فهرست مطالب

  • پیاپی 13 (بهار و تابستان 1395)
  • تاریخ انتشار: 1395/07/24
  • تعداد عناوین: 20
|
  • سحر صادقی اشرافی*، حسین وارسته مرادی، سیدمحمود عقیلی، فرشاد کیوان بهجو صفحه 3
    با افزایش جمعیت های انسانی، استفاده از مناطق جنگلی برای فعالیت های تفرجی روز به روز در حال افزایش است و تاثیری که فعالیت های تفرجی بر زیست مندان می گذارند، مورد توجه است. از جمله این زیست مندان، پرندگان هستند که تحت تاثیر فعالیت های تفرجی قرار می گیرند. جمع آوری اطلاعات درباره تاثیر تفرج روی حیات وحش در محدوده پارک های ملی و ذخیره گاه ها می تواند برای مدیریت مناطق طبیعی مفید باشد. این مطالعه تاثیری را که فعالیت های تفرجی روی پرندگان در جنگل فندق لو دارند را مشخص نمود. شاخص های تنوع گونه ای، تراکم و همباشی پرندگان با متغیر های محیط زیستی با استفاده از روش نمونه برداری نقطه ای و روش رج بندی مورد مطالعه قرار گرفت. پرندگان و متغیر های محیط زیستی به فاصله شعاعی 25 متری از هریک از 90 نقطه نمونه برداری بررسی شد. برای تعیین تراکم پرندگان و همباشی جامعه پرندگان با متغیر های محیط زیستی در سه تیمار متفاوت از جنگل، به ترتیب از نمونه برداری نقطه ای و آنالیز فزاینده استفاده شد. آنالیز داده ها نشان داد در مناطق تفرجی و پیاده روی تراکم و تنوع پرندگان بالاتر از منطقه حفاظت شده است.
    کلیدواژگان: تفرج، جنگل فندق لو، پرندگان، تنوع، تراکم
  • سعید خاکی صحنه*، افشین علیزاده شعبانی، محمد کابلی، زهرا نوری، عبدالله یاری صفحه 11
    کفتار راه راه (Hyaena hyaena hyaena) گونه ای است از راسته گوشتخواران که با خوردن حیوانات مرده نقش مهمی در پاکسازی طبیعت و جلوگیری از انتشار آلودگی ها و بیماری ها دارد. متاسفانه در مورد وضعیت زیستی و پراکنش این گونه در ایران، اطلاعات کمی موجود است. در این پژوهش، وضعیت پراکندگی و زیستگاه کفتار راه راه در منطقه حفاظت شده لشگردر بررسی شد. بدین منظور ابتدا منطقه به بخش های مطالعاتی تقسیم و مسیرهای پیمایش در هر بخش مشخص شد. حضور کفتار راه راه با مشاهده مستقیم و از روی آثار و شواهد حضور مانند: لانه، سرگین، لاشه کفتار و رد پا بررسی شد. پس از ثبت اطلاعات صحرایی، نقاط حاصل از مجموعه بازدیدها توسط نرم افزار Arc GIS 9.2 روی نقشه منطقه انتقال یافت. طی 30 بازدید میدانی که از مهرماه سال 1389 تا مهر 1390 به طول انجامید، در مجموع 80 نقطه حضور و عدم حضور کفتار به همراه برخی فاکتورهای زیستی که زندگی گونه به آنها وابسته است، با استفاده از رگرسیون منطقی دوتایی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتیجه این پژوهش حاکی از آن بود که ارتفاع و تیپ زیستگاهی، فاصله از مناطق مسکونی و شدت تغییر کاربری زمین در تعیین زیستگاه مطلوب گونه نقش به سزایی دارد. همچنین، بیشترین فراوانی نمایه ها در دو بخش 2 و 3 به خصوص مناطق دره رومسه و دره نیزار مشاهده شد و لانه های کفتار هم در این دو بخش بودند.
    کلیدواژگان: مدل سازی زیستگاه، کفتار راه راه، پراکندگی، رگرسیون لجستیک، لشگردر
  • سیما سفیدیان*، عبدالرسول سلمان ماهینی صفحه 21
    اردک سرسفید پرنده ای آبزی و مهاجر به ایران است و در رده پرندگان در معرض خطر IUCN قرار دارد. نوسانات جمعیت پرندگان مهاجر در تالاب ها دلایل گوناگونی مانند شرایط اقلیم محیطی، شرایط کیفی و کمی زیستگاهی، بیماری ها، شکار و امنیت دارد. هدف از این پژوهش، بررسی پویایی جمعیت این گونه طی یک دوره آماری 18 ساله و مدل سازی جمعیت آن در نرم افزار Stella به عنوان نمونه ای از پژوهش های ممکن است و تاثیر شکار بر اندازه جمعیت و میزان جمعیت محتمل سال های بعد این گونه را در استان نشان می دهد. بدین منظور، ابتدا نرخ رشد نمایی این گونه به کمک پارامترهای اقلیمی به صورت یک معادله رگرسیونی به دست آمد. سپس، با اجرای دو مدل و تغییر در نرخ برداشت، جمعیت آن برای 50 سال آینده مدل سازی شد. براساس نتایج حاصل، در مدل اول، هنگامی که برداشت با نسبت ثابتی از جمعیت هر سال باشد، با نرخ بیش از 7/0، کمترین جمعیت سالانه حاصل خواهد شد و با نرخ 9/0 تا 38 سال بعد جمعیت این پرنده به صفر خواهد رسید. با این حال، می توان جهت داشتن حداقل جمعیت به صورت پایدار، نرخ برداشت 72/0 را پیشنهاد کرد. در حالی که، در مدل دوم که از انحراف معیار در 6 پارامتر اقلیمی و یک عدد تصادفی بهره می برد و به واقعیت نزدیک تر است؛ از سال ششم به بعد با نرخ برداشت بیشتر از 7/0، جمعیت به زیر 10 درصد اولیه یعنی 10 عدد کاهش خواهد یافت. نتایج حاصل از مدل نشان می دهد این راهبرد می تواند جمعیت را تا سال های آینده به انقراض سوق دهد و نیز سبب عدم مهاجرت این گونه به تالاب های استان شود. نتیجه دیگر این پژوهش، تاکیدی بر در معرض خطر انقراض قرار داشتن این گونه و نیازمندی آن به حفاظت است.
    کلیدواژگان: مدل سازی، پویایی جمعیت، نرخ برداشت، حفاظت
  • سید سعید رضا احمدی زاده *، زینب کریم زاده مطلق، علی اشرفی صفحه 31
    مقاله حاضر، کاربرد ارزیابی چند معیاره را برای آنالیز تناسب اراضی شهرستان بیرجند که با وسعتی حدود 394900 هکتار، در مرکز استان خراسان جنوبی واقع شده است، نشان می دهد. شهرستان بیرجند که از سال 1383 مرکز استان خراسان جنوبی شده است، به عنوان مرکز تمرکز جمعیتی استان دارای پتانسیل های مناسب جهت توسعه کاربری گردشگری است که تاکنون کاری درخور برای آن انجام نشده است. فعالیت های گردشگری بدون برنامه ریزی و مدیریت صحیح، می تواند بر کیفیت و ویژگی های مناطق گردشگری اثر منفی داشته باشد. بنابراین، در این راستا نیاز به ارزیابی توان و برنامه ریزی صحیح و اصولی بر مبنای توسعه پایدار ضروری است. برای دست یابی به این هدف اولین گام آنالیز تناسب زمین است، زیرا یک مکان یابی مناسب، محصول یک آنالیز تناسب صحیح می باشد. در این تحقیق، پارامترهایی مانند: شیب، جهت، خاک، کاربری اراضی، فاصله از بناهای تاریخی، فاصله از منابع آبی، فاصله از جاده، فاصله از مراکز شهری و روستایی به کار گرفته شدند و با استفاده از مدل WLC و AHP ترکیب و بر طبق مدل OWA و کمیت سنج های فازی با یکدیگر تجمیع شدند. در نقشه های نهایی تناسب به دست آمده برای کمیت سنج های فازی که شامل 7 سناریو (حداقل یکی، اندکی، اغلب، نصف، اکثرا، تقریبا همگی و همگی) مقدار دقت کلی در مقایسه با روش WLC به ترتیب 68/78، 88/78، 64/81، 97/85، 52/90، 95/81 و 26/76 درصد به دست آمد. با توجه به توان های محیطی منطقه، پهنه های دارای قابلیت اکوتوریسم در هفت سناریوی مورد اشاره تعیین شدند. سناریوهای اول و هفتم به دلیل این که در انتخاب مکان مساعد حالت بیشینه و کمینه دارند، نسبت به سایر سناریوها دقت کمتری دارند. نتایج ارزیابی نشان می دهد که روش OWA منطبق بر کمیت سنج فازی Many (سناریوی پنجم) بیشترین دقت (52/90%) را دارد، بهترین نتیجه را دارا می باشد. در این سناریو، به ترتیب 22472، 49697، 79704، 87651 و 35789 هکتار از مساحت محدوده مورد مطالعه در کلاس های بسیار نامناسب، نامناسب، متوسط، مناسب و بسیار مناسب قرار دارد. بنابراین، محدوده مورد مطالعه برای اکوتوریسم به نسبت مناسب است. بر اساس یافته های این پژوهش، با توجه به وجود مفهوم جدیدی در مدل OWA به نام وزن های ترتیبی این روش انعطاف پذیری و پتانسیل بالایی در مدل سازی مسایل پیچیده تصمیم گیری دارد.
    کلیدواژگان: تناسب اراضی، سناریو، کمیت سنج فازی، وزن های ترتیبی، MCE، WLC، AHP، OWA
  • مهری محمودخانی*، جهانگیر فقهی، مجید مخدوم، امید بهمنی صفحه 47
    اهمیت پوشش گیاهی و نقش آن در ساختار اکولوژیکی و محیط زیست شهری برکسی پوشیده نیست. پارک های جنگلی دست کاشت نیز به عنوان بخشی از جنگل شهری می توانند علاوه بر تامین فواید یک جنگل، دارای فواید اجتماعی یک پارک شهری هم باشند و بدین ترتیب برای برآوردن نیازهای مختلف تفرج کنندگان به کار روند. در این مطالعه سطحی معادل 28 هکتار جهت طراحی در زون تفرج متمرکز در نظر گرفته شد. سیاست کلی این تحقیق حفظ، تجهیز و بهسازی این منطقه برای استفاده تفرجی، اتصال آن به شبکه اکولوژیکی جنگل شهری تهران و حفظ پیوستگی کمربند سبز تهران برای جلوگیری از روند رو به رشد این شهر می باشد. پس از انجام نظرسنجی مردمی و تعیین کیفیت نسبی نماها در منطقه تعیین شده، طراحی سایت موردنظر با لحاظ نمودن مسایل اکولوژیکی، اجتماعی، فرهنگی و اکولوژی سیمای سرزمین انجام شد. در نهایت، برنامه ریزی در قالب طرح مدیریت مشخص شده و برنامه پیشنهادی ارایه شد. به نظر می رسد که استفاده از رویکرد اکولوژی سیمای سرزمین و اصول آن در تلفیق با زیبایی شناسی می تواند ضمن حفظ کارکرد و پایداری اکولوژیکی این فضاها برای کلان شهری مانند تهران با انواع آلودگی های محیط زیستی، بسیار حیاتی باشد. این امر می تواند پاسخگوی نیازهای مختلف اجتماع همراه با آینده نگری نیز باشد تا ضمن ایجاد رابطه انسان با طبیعت، موجب حفظ سلامت جامعه، بقا و مطلوبیت این محیط و شرایط اکولوژیکی آن برای آیندگان نیز شود.
    کلیدواژگان: پارک جنگلی، ساختار اکولوژیک، تفرج متمرکز، طراحی، اکولوژی سیمای سرزمین
  • محمدرضا علمی، سجاد بهرامی*، علیرضا احسان زاده صفحه 57
    ارزیابی و طبقه بندی سرزمین با مقایسه ویژگی های اکولوژیکی هر یگان محیط زیستی با مدل های اکولوژیکی انجام می گیرد. در این باره ابتدا جدول ارزیابی توان تهیه و سپس ویژگی های اکولوژیکی آبخیز مورد مطالعه با تک تک مدل های اکولوژیکی مقایسه و ارزیابی صورت می پذیرد. هدف از این مطالعه، ارزیابی توان محیط زیستی منطقه کریت با استفاده از (GIS) و بررسی مدل های کارگروه استعدادیابی اراضی برای تخصیص کاربری ها می باشد. مدل های اکولوژیکی مورداستفاده در این تحقیق، آمیزه ای از مدل های مخدوم، کارگروه استعدادیابی اراضی و شرایط اکولوژیکی حاکم بر منطقه می باشد. در مدل های کارگروه استعدادیابی اراضی معیارها واقع بینانه تر لحاظ شده و از نگرش علمی محض خودداری شده است. نتایج حاکی از آن است که محدودیت های شدید از جمله کمبود منابع آبی، تبخیر و تعرق زیاد، زلزله خیز بودن و اقلیم خشک موجب شده است که منطقه برای بیشتر کاربری ها توانی نداشته باشد. از بین کاربری ها تنها برای مرتعداری، تفرج گسترده و حفاظت توان وجود دارد. به گونه ای که کل سطح منطقه با توجه به محدودیت های زیاد به عنوان حفاظتی ارزیابی شد. برای کاربری تفرج گسترده نیز به شرط حفظ کاربری موجود کل منطقه دارای توان می باشد. همچنین، تعداد 78 واحد محیط زیستی که 14 درصد مساحت منطقه را شامل می شود، برای کاربری مرتعداری دارای توان می باشد.
    کلیدواژگان: ارزیابی توان، GIS، کریت، کارگروه استعدادیابی اراضی، مدل اکولوژیکی
  • سید حامد میرکریمی، مرجان محمدزاده، سمیه گلدوی* صفحه 69
    استفاده مطلوب از یک فضای تفرجی هنگامی انجام می شود که آن محیط بتواند پاسخگوی نیازهای اجتماعی- روحی و روانی مراجعه کنندگان علاوه بر تامین سایر نیازهای آنها باشد. به عبارت دیگر، مناطق تفرجی باید بر مبنای نیازهای مختلف اجتماعی- روانی و موقعیت گروه های استفاده کننده طراحی شوند. این موضوع، در پارک جنگلی دلند واقع در شرق گرگان در ایران بررسی شد. در مطالعه حاضر، ویژگی های- اجتماعی روانی بازدیدکنندگان پارک جنگلی دلند بررسی شد و راهکارهایی برای بهینه سازی شرایط پارک بر مبنای نیازهای اجتماعی- روانی بازدیدکنندگان ارایه شد. این مطالعه، با تکمیل 168 پرسشنامه در فصول تابستان و پاییز سال 1391 در پارک جنگلی دلند انجام شد. روایی پرسشنامه توسط دو تن از متخصصان تایید و پایایی آن با استفاده از آلفای کرونباخ محاسبه شد. نتایج نشان داد بیشتر بازدیدکنندگان با هدف کسب آرامش روحی و تفرج به این منطقه می آیند. همچنین، بیشتر افراد تمایل دارند امنیت پارک با همکاری توام مامورین نیروی انتظامی و نگهبانان پارک تامین شود (حدود 72 درصد افراد). در بخش آمار تحلیلی، آزمون کای اسکویر جهت بررسی ارتباط بین جنسیت افراد با برخی پارامترها استفاده شدند. نتایج این مطالعه می تواند، بازتابی از وضعیت موجود در پارک و انتظار بازدیدکنندگان از مدیریت پارک باشد که می تواند جهت مدیریت بهینه پارک و تامین رضایت بازدیدکنندگان مورد استفاده قرار گیرد.
    کلیدواژگان: پارک های جنگلی، بازدیدکنندگان، ویژگی های اجتماعی، روانی، پارک جنگلی دلند
  • علی جعفری* صفحه 77
    فضاهای سبز از موارد جداناپذیر هر شهری هستند و امروزه ضرورت حفظ و توسعه آنها به منظور حفظ کیفیت زندگی و پایداری شهرها بیش از پیش احساس می شود. با این حال، فضاهای سبز برای ایفای نقش مهم خود باید دارای ویژگی های خاصی از جمله تنوع گونه ای، وسعت، پراکنش و موقعیت مناسب باشند. در این تحقیق، غنا و تنوع گونه ای درختی و درختچه ای در بلوار آیت الله کاشانی شهرکرد به عنوان نماینده فضای سبز این شهر مورد بررسی قرار گرفته است. برای این منظور، به روش آماربرداری صد در صد، نوع و تعداد تمام درختان و درختچه های موجود در دو طرف و وسط این بلوار شمارش شده و سپس با استفاده از بسته های نرم افزاری Past و Ecological Methodology شاخص های غنای گونه ای مارگالف و منهنیک و تنوع سیمپسون و شانون- وینر محاسبه شدند. نتایج نشان می دهد که غنای گونه ای بر حسب هر دو شاخص مارگالف و منهنیک بسیار پایین (به ترتیب 065/3 و 257/0) ولی تنوع گونه ای و به عبارتی توزیع فراوانی گونه ها بر حسب هر دو شاخص شانون- وینر و سیمپسون در حد مطلوبی است (به ترتیب 96/2 و 826/0). در نهایت، براساس مقایسه با شهرهای مجاور یا با اقلیم مشابه و در نظر گرفتن سرشت اکولوژیک گونه ها تعدادی گونه های درختی و درختچه ای برای افزایش غنای گونه ای فضای سبز شهرکرد پیشنهاد شده است.
    کلیدواژگان: فضای سبز شهری، غنای گونه ای، تنوع گونه ای، شهرکرد، بلوار آیت الله کاشانی
  • امید کرمی*، ایرج صالح، حامد رفیعی، مهدی حسین پور نادری صفحه 85
    امروزه به دنبال افزایش توجه سیاست گذاران اقتصادی به رشد و توسعه و در نظر نگرفتن اثرهای آن، کالاهای محیط زیستی رفته رفته نابود می شوند. یکی از دلایل عدم توجه به مسایل محیط زیستی، عدم آگاهی از ارزش واقعی آن ها می باشد. بنابراین، انجام پژوهش هایی به منظور برآورد این گونه ارزش ها می تواند راهگشا باشد. در این تحقیق، عوامل موثر بر تمایل به پرداخت بازدیدکنند گان پارک ناژوان واقع در حاشیه رودخانه زاینده رود تعیین می شود. نتایج حاصل از تکمیل 313 پرسشنامه و برآورد الگوی لاجیت نشان دادند که متغیر قیمت پیشنهادی در سطح 1 درصد و جنسیت و دفعات مراجعه در سطح 10 درصد معنی دار شدند. در نهایت، متوسط تمایل به پرداخت بازدیدکنندگان برای استفاده تفرجی از پارک ناژوان، 1530 ریال برآورد شد. به دلیل این که زنان تمایل بیشتری برای پرداخت داشته اند، می توان احداث پارک های مخصوص بانوان را در سطح شهر اصفهان، دارای توجیه اقتصادی دانست. بدین معنی که هزینه های نگه داری پارک های مخصوص بانوان را می توان از بازدیدکنندگان اخذ نمود. متغیر تعداد دفعات بازدید معنی دار بوده و بر تمایل به پرداخت افراد تاثیر مثبت دارد. بنابراین، بهبود ناوگان حمل و نقل شهری برای دسترسی بهتر به مکان مورد مطالعه، منجر به افزایش ارزش غیر بازاری پارک ناژوان و رضایت بیشتر بازدیدکنندگان خواهد شد.
    کلیدواژگان: ارزش تفرجی، ارزش گذاری مشروط، اصفهان، پارک ناژوان، لاجیت
  • فائزه هدایتی راد*، عبدالرسول سلمان ماهینی، سید حامد میرکریمی صفحه 93
    آلودگی هوا، یکی از اساسی ترین معضلات محیط زیستی پالایشگاه های نفت است. این پالایشگاه ها با انتشار انواع آلاینده های گازی سهم قابل توجهی در آلودگی هوای شهر و محیط اطراف خود دارند. برآورد مدل پخش و پراکندگی آلودگی هوا و ارایه راهکارهای مدیریتی برای جلوگیری از انتشار آلودگی می تواند تا حدی از آثار منفی آن بکاهد. در تحقیق حاضر، به بررسی نحوه پراکنش آلاینده های NOX و SO2 خروجی از پالایشگاه نفت آبادان با استفاده از نرم افزار SCREEN3 پرداخته شد. مدل سازی پراکنش آلاینده ها با در نظرگرفتن هر دودکش به تنهایی به عنوان یک منبع آلودگی نقطه ای و نیز در نظر گرفتن آثار تجمعی تمام دودکش ها در محدوده 25 کیلومتری پالایشگاه صورت پذیرفت. این نرم افزار، وجود پارامترهای موثر در پخش آلاینده ها از جمله سرعت و جهت باد، دمای محیط، موقعیت و مشخصات فیزیکی دودکش ها، میزان انتشار آلاینده ها و پایداری جو را در نظر می گیرد. همچنین، قادر است غلظت آلاینده های مختلف را در فواصل مختلف از دودکش پیش بینی کند. نتایج خروجی این نرم افزار در محیط Idrisi به شکل نقشه های پراکنش آلودگی در محدوده ای به وسعت 25 کیلومتر تهیه شده است. با توجه به بررسی های انجام شده، مشاهده می شود که غلظت آلاینده های مورد مطالعه در این پژوهش در فصل های تابستان و پاییز بالاتر از حد استانداردهای محیطی است.
    کلیدواژگان: پالایشگاه، SCREEN3، مدل سازی، آلودگی هوا
  • مریم عاشق معلا*، بهرام ملک محمدی، علی ترابیان صفحه 103
    در استاندارد بسیاری از کشورها از جمله ایران به توان خودپالایی رودخانه ها برای تعیین استاندارد تخلیه پساب ها توجهی نشده است. یعنی بدون در نظر گرفتن تفاوت رودخانه ها از نظر شرایط هیدرولیکی، موقعیت جغرافیایی و غیره، به تدوین یک استاندارد یکسان برای همه ی رودخانه ها پرداخته شده است. در این مقاله برای نشان دادن اهمیت توجه به تفاوت های رودخانه ها و توان خودپالایی هر یک از آنها در تدوین استاندارد تخلیه پساب، دو رودخانه ی سبزکوه در چهار محال و بختیاری و رودخانه قشلاق در کردستان به عنوان نمونه انتخاب شدند و با به کارگیری مدل شبیه سازی QUAL2Kw شرایط هر دو رودخانه با فرض رعایت کامل حدود مجاز استاندارد فعلی تخلیه پساب به آب های سطحی ایران شبیه سازی شد و نتیجه این شبیه سازی نشان داد که رعایت این استاندارد، شرایط کیفی مناسب رودخانه قشلاق را به خوبی حفظ می کند. اما در رودخانه سبزکوه به دلیل میزان توان خودپالایی و تعداد زیاد منابع آلاینده موجود، رعایت این استاندارد نه تنها کمکی به حفظ کیفیت آب نمی کند، بلکه تاثیر بسیار منفی بر کیفیت رودخانه خواهد گذاشت. سپس، با استفاده از شبیه سازی کیفی رودخانه، حد مجاز مناسب هر رودخانه بر اساس توان خودپالایی رودخانه و تعداد و نوع منابع آلاینده موجود براورد شد و نشان داد که در تدوین استانداردهای دقیق و کارامد باید به توان خودپالایی رودخانه، تعداد منابع آلاینده حاشیه رودخانه و میزان بارگذاری مواد زاید و دیگر شرایط متفاوت رودخانه ها نیز توجه نمود.
    کلیدواژگان: شبیه سازی، کیفیت آب، رودخانه سبزکوه، رودخانه قشلاق، مدل QUAL2kw
  • افسانه ملک حسینی*، علی اصغر میرک زاده صفحه 117
    سدها به عنوان بخشی از مدیریت منابع آب، یکی از مهم ترین سازه هایی هستند که در تنظیم جریان های سطحی به ویژه در مناطقی که از توزیع مناسب مکانی و زمانی بارش برخوردار نیستند؛ نقش برجسته ای ایفا می کنند. بنابراین، با توجه به رشد و توسعه سدسازی در جهان به ویژه در ایران لزوم بررسی آثار محیط زیستی سدها از اهمیت ویژه ای برخوردار است. هدف اصلی این مقاله، ارزیابی آثار فرهنگی و محیط زیستی سدسلیمانشاه بر توسعه روستایی منطقه تحت پوشش شبکه آبیاری و زهکشی سد بود. برای این منظور، از روش تحقیق کیفی استفاده شده و اطلاعات از طریق فن مصاحبه، مشاهده مستقیم و قدم زدن در روستا در قالب پروتکل تدوین شده از قبل گردآوری شده است. به طور کلی، در تحقیق حاضر از متدولوژی نظام های نرم استفاده شد و جامعه مورد مطالعه این پژوهش، اعضای شورا و دهیاری های روستاهای تحت پوشش شبکه آبیاری و زهکشی (48=N) بودند که با تک تک این افراد به صورت سرشماری مصاحبه به عمل آمد. برای تحلیل داده های به دست آمده، از فن تدوین نقشه های ذهنی و تحلیل محتوا استفاده شد. نتایج تحلیل محتوا در این مطالعه نشان داد که به طورکلی آثار فرهنگی سد سلیمانشاه در 6 دسته کلی زیر خلاصه می شود: 1. مبادله فرهنگی 2. افزایش آگاهی 3. توسعه توریسم 4. احیای مکان هایی تفریحی 5. ظهور فرهنگ شهرنشینی و 6. از بین بردن تعلقات اجتماعی– فرهنگی. همچنین از تحلیل محتوای مصاحبه های صورت گرفته با جامعه مورد مطالعه در ارتباط با آثار محیط زیستی سدسلیمانشاه 4 نوع اثر به دست آمد: 1. تغییرات آب و هوایی 2. ورود گونه جدید پرندگان به منطقه 3. تخریب مناظر طبیعی و 4. سرسبزی منطقه.
    کلیدواژگان: سد سلیمانشاه، اقدام های توسعه ای، ارزیابی، آثار محیط زیستی، فرهنگی، سنقر
  • سحر رضایان*، سیدعلی جوزی، نسرین مرادی مجد صفحه 127
    این تحقیق با هدف ارایه برنامه مدیریت ریسک های ایمنی و بهداشت شغلی در سالن رنگ و رنگ پاشی در شرکت میهن خودرو به انجام رسیده است. پس از شناسایی فعالیت ها و فرآیندها در سالن رنگ تولید خودرو، میزان آلاینده های گازی CO ،NOX ،SO2 و H2S در 6 ایستگاه، ذرات معلق در خروجی دودکش های سالن رنگ در 4 ایستگاه و میزان صوت در 8 ایستگاه اندازه گیری شد. بخارات گزیلن نیز به وسیله لوله های گازیاب به روش قرایت مستقیم مورد بررسی قرار گرفت. همچنین، جنبه های ایمنی و بهداشت شغلی با روش تجزیه وتحلیل حالات شکست و آثار آن شناسایی و ارزیابی شدند و عدد اولویت ریسک از حاصل ضرب سه پارامتر شدت در احتمال وقوع در گستره آلودگی یا امکان بازیافت، محاسبه شد. نتایج این تحقیق نشان داده است که غلظت آلاینده های هوا مانند CO و NOX در برخی از ایستگاه های نمونه برداری شده در مقایسه با مقادیر استاندارد بالاتر است. اندازه گیری میزان صوت در ایستگاه های نمونه برداری نشان داد که شدت صوت در این ایستگاه ها بالاتر از حد استاندارد می باشد. میزان مواجهه شغلی کارگران بخش رنگ با بخارات گزیلن 87/186 ppm اندازه گیری شد که بیشتر از حد استاندارد می باشد. 22 ریسک ایمنی و بهداشت شغلی در سالن رنگ شناسایی شد که 5 درصد از جنبه ها در سطح ریسک پایین، 82 درصد از جنبه ها در سطح ریسک متوسط و 13درصد از جنبه ها در سطح ریسک بالا می باشند. بالاترین عدد اولویت ریسک، 648 و مربوط به بخش کوره های پخت رنگ به دلیل خطر آتش سوزی است. با توجه به نتایج به دست آمده جهت کاهش میزان خطر آتش سوزی، نصب سیستم هشداردهنده افزایش درجه حرارت، استفاده از وسایل حفاظت فردی مناسب و استاندارد پیشنهاد می شود.
    کلیدواژگان: ریسک، ایمنی صنعتی، روش تجزیه و تحلیل حالات شکست و آثار آن، کارخانه اتومبیل سازی
  • سیدعلی جوزی*، شبنم صفاریان، محسن شفیعی، آرام اکبری صفحه 139
    نیروگاه های تولید برق، با توجه به ماهیت فرایند ها و فعالیت هایشان و نیز به دلیل تولید پساب، انتشار گاز های آلاینده و پسماند های خطرناک، دارای پتانسیل ایجاد پیامدهای انسانی و محیط زیستی می باشند. با توجه به اهمیت موضوع، به منظور تعیین مهم ترین پیامدهای نیروگاه گازی آبادان و تاثیر آن ها بر محیط انسانی و طبیعی، به مثابه مطالعه موردی در این تحقیق، پرسش نامه ای به روش دلفی تهیه شد و در اختیار جمعی از خبرگان و کارشناسان محیط زیست و نیروگاه قرارگرفت. در این تحقیق، جهت تجزیه و تحلیل پیامدهای انسانی و محیط زیستی نیروگاه مورد نظر از روش های تصمیم گیری چند معیاره از جملهAHP و تکنیک بردار ویژه استفاده شد. به این منظور، با استفاده از روش AHP، ساختار سلسله مراتبی پیامدهای انسانی و محیط زیستی نیروگاه گازی آبادان ترسیم و پس از آن ماتریس تصمیم گیری تشکیل شد. جهت مقایسه دو به دو هر یک از معیارها و زیر معیارها نسبت به یکدیگر بر حسب شدت اثر و احتمال وقوع پیامد محیط درون و بیرون نیروگاهی، ماتریس های مقایسه زوجی به طور جداگانه تشکیل شدند و با وارد کردن اطلاعات به نرم افزار EXPERT CHOICE وزن معیارها با روش بردار ویژه محاسبه شد. سرانجام وزن نهایی پیامد ها بر حسب شدت و احتمال وقوع دو محیط برآورد شد. نتایج به دست آمده از محاسبه پیامدهای نیروگاه گازی آبادان حاکی از آن است که از پیامد های انسانی جراحات سطحی با وزن 105/0 و از پیامد های محیط زیستی، آلودگی هوا با وزن 66/0 مهمترین پیامد های نیروگاه هستند. در ادامه، مهم ترین راهبرد ها و اقدام های اجرایی به منظور کاهش پیامد های منفی انسانی و محیط زیستی، ارایه شد.
    کلیدواژگان: پیامد های انسانی و محیط زیستی، تکنیک دلفی، فرایند تحلیل سلسله مراتبی، نیروگاه
  • سامان گلالی زاده*، بهرام ملک محمدی، سعید گیوه چی صفحه 151
    تغییر کاربری اراضی با تغییر در میزان تولید، نوع پسماندها و ضایعات، سبب تغییر در نوع، میزان آلودگی و در نتیجه تغییر در کیفیت آب زیرزمینی می شود. در این مقاله، با دیدگاه نوینی به بررسی رابطه تغییر کاربری اراضی با تغییرات کیفی منابع آب زیرزمینی پرداخته می شود. در این راستا، با انتخاب آبخوان کرج به عنوان مطالعه موردی، اطلاعات کاربری اراضی و کیفیت آب زیرزمینی منطقه برای سه دوره سال های 1365، 1375 و 1385، با استفاده از روش های سنجش از دور و قابلیت های سیستم اطلاعات جغرافیایی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج این بررسی تغییرات بارزی را در مساحت کاربری اراضی نشان داد. به طوری که، کاربری مسکونی- صنعتی طی این سه دوره افزایش 5/4 برابری داشته است. در ادامه، نقشه های پهنه بندی شاخص های کیفی آب زیرزمینی منطقه تهیه و میزان توزیع کاربری های مختلف در پهنه های کیفی آب زیرزمینی مشخص شد. ایجاد روابط رگرسیونی بین کاربری ها و شاخص های کیفی منابع آب زیرزمینی، معنی دار بودن رابطه بین کاربری مسکونی- صنعتی با میزان کلراید و مجموع مواد جامد محلول (TDS) آب زیرزمینی منطقه را نشان داد. در مرحله بعد، به منظور بررسی انطباق یا عدم انطباق کاربری اراضی سال 1385 با توان بالقوه منطقه، توان اکولوژیکی محدوده مورد نظر ارزیابی قرار گرفت و نقشه توان بالقوه سرزمین تهیه شد. تطبیق نقشه کاربری اراضی سال 1385 و نقشه توان سرزمین مبین عدم انطباق توسعه کاربری ها با توان بالقوه سرزمین در بسیاری از نقاط است. بنابراین، می توان افزایش غلظت شاخص های کیفی آب زیرزمینی را نتیجه عدم توجه به توان بالقوه سرزمین در توسعه کاربری های منطقه دانست.
    کلیدواژگان: تغییرات کاربری اراضی، تغییرات کیفیت آب زیرزمینی، ارزیابی توان اکولوژیکی، آبخوان کرج
  • سامره فلاحتکار، سیدمحسن حسینی*، عبدالرسول سلمان ماهینی، شمس الله ایوبی صفحه 163
    رشد جمعیت منجر به گسترش شهرها، مناطق صنعتی، زمین های کشاورزی و تغییر کاربری اراضی شده است. تحقیق حاضر با هدف مدل سازی و پیش بینی تغییرات کاربری/ پوشش اراضی با استفاده از مدل LCM بر مبنای سه سناریوی مدیریتی به نام های سناریوی تداوم، سناریوی کشاورزی - حفاظتی و سناریوی تغییرات محدودیت در منطقه دیلمان استان گیلان انجام پذیرفت. مدل LCM از مدل زنجیره مارکوف، شبکه عصبی چند لایه پرسپترون و MOLA برای ساخت زیرمدل های انتقال، تهیه نقشه احتمال انتقال و در نهایت، پیش بینی تغییرات کاربری اراضی استفاده می کند. برای اعتبار سنجی مدل از ضرایب کاپای استاندارد، کاپای کمیت، کاپای موقعیت و نسبت Hits به کل پیکسل های تغییر یافته استفاده شد. ضرایب مذکور به ترتیب 79/0، 82/0 و 85/0و نسبت Hits به کل پیکسل ها نیز 22 درصد محاسبه شد. نتایج مدل سازی بر مبنای سناریوی تداوم به ترتیب نشان دهنده 9 درصد و 4/23 درصد کاهش در مساحت اراضی جنگلی و مرتعی در 40 سال آینده است. همچنین، نتایج نشان داد که مدیریت منطقه بر مبنای سناریوی تغییرات - محدودیت می تواند منجر به حفظ بیشتر اکوسیستم های طبیعی شود و از تبدیل آن به زمین های کشاورزی جلوگیری نماید.
    کلیدواژگان: LCM، مدل سازی، تغییر کاربری، پوشش اراضی، مدیریت، دیلمان
  • علی جهانی*، جهانگیر فقهی، مجید مخدوم، محمود امید صفحه 175
    تلاش های بسیاری در جهت توسعه فن آوری لازم برای آگاهی سازمان های مدیریت و سیاست گذاری محیط زیست و کمک به آنها در یافتن راه حل مسایل پیچیده صورت پذیرفته است و در نهایت به معرفی سیستم پشتیبان تصمیم گیری محیط زیستی ختم شده است. هدف این مقاله بررسی مفاهیم، مطالعات، طراحی سیستم و چالش های پیش روی سیستم های پشتیبان تصمیم گیری محیط زیستی از گذشته تا کنون است. سیستم پشتیبان تصمیم گیری به طرق مختلفی تعریف و تفسیر شده است. ساختار اغلب سیستم های پشتیبان تصمیم گیری محیط زیستی جهت پشتیبانی از سه فاز تصمیم گیری (یعنی فازهای هوش، طراحی و انتخاب) در غالب تصمیم های ساختاربندی نشده طراحی شده اند. چالش های شناسایی شده در سه دسته عمده بر اساسه بندی می شوند: چالش های مرتبط با مشارکت کاربران و ذی نفعان در تهیه سیستم پشتیبان تصمیم گیری محیط زیستی، چالش های ابزار و نرم افزار، چالش های ارزیابی موفقیت. در آینده نزدیک شاهد پیشرفت های گسترده در سیستم پشتیبان تصمیم گیری محیط زیستی به ویژه پایگاه داده های مکانی، پایگاه داده های بلند مدت، مدل سازی و تکنیک های پیشرفته محاسباتی خواهیم بود. از آن جا که کاربردی شدن سیستم های پشتیبان تصمیم گیری محیط زیستی توسط کاربران یکی از چالش های عمده شناسایی شده در طراحی سیستم است بنابراین، تحقیقات آتی در زمینه مشارکت کاربران، ذی نفعان و مدیران محیط زیست در طراحی سیستم های پشتیبان تصمیم گیری محیط زیستی، ابزارهای کاربر پسند، اعتماد و اعتبارسازی سیستم خواهد بود.
    کلیدواژگان: سیستم های پشتیبان تصمیم گیری محیط زیستی، طراحی سیستم، تصمیم گیری، چالش های طراحی
  • کوشا پارسامهر، مهدی غلامعلی فرد* صفحه 189
    کاهش انتشارات ناشی از جنگل زدایی و تخریب جنگل (REDD)، راهکاری برای تعدیل تغییرات اقلیمی است که به منظور کاهش شدت جنگل زدایی و انتشار گازهای گلخانه ای در کشورهای در حال توسعه به کار گرفته می شود. در چند دهه اخیر، تغییرات شدید کاربری اراضی سبب کاهش میزان چشمگیری از جنگل های هیرکانی واقع در استان مازندران شده است. تحقیق حاضر، با آگاهی از اهداف پروژه های REDD انجام شده است. بر همین اساس، تغییرات پوشش جنگل در محدوده ای از شهرستان های نوشهر و نور واقع در استان مازندران، با استفاده از تصاویر ماهواره ای لندست متعلق به سال های 1363، 1379 و 1393 بررسی شد. سپس، مدل سازی پتانسیل انتقال با استفاده از شبکه عصبی مصنوعی پرسپترون چندلایه (MLP) انجام شد و در ادامه، اعتبارسنجی مدل صورت گرفت. در پایان، بر اساس روش شناسی کربن استاندارد اختیاری (VCS) و دوره واسنجی 1393-1363 تغییرات پوشش جنگل برای 30 سال آینده (تا سال 1423) پیش بینی شد و میزان انتشار گاز CO2 تا سال 1423 مورد محاسبه قرار گرفت. نتایج نشان داد که طی بازه زمانی 1393-1363، حدود 3413 هکتار پوشش جنگل تخریب شده است. همچنین، ارزیابی صحت بیانگر صحت مناسب مدل با میزان ROC برابر با 975/0 درصد می باشد. در نهایت، نتایج مدل سازی خط مبنا پروژه REDD نشان داد که tCO2e 5/827591 طی 30 سال آینده به اتمسفر انتشار خواهد یافت که اجرای پروژه REDD می تواند از انتشار tCO2e 38/584056 جلوگیری نماید. یافته های این تحقیق نشان می دهد که با استفاده از روش شناسی ارایه شده می توان میزان تغییرات کاربری اراضی، میزان انتشار گازهای گلخانه ای و همچنین تاثیر اجرای پروژه های REDD در کاهش انتشار را برآورد و پیش بینی کرد و در سند طراحی پروژه های مکانیسم توسعه پاک در کشور استفاده نمود.
    کلیدواژگان: پروژه REDD، تغییرات اقلیمی، شبکه ی عصبی مصنوعی پرسپترون چند لایه، استان مازندران
  • مسیب صدری*، علی کرمانشاه، فاطمه نارنجی ثانی صفحه 203
    هدف اصلی در تحقیق حاضر، بررسی ارتباط بین سیستم اطلاعات جغرافیایی و مولفه های مدیریت دانش است. روش پژوهش حاضر به دلیل ترکیب دو دسته تحقیق کمی و کیفی، یک آمیخته اکتشافی و ابزارهای گردآوری اطلاعات، پرسشنامه و مصاحبه می باشند. داده های گردآوری شده توسط پرسشنامه، به طریق آماری و توسط نرم افزارهای SPSS 20 و Excell 2007، توصیف و تحلیل شدند. یافته های تحقیق وجود رابطه معنادار بین سیستم اطلاعات جغرافیایی و مدیریت دانش را نشان می دهند. ارتباط مولفه «نرم افزار» در سیستم اطلاعات جغرافیایی با مولفه های مدیریت دانش رد شد که نشان می دهد این سیستم به لحاظ نرم افزاری به نسبت کامل است. قوی ترین مولفه سیستم مذکور، «شبکه ارتباطی» بود که نشان دهنده اهمیت سیستم اطلاعات جغرافیایی تحت شبکه همانند سیستم تحت وب می باشد.
    کلیدواژگان: سیستم اطلاعات جغرافیایی، مدیریت دانش، مولفه های مدیریت دانش، محیط زیست
  • مریم محمدی استادکلایه*، مریم لاریجانی، مجید مخدوم صفحه 215
    پروژه احداث موزه میراث روستایی با هدف ارایه عناصر فرهنگ روستایی حوزه های گوناگون گیلان و به تبع آن گسترش توریسم و گردشگری، در مساحتی بیش از 200 هکتار در پارک جنگلی سراوان که قسمتی از جنگل های کم ارتفاع البرز شمالی در جنوب غربی استان گیلان می باشد، به اجرا درآمده است. در این مقاله ضمن تحلیل گسترش گردشگری در پارک جنگلی سراوان با احداث موزه میراث روستایی، به ارایه ی راهبردها و راهکارهای مناسب بخصوص راهکارهای آموزشی برای اجرای این توسعه به صورت پایدار پرداخته شده است. روش تحلیلی مورد استفاده جهت تعیین نقاط قوت، ضعف، فرصت ها و تهدیدات مدلSWOT (1) است. نتایج حاصل از این مدل، پس از تجزیه و تحلیل داده های بدست آمده از مطالعات میدانی و نظرسنجی های صورت گرفته از پرسشنامه، بیانگر آن است که با وجود پتانسیل بسیار بالای منطقه برای جذب توریسم و نقش مهم احداث موزه میراث روستایی در گسترش این صنعت، درجه آسیب پذیری منطقه، به علت شرایط و موقعیت خاص اکولوژیکی آن بسیار بالاست که لزوم بازنگری و ارایه راهکارهای مناسب با ویژگی های منطقه در جهت رفع محدودیت ها و تهدیدها و استفاده مناسب از مزیت های نسبی موجود را ایجاب می نماید.
    کلیدواژگان: گسترش گردشگری، پارک جنگلی سراوان، موزه میراث روستایی، SWOT
|
  • Sadeghi Ashrafis.*, Varasteh Moradyh., Aghili, S. M., Keivan Behjo, F Page 3
    With increasing of human populations using forest areas for recreation is increasing, which have impact on birds. Information about the impact of recreation on wildlife within national parks and reserves can be useful for the management of natural areas. This study delineated the effects of recreation activities on birds in the Fandoghlo forest. Indices of species diversity, density and participation birds with environment variables using spot sampling and ordination method was studied, then birds and environment variables to the radial distance of 25 m from each of the 90 sampling points were analyzed. To determine the density of birds and participation birds with environment, variables in three different treatments of the forest, spot sampling and increasing analysis methods were utilized. Data analysis showed in recreation areas the pedestrian density affect diversity of birds.
    Keywords: Recreation, Fandoghlo forest, Birds, Density, Diversity
  • Khaki Sahnehs.*, Alizadeh Shabania., Kabolim., Nouriz., Yari A Page 11
    Striped hyena is a member of carnivorous species that eats dead animals and plays an important role in clearing nature and preventing disease. There is little information about the biology and distribution of this species in Iran. In this study habitat and distribution of striped hyena have evaluated in lashgardar protected area. At first study area divided in two parts and determined traversal paths in each part. Striped hyenas present point was investigated with the direct observation and using siegne like dung, hyaena carcasses and the track. Field observation of the hyena presence point recorded on the Map by using Gps data in Arc GIS 9.2 software. Field Survey carried from October 2010 to octobr 2011 and Lasted 30 days. Environmental variables by the presence/absence data in 80 locations recorded and data analyzed by using binary logistic regression. The results showed that hyaena suitable habitat depends on altitude and habitat type, distance from residential and the intensity of land use change. The most frequency of the sings observed in part 2.
    Keywords: Habitat modelling, Striped hyena, Distribution, Logistic regression, Lashgardar
  • Sefidians.*, Salman Mahiny, A Page 21
    The white- headed duck (Oxyura leucocephala) is a globally endangered diving and migratory duck. Fluctuations of bird populations in wetlands occur because of hunting, climate, quality and quantity of habitat, disease, and security. Stella software was used to model the population dynamic of this species over a period of 18 years. The exponential growth rate of this species based on a regression equation was obtained. First, the exponential growth rate of O. leucocephala was used based on a regression equation in which climatic parameters played important part. Then, the model was run by different hunting rates, and the population was modeled for the next 50 years. The results show when hunting rate is constant in each year, rates higher than 0.7 cause the lowest annual population size, and the rate 0.9 causes population obliteration after 38 years. In the basic model, the rate 0.72 could be suggested for hunting to have a minimum constant population size, but in the second model, the standard deviation of six climatic parameters, and a random number was used. Therefore, the rate higher than 0.7 causes decline in the population below 10% (10 individuals) over a 6 years period. Thus, a mortality and hunting rate of below 0.7 for this bird is needed for this bird based on the second model that is more close to reality. However, because of the lack of environmental parameters that directly affect the survival of the bird to be used in the population modeling, we suggest that this species should be urgently put in the highly protected list of the Department of the Environment.
    Keywords: Modeling, Population dynamics, Hunting rate, Protection
  • Ahmadizadeh, S. R.*, Karimzadeh Motlaghz., Ashrafi, A Page 31
    This study uses multicriteria evaluation for land capability analysis in birjand with an area of about 394900 hectares, which is located in the center of South Khorasan Province. Birjand county Which since 1383 has been the center of South Khorasan province and as crowd has potentials to develop ecotourism. Ecotourism activities can have negative effects on tourist resorts qualities and characteristics in the absence of an appropriate planning and management. Therefore, in this respect, we need to evaluate capability and plan. For achieving this goal, the first step is land capability analysis. In this study the criteria used include the slope, aspect, soil, landuse and the distance to historical place, to water sources, to road, to centennials of urban and villager, and to fault. And using the WLC model and AHP were combined and aggregated according OWA model and linguistic quantifier (LQ) fuzzy. In the final capability maps to the linguistic quantifier (LQ) fuzzy for at least one, few, some, half, many, most and all, illustrate of the value of an overall accuracy, to arrange 78.68, 78.88, 81.64, 85.97, 90.52, 81.95 and 76.26%, compared with the WLC method. According to the environmental capabilities area, were determined in seven eco-tourism scenario. The first and seven scenarios due to the favorable location in the selection of the maximum and minimum mode, have less Precision than other scenarios. The results of the evaluation show that OWA method based on linguistic quantifier (LQ) fuzzy (fifth scenario) have the highest precision (90.52%), so it is the best result. In this scenario, to arrange 22472, 49697, 79704, 87651 and 35789 hectar of the area studied are in the class of very inappropriate, unsuitable, medium, appropriate and very reasonable. So as the case study for eco-tourism is relatively reasonable.
    Keywords: Land suitability, Scenario, Linguistic quantifier (LQ) fuzzy, Order weighted, MCE, WLC, AHP
  • Mahmoudkhanim.*, Feghhij., Makhdoumm., Bahmani, O Page 47
    The importance and role of vegetation on the ecological structure of urban environment is well known. Forest plantations Park is a part of urban forests. These plantations have been reported to benefits of a forest as well as social benefits, and thus used to meet the different needs of outdoor recreation users. In this research the area was allocated with 28 ha forimplementation. The general policy of this research was to maintaining, equipping, and improving the area for recreational use, connecting to the urban forest ecological network, and the maintaining green belt continuity of Tehran for limiting the urban development of the Tehran mega city. After finding popular lookout and determination area relative quality of views in the designed area, designation of specific site with considering the ecological, social, cultural, and ecological aspects of landscapes was conducted. The programmings of management plan were founded and a proposed program was presented. It was considered the use of landscape ecology approach and principles in integration with the aesthetic, can maintain the function and ecological sustainability of this spaces for the mega cities such as Tehran that consist of varied types of environmental.
    Keywords: Forest park, Ecological structure, Intensive outdoor recreation, Designing, Landscape ecology
  • Elmi, M. R., Bahramis.*, Ehsanzadeh, A Page 57
    Evaluation and classification of land is done by comparing ecological characteristic of environment units with ecological models. The purpose of this study was to evaluate the environmental capable area of Korit using geographic information system and survey the land talent Workgroup for Landuses appropriation models. The ecological models used in this study, is a mixure of Makhdoom and land talent workgroups models and ecological condition of the area. In the Models of Lands talent Workgroup criteria is considered more realistic .The results indicate that intense limitations including water resources, high evapotranspiration, earthquake and dry climate makes the area less capabe for most users. For Extensive outdoor recreation whole area have capability. Also 78 Environmental units which is included 14 percent of the area have, capability for Range Management landuse.
    Keywords: Capability evaluation, GIS, Korit, Lands talent workgroups, Ecological model
  • Mirkarimi, S. H., Mohammadzadehm., Galdavi, S.* Page 69
    A better use of outdoor recreational places could be achieved when the areas are responsive to visitor's socio-psychological needs in addition to other visitors’ needs. In other word, outdoor recreational areas should be designed based on a variety of visitor's socio-psychological needs. These were investigated in Daland Forest Park, Gorgan, Iran as a case study. In this study, socio-psychological characteristics of visitors’ needs to the Park were investigated and then management guidelines for the area were presented based on the results. In doing so, 168 questionnaires filled out in the Park in summer and fall 1391. Questionnaire justifiability was confirmed by two experts and its reliability was calculated using Cronbach's alpha. The results show that most visitors to this area are aimed at having mental relaxation. Also, about 72 percent respondents prefer to see collaboration between police forces and park guards for park security management. Chi-square test was used to examine if there is any relationship between sexes with some socio-psychological needs. The results of this study not only reflect the Park status but, they reflect visitors’ expectations of different socio-psychological aspects that can be used for a better park management.
    Keywords: Forests parks, Visitors, Socio, psychological characteristics, Daland Forest Park
  • Jafari, A.* Page 77
    Green spaces are integral parts of cities and nowadays, their maintenance and development are more essential because of supporting quality of life and urban sustainability. However, in order to play these roles, green spaces should have some characteristics including species diversity, appropriate area, distribution and location. In this research species, richness and diversity of trees and shrubs considered as overall green spaces of mountainous cities in central Zagros as a indices. For this aim, 100% inventory method was conducted in both sides and refuge of Ayatollah- Kashani Boulevard. Then in Ecological Methodology and PAST software, Margalef, Menhenic, Simpson and Shannon-Weaner indexes computed. According to results, based on both Margalef and Menhenic indexes, the species richness is very weak (3.065 and 0.257 respectively). However, species dversity based on both Simpson and Shannon-Weaner is good (0.826 and 2.96 respectively). Finally, based on observation of neighboring cities and ecological conditions some tree and shrub species recommended for Shahrekord.
    Keywords: Urban green spaces, Species richness, Species diversity, Shahrekord, Ayatollah, Kashani Boulevard
  • Karamio.*, Salehi., Rafieeh., Hosseinpour Naderi, M Page 85
    Today, with the increasing attention of economic policy makers to economic development and growth, and less attention to the effects of this growth and development, we are witnessing the destruction of environmental goods. One reason for the lack of attention to environmental issues is the lack of awareness of their actual value. So, environmental studies can be helpful. In this study, we want to determine the factors affecting the willingness to pay for visitors of Nazhvan Park which is located near the Zayandehrood River. Results from 313 questionnaires were completed from visitors and estimating Logit model shows that the offer price variable at 1%, sex and numbers of visits variables were significant at the 10% level. Finally, the average willingness to pay for recreational use of the Nazhvan Park visitors, was calculated to 1530 Rials. Given that women are more willing to pay, so building the parks for ladies in the city has economic justification. This means that costs of keeping the park can be met from visitors. Numbers of visits variable is significant and has positive impact on willingness to pay. So, improving transportation system for better access to the Park can increases non market valuation of Nazhvan Park and visitor's satisfaction.
    Keywords: Contingent valuation, Environment, Isfahan, Logit, Nazhvan Park
  • Hedayati Radf.*, Salman, Mahinia., Mirkarimi, S.H Page 93
    Air pollution is a major problem that has been recognized throughout the world. Refineriers normally create environmental pollution through emissions of pollutants gaseous from a variety of sources. Analysing air pollution distribution and dispersion can help in reducing the negative effects. In this study NOX and SO2 emissions and distributions were investigated for Abadan oil refinery using SCREEN3 software. In this softweare, wind speed and direction, air temperature, location and physical characteristics of chimnies and atmospheric stability were taken into consideration.The concentration of pollutants in different distances from the stacks in the range 25 km were predicted and mapped in Idrisi software. The output from software SCREEN3 for emissions from stacks were also examined and compared with the standard output of the refineries .According to our results, the concentration of polutants in summer and autumn seasons exceeds of the environmental standards.
    Keywords: Refinery, SCREEN3, Modeling, Air pollution
  • Ashegh Moallam.*, Malek Mohammadib., Torabian, A Page 103
    In current effluent discharge standards of the most countries such as Iran, self-purification capacity of rivers have not been considered. These standards developed a similar effluent discharge standard for all of the rivers without considering hydrological and hydraulic conditions of rivers.
    In this paper in order to show the importance of self-purification capacity and differences between the rivers, in developing effluent discharge standard, two rivers- Gheshlagh River in Kurdistan and Sabzkooh River in Chaharmahal Bakhtiari- as samples were selected., and with applying Qual2kw model, current Iran effluent discharge standards were used to simulate the state of each river. The simulation showed that compliance with this standard maintain an appropriate qualitative condition of Gheshlagh River but in Sabzkoh River, due to the large number of pollution sources, these standards not only does not help to maintain the water quality but will have a very negative impact on water quality. Then Using simulation of river quality, the authorized appropriate limit based on self-purification capacity and the number and type of pollutants were estimated and showed that to develop accurate and efficient standards the self-purification capacity, the number of pollution sources, the amount of waste load and other different conditions of rivers also should be considered.
    Keywords: Simulation, Water quality, Sabzkooh river, Gheshlagh river, Model QUAL2Kw
  • Malek Hosseinia.*, Mirak Zadeh, A. A Page 117
    Generally dams are considered as an integral part of the water source management system, which is effective in the regulating surface flows especially in areas with no uniform spatial distribution of rainfall and temporal. Considering the worldwide, developing trend for dam construction, especially in Iran, the necessity of reviewing the environmental impacts of dam construction becomes apparent. The main purpose of this paper is assessment of cultural and environmental impacts of dam on under irrigation and rural drainage network development. The method of research was qualitative and data were collected by interview, observation and transect base on theoretical protocol. Research population consist of council members in villages that covered by the dam irrigation and drainage network (N=48) that were chosen as the census. In order to analysis data were used mind maps and content analysis techniques. Results of content analysis showed that generally dam's cultural impacts are summarized in 6 general categories: cultural exchange, awareness, tourism, entertainment places revival, culture urbanization, destruction of social-cultural attachments. As well as the content analysis of research population, environmental impacts of dam include 4 types: 1-climate change, 2- entry of new species of birds to the region, 3-degraded landscapes and 4- green area.
    Keywords: Soleimanshah dam, Development actions, Assessment, Environment impacts, Cultural, Sonqores
  • Rezaians.*, Jozi, S.A., Moradimajd, N Page 127
    This study presents an occupational health and safety risk management programs in the paint and spray paint saloon in Mihan car company.After identifying the activities and processes in the paint saloon in car production, the amount of pollutants in gaseous CO, NOX, SO2 and H2S at 6 stations, suspended particles in the exhaust stack of the paint saloon at the four stations and the amount of sound at 8 stations were measured. Of xylene vapors through pipes Gazyab direct readout method was studied. The occupational health and safety aspects identified and assessment were with FMEA method and prioritized number of risk accounting multiplied of three parameters intensity in the probability event in the range of possible pollution or recycling. The results of this research has shown that concentrations of air pollutants such as CO and NOX in some of the stations sampled is higher than standard values. Measured sound levels at sampling stations showed that the sound intensity at this station is higher than standard. Occupational exposure with workers in paint saloon with fumes Xelene 186.87 ppm, which is higher than standard level. 22 occupational health and safety risks identified is in paint saloon which 5 percent were in low-risk, 82% moderate risk level and 13% are at high risk. The highest risk priority number, 648 is due to furnaces of color to the risk of fire. Results suggested are for reducing the risk of fire warning system, erecting warning system for increasing the temperature, use of appropriate boundary protection and standards are necessary.
    Keywords: Risk, Industrial safety, FMEA method, The production car company
  • Jozi, S.A.*, Saffarians., Shafieem., Akbari, A Page 139
    Power plants, due to the nature of their processes and activities and also by producing the effluents, emitting the air pollutants and hazardous wastes, have the potential to cause negative human and environmental consequences. Given the importance of the issue, for determining the most important consequences of Abadan Gas Power Plant and also their impact on the human and natural environment, as a case study, a questionnaire was developed with Delphi method. This questionnaire was distributed within the environmentalists and experts of power plant. The human and environmental consequences of Power Plant were analyzed by Multiple Criteria Decision-Making methods including AHP and eigenvector technique. For this purpose, with applying of AHP method, the hierarchical structure of the human and environmental consequences of Abadan Gas Power Plant was constructed and then the decision making matrix was formed. The pair wise matrices were formed separately for criteria pair wise comparisons with respect to severity and occurrence probability of indoor and outdoor environment of power plant .With entering the data in EXPERT CHOICE software, criteria weights were computed with applying the eigenvector method. Then the final weights of consequences in terms of severity and occurrence probability of risk were computed. The results from the compution of Abadan Gas Power Plant consequences indicate that in human consequences, shallow wounds with a .105 weight and in environmental consequences, air pollution by weighing 0.66 are the most important consequences of power plant. Finally, the most important executable strategies and actions for mitigation of negative human and environmental consequences were presented.
    Keywords: Human, environmental consequences, Delphi technique, AHP, Power plant
  • Galalizadehs.*, Malak Mohammadib., Givehchi, S Page 151
    In this assay we study the relation between land use change and underground water change by means of regression correlation in particular region. In order to fulfill our aim we have selected Karaj aquifer as case study. In this way land use and underground water quality maps for three zones of time 1986, 1996, 2005 were studied. For the next phase of study, map of zoning for underground water quality was collected to spot distribution of different application in different underground water zone. The result manifests the great change in land use area. Regression correlating demonstrates a proportion between residential-industrial land use and level of chloride aid and TDS in underground water for the same area. In next step in order to determine the level of land use coincidence in 2005 with potential capability of the area, the ecological capability of the area was evaluated and mapped. Comparison among land use application in 2005 and its capability map portrayed the lack of adaptation between development of application and capability of region in consecutive years.
    Keywords: Land use change, Underground water quality change, Evaluation of ecological capability power, Karaj aquifer
  • Falahatkars., Hosseini S.M.*, Salman Mahiny, A.R., Ayoubi, S Page 163
    Population growth leads to urban and industrial expansion, cropland expansion and land use/cover change. Present research aims to model and predict land use/cover change by using LCM, based on three management scenarios which call continuity scenario, agriculture-conservation scenario and changes-limitations in Deylaman region located in Guilan Province. LCM uses Markov chain model, Multi-Layer Perceptron and MOLA for producing transition submodels, transition probability map and finally land use change prediction. Validation of model was investigated by calculation standard kappa index of agreement, kappa for quantity, kappa for location and proportion of Hits to the total pixels. The mentioned indices were equal to 0.79, 0.82 and 0.85, respectively and proportion of Hits to the total pixels was equal to 22 percent. Modeling results based on continuity scenario showed 9% and 23.4 %decrease in forest and rangeland, respectively in the next 40 years. Also the results showed that management of the area based on changes-limitation scenario would result in more conservation of natural ecosystems and prevent the irregular expansion of cropland.
    Keywords: LCM, Modeling, Land use change, Management, Deylaman
  • Jahania.*, Makhdoum, F.M., Feghhij., Omid, M Page 175
    Many efforts have been made to develop needed technology for knowledge of management organizations, environment policy making and finding solution for complex problems. The efforts come to end by introduction of environmental decision support systems. The aim of this paper is the study of concepts, studies, system design and challenges from past to present. Decision support system was defined in various ways. Most of the EDSS reviewed (in Section 2) were developed to provide support across all three phases of the decision-making process (i.e., intelligence, design and choice phases) within unstructured decision contexts. The made challenges are categorized in three categories: the challenges depend on participation of users and stakeholders in EDSS development, tools and software challenges and success evaluation. In future, we expect widespread progress in EDSS and especially in spatial data base, long date data base, modeling and advanced computational techniques. EDSSs in practice by users is one of the most dominant challenges in system development, so future researches will be on participation of users, stakeholders and environment managers in EDSS development, user friendly tools and validation of system.
    Keywords: Environmental decision support systems, System development, Decision making, Design challenges
  • Parsamehrk., Gholamalifard, M.* Page 189
    Reducing Emissions from Deforestation and Forest Degradation (REDD) is a climate change mitigation strategy employed to reduce the intensity of deforestation and GHGS emissions in developing countries. In recent decades, drastic land-use changes in the Mazandaran province caused a substantial reduction in the amount of Hyrcanian forest. The present research has been conducted with the knowledge of the objectives of REDD projects. Accordingly, forest cover changes in a range of Nowshahr and Noor in the Mazandaran province using Landsat satellite images (1984, 2000, and 2014) were examined. Then, transition potential modeling using the multi-layer perceptron artificial neural network (MLP) was implemented and continuing the accuracy assessment of the model was performed. In the end, according to the Voluntary Carbon Standard (VCS) methodology and the calibration period 1984-2014, forest cover change was predicted for the 30 next years (2044) and CO2 emissions up to the 2044 was computed. The results showed that forest cover decreased by about 3413 ha during 1984-2014. Also, accuracy assessment indicates the good accuracy of the model with ROC equal to 0/95. Finally, REDD baseline modeling results showed that 827591.5 tCO2e will be released during 2014-2044 (the next 30 years), but REDD project implementation will prevent the release of 584056.38 tCO2e. The findings of this research shows that using the methodology presented, the rate of land-use changes, GHGS emissions and the impact of REDD projects to reduce emissions can be predicted and can be used for the Project Design Document (PDD) of Clean Development Mechanism (CDM) in the Iran.
    Keywords: REDD project, Climate change, Multi, layer perceptron artificial neural network (MLP), Mazandaran province
  • Sadrim.*, Kermanshaha., Narenji Sani, F Page 203
    The main purpose is very research is to study the relationship between GIS and Knowledge Management components. Because of mixing two categories of quantitative and qualitative researches, the very research method is a mixed exploratory method and information gathering tools include questionnaire and interview. The collected data by the questionnaire were described and analyzed by statistical method, using "EXCELL 2007" and "SPSS 20" Applications. The research results, indicates the existence of a meaningful relationship between GIS and knowledge management. The relationship between software components in GIS with knowledge management components was rejected which shows this system is comparatively complete in software regard. The strongest component of the very system is communicative network which indicates the importance of network GIS like web GIS.
    Keywords: Geographic information system, Knowledge management, Knowledge management components, The environment
  • Mohammadi Ostadkelayeh M.*, Larijani M., Makhdoum, M. F Page 215
    Rural Heritage Museum project aims to provide different elements of rural culture and consequently develop of Guilan Tourism. This project in an area of over 200 acres in Saravan Forest Park, part of the Low-elevation northern Alborz forests has been implemented in the southwest of Guilan province. In addition to Analysis of Tourism development in saravan forest park through Rural Heritage Museum project, appropriate strategies ,especially instructional strategies to implement sustainable tourism has been done. Analytical methods used to determine the strengths, weaknesses, opportunities and threats is the SWOT model. The results of this model, after analyzing of data obtained from field studies and surveys conducted by questionnaire indicate that despite the high potential of the rural heritage museum to attract tourism, this project has an important role to develop this industry, because of ecological situation, The degree of vulnerability in the area is high which express the need for review and providing appropriate strategies to overcome limitation and threats in region and use exising advantages.
    Keywords: Analysis of tourism, Saravan forest park, Rural heritage museum, SWOT