فهرست مطالب

  • پیاپی 27 (زمستان 1394)
  • تاریخ انتشار: 1394/12/24
  • تعداد عناوین: 6
|
  • امیر اسماعیل آذر، سید طه هاشمی صفحات 9-44
    شعر منقبت یکی از رایج ترین انواع شعر فارسی است که تاریخ هزار ساله دارد. شاعران منقبت گوی معاصر در مقایسه با پیشینیان خود چه در قالب و چه در محتوا تغییراتی پدید آورده اند. ما در مجموعه شعرهای منقبت به ترکیب هایی برمی خوریم که با اسطوره های ایرانی پیوند خورده اند. برای نمونه واژه «شاه» در ترکیبات: «شاه مردان علی»، «شاه ولایت»، «شاه نجف» و یا واژه «مهر» با نام حضرت علی (ع) مانند «مهرعلی» این ترکیب ها طی قرون متمادی به وجود آمده است. ایرانیان به علت توجه به اساطیر خود و نیز عشق و علاقه ای که به امامان و بزرگان دینی دارند، به طور تدریجی اساطیر را با نام شخصیت های دینی پیوند داده اند. وجود واژه هایی مانند «هور»، «خور» و «خورشید» که دارای زمینه های وسیع در یشت ها هستند در قالب صفات مدحی به خصوص برای حضرت امام علی (ع) به کار رفته اند. علت امتزاج این اسطوره ها با شخصیت های مذهبی به این علت است که مردم آنچه را دوست می داشتند و در ضمیر تاریخی آنها بود، بر شخصیت های مورد نظرشان اطلاق می کردند. اثبات این پدیده، موضوع تحقیق حاضر است و نتیجه آن پاسخ به سوال مسئله. این تغییرات در ابعاد گوناگون از جمله اسطوره به وجود آمده و به دلیل کارآمد های رمزی و رازگونه در شعر معاصر به صورت یک پدیده فرهنگی ظاهر شده اند.
    کلیدواژگان: اسطوره، منقبت، فرهنگ، ایران و اسلام
  • سید عبدالحمید میرحسینی، حسین محمدی دوستدار صفحات 45-76
    ابعاد سیاسی و فرهنگی فعالیت های علمی و فناوری در سطح بین المللی ذیل مفهوم دیپلماسی علمی قابل مطالعه است. صرف نظر از برداشت های رایج نسبت به این مفهوم، می توان آن را با رویکردی معطوف به سلطه و مقاومت مورد بررسی قرار داد که با این رویکرد دیپلماسی علمی عبارت است از: تلاش برای نفوذ از طریق علم و فناوری به کشورهایی که دیگر راه های نفوذ به آنها مسدود است از یک سو و آگاهی و مقاومت کشورها در برابر این جریان در عین پویایی علمی از سوی دیگر. تحقیق حاضر به بررسی چگونگی انعکاس ابعاد مختلف چنین برداشتی از دیپلماسی علمی در اسناد ملی علم و فناوری کشورهای مختلف می پردازد. داده های مورد مطالعه عبارتند از: متن کامل اسناد کلان علم و فناوری 34 کشور از پنج قاره جهان که محتوای آنها مورد تحلیل کیفی قرار گرفت. نتیجه این تحلیل محتوی استخراج هفت محور موضوعی اصلی است: هدف گذاری شعاری و مبهم، تمرکز صرف بر واردات علمی و فناوری، اولویت بندی هدفمند طرف های همکاری، توجه به ساختارهای سازمانی و حقوقی، اهداف فراعلمی فرهنگی و سیاسی، توجه به اصحاب علم و فناوری ساکن دیگر کشورها، جهت دهی و رهبری جریانات بین المللی علم و فناوری و اولویت بندی مستقل زمینه های علمی. توجه به این موضوعات بیانگر نکات قابل تاملی برای برنامه ریزان و دست اندرکاران حوزه علم و فناوری در کشور از نظر شناخت نقاط ضعف و قوت موجود در سیاست گذاری های کشور در این حوزه، به ویژه از نظر همکاری های روزافزون بین المللی مربوط به این زمینه خواهد بود.
    کلیدواژگان: همکاری های علمی و فناوری بین المللی، اسناد ملی علم و فناوری، سیاست گذاری علم و فناوری، دیپلماسی علمی و مطالعه تطبیقی
  • محمدعلی بصیری، مصطفی قاسمی، عنایت الله یزدانی صفحات 77-114
    یکی از مهم ترین سازوکارها و ابزار تامین هدف سیاست خارجی جمهوری اسلامی که بر گسترش فرهنگ ایرانی-اسلامی و الهام بخشی بر سایر جوامع ابتنا دارد، تدوین و اعمال دیپلماسی فرهنگی کارامد است. اهمیت این مسئله در کشور سودان به عنوان یکی از کشورهایی که دارای بیشترین حد مسامحه در مواجهه با جریان های صوفیگری و تعالیم صوفیه است، اهمیت مضاعف دارد. طریقت های صوفیان سودان که ریشه شیعی دارند، در حفظ آیین های تشیع نیز بسیار موثر بوده اند، به طوری که در هنگام بررسی فرهنگ شیعی در سودان باید تصوف را نیز مطالعه کرد، بنابراین به لحاظ فرهنگی و مذهبی می توان انتظار بزرگ ترین دستاوردها را در آنجا داشت. علی رغم وجود دو جریان ریشه دار فکری، فرهنگی تصوف و تشیع در سودان، فعالیت وهابی ها، در دوران اخیر تهدیدی جدی برای این دو جریان است. آسیب شناسی دیپلماسی فرهنگی ایران در سودان می تواند زمینه ساز توسعه روابط فرهنگی و مقابله با تهدیدات پیش رو در روابط بین دو کشور باشد. این مقاله در پی توضیح و تبیین جریان های فرهنگی، مذهبی در سودان به منظور شناسایی فرصت ها و آسیب های دیپلماسی فرهنگی ایران در این کشور است. هدف اصلی پاسخگویی به این پرسش اساسی است که در راستای هدف یاد شده، چه جریان های فرهنگی مذهبی در سودان وجود دارند؟ فرضیه این مقاله آن است که سه جریان مهم فرهنگی-مذهبی تصوف، تشیع، و وهابیت را می توان در سودان مشاهده کرد. در این مقاله با روش توصیفی، تحلیلی و ابزار کتابخانه ای در پی پاسخ به سوال اصلی خواهیم بود.
    کلیدواژگان: تصوف، تشیع، وهابیت، سودان، جمهوری اسلامی ایران، دیپلماسی فرهنگی و آسیب شناسی
  • فرزانه علیمحمدی، محمدرضا بمانیان، مائده پورفتح الله صفحات 115-139
    یکی از مهم ترین عقاید ایرانیان در گذشته توجه به حریم خصوصی خانه و به خصوص زنان بوده است که در بناهایی مانند خانه که جزء خصوصی ترین بناها بوده و منشعب از فرهنگ ومرام دینی آنان بوده است، راهکارهای نغزی بدین منظور در نظر گرفته شده است. از جمله مهم ترین قسمت های خانه که مسئله محرمیت در آن لحاظ شده، ورودی خانه ها بوده که مراتب ورود با عبور از هشتی، دالان، حیاط و میاندر به اتاق ها که خصوصی ترین جزء خانه بوده اند صورت می گرفته است. در پژوهش حاضر از روش تحقیق تفسیری-تاریخی استفاده شده است و در مطالعات میدانی که بر روی ده نمونه از خانه های تاریخی ایرانی در شهر قزوین صورت گرفته ، اهداف و اصول مورد نظر در طراحی ورودی به منظور حفظ فرهنگ محرمیت و چگونگی تحقق آنها در جداول جداگانه در نمونه ها بررسی شده و مورد تحلیل قرار گرفته ودر نهایت پنج نمونه به عنوان شاهد معرفی شده است. نتایج حاصل حاکی از آن است که تغییرات محسوسی در روند ورود به خانه ها صورت گرفته، که مهم ترین آنها شامل حذف برخی عناصر حفظ محرمیت در ورودی و نیز قرارگیری و ساخت خانه های شخصی در بر خیابان های اصلی بوده است که تا قبل از دوره قاجار در ایران وجود نداشته است
    کلیدواژگان: محرمیت، فرهنگ، اهداف و اصول طراحی ورودی، خانه سنتی و دوره قاجاریه
  • اعظم ملایی، رضا شفیعی اردستانی صفحات 141-167
    تغییرات حاصل در محتوای روابط بین الملل و تحولات منطقه ای، ناشی از جهانی شدن، سبب ساز اهمیت یافتن اقوام و اقلیت های قومی-مذهبی در مناسبات امروزی جهان سیاست شده است. به ویژه در منطقه خاورمیانه تحولات و تنش های منطقه ای حاصل از تنوع اقوام و مذاهب و درگیری آنها با یکدیگر، افزون بر ریشه های تاریخی، به سبب تاثیرات جهانی شدن رو به افزایش است، چراکه آگاهی از خود و توانایی برای ایجاد هویت بر اساس آن افزایش یافته است. آنچه در این میان اهمیت دارد دو مطلب است: نخست درک حقیقت مسائل امنیتی خاورمیانه تحت تاثیر مشکلات و تنوع اقوام و دیگری لزوم نگرشی جدید به محتوا و ابزار در فرآیندهای دیپلماتیک. مقاله حاضر با استناد به دیدگاه های مکتب سازه انگاری که معتقد است آنچه اشخاص می خواهند وابسته به این است که با «که» تعامل دارند و تا چه حد به گروه آنان وابستگی دارد، استفاده از اقلیت های قومی و مذهبی در دستگاه دیپلماسی کشور را راهکاری مفید برای حل مسائل و مشکلات منطقه ای ایران می داند. بدین صورت که استفاده از ابزارهای قومیتی و مذهبی ضمن ایجاد باوری سازنده در یک فرآیند دیپلماتیک که منجر به یک سیاست خارجی و دیپلماسی پویا می گردد؛ باعث ایجاد و توسعه همبستگی ملی و کمک به فراید دولت ملت سازی می شود. آنچه متناسب وضعیت ملی ایران است و هیچ گونه تضادی با هویت اصیل ایرانی- اسلامی نیز ندارد.
    کلیدواژگان: دیپلماسی، جهانی شدن، اقوام، ایران و خاورمیانه
  • کلثوم یاسمی، فردوس آقاگل زاده صفحات 169-189
    تحقیق حاضر به تحلیل گفتمان انتقادی کتاب «فایل انگلیسی آمریکایی» می پردازد. هدف این تحقیق بررسی عوامل گفتمانی، جهت گیری های ایدئولوژیکی و فرهنگی و چگونگی ارائه آنها درکتاب مذکور است. به این منظور دو متن و چند تصویر از کتاب نامبرده انتخاب شده است. ساختارهای گفتمان مدار این دو متن بر اساس چارچوب ون دایک (1998) بررسی شده است. این چارچوب مولفه های گفتمانی، اجتماعی و شناختی را بررسی می کند. در تحلیل تصاویر نیز از الگوی کرس و ون لییون (1996) استفاده شده است. نتایج نشان می دهد: کتاب مذکور مملو از عوامل گفتمانی از جمله عناصر واژگانی، ساخت های نحوی، معنایی وکاربردی، همچنین مولفه های اجتماعی، مانند بافت موقعیتی، مشارکین، ساختارهای اجتماعی و قدرت و نیز مولفه های شناختی از جمله مدل های ذهنی و بافتی، ارزش ها، نظام های ارزشی اجتماعی فرهنگی است. نویسندگان، گفتمان این کتاب را با استفاده از این مولفه های گفتمانی، اجتماعی و شناختی در قالب ساختارهای گفتمان مدار طوری طراحی کرده اند که اهداف و ایدئولوژی مورد نظر آنان از جمله توصیف و بررسی مسائل اجتماعی جوامع غربی و ارائه دانش ملی و فرهنگی این جوامع، بازنمایی نظام سرمایه داری و نگرش نژادپرستانه را در بر می گیرد. به طور کلی انتقال نرم ارزش های اجتماعی و فرهنگی جوامع غربی در قالب این کتاب مشهود است.
    کلیدواژگان: تحلیل گفتمان انتقادی، الگوی ون دایک، الگوی کرس و ون لییون، انتقال فرهنگی و کتب آموزشی
|
  • Pages 9-44
    Panegyric poem is one of the most commonkinds of poems in Persian literature. It goes back to one thousand years ago. The panegyric poets in comparison with their predecessor have done many changes in form and content both. We witness a link between Panegyric poem and Iranian Myths. As an example the term of Shah (king) in combinations:“Shah-e- Mardan Ali”, Shah-e- Vellayat, Shah-e- Najaf or the prefix of Mehr (kindness) like Mehr Ali. The combinations that have been coined through history.Regarding Iranians tendency to their myths and also their respect to religious leaders, they gradually combine their myths to their religious characters. The word such as sun and its cognates are used as an epithet to respectable characters specially Imam Ali(as). Actually the myths have been saved historically in the unconscious part of nation’s mind. Illustrating of this issue is the main aim of authors here. These changes have been done in differnet aspects including myths and because of its mysterious function reveal as a cultural phenomenon.
    Keywords: Myth, culture, eulogy, imam, poem
  • Pages 45-76
    Political and cultural aspects of international science and technology collaboration may be understood through exploring the concept of ‘science diplomacy’. Regardless of the mainstream conceptions of this term, it can be viewed from the perspective of dominance and resistance. From such a perspective, science diplomacy refers to attempts at exploiting scientific involvements to influence countries which deny other types of influence, on the one hand, and awareness of such attempts and resistance against them, on the other. The present study investigates aspects of such a conception of science diplomacy in national science and technology policy documents of different countries. The bulk of data in this research comprises the full text of macro science and technology plans of 34 countries in five continents. The qualitative content analysis of these documents reveals seven major themes: vague and wordy goal setting; over-focusing on science and technology import; purposeful priority setting in selecting collaborators; consideration of legal and organizational structures; cultural and political aims beyond mere science; inviting fellow national experts residing abroad; leadership in international science and technology trends; and independent priority setting in determining focal scientific areas. Awareness and consideration of these issues can bear significant messages for science and technology decision makers and administrators and may provide insights on the strengths and weaknesses of current national policies in this regard, especially in the context of growing international interactions.
    Keywords: International science, technology collaboration, National science, technology plans, Science, technology policy, Science diplomacy, comparative Study
  • Pages 77-114
    One of the most important mechanisms and tools for attaining the goals of the foreign policy of the Islamic Republic of Iranian which are based on fostering the Iranian-Islamic culture is to develop and pursue an effective cultural diplomacy. This is of critical importance in Sudan as one of the countries with the most permissive attitudes towards the Sufi movements. Despite the presence of two intellectual-cultural movements, Sufism and Shiasm in Sudan, currently the active presence of Wahhabi currents poses a serious threat to these two movements. It seems that pathology of the cultural diplomacy of Iran in Sudan could pave the way for development of cultural relations and countering the threats to the relationship between Iran and the Sudan.
    In order to identify the opportunities and weaknesses of cultural diplomacy of Iran at Sudan, this study seeks to explain the cultural and religious movementsin this country. The main objective of this study is to answer the fundamental question of "what religious and cultural currents exist in Sudan?" The hypothesis of this paper is that three important cultural-religious movements are found in Sudan: Sufism, Shiasm, and Wahhabism. In this paper, descriptive-analytical method and library research were used to answer the main research question.
    Keywords: Sufism, Shiasm, Wahhabism, Sudan, Islamic Republic of Iranian, cultural diplomacy, Hypothesis
  • Pages 115-139
    One of the most important beliefs in the past was the home’s privacy and especially women hijab; that consider in the most private buildings such as homes. Entrance has been one of the most important parts of the house that considers the privacy of homes, hierarchy of entry was being done through a “Hashti” (vestibule), “Dallan” (hall), yard and “miandar” to the rooms that was the most private parts of the home.
    In this article Interpretive- historical method is the main method for research. Therefore, using library research tools, privacy problem studied in Entrance architecture of Iranian traditional houses. The field studies have been done on ten Iranian historical housesto retaining the entrance space privacy in entrance designing. finally five samples have been introduced as evidence in article. The results of this study shows that significant changes had happened in the entering to house that the most important features of them are; Removing some elements of confidentiality in entrance.
    Placement and construction of houses in the main street, which was not existed before the Qajar.
    Keywords: Confidentiality, culture, purposes, basics of entrance designing, traditional houses, Qajar
  • Pages 141-167
    Changing in international relations content¡ new perspectives and availability of information technologydue to globalization is reason of the importance of ethnicity and religious-ethnic minorities during this time especially in politics. Under the influence of changing in the approaches and factors in international relations¡ diplomacy is also not far from these developments and changing. The important things about this matter are two issues; first¡perception of the security issues in the Middle East that is under the influence of ethnic diversity and second¡ the need for a new approach to content and tools in the diplomatic process. For these two issues¡ choosing a diplomatic approach by ethnic and cultural homogeneity is required¡ the thing that constructivism school has especial ability to analyze and explain. Because according to this theory what people want is “who has relation whit them and how much is rate of affiliation and similarities identity whit them and their ethnic”. So choosing a person with the same ethnic and religious identities in today's Middle East for an efficient diplomacy is necessary and effective. This manner helps some country like Iran who has Strong historical identity¡ in foreign affair and national solidarity. In brief¡ taking into account today's realities of globalization ¡ethnic and cultural identity and internal conditions¡ choosing new approach for greater participation of ethnic groups in foreign policy and diplomacy seems to be necessary and useful.
    Keywords: Diplomacy, globalization, ethnic, Iran, Middle East
  • Pages 169-189
    The present research deals with critical discourse analysis of "American English File" book. The purpose of this study was to examine discoursal factors, ideological and cultural attitudes and the way of their representations in the mentioned book. For this purpose, it has selected two texts of the book and some pictures. Discursive structures of these two texts have been investigated according to van Dijk (1998) framework. Also Kress and van leeuwen (1996) theory is used for analyzing of pictures. The results show that the book is full of discoursal factors such as lexical items, syntactic, semantic and functional structures as well as social components such as situational context, participants, social structures, power and the cognitive components of mental and context models, values, attitude systems and socio – cultural knowledge.
    The authors have arranged the discourse of this book by these discursive, social and cognitive components in the form of discursive structures in such a way that contains their purposes and ideologies such as description and study of social issues in western societies. It also represents national Knowledge and cultural Knowledge with representation of capitalist system and racism attitude. As a whole, the soft transition of West social and cultural values in this book has been represented.
    Keywords: critical discourse analysis, van Dijk theory, kress, van leeuven theory, cultural transition, educational books