فهرست مطالب

  • سال سیزدهم شماره 25 (پاییز 1394)
  • تاریخ انتشار: 1394/09/18
  • تعداد عناوین: 8
|
  • تورج عقدایی* صفحات 9-44
    وصف یکی از ابزارهای موثر برای تصویر کردن چیستی و چگونگی اجزای هستی و زندگی اجتماعی است، هم بدان گونه که گوینده تجربه کرده است. وصف اگر چه با تمام گونه های شعر در پیوند است با نوع حماسی پیوندی عضوی و استوارتر دارد. به همین دلیل فردوسی در حماسه خویش، از آن برای تجسم بخشی و تصویر آفرینی، به فراوانی، بهره می گیرد. اما در این مقاله هنر نمایی فردوسی در وصف واقعیت، منحصرا در داستان سیاوش بررسی و ارزیابی شده است. خواهیم دید که حکیم فرزانه توس از وصف هم در محور افقی و هم در محور عمودی داستان، استفاده می کند. بدین معنی که گاه با آوردن صفت های مناسب برای اشخاص و چیزها، ویژگی های بارز آن ها را بیان می کند و تجسم می بخشد و گاهی بدون استفاده از ترکیب های وصفی، با ارائه تصویری دقیق از اشخاص، صحنه ها و چیزها، آن ها را باز می نماید. برای نشان دادن قدرت توصیفگری فردوسی، ابتدا به وصف های او از منظر «دستور» نگریسته و از آن پس به کارکرد وصف در داستان پرداخته و کوشیده ایم نقش آن را در پیش برد روایت و تجسم بخشیدن به اندیشه های فردوسی، بیان کنیم. زیبایی شناسی وصف هم در داستان سیاوش وجهه ای برجسته دارد. وصف عناصر اشرافیت که جزئی از زندگی سیاوش و شخصیت های دیگر داستان است، یکی دیگر از مقوله های این مقاله است. داده های این مقاله با روش کیفی، تحلیل و توصیف و گزارش شده است. شماره های کنار بیت ها و یا اجزای ابیات، به شماره ابیات شاهنامه اشاره دارد.
    کلیدواژگان: صفت، وصف هنری، داستان سیاوش
  • احسان الدین رضانیا* صفحات 45-60
    معارف، مجموعه مواعظ و سخنان سلطان العلما بهاءولد، ازجمله آثار برجسته و شگرف نثر عرفانی است که به شیوه نثر بینابین و ساده نوشته شده است و در روانی، به شعر می ماند. یکی از شیوه های بیان کردن و انتقال دادن تجربه ها و مفاهیم، آن است که حواس گوناگون مخاطب را هم زمان تحت تاثیر قرار دهند که در این صورت می توانیم قدرت القای معانی و مفاهیم را تا چند برابر افزایش دهیم. در این مقاله، یکی از زیباترین صنایع بدیعی در معارف بهاءولد؛ یعنی حسامیزی مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته است. این آرایه ادبی گاه از راه به کار بردن واژگان و تعبیرات مربوط به حسی درباره حس دیگر است. از این رو، پس از ذکر تعریف و معرفی این صنعت بدیعی، به ذکر نمونه هایی از آن در معارف، که از بسامد بالاتری برخوردار است پرداخته ایم. نتیجه این پژوهش مشخص می کند که استفاده بهاءولد از حسامیزی در اثرش به ویژه حس چشایی، از شیوه های هنری گفتار اوست، که سبب برجستگی کلام وی شده است
    کلیدواژگان: معارف، بهاءولد، حس آمیزی، مزه
  • سعید خیرخواه برزکی*، فروزان طویلی** صفحات 61-97
    تشبیه در شعر فارسی، در زمره برجسته ترین نوع صور خیال محسوب می شود؛ و در شعر اکثر شاعران جایگاهی ویژه دارد. بنابر این شاعران با استفاده از پدیده های طبیعی اطراف خود، دایره تشبی هات خویش را گسترده تر ساخته اند. یکی از این پدیده ها، مشبه به قرار دادنحروف الفباست که درشعر فارسی و به ویژه در اشعار سبک عراقی و پس از آن، نقش ویژه ای دارد. در این جستار با تمهید مقدمه ای در باب تشبیه و حروف الفبا، و مراجعه به بعضی دیوان های معروف، نمونه هایی در این باب به عنوان شاهد مثال، به ویژه از دیوان خاقانی ارایه می شود. تشبیه در دیوان خاقانی بعد از استعاره، بیش از سایر عناصر خیال به کار گرفته شده است. هم چنین وی بیش از سایر شاعران به تشبیه حروفی نظر داشته است.
    کلیدواژگان: شعر فارسی، شاعران تشبیه، حروف، خاقانی، دیوان
  • زیور دهقانی *، شمس الحاجیه اردلانی*، سید احمد کازرونی** صفحات 99-122
    تکرار و دوران از محورهای اصلی شکل گیری عناصر موسیقایی است. این الگو در نظام موسیقیایی شعر معاصر نیز تشخص دارد و سه حوزه موسیقی درونی، بیرونی و کناری را در بر می گیرد. منزوی با تکیه بر این الگوها موسیقی اشعار خود را آفریده است. این پژوهش در صدد بررسی آرایه های موسیقی آفرین در غزل های مجموعه «حنجره زخمی تغزل» جهت نشان دادن روش به کارگیری این عناصر و کارکردشان در اشعار منزوی است. یافته های این پژوهش بیان گر این است که منزوی برای غنای موسیقی غزل خود شیوه های متعددی را به کار می گیرد از جمله: توجه به تنوع اوزان عروضی، به کارگیری اوزان پرکاربرد، ایجاد تناسب معنا و درون مایه با اوزان عروضی، بهره گیری از جناس، تکرار، تضاد. کارکرد موسیقایی قافیه و ردیف سبب هم آوایی در اشعار وی گشته، به طور کلی عناصر ساختار موسیقایی شعر منزوی در چهار رده موسیقایی دسته بندی می شود؛ موسیقی بیرونی، موسیقی کناری، موسیقی درونی و موسیقی معنوی.
    کلیدواژگان: عناصر موسیقی آفرین، حنجره زخمی تغزل، موسیقی بیرونی، موسیقی کناری، موسیقی درونی
  • ماه نظری*، لیدا نیک آیین ** صفحات 123-142
    سلمان هراتی، در دهه شصت، از شاعران انقلاب و جنگ، در عرصه شعر معاصر، با طراوت بیان و ذهن خلاقش به خلق تصاویری ملموس پرداخته است. با نگرشی نو و جسارت بسیار عامیانه ترین الفاظ را در خدمت اعتقادات دینی و تحولات اجتماعی درآورده و ارزش های بی بدیل هویت انسانی را نشان داده است. با بیانی نمادین و اشارات مجازی، به خلق مفاهیمی بکر و بی سابقه دست یافته و فضای شعر را دگرگون نموده است. شعر برای سلمان هراتی، ادای تعهد اجتماعی و حتی گاه سیاسی محسوب می شد. مساله چشم گیر در اشعار سلمان کاربرد نمادهایی است که شاعر برای اهداف گوناگون به کار برده است، زیرا در نظر او همه هستی نماد و جلوه ای از تجلیات الهی است و تمام کوشش های انسان دریافت خویشتن خویش است. سوال این است که سلمان برای بیان اندیشه، اعتقادات و وقایع عصر خویش، چه نمادهایی را به کار گرفته است؟
    کلیدواژگان: شعر سلمان هراتی، نماد، ادبیات جنگ، مدرسه
  • زرین تاج واردی*، مهسا مومن نسب** صفحات 143-166
    نادر نادرپور (1308-1378) با ارایه مضامین رمانتیکی از نوع رمانتیسم طبیعت گرا، سیاه و احساسی به عنوان یکی از برجسته ترین نیمه سنتی پردازان معاصر شناخته شده است. این پژوهش با رویکرد زیبایی شناسانه و ساختاری، به تحلیل و ارزیابی تصویر سروده های او در مجموعه شعری «سرمه خورشید» پرداخته است؛ برای این منظور مهم ترین عناصر شعری مانند موسیقی (بیرونی، کناری، درونی یا داخلی و معنوی) و تصویر در شعرهای او مورد واکاوی و تحلیل قرار گرفته اند. نتایج پژوهش نشان داد که مهارت و تسلط نادرپور در چینش و گزینش واژگان، موجب پیوند و ارتباط تنگاتنگ اجزای کلام و ساخت و پرداخت تصاویر شعری او شده اند؛ بیشترین توانش هنری نادرپور، در نظام تصویرسازی و اندیشگانی او دیده می شود؛ ترکیب سازی و بیان تصویرهای فشرده و پیوند و این همانی انسان و طبیعت وجه شاخص سروده های این مجموعه را تشکیل می دهد.
    کلیدواژگان: نادرپور، سرمه خورشید، موسیقی درونی، موسیقی معنوی، تصویر
  • پروین گلی زاده*، مختار ابراهیمی** صفحات 167-187
    ماهی، یکی از تصویر های مطرح مولوی در مثنوی است که شاعر با آن انس و خویشاوندی ذهنی و باطنی دارد. ماهی، واژه حسی بسیط نیست بلکه تصویری گسترش یافته و ممتد که از عالم حس تا دنیای ناشناخته جان و روان را در برگرفته است. در این مقاله برای دستیابی به تصویر ماهی، تمامی کاربرد های زبانی و ادبی و واژه های مرتبط با آن بررسی شد تا از این رهگذر امکان تقرب به دنیای ماورای این تصویر فراهم گردد. مولوی در مثنوی برای بیان مقاصد و اندیشه های خود بارها از ماهی در قالب مفاهیم مختلف نمادین بر پایه قرآن، احادیث و روایات و منابع تاریخی سود جسته است. ماهی در اندیشه شاعر معانی نمادین گوناگون هم چون عارف و سالک حقیقت، انسان کامل و انسان بهشتی، وسیله هدایت و گاه معنایی متفاوت با معانی مذکور مانند زمین، جسم و انسان دنیوی یافته است.
    کلیدواژگان: ماهی، نماد، مولوی، مثنوی
  • نسرین بیرانوند*، حسین آریان*، دکترناصر کاظم خانلو** صفحات 189-217
    در زیبایی شناسی شعر عناصر شکل، صورت و محتوا در ارتباط متقابل با یک دیگر قرار دارند. در نقد زیبایی شناختی شعر کودک موزون و آهنگین بودن، صریح و گویا بودن اندیشه ساز و خیال پرداز بودن از عناصر اصلی است. برای رسیدن به یک بینش درست و شناخت کامل از سرایندگان، می توان از ابزار و دریچه زیبا شناسی، به کنه و عمق افکار و عوالم درونی و احساسی سرایندگان دست پیدا کرد و از این طریق به زوایا و خبایای ذهن آنها وارد شد و با درک و بصیرت بیشتری در اشعارشان تامل کرد. پژوهش حاضر با عنوان «زیبایی شناسی در آثار ناصر کشاورز» و با هدف شناخت و معرفی جنبه های زیبا شناسی شعر کودک ناصر کشاورز تدوین شده است. روش این پژوهش از نظر ماهیت، توصیفی تحلیلی و از نظر هدف نظری است و مطالب آن از طریق مطالعات کتابخانه ای فراهم شده است. مهم ترین جنبه های زیباشناسی اشعار ناصر کشاورز در انواع موسیقی: بیرونی، کناری، درونی و معنوی مورد بررسی قرار گرفته است. نتیجه این پژوهش نشان می دهد که ناصر کشاورز به صنعت بیانی و بدیعی (آرایه های لفظی و معنوی) در شعر کودک اهمیت ویژه ای داده است.
    کلیدواژگان: ادبیات کودک، ناصر کشاورز، آرایه های لفظی و معنوی، زیبایی شناسی
|
  • Pages 9-44
    Description is one of the effective tools for portraying the constituent of existence what and how and social life, as the speaker has experienced. Although description is bond to the all poetic genres, it is firmly bond to the epic poems. For this reason, Ferdowsi, used it more in his epic as poetic visualization and imagery. But in this paper, Ferdosi’s virtuosity in reality description has been exclusively evaluated in Siavash story. It will be appeared that the Toos wise sage is using description both in the horizontal and the vertical axis of the story. This means that sometimes he uses the appropriate adjectives to people and things for better expressing and visualizing their features, sometimes, providing an accurate picture of persons , the scenes things without using adjectival compounds. Demonstrating the power of Ferdowsi in description, at first we take a look on his description from the perspective of "instructions" point of view and then we pay attention to the application of the description in siavash story. We tried to explain its role and visualization on Ferdosi’s view during the story, as well. Description aesthetics is also so important in the story of Siavash . However aristocracy description elements that are part of life of Siavash and other characters are of other categories in this article. The data for this study are analyzed, described and reported with qualitative methods. The numbers near the bits or parts of verses refers to the number of verses of Shahnameh.
    Keywords: adjectives, describing art, Siavash story
  • Pages 45-60
    Maaref, sermons and speeches of Soltan Ulama (King scientists) Bahaevalad, including outstanding works and wondrous mystical prose style mixed prose and simple written and mental, is similar to poetry. One of the ways of expressing and communicating experiences and concepts, at the same time it is a different sense of audience influence In that case, we can increase our power to instill concepts to several times. In this article, one of the most beautiful imagery in Maaref e Bahaevalad the Synaesthesia is analyzed; This Literary figure, sometimes through the use of words and phrases related to the sensory feeling on the other. Thus, after the definition and introduction of this innovative industry, to cite examples of it in Maaref, who have paid a higher frequency. The result of this study indicates that the use Bahaevalad of Synaesthesia, especially in his sense of taste, the art style of his speech, which he has been instrumental bumps.
    Keywords: Maaref, Baha e valad, Synaesthesia, taste
  • Pages 61-97
    Simile in Persian Poetry is considered as one of most obvious imageries and hasoccupied a special place in the poets works.There for, poets using their own surrounding phenomena, have widened the scope of the similes used in theirpoems. One of these phenomenais to use the alphabet similar unto which a thingis likened, which is quite common in Irag style and afterwards. In this research with providing a prologue on simile and alphabet and a reference to some famous collection of poems, some exaples of this issue, especially from Khaghani’s poetical collection , have been rendered. In Khaghani’scollection , simile after metaphor is used a lot compared to the other imageries and other poets.
    Keywords: Persian literature, poets of simile, alphabetic letters, collection of poems
  • Pages 99-122
    Repetition and circle are the main axes of the formation of musical elements. This pattern is also found in the musical system of modern poetry and covers three inner, outer and aside music areas. Based on these patterns, Monzavi has created the music of his poems. This study aims to examine the music creator arrays in sonnets of the collection "HANJAREY ZAKHMI TAGHAZOL" (sore throat lyricism) and the method of using these elements and also their function in Monzavi poems has been shown. The findings of this research suggest that Monzavi use different ways for the musical richness of his own lyrics including: pay attention to the diversity of prosodic rhythms, employing useful rhythms, create proper meaning and thematic with the rhythm of prosody, pun utilizing, repetition, contrast, rhymes musical function that make his poems unison, totally, Monzavi poem musicality elements classified in four categories: Outer music, aside music, internal music and spiritual music.
    Keywords: Hossein Monzavi, Music Creator Elements, Hanjarey Zakhmi Taghazol (Sore Throat Lyricism), Outer Music, Aside Music, internal music
  • Pages 123-142
    Salman Harati, a poet of revolution and war in the sixties, with his creative mind create images with vibrant expressions which were tangible. With new attitude and courage using common­ language ­,he displayed human dignity and values which served religious and social objectives . He­ made a change in Poetry using symbolic expression and create new concepts. For Salman Harati, Poetry was a claim for social commitment and even political one. The use of symbols for various purposes .is an overwhelming feature in his works .In his point of view the world is a symbol of divine attributes and all human efforts are for the sake of self discovery. The question is what Salman Harati did display his respective , opinions and events of his own life span.
    Keywords: barber, symbol, war literature, school
  • Pages 143-166
    Nader Naderpoor (1308 – 1378) is considered as one of famous Semi – traditionalist of the present time for his romantic implientures of naturalist romanticism. This research tries to give a structural and aesthetic analysis of the images used in the poetic collection of the Sun’s collyrium. To this end, the poetical elements like musical ones (external, lateral, internal and spritual) have been analyzed in his poems. The results of the research indicated that the skills of Naderpoor in lexical diction and arrangement have created a specific cohesion among the parts of speech and the structure of his poetical images. The most outstanding capacity of Naderpoor is realized in his image processing and his thoughts. The combination of the images and expressing the condensed images and their relationship, nature and human identity are the most important charactristics of his poems.
    Keywords: Naderpoor, the Sun's collyrium, internal music, spiritual music, image
  • Pages 167-187
    Fish, one of the proposed images in Mathnawi and poet associated with it subjectivity and internal. Fish is not a simple sense of the word but also expanded image and the world of soul and spirit surrounded. In this paper for attaining image of fish, all applications were reviewed that related literature, language and words. There by providing this image, we will access to the world beyond the image. Fish in the meaning of symbolic is applied variously, such as seeker of truth, a perfect man and a man of paradise, resource by direct and sometimes different semantic meaning, such as the earth and body, terrestrial human.
    Keywords: fish, symbol, mawlana, mathnawi
  • Pages 189-217
    Talk about artists and philosophers. In the past the aesthetics. Beautiful form of poetry in form and content elements interact with each other.in a review of chidrens poetry harmonic and rhythmic aesthetic of clear rational instrument of thought and fantasy of the original elements. To get a true insight and understanding of the singers can be of utility and aesthetics valve to make deep thoughts and inner worlds and poets became emotional and in this way to angles and khbayay entered their minds and by understanding and more insight immortal hesitated.The present research A comparative study of aesthetic array literal and spiritual works of naser keshavarz and with the aim of introducing aesthatic aspects of chidrens portry naser keshavarz has been developed. This research method is descriptive and analytical nature and the purpose of theoretical and material provided library studies.The most important aspects of the aesthetic poetry naser keshavarz on the outer side of the inner and spiritual music is studied. .The result of this research shows that the industry naser keshavarz expressive and innovative childrens poetry have special significance
    Keywords: Childrens Literature, naser keshavarz, See the literal, spirtual, Aesthetics