فهرست مطالب

بوم شناسی آبزیان - سال سوم شماره 4 (بهار 1393)
  • سال سوم شماره 4 (بهار 1393)
  • تاریخ انتشار: 1393/03/28
  • تعداد عناوین: 8
|
  • سیده نرجس طباطبایی *، ایرج هاشم زاده سقرلو، سهیل ایگدری، مظاهر زمانی فرادنبه صفحات 1-9
    با توجه به اینکه، حفاظت از تنوع زیستی ماهیان و برنامه ریزی های کاربری اراضی، نیازمند اطلاعات معتبر در مورد پراکنش و الگوی استفاده از زیستگاه گونه های ماهیان است؛ و شاخص های استفاده از زیستگاه و انتخاب زیستگاه در ارائه توصیفی از ویژگی های زیستگاهی یک گونه به کار برده می شود، برای بررسی ویژگی های زیستگاهی سگ ماهی ایرانی Paracobitis iranica، نیز در رودخانه کردان، فراوانی نسبی این ماهی و متغیرهای محیطی عمق، عرض و شیب رودخانه، ارتفاع از سطح دریا، سرعت جریان آب، ساختار بستر، میزان سایه و نوع پوشش گیاهان ساحلی در 68 ایستگاه از بالادست به سمت پایین-دست رودخانه بررسی شد. محدوده مورد استفاده و محدوده زیستگاه انتخابی با توجه به میزان دردسترس بودن هر واحد زیستگاهی برای هر متغیر به دست آمد. در زیستگاه انتخابی این ماهی بیشتر بستر تخته سنگی، پوشش گیاهان ساحلی از نوع جنگل برگ ریز و میزان سایه 90-71 درصد وجود داشت. نتایج این تحقیق می تواند به شناخت نیازهای زیستگاهی این گونه بومی کمک نماید.
    کلیدواژگان: زیستگاه، آب شیرین، متغیرهای محیطی، رودخانه کردان
  • گیلان عطاران فریمان *، سلیم جنگی زهی شستان، میر مهدی زاهدی صفحات 10-20
    جلبک های دریایی سواحل ایران دارای پتانسیل های زیادی در زمینه دارویی، غذایی و آرایشی می باشند که متاسفانه کمتر به آن ها پرداخته شده است. در تحقیق حاضر چربی کل و پروفیل اسید چرب جلبک قهوه ای N. zanardini در دو فصل سرد و گرم مورد سنجش قرار گرفت. محتوای چربی کل در بهمن ماه با 8/0±1/41 میلی گرم بر گرم وزن خشک، بالاترین مقدار بود. در بررسی حاضر ترکیبات اسید چرب چربی کل نشان داد که پالمتیک اسید (C16:0) در هر دو فصل عمده ترین اسید چرب، با 51/1±08/41 درصد در تیر ماه و 23/0±02/40 درصد در بهمن ماه به شمار می رود. اسیدهای چرب اشباع شده کل(SFA) در دو فصل تغییرات چندانی را نشان نداد درحالی که اسیدهای چرب اشباع نشده با یک پیوند دوگانه کل(MUFA) در تیر ماه مقدار کمتری را نشان داد و اسیدهای چرب اشباع نشده با چند پیوند دوگانه کل(PUFA) در بهمن ماه افزایش پیدا کرد. نسبت بین امگا 6 به امگا 3 در دو فصل سرد و گرم به ترتیب 14:1/1 و 50:1/1 بود. به طورکلی جلبک N. zanardini جمع آوری شده در بهمن ماه دارای چربی کل و همچنین اسیدهای چرب اشباع نشده با چند پیوند دوگانه بالاتری نسبت به تیر ماه بود اما تغییرات نسبت به گونه های مناطق معتدله چندان ملموس نیست.
    کلیدواژگان: اسیدهای چرب، تغییرات فصلی، چربی کل
  • مهران پارسا *، سید یوسف پیغمبری، علی مبرزی، علی نکورو صفحات 21-30
    هدف از این تحقیق بررسی و برآورد میزان صید در واحد تلاش (CPUE)، میزان صید در واحد سطح (CPUA)، حجم توده زنده (Biomass) و ترکیب طولی (Length Frequency) ماهی گوازیم دم رشته ای در آبهای استان بوشهر بود. منطقه نمونه برداری به سه ناحیه (شمالی، مرکزی و جنوبی) و هر منطقه به سه زیر لایه عمقی (20-10، 30-20 و50-30 متر) تقسیم و برای جمع آوری داده ها از روش نمونه برداری تصادفی استفاده شد. نمونه ها از مجموع 41 ایستگاه به دست آمد. طول چنگالی (Forked Length) ماهی گوازیم بین 14 تا 29 سانتیمتر و میانگین طول کل 64/2 ±29/20 سانتیمتر به دست آمد. حجم توده زنده کل ماهی گوازیم دم رشته ای در حدود 16259 تن محاسبه شد. CPUE کل 1771 کیلوگرم بر ساعت و بیشترین و کمترین میزان CPUE به ترتیب در لایه عمقی 50-30 متر با 8/1370 کیلوگرم بر ساعت و لایه عمقی 30-20 متر با 1/169 کیلوگرم بر ساعت مشاهده شد. CPUA کل ماهی گوازیم 8/19678کیلوگرم بر مایل مربع محاسبه شد. بیشترین میزان CPUA در لایه عمقی 50-30 متر با 7/2147 کیلوگرم بر مایل مربع و کمترین میزان CPUA در لایه عمقی 20-10 متر با 1/4 کیلوگرم بر مایل مربع مشاهده شد. نتایج این تحقیق نشان داد که بیشترین پراکنش ماهی گوازیم دم رشته ای در آب های استان بوشهر در اعماق بالاتر از 30 متر است.
    کلیدواژگان: صید، واحد تلاش، ترکیب طولی، بوشهر
  • معصومه آریایی *، امیرحسین حمیدیان، سهیل ایگدری، هادی پورباقر، سهراب اشرفی صفحات 31-40
    در این پژوهش تاثیرات هیستوپاتولوژیکی کادمیوم و آرسنیک بر کبد ماهی بومی Aphanius sophiae بررسی شد. تعداد 350 قطعه ماهی در سال 1390 از رودخانه شور نمونه برداری گردید. برای تیمار آب شور و تیمار آب شیرین به طور جداگانه، 7 تیمار حاوی غلظت های 5، 10 و 20 میلی گرم بر لیتر آرسنیک و 5، 10 و 20 میلی گرم بر لیتر کادمیوم به همراه یک تیمار شاهد در آکواریوم های30 لیتری با سه تکرار طراحی گردید. در هر آکواریوم تعداد 25 ماهی رها شد. پس از 18 روز مواجهه، از هر یک از تیمارهای آب شور و شیرین 3 ماهی در محلول بوئن تثبیت و کبد آنها برای بافت شناسی جداسازی شد. نتایج تیمار آب شور نشان داد که در تمامی غلظت های کادمیوم و آرسنیک افزایش غلظت فلز سبب افزایش نکروزه شدن هپاتوسیتی و آتروفی می شود. همچنین نتایج در تیمار آب شیرین نشان دهنده افزایش تورم ابری و آتروفی با افزایش غلظت بود. در تمامی غلظت های کادمیوم و آرسنیک در آب شیرین با افزایش غلظت به طور کلی تخریب بافتی در غلظت های آرسنیک بیشتر از کادمیوم و در آب شیرین بیشتر از آب شور بود، همان طور که میزان تلفات 4/11 برابری در آب شیرین این نتایج را تایید کرد.
    کلیدواژگان: اثرات هیستوپاتولوژیک، ماهی گورخری، آب شور، آب شیرین
  • امین اوجی فرد *، عالی حسینی، مهرداد محمدی دوست، عماد سعدونی صفحات 41-50
    سی باس آسیایی (Lates calcarifer) از گونه های بالقوه پرورش در سیستماستخرهای خاکی در ایران می باشد، چرا که علاوه بر رشد سریع و توانایی سازگار شدن در شرایط محیطی مختلف، دارای تقاضا در بازارهای داخلی و خارجی می باشد. در این مطالعه شاخص های رشد و بقا و ترکیب عضله ماهی سی باس آسیایی (وزن متوسط 36/0±70/20 گرم) بررسی شد. آزمایش درون سهاستخر خاکی 5/0 هکتاری در چوئبده آبادان با تراکم ذخیره سازی 3500 قطعه لارو انجام شد. غذادهی پنج بار در روز به صورت اشباع به مدت 135روز صورت گرفت. دما و شوری به ترتیب 36/27 درجه سانتیگراد و 66/18 قسمت در هزار حفظ شد، در حالی که اکسیژن محلول به کمتر از 7/5 قسمت در میلیون نرسید. در پایان دوره، وزن نهایی 85/7±71/474 گرم، ضریب تبدیل غذایی 02/0±98/0، ضریب رشد وی‍ژه 03/0±29/2، نرخ بازده پروتئین 05/0±30/2 درصد و بقا 85 درصد حاصل شد. همچنین پروتئین و چربی عضله به ترتیب 60/0±98/21 و 09/0±99/1 درصد بود. نتایج نشان داد که سی باس آسیایی می تواند از گونه های ایده آل آبزی پروری در استان خوزستان باشد.
    کلیدواژگان: رشد، ترکیب عضله، استخر خاکی، سی باس آسیایی
  • راضیه لموچی *، علیرضا صفاهیه صفحات 51-60
    فلزات سنگین یکی از پایدارترین آلاینده ها در آب هستند که برخلاف سایر آلاینده ها به سختی تجزیه می شوند، در زنجیره غذایی تجمع می یابند و تهدید مهمی برای سلامت عمومی انسان به شمار می روند. فرآیند جذب زیستی، تکنولوژی جدیدی در زمینه حذف آلاینده ها از جمله فلزات سنگین براساس توانایی میکروارگانیسم ها می باشد. مطالعه ما در زمینه شناسایی باکتری های مقاوم به فلز سرب در رسوبات آلوده خلیج فارس به جداسازی باکتری Micrococcus sp. به عنوان گونه مقاوم به فلز سرب منجر گردید. حداکثر رشد باکتری Micrococcus sp. در غلظت 50 میلی گرم بر لیتر سرب بر اساس جذب نوری 86/0 اندازه گیری شد و با افزایش غلظت سرب رشد کاهش یافت با این حال تا غلظت 800 میلی گرم بر لیتر نیز قادر به رشد بود. دمای بهینه جهت رشد باکتری مذکور 25 درجه سانتی گراد است و با حداکثر رشد باکتری در دمای 15، 35 و 45 درجه سانتی گراد تفاوت معنی داری نشان داد (P ≤ 0.05). همچنین نتایج حاصل از تست هالوفیل، حاکی از هالوتولرانت بودن گونه فوق بود. با افزایش غلظت نمک از صفر تا 4 درصد رشد باکتری افزایش می یابد و در صورت افزایش نمک به غلظت های 6، 8 و 10 درصد رشد به طور قابل توجهی کاهش یافت.
    کلیدواژگان: جذب زیستی، باکتری، فلزات سنگین، خلیج فارس، Micrococcus sp
  • محمد موحدی نیا *، حسین رامشی، احسان کامرانی، ایمان سوری نژاد، شهرام صیدمرادی، عبدالله اسماعیل زاده صفحات 61-67
    صدف مرواریدساز محار Pinctada radiate گونه غالب صدف مرواریدساز اقتصادی در خلیج فارس به خصوص سواحل ایرانی به شمار می رود. در این مطالعه، وضعیت زیستگاه های طبیعی این صدف و ذخایر آن در صیدگاه های سابق بررسی شد. آب های کم عمق اطراف جزیره لاوان به وسیله عملیات غواصی جستجو گردید و در نهایت دو زیستگاه لاوان 1 (دردور) و لاوان 2 (هدآباد) در آب های اطراف این جزیره یافت شد. زیستگاه های مذکور به ترتیب 60 و 15 هکتار مساحت داشتند و صدف های مرواریدساز محار به ترتیب در دامنه عمقی 7 تا 12 و 5 تا 11 متر دارای بیشترین پراکنش بودند. کل ذخایر موجود در زیستگاه دردور و هدآباد حدود 357000 و 61500 قطعه صدف برآورد گردید که به ترتیب 11% و 17% صدف ها قابلیت صید داشتند. میزان شاخص صید بر واحد سطح در زیستگاه های دردور و هدآباد به ترتیب N/m2 6/0 و N/m2 4/0 محاسبه گردید. میزان شاخص صید بر واحد تلاش نیز برای زیستگاه های مذکور به ترتیب N/hr 119 و N/hr 82 محاسبه شد. میزان زی توده در این زیستگاه ها به ترتیب 4620 و 1163 کیلوگرم به دست آمد. نتایج تحقیق نشان داد که مساحت زیستگاه های بررسی شده، ذخایر صدف های موجود در آنها و میزان شاخص صید بر واحد سطح، نسبت به سالیان اخیر کاهش یافته و به رغم ممنوعیت فعالیت های صیادی در منطقه طی 7 سال اخیر، بازسازی ذخایر به کندی صورت گرفته است.
    کلیدواژگان: صدف مرواریدساز، زیستگاه طبیعی، زی توده، جزیره لاوان
  • صدیقه رضایی *، سید یوسف پیغمبری، هادی رئیسی، محمد جواد شعبانی صفحات 68-75
    این مطالعه با هدف تخمین پارامترهای رشد و مرگ و میر ماهی گوازیم دم رشته ای (Nemipterus Japonicus Bloch، 1971) با استفاده از فراوانی طولی در آب های استان بوشهر صورت گرفت. نمونه برداری ماهانه و با استفاده از تورهای ترال میان آبی یال اسبی، گوشگیر و ترال میگو انجام شد. مقدار Kو L∞به تر تیب 79/0 (در سال) و 5/31 سانتی متر برآورد شد. مقدار 2/0- t0= تخمین زده شد. مقدار b برای این گونه برابر با 71/2 و الگوی رشد آلومتریک منفی به دست آمد. مقدار W∞، 07/390 گرم برآورد گردید. ضریب بهره برداری برای این گونه 31/0 به دست آمد و بیانگر این است که ذخیره موجود، پتانسیل بهره برداری بیش تری دارد.
    کلیدواژگان: رشد، مرگ و میر، گوازیم دم رشته ای، خلیج فارس
|
  • Seyedeh Narjes Tabatabaei*, Iraj Hashemzadeh Segherloo, Soheil Eagderi, Mazaher Zamani Faradonbeh Pages 1-9
    Considering the fact that fish biodiversity conservation and land uses planning¡ require reliable information about fish distribution and habitat use patterns In order to describe species habitat properties¡ habitat use and habitat selectivity indices are applied. Relative frequency and environmental variables¡ depth¡ width¡ slope of river¡ altitude¡ velocity¡ substrate¡ Overstream canopy closure and riparian vegetation type¡ were measured in 68 stations from upstream to downstream¡ to assess habitat properties of Iranial loach¡ Paracobitis iranica¡ in Kordan River.The habitat use and habitat selection ranges were achieved for each variable¡ considering habitat availability. Boulders¡ deciduous forest riparian vegetation type and 71-90% Overstream canopy closure¡ existed in selected habitat of this fish. The results of present study could help to identify habitat requirements of this endemic species.
    Keywords: Freshwater habitat, Habitat use, Habitat selection, Environmental variables
  • Gilan Attaran Fariman*, Salim Jangizehi Shastan, Mir Mehdi Zahedi Pages 10-20
    The Iran’s coastal marine algae have great potential in the fields of medicine, food and cosmetics which unfortunately, fewer have been studied. In the present study, Total lipid and fatty acid profile of brown algae, N. zanardini were measured in both cold and warm season. The total lipid content with 41.1±0.8 mg/g dry weight was high in February. In the present study, Fatty acid composition of lipids showed that Palmtic acid (C16:0), in both seasons, was the main fatty acid, with 40.27±1.51% in June and 40.49±0.23% in February. In both season the amount of Arachidonic acid (AA) was higher than Eicosapentaenoic acid. Total saturated fatty acid (SFA) in tow season do not showed significant changes, while total monounsaturated fatty acid (MUFA) in July showed a lower amount and total polyunsaturated fatty acid (PUFA) increased in February. The ratio between omga6 to omga3 in both cold and warm season was: 1.14:1 and 1.50:1 respectively, which higher than the cold and temperate zones species. In general, the seaweed N.zanardini, collected in February has higher total lipid and polyunsaturated fatty acids in comparison with July, but the variation of fatty acid and total lipid in compared with temperate zones species is not so tangible.
    Keywords: Brown algae, Fatty acids, Total lipid, Nizimuddinia zanardini, Seasonal variation
  • Mehran Parsa*, Seyed Yousef Paighambari, Ali Mobarrezi, Ali Nekuroo Pages 21-30
    The aim of this study was to investigate and estimate the CPUE (Catch Per Unit of Effort), CPUA (Catch Per Unit of Swept Area), biomass and length frequency of Threadfin Bream (Nemipterus japonicus) in Coastal waters of Bushehr. This study was carried out in March 2011. The study area was divided into three area (Northern, Central and Southern) and depth zones (10-20, 20-30 and 30-50 m) and stratified random sampling was used to collect data. The sampling data was collected from 41 stations. The forked length of Nemipterus japonicas was ranged from 14 to 29 cm and the average forked length was calculated 20.29±2.64. Total CPUE and biomass of Nemipterus japonicas were calculated 16259 tonnes and 1771 kg/hours, respectively. The minimum and maximum CPUE were observed in 20-30 m depth zone (169.1 kg/hours) and 30-50 depth zone (1370.8 kg/hours), respectively. Total CPUA of Nemipterus japonicus was calculated 19678.8 kg/nm2. The minimum and maximum CPUA were observed in 10-20 m depth zone with 4.1 kg/nm2 and 30-50 m depth zone with 2147.7 kg/nm2, respectively. The results showed that the most abundance of Nemipterus japonicus was in higher than 30 m depth zones in Bushehr waters.
    Keywords: Nemipterus japonicus, Length frequency, Biomass, Bushehr Province
  • Masoumeh Ariyaee*, Amir Hossein Hamidian, Soheil Eagderi, Hadi Poorbagher, Sohrab Asharfi Pages 31-40
    In this study was investigated histipathological effects of Cd and As on liver of Aphanius sophiae. For this reason, 350 specimens were collected on 2011 from the Shoor River. For saltwater and separately freshwater treatment were designed seven treatments including the concentrations of 5, 10 and 20 for As 5, 10 and 20 for Cd and a control treatment in 30- L aquaria with three replicates. Twenty five specimens were introduced into each aquarium. After 18 days of exposure, three specimens were sampled from each treatment and fixed into Bouin solution and their liver were removed for histological preparation. The results showed that increasing the Cd and As concentrations in salt treatment increased hepatocyte necrosis and atrophy. The results in freshwater showed that with increasing concentrations cloudy swelling and atrophy were observed. The results indicated that the tissue destruction in As treatment more higher than in Cd, also, in freshwater was higher than in salt water. The losses rate of 11/4 time in fresh water confirmed these results.
    Keywords: Histopatoligical changes, Aphanius sophiae, Salt water, Fresh water
  • Amin Oujifard*, Aali Hosseini, Mehrdad Mohammadi Dost, Emad Sadoni Pages 41-50
    Asian seabass (Lates calcarifer) is a potential candidate species for rearing in pond system in Iran because of its fast growth rate, ability to adapt to varying environmental conditions and its demand in domestic as well as export markets. Hence, growth parameters, survival and body composition of Asian seabass (20.70±0.36 g) was investigated. Experiment was conducted in three ponds In Choebde, Abadan with 3500 fish per pond. Diets were fed to fish five times daily until satiation for 135 days. Temperature and salinity were maintained at 27.36°C, 18.66 ppt respectively, while dissolved oxygen did not fall below 5.7 mg L−1. At the end of the trial, final weight 474.71±7.85 g, FCR 0.98±0.02, SGR 2.29±0.03, PER 2.30±0.05 % and survival 85% was obtained. Also, protein and lipid of body composition was 21.98±0.60 and 1.99±0.09 percent, respectively. Results show that Asian seabass can be ideal aquaculture candidate species in Khuzestan province.
    Keywords: Asian seabass, Body composition, Growth, Nutrition
  • Razieh Lamoochi*, Alireza Safahieh Pages 51-60
    Heavy metals are one of the most stable contaminants in water and unlike the other contaminants, degrade difficultly, accumulate in food chain and are considered an important threat to general health of humans. The process of biosorption, is a new technology to remove contaminants such as heavy metals based on microorganisms capability. Characterizing lead resistant bacteria in contaminated sediments of Persian Gulf in this study resulted in isolating a Micrococcus sp. as a lead resistant bacterium. Maximum growth of Micrococcus sp. in lead concentration of 50 mg/l, was 0.86 that reduced with increasing lead concentration however, it could grow up to a concentration of 800 mg/l. The optimum temperature was 25 °C for this bacterium and its maximum growth was significantly different in 15°C, 35°C and 45°C (P ≤ 0.05). The results of halophile test also showed that this bacterium is halo tolerant. Bacterial growth increased by increasing salt concentration from 0 to 4% but, when salt concentration reaches to 6, 8 and 10%, it decreased significantly.
    Keywords: Biosorption, Micrococcus sp., Heavy metals, Persian Gulf
  • Mohammad Movahedi Nia*, Hossein Rameshi, Ehsan Kamrani, Iman Sourinejad, Shahram Seydmoradi, Abdollah Esmaeilzadeh Pages 61-67
    Mohar pearl oyster Pinctada radiata is the dominant economic species of pearl oyster in the Persian Gulf, particularly along the Iranian coastal waters. As pearling has been banned since 2006, stocks of pearl oysters has not been investigated during these years. For this purpose, conditions of natural habitats and stocks of Mohar pearl oyster in its old catch sites were surveyed in the present study. Shallow waters around the Lavan island were searched through diving and two habitats of Mohar pearl oyster, namely Lavan No. 1 (Dardoor) and Lavan No. 2 (Hedabad), were detected. Area of Dardoor and Hedabad habitats was calculated equal to 60 and 15 ha, respectively and Mohar pearl oysters had the highest distribution in depth ranges of 7 to 12 m and 5 to 11 m, respectively. Total stocks of Dardoor and Hedabad habitats was surveyed about 357000 and 61500 pearl oysters of which 11% and 17% of oysters were catchable, respectively. Catch per unit of area in Dardoor and Hedabad habitats was estimated equal to 0.6 N/m2 and 0.4 N/m2 and catch per unit of effort was calculated equal to 119 N/hr and 82 N/hr, respectively. Biomass rate in these habitats was obtained equal to 4620 and 1163 kg, respectively. Results of this research revealed that the area, the amount of stocks and catch per unit of area of habitats has decrease in the recent years. Although the pearling has been banned in this region in the past seven years, restocking has been conducted slowly.
    Keywords: Mohar pearl oyster, Pinctada radiata, Natural habitat, Biomass, Lavan island
  • Sedighe Rezaei*, Seyed Yousef Paighambari, Hadi Raeisi, Mohammad Javad Shabani Pages 68-75
    This study was performed to estimate the growth parameters and mortality rate of (Nemipterus japonicus Bloch, 1971) with using length frequency data in Bushehr fishing grounds. sampling did monthy with using cutlassfish pelagic trawl, gillnet and bottem trawl. The growth parameters of k and L∞ were estimated 0.79 y-1 and 31.5 cm respectively. The t0 was estimated -0.2. b quantity for this species equals to 2.71 which indicating the negative allometric growth model. W∞ quantity estimated about 390.07 g The exploitation rate (E) For this species was 0.31,with respect to fishing effort it is low and it shows that this stock has potential for more exploit too.
    Keywords: Growth, Mortality, Nemipterus japonicas, Persian Gulf