فهرست مطالب

ناتوانی های یادگیری - سال ششم شماره 1 (پیاپی 20، پاییز 1395)
  • سال ششم شماره 1 (پیاپی 20، پاییز 1395)
  • تاریخ انتشار: 1395/10/06
  • تعداد عناوین: 7
|
  • علی اکبر ارجمندنیا، مونا اسبقی*، غلامعلی افروز، مهدیه رحمانیان صفحات 7-25
    پژوهش حاضر با هدف بررسی اثر درمانی تحریک مغز از روی جمجمه با استفاده از جریان مستقیم الکتریکی (tDCS) بر حافظه ی فعال کودکان مبتلا به اختلال ریاضی انجام گرفته است. بدین منظور در این طرح پژوهشی 20 نفر از دانش آموزان دارای اختلال ریاضی در دوره ی ابتدایی با روش نمونه گیری هدفمند از مراجعه کنندگان به کلینیک شهر تهران انتخاب شدند. همه آزمودنی ها قبل و بعد از مداخله درمانی با آزمون حافظه ی فعال N-back مورد ارزیابی قرار گرفتند. دانش آموزان به صورت تصادفی در دو گروه 10 نفری آزمایش و کنترل تقسیم شدند. برای افراد گروه آزمایش به مدت 10 روز برنامه درمانی (tDCS) اجرا گردید به این ترتیب که هر روز به مدت 10 دقیقه در ناحیه مغزی F3 با شدت 1 میلی آمپر افراد در معرض درمان قرار گرفتند. داده ها با استفاده از آزمون کوواریانس تک متغیره تجزیه و تحلیل شدند. نتایج نشان داد که بین دو گروه آزمایش و کنترل در بهبود حافظه ی فعال تفاوت معناداری وجود دارد (001/0P=). می توان چنین نتیجه گرفت که مداخله تحریک الکتریکی مغز یا (tDCS) در بهبود حافظه ی فعال کودکان دارای اختلال ریاضی موثر می باشد.
    کلیدواژگان: تحریک الکتریکی مغز، اختلال ریاضی، حافظه ی فعال
  • مریم اسماعیلی، نوشین بصیری*، زهرا خیر صفحات 26-39
    هدف از پژوهش حاضر بررسی تاثیر شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر بهزیستی روان شناختی مادران دارای کودکان مبتلا به اختلال یادگیری بود. این روش آموزشی بر اساس نظریه های شناختی تیزدل بنا شده است. ذهن آگاهی به عنوان مبنایی برای درمان های روان شناختی، نظارتی پایدار بر شرایط جاری است. روش پژوهش حاضر از نوع آزمایشی با طرح پیش آزمون پس آزمون همراه با گروه کنترل بود. جامعه ی آماری شامل همه ی مادران دارای کودکان مبتلا به اختلال یادگیری در شهر دلیجان بود. نمونه شامل40 نفر از این مادران بود که به روش تصادفی ساده انتخاب گردیدند. ابزار مورد استفاده پرسش نامه بهزیستی روان شناختی می باشد. برای تحلیل داده ها از آزمون تحلیل واریانس چند متغیری (MANCOVA) استفاده شد. نتایج نشان دهنده تاثیر این روش درمانی بر بهزیستی روان شناختی مادران دارای کودکان مبتلا به اختلال یادگیری بود. فرضیه های پژوهش در سطح معنی داری )001/0>P) تایید شدند. حضور یک کودک مبتلا به اختلال یادگیری فشار روانی زیادی را بر والدین اعمال می کند و می تواند سلامت روان آنان را به خطر بیندازد. بسیار حائز اهمیت است که این مادران با احساسات خود در برخورد با کودکان آشنا شوند. افزایش ذهن آگاهی با افزایش بهزیستی روان شناختی همراه است. در حقیقت افراد ذهن آگاه در شناخت و مدیریت و حل مشکل های روزمره تواناتر هستند.
    کلیدواژگان: استرس والدگری، شادکامی، انعطاف پذیری شناختی، ناتوانی یادگیری
  • طاهر اصلانی*، سیف الله آقاجانی، علی رضایی شریف، پرویز پرزور صفحات 40-59
    در پژوهش حاضر، روش تلفیقی آموزش شناختی– رفتاری والد محور کوتاه مدت و تقویت دقت در بهبود عملکرد خواندن و عملکرد فضایی دانش آموزان نارساخوان مورد بررسی قرار گرفته است. جامعه پژوهش شامل دانش آموزان نارسا خوان دوره ی ابتدایی شهر اردبیل بودند که سال تحصیلی 1394-1393 به مرکز مشاوره و خدمات روان شناختی دانش آموزان اداره کل آموزش و پرورش استان اردبیل ارجاع شده بودند. افراد گروه نمونه به تعداد 30 نفر به صورت نمونه گیری در دسترس انتخاب و در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شده اند. طرح پژوهشی از نوع آزمایشی (پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل) بوده و قبل و بعد از اجرای برنامه پرسشنامه ی مشکل های یادگیری کلورادو (CLDQ) برای هر دو گروه، اجرا شده است. گروه آزمایش در 6 جلسه ی 45 دقیقه ای تحت روش تلفیقی آموزش شناختی– رفتاری والد محور و تقویت دقت قرار گرفتند. داده های بدست آمده با استفاده از تحلیل کواریانس (ANCOVA) مورد بررسی قرار گرفت. تحلیل یافته های بدست آمده، نشان داد که استفاده از این شیوه موجب بهبود نارسا خوانی (01/0P<) و عملکرد فضایی (05/0P<) شده است. بنابراین استفاده از شیوه ی تلفیقی آموزش شناختی– رفتاری والد محور کوتاه مدت و تقویت دقت می تواند موجب بهبود نارسا خوانی و عملکرد فضایی مطلوب در دانش آموزان شود.
    کلیدواژگان: آموزش شناختی، رفتاری والد محور کوتاه مدت، عملکرد فضایی و اختلال خواندن
  • حسین زارع، فهیمه امینی* صفحات 60-79
    پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی نرم افزار آموزش حافظه ی کاری بر کارکردهای توجه دانش آموزان دارای اختلال یادگیری ریاضی است. طرح پژوهشی حاضر آزمایشی از نوع پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل است. جامعه ی آماری پژوهش، دانش آموزان دختر و پسر دچار اختلال یادگیری ریاضی کلاس های دوم تا ششم ابتدایی که در سال 93-92 در مدارس اختلال یادگیری استان مرکزی مشغول به تحصیل بودند، با روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای30 دانش آموز انتخاب و در دو گروه آزمایش و کنترل به روش تصادفی جایگزین شدند. ابزارهای این پژوهش شامل پرسش نامه اطلاعات دموگرافیک، نرم افزار آموزش حافظه ی کاری، نرم افزار آزمون استروپ، مقیاس هوشی وکسلر کودکان، آزمون ریاضی کی مت بود. برای تجزیه وتحلیل داده ها از آزمون تحلیل کوواریانس چندمتغیری استفاده شد.نتایج پژوهش حاضر نشان داد، بین گروه آزمایش و کنترل، پس از اجرای نرم افزار آموزش حافظه ی کاری در گروه آزمایش، زیرمقیاس های کارکردهای توجه در آزمون استروپ، به طور معنی داری بهبود یافت. نتایج نشان داد که مداخله آموزش نرم افزار حافظه ی کاری ، سبب بهبود کارکردهای توجه در دانش آموزان اختلال یادگیری ریاضی می شود و می توان از آن به عنوان یک روش مداخله ای موثر سود جست.
    کلیدواژگان: کارکردهای توجه، حافظه ی کاری، اختلال یادگیری ریاضی، آزمون استروپ
  • اسماعیل صدری دمیرچی*، محمد انصاری، فریبا اسماعیلی قاضی ولویی، میلاد قمی صفحات 80-99
    خانواده یکی از طبیعی ترین گروه هایی است که نیازهای انسان را ارضا می کند. تولد کودکی با ناتوانی یادگیری در خانواده می تواند رویدادی نامطلوب و چالش زا باشد. این امر باعث ایجاد برخی ذهنیت ها و باورهایی نامناسب می شود که می تواند رضایت زناشویی را تحت تاثیر قرار دهد. هدف پژوهش حاضر مقایسه ی طرحواره های ناسازگار اولیه و رضایت زناشویی مادران کودکان دارای اختلال یادگیری خاص و مادران کودکان عادی بود. طرح پژوهش، توصیفی از نوع مقایسه ای است. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه مادران دانش آموزان دختر و پسر دارای اختلال یادگیری خاص و عادی شهرستان ساوه در سال تحصیلی 94-95 می باشد. از این جامعه 55 نفر از مادران دانش آموزان دارای اختلال یادگیری خاص و 55 نفر از مادران دانش آموزان عادی که از نظر سن و تحصیلات با مادران گروه دارای اختلال یادگیری خاص همتا شده بودند، به عنوان گروه مقایسه انتخاب شدند. روش نمونه گیری تصادفی ساده بود. داده ها با استفاده از پرسش نامه طرحواره های اولیه یانگ- فرم کوتاه و پرسش نامه سازگاری دونفره (زن و شوهر) اسپانسر برای سنجش رضایت زناشوئی، جمع آوری شدند. برای تحلیل داده ها، از تحلیل واریانس استفاده شد. نتایج نشان داد که بین دو گروه تفاوت معناداری در طرحواره های ناسازگار اولیه و رضایت زناشوئی وجود دارد (01/0p<). می توان نتیجه گرفت حضور کودک دارای اختلال یادگیری خاص در سطح رضایت زناشویی و طرحواره های ناسازگار مادران تاثیر می گذارد؛ بنابراین آموزش راهبردهای مناسب ویژه والدین کودکان دارای اختلال یادگیری خاص در جهت کاهش طرحواره های ناسازگار و افزایش رضایت زناشوئی آنها ضروری به نظر می رسد.
    کلیدواژگان: طرح واره های ناسازگار اولیه، رضایت زناشوئی، اختلال یادگیری خاص
  • باقر غباری بناب، فاطمه نصرتی*، سارا شریفی صفحات 100-120
    این پژوهش به منظور بررسی کاربست روش خودآموزی در بهبود دست خط دانش آموزان مقطع ابتدایی با اختلال نوشتن انجام شد. بر همین اساس 3 نفر از دانش آموزان ابتدایی با اختلال نوشتن که از سوی مدارس شهرستان مریوان (شامل 2 پسر و 1 دختر) معرفی شده و با استفاده از آزمون های محقق ساخته ی نارسانویسی و نوشتن دارای مشکل های دست خط تشخیص داده شده بودند، به روش نمونه گیری تصادفی انتخاب و به روش تک آزمودنی و طرح چند خط پایه ای با استفاده از رفتارهای مختلف یک فرد مورد پژوهش قرار گرفتند. به منظور جمع آوری اطلاعات از آزمون هوش وکسلر مقیاس کودکان (WISC-R) و از روش تحلیل نمودار و شاخص اندازه ی اثر جهت تحلیل داده های پژوهش استفاده شد. مداخله ها بر این دانش آموزان در 10 جلسه ی 50 دقیقه ای جهت کاربست روش خودآموزی انجام شد. یافته ها نشان داد که کاربست روش خودآموزی بر بهبود کیفیت دست خط آزمودنی های مورد مطالعه تاثیر داشته است. همچنین روش خودآموزی بر درمان دست خط دانش آموزان با اختلال یادگیری خاص موثر است و معلمان می توا نند از این روش آموزشی برای بهبود عملکرد نوشتن در این دانش آموزان استفاده کنند.
    کلیدواژگان: خودآموزی، نارسانویسی، اختلال یادگیری خاص
  • محمد نریمانی، سعید پورعبدل*، سجاد بشرپور صفحات 121-140
    هدف این پژوهش بررسی اثربخشی آموزش مبتنی بر پذیرش/ تعهد بر کاهش اضطراب اجتماعی دانش آموزان دارای اختلال یادگیری خاص بود. این پژوهش از نوع آزمایشی و با طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل اجرا شد. جامعه آماری پژوهش حاضر را کلیه دانش آموزان پسر دارای اختلال یادگیری خاص کلاس پنجم ابتدایی تشکیل دادند که در سال تحصیلی 94-93 در شهر اردبیل مشغول به تحصیل بودند. نمونه پژوهش شامل 40 دانش آموز پسر دارای اختلال یادگیری خاص بود که به صورت نمونه گیری خوشه ایچندمرحله ای انتخاب و در دو گروه آزمایش و گواه گمارده شدند (20 نفر برای هر گروه). برای جمع آوری داده ها از آزمون ریاضی کی مت، آزمون هوشی ریون، آزمون خواندن شفیعی و همکاران، آزمون بیان نوشتاری فلاح چای، پرسش نامه اضطراب اجتماعی و مصاحبه تشخیصی براساس DSM-5 استفاده شد. نتایج تحلیل کوواریانس چند متغیری (MANCOVA) نشان داد که آموزش مبتنی بر پذیرش/ تعهد بر کاهش اضطراب اجتماعی دانش آموزان دارای اختلال یادگیری خاص موثر است (001/0P<). بر اساس یافته های حاصل از این پژوهش می توان گفت ازآنجاکه آموزش مبتنی بر پذیرش/ تعهد می تواند بر ایجاد اعمال و پذیرش هیجانات تاثیر مهمی داشته باشد، این درمان می تواند منجر به کاهش اضطراب اجتماعی در این دانش آموزان شود؛ بنابراین توجه به اثربخشی آموزش پذیرش/ تعهد و سایر درمان های روان شناختی بر متغیرهای مرتبط با اضطراب اجتماعی در دانش آموزان دارای اختلال یادگیری خاص از اهمیت ویژه ای برخوردار است.
    کلیدواژگان: اختلال یادگیری خاص، اضطراب اجتماعی، پذیرش و تعهد
|
  • Aa Arjomandiyan, M. Asbaghi *, Gh Afrooz, M. Rahmaniyan Pages 7-25
    The main aim of the present study was investigating the effect of tDCS on improving working memory of children with mathematical disorder. To do so, 20 elementary students with math disorder were selected from Tehran clinics’ clients using purposeful sampling. For assessing working memory, N-back test was conducted by all subjects. Subjects were divided into two groups; 10 subjects received tDCS and rest of them, the control group, didn’t receive it. Training sessions were conducted for 10 days: each day one session-10 minutes with an intensity of 1 mA. Data were analyzed using Analysis of Covariance (ANCOVA). The results showed that effect of tDCS on working memory performance have been effective. The results of this study showed that tDCS can improve working memory performance in children with mathematical disorder
    Keywords: tDCS, mathematical disorder, working memory
  • M. Esmaeili, N.Basiri *, Z. Khayer Pages 26-39
    The aim of the present study was to investigate the effects of mindfulness-based Cognitive Therapy on psychological well-being of mothers of children with learning Disabilities. This method is based on Teasdale's Cognitive Theories. Mindfulness can be known as a basis of psychological treatments with sustained monitoring the current situation. The study was a pretest-posttest experimental design with a control group. Statistical population consisted of all mothers of children with learning disabilities of Delijan city. The sample consisted of 40 of these mothers who were randomly selected. The instrument was psychological well-being questionnaire. For data analysis, multivariate analysis of variance (MANCOVA) was used. The results showed the effectiveness of this therapy on the psychological wellbeing of mothers of children with learning disabilities. The research hypothesis (p
    Keywords: Mindfulness, Psychological well, being, Learning Disability
  • T. Aslani *, S. Aghajani, A. Rezaei Sharif, P.Porzoor Pages 40-59
    The purpose of this study was to determine the efficacy of compilation of parent based short-term cognitive-behavioral training and Strengthening precision in treatment of reading disorder and improve the spatial performance of students with reading disabilities. The research population consisted of students with reading disorder in primary schools for the school year 1394-1393 in Ardabil city that were referred to counseling and psychological services center of Ardabil General Directorate of Education. Sample selected consist of 30 dyslexic students that selected wiht available sampling. The experimental method and pre - posttest design with control group was used. In this study data was collected by Colorado Learning Difficulties Questionnaire (CLDQ). After implementing the pre-test, for both groups and experimental group for 6 forty-five-minute sessions under training the play therapy based on recognizable-behavioral approach was conducted and after end of this period, post-test for both groups was conducted. The obtained data were analyzed in two levels of descriptive and inferential statics and by use of covariance test (ANCOVA) with SPSS software. The obtained results showed that use of parent based short-term cognitive-behavioral training and Strengthening precision caused improvement in reading performance of students (P
    Keywords: parent based short, term cognitive, behavioral training, strengthening precision t, dyslexia, spatial performance
  • H. Zare, F.Amini * Pages 60-79
    The purpose of the present research is to investigate the effectiveness of working memory training software on attention functions of students with mathematics learning disabilities.The methodology is experimental, with pre-test and post-test with a control group and the statistical population included male and female students with learning disabilities in second to sixth elementary grades with mathematic learning disability at schools in the Central Province between 1392 to 1393. Thirty students were selected by cluster random sampling and randomly assigned to experimental and control groups. The instrument used in this research were Demographic questionnaire, working memory training software, Stroop Test software, the Wechsler Intelligence Scale for children four, was Math Test (Kenoly, 1988). The research data were analyzed through multivariate analysis of covariance (MANCOVA). The results showed that after performing working memory training software in the test group, the subscale of function in the Stroop test between experimental and control groups improved significantly. The results showed that using the software working memory is used to improve attention functions of students mathematics learning disabilities and it can be used as an effective method.
    Keywords: functions of attention, working memory, mathematic learning disability, Stroop Test
  • E. Sadri *, M. Ansari, F. Esmaili Ghazivaloii, M.Ghomi Pages 80-99
    Family is one of the most natural groups satisfying human needs. Birth of a child with special learning disability in a family can be an unpleasant and a challenging event. These events lead to some inappropriate beliefs and thoughts that can impact the marital satisfaction. The purpose of this study was to compare the early maladaptive schemas and marital satisfaction in mothers of special learning disability children and mothers of normal children. The research design of this study was causal-comparative. Statistical population of this study consists of all mothers with learning disabilities children and mothers of normal children in Saveh in 2015-2016 academic year. Form this population, 55 women with normal children and 55 women with special learning disability children were randomly selected. The data were collected by Young Early Schema Questionnaire (short form) and Espalier Dyadic Adjustment Scale. Data was analyzed using multivariate analysis of variance MANOVA. Results showed that difference between maladaptive schemas and marital satisfaction in mothers of special learning disability Children and Mothers of Normal Children was significant (P
    Keywords: Maladaptive schemas, marital satisfaction, special learning disability
  • B. Ghobari Bonab, F. Nosrati *, S. Sharifi Pages 100-120
    The current investigation describes the application of self-instruction method and its effectiveness on improving the handwriting of students with specific learning disabilities in elementary school. To do so, three individuals with dysgraphia from a school in Marivan City were selected (two male, and one female). These students referred to Learning Disabilities Center. These students were tested by handwriting problems Test developed by the investigators and useful diagnosing handwriting problems. Design of the study was Multiple baseline cross behaviors, one of the strongest experimental designs in single subject studies. Wechsler Intelligence Scale for Children-Revised (WISC-R) was used to ascertain their Level of intellectual functioning. To analyze the data, scale analysis and size index were used. Intervention consisted of ten 50-minute sessions in which application of self-instruction method was used. Results showed that application of self-instruction method was effective in modifying their handwriting Problems. Teachers can use this method in school setting to enhance handwriting of students with specific learning disabilities.
    Keywords: self –instruction, dysgraphia, specific learning disabilities
  • M. Narimani, S. Pourabdol *, S. Basharpoor Pages 121-140
    The purpose of this study was to determine the effectiveness of Acceptance/Commitment Training to decrease social anxiety in students with Specific Learning Disorder. This research is an experimental study with the pre and post-test with a control group design. Statistical population of the study included all of fifth grade school male students with specific learning disorder (SLD) in Ardabil city in school year of 2014-2015. The study sample included 40 male student with specific learning disorder (SLD) selected by multi-stage cluster random sampling and randomly divided into control and experimental groups (n=20 for each group). The data were collected using Structured Clinical Interview based on DSM-V, Kay-Math Mathematic Test, Revan IQ test, The Diagnostic Test of Reading Disorders of Shafei et al, Fallah Chaei' expressing Writing Test and Social Anxiety Scale and diagnosis interview based on DSM-5. The results of multivariate of covariance (MANCOVA) showed that Acceptance/ Commitment Training has positive effect on decreasing the social anxiety in students with specific learning disorder (SLD). Based on the findings of this study, it can be claimed that since training based on Acceptance/ Commitment affects development and acceptance of emotions, it can have positive effects on decreasing social anxiety in these students. Thus, paying attention to the effectiveness of acceptance/ commitment and other psychological treatments on variables related to social anxiety in students with specific learning disorder is of particular importance.
    Keywords: Specific Learning Disorder, social anxiety, Acceptance