as and mega environment. Miandoab was the closest site studied nearby the ideal environment. In the genotypes G19 and G7 genotypes with the lowest distance from the stability line, have been identified to have high levels of stability.
    Keywords: AMMI, Barley, Cold Climate, GGEBiplot, Multivariate Statistical Methods
  • Khadije Mokhtarifar, Roohollah Abdolshahi, Shahram Pour Seyyedy Pages 96-103
    Genotype by environment interaction creates intricacy in yield prediction and is a challenge in agronomy and plant breeding. In order to assess yield stability of eight bread wheat genotypes in eight environments (four years under normal and drought stress conditions)¡ eight randomized complete block design with three replications were conducted out in Kerman. Results analyzed as a combined design. Environment¡ genotypes and genotype by environment interaction were highly significant. Significant interaction pointed out different yield stability of evaluated cultivars. Stability was evaluated using environmental variance¡ coefficient of variation¡ Wricke''s ecovalence¡ Shukla''s stability variance¡ regression slope¡ deviation from regression slope¡ Additive Main effects and Multiplicative Interaction (AMMI) and AMMI Stability Value (ASV). Azar 2 and Kavir cultivars with high ranks in univariate stability parameters and the lowest ASV considered as the most stable genotypes. Shiraz was the most unstable cultivar in all univariate and multivariate methods. Considering mean over four years¡ Mahdavi and Shiraz had the highest yield performance in drought stress and normal conditions¡ respectively.
    Keywords: AMMI stability Value, Biplot, Drought Stress, Specific Adaptation
  • Mohammad Javad Babaie Zarch, Sohrab Mahmoodi, Seyyed Vahid Eslami Pages 104-113
    Using the genetic diversity of crop cultivars to improve crop resistance against various biotic and abiotic stresses is effective way to develop sustainable agriculture. Therefore¡ aimed to investigate the effect of cultivar type as well as introduce the most important traits related to competitive ability of sunflower cultivars against tumble pigweed¡ a factorial experiment with three replications was at the agricultural research station¡ University of Birjand during 2012. Experimental treatment included six cultivars of oily sunflower (Azargol¡ Syrna¡ Farukh¡ Jame Isfahan¡ Progress and Euroflor) and two different densities of tumble pigweed (zero and 15 plant/m2). ANOVA results showed that there was a remarkable genetical diversity among studied cultivars and significant reductions in studied traits values observed where tumble pigweed was present. Moreover¡ there were significant positive correlations between traits such as leaf area index¡ plant height¡ the rate of leaf area and height development¡ relative growth rate¡ seed yield¡ etc. with the tolerance index. Factor analysis also identified 5 factor groups which justified 79% of the variations. Overall¡ Jame Isfahan showed the greatest competitive ability against tumble pigweed compared with other studied cultivars.
    Keywords: Competitive Ability, Jame Isfahan, Leaf Area Index, Sustainable Agriculture, Tolerance Index
  • Sahar Kalateh Jari, Khodadad Mostafavi, Alireza Nabipour Pages 114-122
    In order to study the yield stability¡ 10 open pollinating (OP) sunflower cultivars were evaluated in 6 locations¡ including Qom¡ Gonbad¡ Esfahan¡ Eslam abad¡ Karaj and Shahrood in 2012. At each location¡ experimental design was a randomized complete block with four replications. The homogeneity of error variances was tested using Bartlett test and the results showed that the variances were homogeneous and can be combined for the analysis of data. Analysis of variance showed significant differences among genotypes¡ there is a one percent probability level. Analysis of variance showed that genotype × environment interaction was significant at the one percent level. This indicates that different genotypes have different performance. Environment effect was a significant at the one percent level and accounted the highest level of the total sum of squares. Based on the coefficient of variance and environmental variance methods¡ R453¡ Berezance¡ Favorit and Zaria cultivars were considered sustainable while also showed good performances. Shukla’s variance analysis showed that¡ cultivars Favorit¡ R453 and Zaria had above average performance and were the most stable genotypes. On the other hand¡ Bulg3¡ Bulg5 and Sor cultivars were low stabilities through this method. According to Wricke’s echovalance¡ R453¡ Record¡ Favorit and Zaria had lowest ranks respectively all high performing genotypes except Record showed good stability the results of Tai analysis; Zaria and Record had moderate stability.
    Keywords: Adaptability, Regression, Stability, Sunflower
  • Peyman Norouzi, Mojdeh Kakuei Nezhad, Seyyed Bagher Mahmoudi, Saeed Darabi Pages 123-130
    The aim of the present study was to determine the relationship between a repulsion molecular marker with resistance to rhizomania in infested field condition and virus concentration in sugar beet root (ELISA absorbance values). For this purpose¡ the genotypes were planted in infested area of Shiraz in the randomized block design with four replications. At the end of the season¡ the roots were harvested and root disease scores were assigned for each plot and also for three single roots per plot for 16 selected genotypes. Also¡ leaf and root samples were taken from the plants and then in laboratory¡ root samples were extracted and tested by ELISA method and DNA extraction was done on leaf samples for molecular analysis. In next step¡ primer related to a repulsion marker was tested on single plants DNAs by RAPD-PCR method and scored according to presence and absence of marker band. Then¡ analysis of variance¡ genotypes grouping and cluster analysis were done for field resistance and ELISA data. The genotypes were classified into some groups based on ELISA absorbance values and root severity index in the field and also based on cluster analysis were classified into four groups: resistant¡ semi resistant¡ semi susceptible and very susceptible. Then¡ the relationship between the results of the marker¡ ELISA and severity of root infection in the field were investigated as pairwise comparison. The results showed that agreements between the marker and ELISA¡ the marker and field resistance and ELISA and field resistance were 85¡ 86 and 80 percent respectively. In totally¡ molecular marker¡ ELISA and field data confirmed each other.
    Keywords: APD, Repulsion Marker, Resistance, Rhizomania, Sugar Beet
  • Hassan Hedayati Marzoni, Habib Alah Samiezadeh Lahiji Pages 131-139
    The eight SSR′s and 15 RAPD′s primers were used to investigate of genetic diversity and relationship between 20 winter rapeseed genotype. Totally 164 bands were detected from Which 154 were polymorphic. The RAPD primers namely Oligo-670 with 16 bands showed the highest number of detected bands. The mount of Nei′s¡ Shanon and PIC index for Na12-B02¡ Ni4-B03¡ OL10-G04¡ Oligo-543 and Oligo-670 indicated that theses SSR and RAPD markers could be used to assessment of genetic variation. The result of cluster analysis using UPGMA algorithms clustered 20 studied genotype in 5 distinct groups with 2¡ 7¡ 5¡ 4 and 2 genotype in respected group. Discriminant function analysis using the Fisher′s linear method showed that the UPGMA method separated the genotypes with 70 percent accuracy.
    Keywords: Genetic diversity, Winter Rapeseed, Molecular Markers, Cluster Analysis, Discriminant Analysis
  • Mitra Vanda, Mahmoud Khodambashi, Saadollah Houshmand, Behrouz Shiran, Reza Amiri Fahliani Pages 140-147
    To study determination of the most traits affecting grain yield in segregation populations of lentil¡ two F3 populations derived from crosses Lc74-1-5-1×L3685 (first population) and Lc74-1-5-1×Qazvin (second population) were evaluated. According to the results of stepwise regression number of seeds per plant¡ number of pods per plant¡ 100- seed weight¡ plant height and number of leaflets leaflets (in the first population) and number of seeds per plant¡ number of pods per plant¡ 100-seed weight and seed diameter (in the second population) were the most important traits for explaining the variation in yield. Sequential path coefficient analysis showed that in the first stage of the chain¡ number of seeds per plant¡ number of pods per plant and 100-seed weight in both populations¡ number of leaflet and plant height in the first population and seed diameter in the second population had directly influence on seed yield. In the second stage of the chain¡ the number of primary branches and days to maturity in both populations and plant height in the second population with direct effects on traits such as seed number per plant¡ number of pods per plant and 100-seed weight were indirectly effective on yield. One reason for the high similarity of the relationship between traits in the two populations is probably genetically background of their common parent (L3685 Line). Therefore¡ based on these results¡ number of seed per plant¡ number of pods per plant and 100-seed weight could be introduced as the most important traits affecting the grain yield of both two populations and could be considered for improving grain yield.
    Keywords: F3 Population, Lentil, Path Analysis, Yield, Yield Components
  • Jafar Ahmadi, Behroz Vaezi, Alireza Pour, Aboughadareh Pages 149-159
    In order to evaluate the stability and response of advanced lines of grass pea under rainfed conditions¡ fourteen lines were studied in a randomized complete block design with three replications at three research stations located in Khoram Abad¡ Kermanshah and Gachsaran during 2005-2008. Based on combined ANOVA analysis the effects of line¡ year × location¡ line × location and line × year × location were significant. Forage yield stability has determined by some parameters including Eberhart & Russell¡ Wrick’s eco-valance¡ Finlay and Wilkinson¡ coefficient of variance¡ stability variance¡ sum rank and yield stability. Based on Eberhart and Russell parameter the lines 6¡ 10¡ 13 and 2 were identified as stable lines. The regression coefficient of lines 1¡ 2¡ 5¡ 9. 12 and 14 were equivalent b = 1. Based on Wrick’s eco-valance and stability variance parameters¡ the lowest values were related to lines 6¡ 7¡ 1 and 2. Based on coefficient of variance the lines 1¡ 5¡ 9 and 12 had higher stability. In the terms of sum rank lines 1¡ 9 and 12¡ were selected as desirable lines. Also¡ in yield stability method the lines 3¡ 9¡ 5 and 12 had the most stability. Despite the differences in the results of various stability parameters¡ lines 1 (Sel. 515)¡ 5 (Sel. 689) and 9 (Sel. 554) with averages forage yields of 5459.70¡ 5669.19 and 5687.85 kg/h were identified as stable lines as well as adapted to rainfed conditions.
    Keywords: Grass Pea, Forage Yield, Rain, Fed Conditions, Stability Analysis
  • Amir Arastefar, Ali Riahi, Madvar, Masoud Tohidfar Pages 160-165
    Isoflavonoids are a group of flavonoid compound which produced from flavanon precursors in legums¡ by isoflavone synthase (IFS) enzyme. The most important isoflavonoids finding in soybean are genistein and daidzein that have many medicinal impacts. Investigations have revealed that regularly using these compounds lowered the risk to come down with hormone-related cancers¡ besides menopausal symptoms and reduction in osteoprosis¡ balance in cholesterol bloods level¡ improving in heart-coronary diseases are benefits that are related to using these compounds. In this investigation in order to isolate isoflavone synthase¡ at first total RNA was extracted and cDNA was synthesized¡ subsequently. IFS gene was isolated and subjected to PCR by specific primers which have the HindIII and XbaI at their 5′ ends. Subsequently¡ amplified gene after extracting on agarose gel was cloned in restriction site of XbaI/HnidIII of pET28a. At the last step¡ recombinant plasmids were approved by PCR and enzymatic digestion. Finally¡ the mentioned vector can be used either as an expression vector in prokaryotic hosts or introduced into plants by agrobacterium or gene gun-mediated transformations.
    Keywords: Cloning, Genistein, IFS Gene, Isoflavonoid Compounds, Medicinal Impacts, Soybean
  • Fatemeh Honarvar, Hossein Saoburi, Ahmad Reza Dadras Pages 166-173
    In order to investigate of genetic diversity and association analysis SSR markers and related traits to cold tolerance in rice¡ 22 rice genotypes including 10 landrace and improved and 12 foreign genotypes and 21 SSR markers were used. In total¡ 89 alleles were found. The number of alleles at each locus ranged from 2 to 7. The highest number of alleles was observed in primer RM8231 and minimum number of alleles in primer RM119. The maximum of polymorphic information content (0.7486) was related to RM8231 and the lowest (0.2573) was related to RM7424. The gene diversity rate varied between the lowest value is 0.2777 (RM7424) to the maximum value 0.78 to (RM8231). The used microsatellites revealed relatively high polymorphism and suggest theses loci have high potential in distinction of genotypes. The association analysis based on stepwise regression of SSR data and phenotypic data identified totally 14 positive and informative alleles for length and weight of root and stem under normal and stress condition. The highest coefficient and determination under stress was found for root length with two alleles of RM1337-A and RM5774-C. Also no alleles were detected associated with root weight under stress. The identified informative markers in the present study can be used for breeding projects if confirmed in subsequent experiments.
    Keywords: Cold Stress, Informative Marker, Microsatellite, Rice
  • Soheila Moradi, Mohammad Reza Azimi, Saeid Pourdad, Haidar Zolnorian Pages 174-183
    Synthetic seeds can use as tool for applied biotechnology methods for improve the quality and increase the production of sunflower. Shoot tips excised from in vitro proliferated shoots were encapsulated in calcium alginate beads. The best gel complexation was achieved using 3% sodium alginate and 100 mM CaCl2.2H2O. Maximum percentage response for conversion of encapsulated shoot tips into plantlets was 100% after 4 wk of culture on Murashige and Skoog (MS) medium without plant growth regulators. The regrowth ability of encapsulated shoot tips was affected by the concentration of sodium alginate and the presence or absence of MS nutrients and plant growth regulator in calcium alginate beads. Plantlets with well-developed shoot and roots were transferred to pots containing an autoclaved mixture of cocopeate¡ perlite and peat moss (1:1:1). Encapsulation of vegetative propagules in calcium alginate beads can be used as an alternative to synthetic seeds derived from somatic embryos.
    Keywords: Alginate Beads, Encapsulation, Helianthus annuus, Sunflower, Synthetic Seeds
  • Samaneh Elyasi, Vahid Mollasadeghi, Shapoor Abdollahi Pages 184-191
    Rice is a worldwide important grain crop¡ which is considered as the main food and most important source of providing protein and calories for people in the world. Correlation analysis of different traits and yield components with the grain yield is a very important issue in the selection and breeding programs of genotypes. The experiment was performed in the form of completely randomized blocks design with three replications using 24 native and modified genotypes of Northern rice. Grain yield had a significant positive correlation with the total number of tiller¡ the number of filled seeds¡ days to 50% of flowering¡ the total number of grains¡ fertile seed number¡ hollow seed number¡ raw grain length¡ amylose content and gelatinization temperature. The grain yield had a negative significant relationship with the amount of pods heading and grain elongation. The Path analysis of seed yield and its components showed that the plant weight had respectively the highest direct impact on grain yield ( 0.746). The results of this study indicated that the traits such as plant weight¡ the number of filled seeds and seed length can be introduced as selection criteria for improved grain yield in rice.
    Keywords: Native, Modified Rice, Path Coefficients, Step, by, Step Regression, Traits Correlation
  • Mohammad Reza Naghavi, Mohammad Moghaddam, Mahmoud Toorchi, Mohammad Reza Shakiba Pages 192-207
    For evaluation of spring wheat cultivars using drought resistance indices¡ two separately experiments were done in split plot basis of Random Complete Block Design with four replications. This research was done with complete irrigation (control) and drought stress that start before and after of booting stage in research farm of Agriculture Faculty¡ University of Tabriz. Basis grain yield in irrigation (Yp) and stress condition (Ys)¡ calculated quantitative resistance indices such as: TOL¡ MP¡ GMP¡ STI¡ ATI¡ SSI¡ YI¡ DI¡ YSI¡ HM and MSTI (K1STI and K2STI). Yield correlation analysis showed that the best resistance indices have positive correlation with grain yield under irrigation and drought stress were MP¡ GMP¡ STI and HM for two experiments. According to this resistance indices and high yield in irrigation and drought stress conditions and with using of 3-Dimensional diagrams¡ Kavir¡ Niknejhad¡ Moghan3¡ Darya and Marvdasht for drought stress after booting stage and Kavir¡ Niknejhad¡ Darya and Moghan3 for drought stress before booting stage were the most tolerant cultivars. Whereas¡ the most sensitive cultivars for drought stress after booting stage were Bahar¡ Sivand¡ Pars and Bam and Bahar and Pishtaz were the most sensitive cultivars for drought stress before booting stage. Diagram of multivariate biplot showed that forenamed cultivars were near to vectors of MP¡ GMP¡ STI and HM indices. So¡ distribution of cultivars in biplot-space showed that genetically variation between cultivars. Cluster analysis confirmed those results.
    Keywords: Biplot, Booting, Cluster Analysis, Drought Stress, Resistance Indices, Wheat
  • Leila Ahangar, Valiollah Babaezad, Gholam Ali Ranjbar, Hamid Najafi Zarrini, Abbas Biabani Pages 208-218
    Bread wheat is one of the most important food crops which has main position in nutrition of the world''s population. The production of this crop were always been faced to a variety of challenges. Powdery mildew¡ caused by the biotrophic pathogen Blumeria graminis f.sp tritici (Bgt)¡ known as a destructive disease of wheat worldwide. There are several methods to control the disease¡ but use of inducers as of SA¡ able to induce a systemic resistance in plants are very important. In order to examination the ability of SA for inducing resistance in wheat against Bgt fungus¡ Flat was selected as susceptible cultivar and treated with SA and then exposed to Bgt fungi together with control plants. Then examine the expression rate of PR1¡ PR2¡ PR3 and PR5 genes using Real Time PCR technique in response to Bgt was carried out at 5 time courses and in 3 independent replicates. Results indicated that in both groups of treated and control plants¡ levels of gene expression were increased after infection for all genes. Maximum expression level of genes were observed at 24 hours after infection. This process was observed slowly in control plants but caused early and faster induction of plant defense genes in treated plants early hours after infection rather than control plant. At 48 hours after inoculation¡ transcript levels of induced genes started to dampen in both groups of experimental plants¡ indicating effective suppression of defense associated genes upon haustorium development. Overall¡ results indicated that SA inducer beacause of able to induce resistance in susceptible cultivar through overexpression of resistance genes and reducing number of colonies grown on Bgt fungus per unit area can one of the candidate of induced resistance in susceptible cultivar.
    Keywords: Gene Expression, Induction Resistance, Salicylic Acid, Wheat
  • Azadeh Mohseni, Ghorbanali Nematzadeh, Ali Dehestani Kelagari, Behzad Shahin Kaleybar, Elham Soleimani Pages 219-230
    Salinity as one of the most important stresses disturbs favorable growth conditions of the plants leading to several metabolic disorders such as reactive oxygen species (ROS). Monodehydroascorbate reductase (MDHAR) with FAD (Flavin adenine dinucleotide) co-factor is one of the key enzymes in Glutathione-ascorbate pathway which reduces monodehydroascorbate (MDHA) radicals. In this study MDHAR gene was isolated from Aeluropus littolaris¡ a halophyte plant with¡ characterized and was transferred to tobacco plants after cloning. Gene specific primers were designed using similar sequences in NCBI and the desired sequence was amplified via RT-PCR¡ cloned in pTZ57R/T vector and sequenced. Primary bioinformatics assessments revealed that MDHAR gene consisted of 1436 bp lacking intron sequences. For tobacco transformation¡ cDNA fragment was amplified with Pfu DNA polymerase¡ inserted into pGreen0029 containing 35s promoter and terminator sequences. The recombinant vector was then introduced to LBA4404 agrobacterium cells¡ which were used for tobacco transformation via leaf disc method PCR analysis of the putative transgenic plants¡ indicated successful gene insertion into plant cells and gene transcription was confirmed by RT-PCR. Comparing which MDHAR sequences form other plants in NCBI¡ A. littoralis gene exhibited a high similarity with genes isolated from gramineae family. The highest similarity (89%) was observed for MDHARs from sorghum (Sorghum bicolor). Protein also analysis has proven that this gene is outside cell¡ pyr-redoxin and NAD-binding motif area. Secondary structure showed 78.3% alpha helix¡ 41.1% beta sheet and structure 13.6% B-turn structure or reverse turn.
    Keywords: littolaris, Mono Dehydro Ascorbate Reductase (MDHAR), Pgreen Vector, Reactive Oxygen Spices (ROS), Tobacco, Transgenic
  • Sina Ghanbari, Seyyed Kamal Kazemitabar Pages 231-237
    Sesame (Sesamumindicum L.) as an ancient plant has traditionally used for centuries as a medicinal plant due to its natural antioxidants and plenty of medicinal properties. Seeds from different cultivars of sesame have various nutritional values and different genotypes showing different response to mature shoot buds meristems. In present experiment callus induction and plant regeneration of sesame cultivar (Single Branch Naz) have been considered using different hormonal combinations in a factorial experiment based on completely randomized design with three replicates. In order to evaluate callus induction¡ 2¡4-D in three levels and NAA in four levels were used as auxinsources. In current study¡ percentage¡ fresh weight and diameter of induced callus were compared. Results in different environments showed that the highest percentage of callus was obtained using 0.4 mgl-1 2¡4-D hormone. Also¡ in terms of fresh callus weight maximum result was belong to combination of 0.2 mgl-1 2¡4-D and 0.16 mgl-1NAA hormones. Furthermore¡ in callus diameters the highest amount was allocated to combination 0.2 mgl-1 2¡4-D and 0.12 mgl-1 hormones. However¡ kinetin played a significant role in increasing the percentage of regeneration¡ so that. The best response was belonged to combination 2 mgl-1 Kin and 0.4 mgl-1 NAA hormones.
    Keywords: Apical Meristems, Callus Induction, Callus Diameter, Sesame
  • Zahra Khodarahmpour, Asieh Soltani Pages 245-238
    In order to identification of tolerant lines of sorghum to drought stress, an experiment was conducted at Seed Laboratory, Islamic Azad University, and Shoushtar Branch, Iran in 2013. This investigation was performed as factorial experiment under Completely Randomized Design (CRD) with three replications. First factor had fifteen levels of promising forage sorghum lines and the second factor had five salinity levels (0, -3, -6, -9 and -12 bar) of PEG 6000. Analysis of variance showed significant effects of line, salinity and interaction for all of traits. Results indicated that germination percentage (57.03%), length of radicle (75.86%), length of plumule (80.51%), seed vigour index (86.90%) and fresh weight of seedling (46.68%) were decreased by decrease in osmotic potential (-12 bar) whereas the best performance was obtained from seedlings germinated in disstilled water (control treatment). The mean germination time (76.62%) increased with decrease in the osmotic potential in PEG 6000 solution (-12 bar With attention to lines ranking basis studied traits, lines KFS9 and KFS10 as the tolerant to drought to own specified the best score and line KFS1 had the lowest score to drought tolerance.
    Keywords: Drought Stress, Ranking, Seedling Growth, Sorghum