فهرست مطالب

مطالعات معرفتی در دانشگاه اسلامی - پیاپی 67 (تابستان 1395)
  • پیاپی 67 (تابستان 1395)
  • تاریخ انتشار: 1395/06/29
  • تعداد عناوین: 7
|
  • محمد تابان، سید رضا سید جوادین، یاسان الله پور اشرف، علی یاسینی، صید مهدی ویسه* صفحات 163-182
    این پژوهش با هدف شناسایی مولفه هایمرجعیت علمی در آموزش عالی ایران انجام شده است.
    روش
    روش تحقیق به لحاظ هدف، کابردی و از نظر گردآوری داده ها، کیفی است که به طور خاص از راهبرد نظریه برخاسته از داده ها استفاده شده است. جامعه آماری شامل تمامی خبرگان و متخصصان حوزه منابع انسانی بود که با استفاده از روش نمونه گیری گلوله برفی، تعداد 15 نفر انتخاب و مصاحبه های عمیق با آنها انجام و تا حد امکان موضوع اتکاپذیری پژوهش رعایت شد.
    یافته ها
    نتایج نشان دهنده مناسب بودن مراحل پژوهش کیفی است. مطابق رویکرد سیستماتیک اشتروس و کوربین و پس از طی شدن مراحل کدگذاری باز، محوری و گزینشی، شش مولفه اصلی شامل عوامل انگیزاننده، عوامل اقتضایی، عوامل راهبردی، عوامل ساختاری، پیامدها و پدیده محوری، شناسایی و در مراحل نهایی، مولفه های شناسایی شده به همراه مشخصه های آنها در قالب مدل سیستماتیک اشتروس ارائه شد.
    نتیجه گیری
    مرجعیت عملی به عنوان پدیده محوری شامل اخلاق گرایی، سلامت روحی و روانی، مهارت، نگرش، انگیزش درونی و خلاقیت فردی است و برای ایجاد آن بایستی عوامل علی اثرگذار(عوامل انگیزاننده) بر مرجعیت علمی شامل نظام انگیزش و پاداش، شایسته سالاری و فضای آزاد اندیشی را مورد توجه قرار داد.
    کلیدواژگان: مولفه ها، مرجعیت علمی، آموزش عالی، نظریه برخاسته از داده ها
  • سیف الله فضل الهی قمشی، فائزه ناطقی*، محمد سیفی صفحات 183-204
    بررسی میزان همخوانی برنامه درسی قصد شده، اجرا شده و کسب شده درس اخلاق اسلامی دانشگاه ها که بر اساس نگرش اساتید دروس معارف اسلامی دانشگاه آزاد اسلامی واحد قم صورت گرفته است.
    روش
    توصیفی از نوع پیمایشی است و جامعه آماری تعداد40 نفر از اساتید مشغول به مشغول تدریس در نیمسال دوم 94-93 بودند که به جهت محدود بودن، کل آنان به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. ابزار جمع آوری اطلاعات، پرسشنامه محقق ساخته با 57 سوال بسته پاسخ در طیف پنج درجه ای لیکرت بود که پایایی آن 0.89بر اساس آلفای کرانباخ تعیین شده بوداست. در تجزیه و تحلیل داده ها علاوه بر روش های آمار توصیفی، از آزمونهای استنباطی تی تک گروهی و آزمون مجذور کای استفاده شده است.
    یافته ها
    1. بین سطوح سه گانه قصد شده، اجرا شده و کسب شده برنامه درسی اخلاق اسلامی دانشگاه ها بیش از 90 درصد همخوانی وجود دارد. 2. بین برنامه درسی قصد شده وکسب شده اخلاق اسلامی از نظر تناسب اهداف با نیازها، محتوا، استادان و روش های یاددهی و یادگیری، صلاحیتهای اساتید و شیوه ارزشیابی تا حد معناداری انطباق وجود دارد.
    نتیجه گیری
    اجرای برنامه درسی اخلاق اسلامی در پرهیز از رذیلتهای اخلاقی، افزایش محبت به اولیای الهی، متصف شدن به اخلاق اسلامی، افزایش معنویت و بندگی، تشخیص فضایل و رذایل اخلاقی، تعهد و پایبندی به ارزشهای اخلاق اسلامی دانشجویان موثر بوده است.
    کلیدواژگان: ارزشیابی، برنامه درسی قصد شده، اجرا شده، کسب شده، اخلاق اسلامی
  • محمد شتا بدرا* صفحات 205-226
    معرفت دینی از عوامل بنیانی در هندسه فکر است که با توجه به نقش آن در تطورات فکری، می توان مدعی چترگستری تاملات بشری به واسطه آن شد. در طول تاریخ همواره بشر از عدم رویکرد بنیادین به زندگی و مثلث خدا، انسان و طبیعت، به نوعی در غفلت به سر برده و همین عامل برای در جهل بسیط نگه داشتن بشر کفایت داشته است. هر چند با به کارگیری منابع مطلوب سخت افزاری و نرم افزاری، به نظر می رسد جامعه به سمت عقلانیت دینی می رود؛ اما الغای ماهوی انسان مدرن به ابتنای تئوری عقلانیت خودبنیاد، اذهان را از مبدء و شناخت منحرف و با ترویج پلورالیسم معرفتی و شخصی کردن دین، گستره ابری از جهل ایجاد کرده است.
    روش
    در پژوهش حاضر؛ از روش ترکیبی استفاده شده است. بررسی ساختار کلی موضوع با نگاه کیفی و در پاسخ به پرسش آیا در جریان نهادینه سازی مبانی معرفت دینی در جامعه، در سالیان گذشته موفق بوده ایم؟ و آیا توانسته ایم عقلانیت محوری را در جامعه حاکم کنیم؟! از روش تحلیل محتوا استفاده شده است.
    یافته ها و
    نتیجه گیری
    در این مقاله سعی شده با بررسی نقش تعمیق معرفت دینی در مرحله اول و اثرگذاری فزاینده تعمیق فلسفی معرفت دینی در مرحله دوم، بر هندسه فکر و سلامت جسم در انسان و بالتبع جامعه، به بیان رابطه معناداری میان آنها اشاره شود، که با بازمهندسی طرحهای معرفتی به بخشی از هدف بزرگ تبیین الگوی زندگی دینی پاسخ می دهد. به نظر می رسد موضوع معرفت دینی، حلقه مفقوده انسانی است که به همه چیز می پردازد مگر به شناخت دین خود، که همان شناخت خود و ندای فطرت درونی اش است.
    کلیدواژگان: معرفت دینی، تعمیق فلسفی، هندسه فکر، فرهنگ معرفت دینی
  • کاظم مجتبایی، صیاد درویشی* صفحات 227-246
    این مقاله با هدف تبیین نقش آموزه های دینی بر پلیس دانش محور، تلاش کرده است به این سوال که آیا بین آموزه های دینی با پلیس دانش محور رابطه معناداری وجود دارد، پاسخ دهد.
    روش
    پژوهش حاضر از نوع کاربردی و از نظر روش، توصیفی و همبستگی و با استفاده از شیوه کتابخانه ای و پیمایش است. جامعه آماری شامل مدیران پلیس در حوزه دانش است که تعداد 100 نفر به صورت تصادفی طبقه ای مشخص شدند. روایی پرسشنامه تحقیق با استفاده از نظر اساتید و خبرگان تایید و برای محاسبه ضریب پایایی آن نیز از روش آلفای کرونباخ استفاده شد که مقدار آن برای این پ‍ژوهش 81/. برآورد شده است. برای تجزیه و تحلیل داده های آماری از آزمونهای تک نمونه ای و همبستگی پیرسون و برای داده های حاصل از مبانی نظری و یافته ها به شیوه حکمی اجتهادی، از روش تبیینی و تفسیری استفاده شده است.
    یافته ها
    یافته ها بیانگر وجود رابطه علی میان آموزه های دینی با متغیرهای پلیس دانش محور معادل 73/ 0 بوده و در سطح اطمینان 95 درصد می توان گفت آموزه های دینی موجب ارتقای پلیس دانش محور می شود.
    نتیجه گیری
    هر چه بهره برداری و به کارگیری آموزه های دینی در فرایند تولید و به کارگیری دانش پلیسی و رفتارهای کارکنان مورد توجه قرار گیرد و به عبارتی چارچوب تولید و چرخه دانش و الگوهای رفتاری را آموزه های دینی تشکیل دهند، به همان اندازه می توان توسعه دانش دین محور را در سازمان پلیس محقق ساخت.
    کلیدواژگان: دانش پلیسی، تحصیل دانش، تولید دانش، انعطاف پذیری کارکنان پلیس، آموزه های دینی
  • حسین قدرتی، خلیل الله سردارنیا* صفحات 247-262
    این پژوهش با هدف بررسی کاستی ها و انتظارات پژوهشی در علوم سیاسی ایران و ارائه پیشنهادها و راهکارهایی برای رفع کاستی ها انجام شده است.
    روش
    این مطالعه به صورت تلفیقی با دو روش کیفی و کمی(پیمایشی) انجام شده است. جامعه آماری، کلیه دانشجویان کارشناسی ارشد(در مرحله پایان نامه) و دانشجویان دکترای علوم سیاسی دانشگاه های دولتی اند.
    یافته ها
    کاستی های پژوهشی از نظر دانشجویان و انتظارات آنها در این حیطه از میانگین بالاتر است و پاسخگویان عمدتا پژوهشهای این رشته را دارای کاستی هایی همچون کمتر کاربردی بودن، کم توجه به مسائل و چالش های اساسی جامعه و سویه عمدتا نظری و تاریخی ذکر کرده اند. بین متغیرهای عضویت مدنی و میزان بحث در مورد مسائل سیاسی اجتماعی و متغیرهای وابسته کاستی ها و انتظارات پژوهشی دانشجویان، رابطه معنادار و مستقیم وجود دارد.
    نتیجه گیری
    در عصر کنونی، حیات بشری در ابعاد سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی به طور فزاینده ای به دانش و پژوهشهای بنیادین و کاربردی وابسته شده است و این دو نقش مهمی در ارتقای اقتدار ملی کشورها دارند. طراحی و انجام پژوهشهای روشمند، بنیادین و کاربردی در توسعه کشورها، اهمیت شایان توجهی داشته اند. گرچه در سالهای اخیر، در پژوهشهای علوم سیاسی، پیشرفتهای خوبی حاصل شده، اما با وضع مطلوب، فاصله نسبتا زیادی هست که بایستی کاستی ها رفع شوند.
    کلیدواژگان: ایران، پژوهشهای علوم سیاسی، کاستی ها، انتظارات، دانشجویان
  • سید محمدعلی پورموسوی * صفحات 263-284
    این مقاله در پی بررسی چگونگی و زمان شکل گیری تشیع در اسلام و وضعیت آن در زمان حیات پیامبر(ص) و پس از آن تا دوره اول دولت عباسی و نقد فرایند شکل گیری نظام مذهبی و سیاسی شیعه به ویژه در ایران بوده است.
    روش
    مقاله حاضر با روش تحلیلی و توصیفی و با رویکردی کاربردی و منطقی، به اثبات این فرضیه می پردازد که شیعه به عنوان مذهب، همزمان با بعثت پیامبر گرامی اسلام(ص) شکل گرفته، نظامی مذهبی و سیاسی را پی افکنده و از همان ابتدا مورد توجه بخش عمده ای از مردم ایران قرار گرفته است.
    یافته ها
    نقش خلفا و زمامداران عرب، حاکمان ایرانی، قیامگران شیعی و حاکمان شیعه و در یک کلام، شکل گیری نظام مذهبی سیاسی تشیع در پذیرش تشیع از سوی ایرانیان را بررسی کرده، اثبات کند که اولا، تشیع نشات گرفته از اندیشه ها و آرای حضرت رسول(ص) و صحابه بوده و نظام معرفی شده از سوی این مذهب برگرفته از اندیشه های اصیل اسلامی است و ثانیا، ورود آن به ایران با ورود اسلام همزمان است. همین موضوع ثابت خواهد کرد که شیعه در قرون اولیه اسلام و همزمان با آن رشد کرده و از شبه جزیره عربستان به سایر نقاط جهان اسلام گسترش یافته است.
    نتیجه گیری
    با پذیرش این امر مسجل خواهد بود که مذهب شیعه، مذهبی نظام مند بوده که با بهره گیری از عملکرد خلفا، زمامداران عرب، انجام قیامهای مختلف از سوی علویان و مخالفان امویان و عباسیان و نیز تشکیل حکومتهای شیعی در ایران برای دستیابی به استقلال و معرفی اندیشه های خود تلاش کرده و همین امر، شیعه را به عنوان مذهب انتخابی ایرانیان به جهان معرفی کرده است
    کلیدواژگان: نظام سازی، شیعه، حکومتهای شیعی، موالی، خلفا، زمامداران ایرانی
  • عبدالحسین خسروپناه، حمیدرضا قربانی مبین* صفحات 285-308
    پیامد پژوهش هایی همچون کتاب «مکتب در فرایند تکامل»که در عرصه تاریخ تشیع صورت پذیرفته، تشکیک در برخی اعتقادات کنونی شیعه امامیه است. لذا مولفان این مقاله درصدد ارزیابی روش شناسی پژوهش نویسنده آن برآمده اند.
    روش
    در این مقاله، روش پژوهش مدرسی در استناد و برداشت از منابع مرتبط با تاریخ تفکر تشیع، به روش تحلیلی و با عنایت به روش متداول در علوم مرتبط با تاریخ تشیع مورد نقد و بررسی قرارگرفته است.
    یافته ها
    روش پژوهش مدرسی در آن کتاب دارای اشکالاتی است که منجر به حصول چنان نتایجی شده است؛ آن ایرادها عبارتند از: ارجاعات غیر روشمند، خلط کاربردهای واژگان، برخورد انتخابی با منابع بر اساس حدسیات، کاربرد معیار غیر معتبر و غفلت از مولفه تقیه در احادیث.
    نتیجه گیری
    مدرسی با چنین اشکالاتی در روش استناد و برداشت از منابع، نتوانسته مدل و نظام واره ای متقن و غیرقابل خدشه برای تاریخ تفکر تشیع در عرصه امامت ارائه کند و این، نتایج پژوهش وی را دچار خدشه می کند.
    کلیدواژگان: تاریخ تفکر، تطور مکتب، روش استناد، روش برداشت، تقیه، غلو
|
  • Mohammad Taban, Reza Seyyed Javadian, Yasan Allah Poor Ashraf, Ali Yasini, Mahdi Viseh* Pages 163-182
    The present article aims at identifying the components of scientific reference frame in the higher education system of Iran.
    Method
    Research method implemented in this study was qualitative by using grounded theory strategy. Also the research orientation was fundamental-applied and research approach was inductive. The research population were fifteen experts and professionals that participated in this study. Sampling method used in this study was snowball that all of the interviewees have been participated to achieve the main components and elements of the research model. In the current research paper interviews and documentary research tools have been studied. In this paper validity and reliability as two basic parameters of any logic research has been investigated.
    Results
    The results of the research indicate the appropriateness of the qualitative methods used in his study. Research findings accordance to Straus and Corbin’s systematic approach and after three basic stages encompasses open coding, axial coding and selective coding, six main components including: motivational factors, contingency factors, strategic factors, structural factors, consequences and core phenomena have been identified. At the final section of this research, identified components with their elements have been presented in a systematic conceptual model.
    Conclusion
    As a result, it is suggested that scientific authority as the central phenomenon have main factors including moralism, mental health, skills, attitudes, intrinsic motivation, individual creativity and for it to be effective causal factors (motivators) includes motivation and reward system, and open-minded to be considered as causal conditions affecting scientific authority.
    Keywords: components, scientific reference frame, higher education, grounded theory
  • Seyfollah Fazlollahi Ghamshi, Faezeh Nateghi *, Mohammad Seifi Pages 183-204
    The purpose of this survey is to match the intended curriculum, implemented and attained on the basis of their attitude toward religion course of Islamic ethics at Islamic Azad University of Qom.
    Method
    The research method is discriptive and the study population consisted of 40 professors 93-94 were taught in the second semester of the school year that due to the limited number of them were selected as sample. The reliability of the research is 89 determined by Cronbach's alpha. To analyze the data, descriptive statisticsT analytical tests and chi-square test single group (chi-square) was used.
    Results
    Results showed: 1. between the three levels of intended, implemented and gaining university curriculum of Islamic ethics is more than 90% concordance. 2. And gaining the curriculum intended by Islamic morality in terms of the appropriateness of the needs, content, faculty and teaching and learning methods, qualifications of teachers and evaluation methods as there is significant compliance.
    Conclusion
    The author of the article concludes Islamic ethics curriculum implementationat has been effective in the following aspects: Abstinence of moral vices, Increase in the authority of God's love, Defineing the Islamic ethics, increased spirituality and worship, recognizing the moral virtues and vices, Commitment to the values of Islam.
    Keywords: evaluation, intended curriculum, emplemented, attained, islamic ethics
  • Mohammad Sheta Badra * Pages 205-226
    Religious knowledge, the understanding of religion is a fundamental factor in the geometry of thinking, according to the director role in the development of intellectual, human considerations includes the extent claimed by it. Throughout history, man has always ignored the fundamental approach to life, and: God, man and nature triangle and he has lived in ignorance, and this factor to keep people in ignorance, is sufficient, for man today in this age of information and communication , the endless questions are added.
    Method
    The method of the present article is the content analysis and with the use of appropriate hardware and software resources, it seems that society is in accordance with the religious rationality, but the abolition of substantive rationality theory and manifestations of modern man, the minds of origin and knowledge, diverted, and promoting pluralism in Personal knowledge and religion, has created a range of ignorance. In this article we have tried to deepen the knowledge of the role of religion in the first place and the growing influence of philosophical deepening of religious knowledge in the second stage, on the geometry of thought as well as the physical health of human society and, consequently, be referred to express a significant relationship between, the reengineering project design knowledge to a large part of the explanation of the religious life responds.
    Results and
    Conclusion
    It seems that the issue of religious knowledge, human missing link that explains everything accepts the knowledge of his religion, which is the inner self and the call of nature. In the present study, the combined approach is used, and the overall structure is the subject of a qualitative look at the answers to the questions: Is the current institutional foundations of religious knowledge in society, in the past years have been successful? And whether we have a central rationality in our society?
    Keywords: religious knowledge, deepen philosophy, geometry thought, culture religious knowledge
  • Kazem Mojtabaee, Sayyad Darvishi * Pages 227-246
    In the world of today, knowledge is a strategic resource and a key competency for organizations. The performance of police function is based on the knowledge of individuals. Islam has developed guidelines for knowledge and knowledge of human beings. This article aims to explain the role of religious teachings on police knowledge and the author has attempted to realize if there is a significant relationship between religious teachings knowledge and the police or nor?
    Method
    The study and application of methods, descriptive and correlational and using the library and survey methods. The population consisted of police managers in the knowledge and a stratified random sample of 100 people is identified. The validity of the questionnaire was confirmed by a experts and teachers for its reliability coefficient of Cronbach's alpha, which for this study amount ( A =./81) was determined. To analyze the statistical data of single-test sample and data correlation and Results of theoretical principles and methods of the jurisprudential ruling, the method of interpretation is used.
    Results
    The findings of the present article indicate a causal relationship between religious teachings knowledge-based police variables equal to./73 and %95 can be expressed in religious teachings is to promote knowledge-based policing.
    Conclusion
    The results show that the magnitude of the operation and application of religious teachings in the production process and the use of police knowledge and behaviors of employees is considered. In other words, the production and cycle of knowledge and behavior patterns form of religious teachings; religious knowledge-based development can be achieved in the police.
    Keywords: police knowledge, knowledge acquisition, knowledge production, flexibility, police personnel, religious teachings
  • Hosein Ghodrati, Khalil Allah Sardarnia* Pages 247-262
    The present research aims at explaining the deficits and expectations in political science’s researches and yielding of recommendations to solve deficits.
    Method
    This study has been conducted to composite manner by qualitative and quantitative methods. Statistical population is M.A. and Ph.D. students in state or national universities.
    Results
    The important results of this research consist of: student,s evaluate of deficits and their expectation is relatively high and in view point of students the most basic deficits of researches are as follow: low applicability, little attention to basic problem and challenges of Iran and mainly theoretical and historical orientation of researches. There is a significant relationship between civil membership and participation in political debates and type of students’ research expectations and deficits.
    Conclusion
    The author of the research concludes in present era, human life in political, economic and socio-cultural dimensions has been dependent increasingly to knowledge and basic applicable researches and both of them have important role in national authority. Designing and fulfillment of methodological, basic and applicable researches have had much importance in development of countries. In spite of attain to nearly good advances in political science’s research in recent years, but there is nearly much distance with ideal state that ought to be solved the deficits.
    Keywords: iran, political science researches. deficits, expectations, M.A, Ph.D. students
  • Mohammad Ali Pour Moosavi * Pages 263-284
    The essay of ‘ Shia in religious and political systematization period since the forming till the end of Abbasi’s first caliphate’ is pursuing and considering how and the time of Shia’s forming in Islam and its condition in the time of the holly prophet lifetime and then, till the time of the first Abbasi’s caliphate, and considering the process of Shia’s religious and political system forming especially in Iran.
    Method; For this matter, this essay is pursuing that by using an analytical and descriptive method along with practical and logical approach proving this assumption that Shia which was formed as a religion simultaneous with the holly prophet of Islam,s appointment and has formed as a religious and political system and from the beginning was welcomed by the majority people in Iran. The writer is trying to find answers appropriate to questions as; has Shia a gradual and interactive movement or not? Moreover, whether its establishment in Iran was sudden or gradual?
    Results; The results of the present article indicate that considering the role of Khalifa , and Arab’s governors, Iranian rulers, Shia’s revolutionaries and governors and in short, forming of Shia as a religious and political system in being accepted by proves that first Shia was retrieved from the thoughts and votes of the holy prophet of Islam and his companions and the introduced system from this religion was retrieved from islamic original thoughts, and second, its entrance into Iran was simultaneous with the entrance of Islam. This subject also proves that Shia with its growth extended from the Arabian peninsula to other parts of the world in the first decades of Islam.
    Conclusion;The author of the research concludes Shia as a systematic religion and by utilizing the Khalifas’ role, Arabs’ governors and doing various revolutions from Alavis’ and Omavis’ opponents, and also by forming Shia’s government in Iran tried to achieve independence and introduce its thoughts, and the very matter Shia is introduced as a selected Iranian religion to the world.
    Keywords: guidance, wisdom, elitism, the chosen of god, the quran
  • Abdolhosein Khosropanah, Hamid Reza Ghorbani Mobin* Pages 285-308
    The research outcomes of such book "the crisis and consolidation in the farmative period of shiite Islam" which has been published regarding the history of Shia created confusions in some Shia Imami beliefs. The authors of this article tried to evaluate the methodology used in the book by the author.
    Methods
    In this paper, the reserch presented by Mr. Modarressi regarding his resourses and the interpretation of the history of thinking in Shia were found to be incorrect and we attempted to analyze and criticize his research methods with a conventional method in knowledges related to shiet history.
    Results
    The Modarressi's method in his book resulted in some conclusions leading to: non-systematic references, being wrong in words applications, dealing with selective resources based on guesswork, using invalid criteria and neglecting the component of reservation (dissimulation) in Hadith.
    Conclusion
    the author of the present research concludes Mr. Modarressi with such impediments in his method of referencing and interpretation of resources would have not been able to offer the model and puzzle certainty history of Shiism in the field of Imamat, and the results of his research dose not seem to be precise.
    Keywords: history of thought, evolusion of schools, impediments in method (derivation of facts), interpretation of resources method, dissimulation (caution in religious matter), exaggeration