فهرست مطالب

بوم شناسی آبزیان - سال دوم شماره 4 (بهار 1392)
  • سال دوم شماره 4 (بهار 1392)
  • تاریخ انتشار: 1392/03/03
  • تعداد عناوین: 6
|
  • محمد موحدی نیا *، احسان کامرانی، ایمان سوری نژاد، حسین رامشی، شهرام صیدمرادی، حسن ساربان صفحات 1-10
    با توجه به ممنوعیت صید صدف مرواریدساز از سال 85، وضعیت رشد و مرگ و میر صدف مرواریدساز محار Pinctada radiata در صیدگاه های سابق این گونه بررسی شد. دو زیستگاه در آب های اطراف جزیره لاوان انتخاب گردید و به صورت فصلی از پاییز 90 لغایت تابستان 91 مورد نمونه برداری قرار گرفت. میزان طول مجانب L∞ در زیستگاه لاوان 1 (دردور) و لاوان 2 (هدآباد) به ترتیب برابر با 16/89 و 68/87 میلیمتر محاسبه گردید. میزان ضریب رشد K نیز در زیستگاه های مذکور به ترتیب برابر با 34/0 و 44/0 بر سال برآورد شد. میزان سن صدف در طول صفر t0 برای زیستگاه های فوق به ترتیب برابر با 36/0- و 28/0- سال و میزان طول عمر tmax صدف به ترتیب برابر با 46/8 و 54/6 سال محاسبه شد. ضریب مرگ و میر طبیعی M نیز در زیستگاه های مذکور به ترتیب برابر با 63/0 و 75/0 بر سال محاسبه شد. بررسی ضرایب رشد K محاسبه شده نشان داد که میزان این ضرایب نسبت به سال های اخیر در منطقه کاهش یافته است. بررسی نمودارهای الگوی ریکروتمنت نشان داد که صدف های مرواریدساز محار دارای الگوی نیمه پیوسته ریکروتمنت بوده و تقریبا در تمام طول سال تخمریزی می نمایند، هر چند این نمودار دارای دو اوج تابستانه و زمستانه می باشد.
    کلیدواژگان: صدف مرواریدساز، Pinctada radiate، رشد و مرگ و میر، جزیره لاوان
  • کبری جلالی *، بهروز ابطحی، کیواندخت سمیعی، محمدرضا سرافرازی اردکانی صفحات 11-17
    این مطالعه به منظور اندازه گیری غلظت فلز سرب در بافت های کبد و عضله ماهی زمین کن دم نواری Platycephalus indicus صید شده از دو خور بیحد و جعفری (منطقه خور موسی، شمال غرب خلیج فارس) و بررسی تاثیر اندازه (طول کل) و جنسیت ماهی بر میزان تجمع فلز سرب در بافت های ماهی در تابستان 1389 صورت گرفت. میزان غلظت فلز سرب در رسوبات منطقه نیز اندازه گیری شد. بدین منظور از هر خور 30 عدد ماهی و 9 نمونه رسوب جمع آوری گردید. نمونه ها در آزمایشگاه مطابق دستورالعمل MOOPAM، 1999 هضم و غلظت فلز سرب (بر حسب میکروگرم برگرم وزن خشک) با دستگاه ICP-OES مورد سنجش قرار گرفت. نتایج رگرسیون ارتباط منفی بین غلظت سرب در بافت کبد و طول کل را نشان داد که می تواند به علت کاهش سرعت جذب نسبت به سرعت دفع در طول رشد ماهی باشد. اختلاف معنی داری بین دو جنس نر و ماده از لحاظ غلظت سرب در بافت کبد مشاهده نشد (05/0p >) که بیانگر بی تاثیر بودن جنسیت در تجمع سرب است. بین دو منطقه مورد مطالعه از لحاظ غلظت سرب در کبد و رسوبات اختلاف معنی داری دیده شد. میانگین غلظت سرب در بافت عضله و رسوب در مقایسه با استانداردهای بین المللی FAO ، WHO و ISQG کمتر بود.
    کلیدواژگان: خورموسی، سرب، ماهی زمین کن، رسوبات
  • سید یوسف پیغمبری *، مسلم دلیری، سعید کیا الوندی صفحات 18-28
    تحقیق حاضر با هدف تعیین ترکیب گونه ای روش صید پره در ساحل استان گلستان از مهرماه 1388 تا فروردین ماه 1389 انجام گرفت. تعاونی های مختومقلی، نیاز آباد، یاشار، شایان آیدین، گلستان، چارقلی، نورگلستان و نمونه انتخاب گردید و عملیات نمونه برداری به صورت هفتگی انجام شد. از مجموع 1534 بار پره کشی 462680 کیلوگرم ماهی صید شد. میانگین صید ماهی در هر پره کشی در سطح تعاونی ها 8/298 کیلوگرم بود. کمترین میانگین صید ماهی در هر پره کشی متعلق به تعاونی یاشار با مقدار 5/207 کیلوگرم و بیشترین متعلق به تعاونی نور گلستان با مقدار 4/462 کیلوگرم بود. ماهی کفال طلایی با 6/52% و ماهی کلمه با 02/0% از کل میزان صید ماهیان استخوانی به ترتیب بیشترین و کمترین فراوانی را در بین گونه های هدف داشتند. در ماه های مختلف ترکیب گونه های صید شده تفاوت معنی داری نداشت (P>0.05).در ماهی کفال طلایی 70/75%، در ماهی سفید 49/36% نمونه ها و در ماهی کپور دریایی 73/68% نمونه ها بزرگتر از اندازه استاندار صید بودند. همچنین برای ماهی قره برون 96% نمونه های صید شده کوچکتر از ندازه استاندارد صید بودند. علاوه بر این، فقط برای ماهی سفید میانگین طول نمونه های صید شده با مقدار lm50 مربوط به این گونه اختلاف معنی داری نداشت. میزان صید ماهیان استخوانی در استان گلستان در دهه اخیر نوسانات زیادی داشته و در سال 1389 با 999 تن کمترین مقدار را در طول 10 سال اخیر دارا بوده است.
    کلیدواژگان: تور پره، ترکیب صید، دریای خزر، استان گلستان
  • سید حامد حسینی، میر مسعود سجادی *، احسان کامرانی، ایمان سوری نژاد، حسین رنجبر صفحات 29-39
    تاثیر پساب کارگاه های پرورش ماهی قزل آلای رنگین کمان بر پارامترهای فیزیکوشیمیایی آب رودخانه ریجاب بررسی شد. پنج ایستگاه در قسمت های مختلف رودخانه شامل ایستگاه یک در سرچشمه رودخانه، ایستگاه دو تقریبا بعد از 30 درصد مزارع پرورش ماهی، ایستگاه سه بعد از 60 درصد مزارع پرورش ماهی، ایستگاه چهار بعد از آخرین مزرعه پرورش ماهی و ایستگاه پنج یک کیلومتر پایین تر از آخرین مزرعه پرورش ماهی تعیین شد. پارامترهای دما، اکسیژن، pH، دی اکسید کربن، هدایت الکتریکی، آمونیاک، نیترات، نیتریت، فسفات، جامدات محلول کل، اکسیژن مورد نیاز زیستی و اکسیژن مورد نیاز شیمیایی در ایستگاه های مختلف به فاصله زمانی هر 15 روز از فروردین تا اسفند 1390 اندازه‏گیری شدند. نتایج نشان داد از لحاظ میزان نیترات بین ایستگاه های مطالعاتی اختلاف معنی‏داری وجود نداشت (P>0.05). پساب مزارع پرورش ماهی تاثیر معنی داری بر پارامترهای pH، دی اکسید کربن، اکسیژن، آلکالینیتی، سختی کل، هدایت الکتریکی، آمونیاک، فسفات، جامدات محلول کل، اکسیژن مورد نیاز زیستی و اکسیژن مورد نیاز شیمیایی آب داشت (P>0.05).
    در ایستگاه پنج، اختلاف معنی‏داری در اکثر پارامترهای اندازه‏گیری شده در مقایسه با ایستگاه چهار مشاهده نشد (P>0.05). بنابراین، پساب استخرهای پرورش ماهی قزل آلای رنگین کمان باعث ایجاد آلودگی رودخانه ریجاب و تغییر پارامترهای فیزیکوشیمیایی آب شده است.
    کلیدواژگان: فیزیکوشیمیایی، پساب، کرمانشاه، رودخانه ریجاب
  • الهه کیایی *، ندا سلطانی، مهناز مظاهری اسدی، رمضانعلی خاوری نژاد، مهروز دزفولیان صفحات 40-51
    گرم شدن تدریجی زمین به دلیل استفاده بی رویه از سوخت های فسیلی سبب شده تا دانشمندان درصدد تولید سوختی تجدیدپذیر و جایگزین سوخت های فسیلی باشند. هدف از این پژوهش تعیین شرایط بهینه برای تولید بیودیزل از سیانوباکتری ISC106 Synechococcus sp. در شرایط مختلف میزان نیتروژن و pH می باشد. نمونه برداری از جزیره خارک انجام شد. بعد از خالص سازی، نمونه در محیط کشت BG11 در دمای oC 25 و 7 pH نگهداری شدند. شناسایی نمونه به روش مورفولوژیک و مولکولی انجام شد. سپس نرخ رشد، میزان رنگیزه ها و فتوسنتز، تحت غلظت های 25/0، 5/0، 1 و 5/1 درصد NaNO3، و pH های 5، 7 ، 9 اندازه گیری شدند. میزان کل اسیدهای چرب با کمک دستگاه FTIR و پروفایل اسیدهای چرب با استفاده از GC سنجیده شد. نتایج نشان داد که بهترین شرایط رشد در غلظت 5/1 درصد NaNO3 و 7pH رخ می دهد. بیشترین میزان رنگیزه و تولید اسید چرب در غلظت 25/0 درصد NaNO3 و 9pH دیده شد. حداکثر محتوی لیپیدها از جمله متیل میرستات (8/31%)، متیل پالمیتات (40/14%)، متیل استئارات (49/21%)، متیل اولئات (65/5%)، متیل لینولئات (54/14%)، متیل لینولنات (77/5%) اندازه گیری شد. نتایج نشان می دهد، Synechococcus sp. ISC106 در شرایط استرس محیطی، تولید لیپید را افزایش می دهد.
    کلیدواژگان: اسید چرب، کلروفیل، بیودیزل، سیانوباکتری، Synechococcus
  • علی نکورو *، محمدرضا ایمانپور، وحید تقی زاده، علی شعبانی، محمد مومنی صفحات 52-61
    در این پژوهش، روند تولید مثلی ماهی حلوا سفید (Pampus argenteus) در آب های خلیج فارس (سواحل قشم) بررسی شد. نمونه برداری با استفاده از تور گوشگیر ثابت و شناور، در عمق 5 تا 10 متر و از فروردین 1390 تا اسفند 1390صورت گرفت. 474 نمونه (292 نر و 182 ماده) جمع آوری شد. مراحل رسیدگی و بافت شناسی تخمدان ها بر اساس شکل ظاهری، اندازه ی تخمک، لایه فولیکولی، دیواره سلولی، واکوئل، هسته و هستک ها مشخص شد. در انتها هفت مرحله رسیدگی گنادی تشخیص داده شد. این مراحل شامل: نارس، استراحت، در حال توسعه، توسعه یافته، رسیده، در حال رهاسازی و بازسازی بود. همچنین تفاوت معنی داری در توزیع تخمک ها در 3 بخش مختلف تخمدان (ابتدایی، میانی و انتهایی) مشاهده نشد (05/0p>). نسبت نر به ماده در ماه های اوج تخم ریزی (اردیبهشت تا مرداد) افزایش پیدا کرد (01/0 >p)، به طوری که نسبت ماهیان نر طی این ماه ها، 67 درصد از کل ماهیان صید شده بود. جنس ماده و نر به ترتیب در دسته ی طولی (طول استاندارد) 26-5/24 سانتی متر و 23-5/21 سانتی متر، دارای باروری بیشتری بود. نتیجه گرفته شد که دوره ی تخم ریزی این ماهی طولانی است و از فروردین تا شهریور ادامه دارد. برای هر دو جنس دو اوج تخم ریزی مشاهده شد. اولین اوج برای ماده ها در اردیبهشت و برای ماهیان نر در خرداد و دومین اوج برای هر دو جنس در مرداد رخ داد. در پایان نتیجه گیری شد که چرخه ی تولید مثلی ماهی حلوا سفید با چرخه توسعه ی گناد دیگر ماهیان استخوانی دارای تخم ریزی متوالی، مطابقت دارد.
    کلیدواژگان: تخم ریزی، حلوا سفید، رسیدگی تخمدان، قشم
|
  • Mohammad Movahedi, Nia*, Ehsan Kamrani, Iman Sourinejad, Hossein Rameshi, Shahram Seydmoradi, Hassan Sareban Pages 1-10
    As pearling has been banned since 2006 in Persian Gulf¡ growth and mortality rate of Mohar pearl oyster in its old habitats was surveyed in present research. For early survey and identification of habitats of Mohar pearl oyster Pinctada radiata¡ primary sea tours in coastal waters of Lavan Island¡ were done. Two habitats were identified and sampled seasonally from autumn 2011 to summer 2012¡ to investigate Pinctada radiata stock condition. Belt transects and random quadrates method was used in this sampling. Infinity length¡ L∞¡ in Lavan No. 1 (Dardoor) and Lavan No. 2 (Hedabad) habitats was 89.16 and 87.68 mm. Growth constant¡ K¡ estimated 0.34 and 0.44 year-1in that two habitats. The amount of t0 for oysters in Dardoor and Hedabad habitats was -0.36 and -0.28 year and tmax was estimated equal to 8.46 and 6.54 year respectively. Natural mortality constant¡ M¡ was 0.63 and 0.75 year-1 respectively. Analyses of growth constant¡ K¡ revealed that this figure has decrease in these habitats in recent years. Investigation of recruitment plots indicated semi continuous pattern of recruitment in pearl oysters¡ demonstrating that reproduction occurs in almost throughout the year although two peaks of reproduction were observed in summer and winter.
    Keywords: Mohar Pearl Oyster, Pinctada radiata, Growth, Mortality, Lavan Island
  • Kobra Jalali*, Behrooz Abtahi, Keivandokht Samiee, Mohammadreza Sarafrazi Ardakani Pages 11-17
    This study was undertaken to determine the concentration of Pb in liver and muscle tissues of Platycephalus indicus fish collected from two creeks Jafari and Behad (Musa estuary, northwestern Persian Gulf) and was conducted to survey influence of total length and sex on accumulation of Pb in fish tissues during Agust 2010. Concentration of Pb in sediments was also measured. Total number of fish and sediment from each creek were respectively 30 and 9 samples. The samples were digested in laboratory according to MOOPAM 1999 instruction and lead concentration (in µg/g d.w.) was analyzed by Inductively Coupled Plasma-Optical Emission Spectrophotometer (ICP-OES). Results of regression showed a negative correlation between concentrations of Pb in liver and total length that reason of this negative correlation can be lesser absorption rate than excretion rate as the fish grows. In term of lead concentration in liver no significant difference was found between male and female (P>0.05) that indicates sex has no effect on accumulation of Pb in liver. Significant difference between studied areas in concentration of Pb in liver and sediment (P
    Keywords: Musa estuary, Pb, Platycephalus indicus, sediment
  • Seyed Yousef Paighambari*, Moslem Daliri, Saeid Kia Alvandi Pages 18-28
    The beach seine fishery is performed regularly along Iranian coasts of the Caspian Sea. The aim of the present study was to determinate of the species composition of beach seine fishery in Golestan Province. Due to the extent of fisheries cooperatives in the study area 7 cooperatives was selected, namely Magtymguly, Niyaz Abad, Yashar, Shayan Aydin, Golestan, Charqly, Norgolestan and Nemune. Sampling was done weekly basis from late September 2009 to late April 2010. The beach seine nets used in this fishing area were 1200m long and mesh size was 30 to 33mm (Bar length). A total of 462680 Kg teleost fish were caught during the 1534 hauls. The CPUE of teleost fish was 298.8 Kg among the selected cooperatives. The highest and lowest CPUE was observed in Yashar (with 207.5 Kg) and Norgolestan cooperatives (462.4 Kg). Data analyses indicate that Golden grey mullet (with 52.6%) and Roach (with 0.02%) have the highest and lowest proportion of total teleost fish catch. The catch composition did not differ significantly between different months (Chi-square test, P>0.05). In Golden grey mullet, Kutum and Common carp 70.75%, 49.36% and 73.68% of specimens caught were larger than fishing standard size respectively, but in Persian sturgeon 96% of fish captured was smaller than fishing standard size. Results of one sample t test showed that mean length of caught target species, except Kutum, have differ significantly with their Lm 50. In the last decade, catch amount of teleost fish have fluctuated and it was lowest in 2009. It could be managed by making regulations for improving fishing selectivity (such as mesh size and other equipment of fishing gears), more prohibition of spatial and temporal fishing, etc.
    Keywords: Beach seine, Catch composition, Caspian Sea, Golestan province
  • Seyed Hamed Hosseini, Mir Masoud Sajjadi*, Ehsan Kamrani, Iman Sourinejad, Hossein Ranjbar Pages 29-39
    The impact of rainbow trout farm effluents on water physico-chemical parameters of Ryjab River was investigated. Five stations were considered at different parts of the river. Station 1 located at the headwaters of the river, station 2 after nearly 30 percent of fish farms, station 3 after 60 percent of fish farms, station 4 after the last fish farm and station 5 located one kilometer after the last fish farm. Water physico-chemical parameters including temperature, oxygen, pH, carbon dioxide, electrical conductivity, ammonia, nitrate, nitrite, phosphate, total dissolved solids, biological oxygen demand and chemical oxygen demand were measured every 15 days at different stations from March to February, 2012. The results showed that there was no difference between the study stations in terms of nitrate rate (P>0.05). The fish farm effluent had significant impact on Ryjab water parameters including pH, CO2, oxygen, alkalinity, the total hardness, the electrical conductivity, ammonia, phosphate, TDS, BOD5 and COD (P 0.05). In conclusion, the effluents of rainbow trout farms have caused the pollution of the Ryjab River and the water physico-chemical parameters have changed.
    Keywords: Water physico, chemical parameters, Fish farm effluent, Ryjab River, Kermanshah
  • Elahe Kiaei*, Neda Soltani, Mahnaz Mazaheri Assadi, Ramazanali Khavarinegad, Mahruz Dezfulian Pages 40-51
    Global warming due to fossil fuel, price increases, environmental pollution resulting from their use and production green house gases caused scientists trying to produce proper fuel, renewable of replacing fossil fuels. The purpose of this study was to determine the conditions of survival, growth, pigments and fatty acid profiles to biodiesel production from cyanobacteria Synechococcus ISC 106 in nitrogen and pH different levels. Sampling was done of Kharg Island. After purification, the samples were cultured in BG11 at temperature 25ºC under a light and pH 7 were kept. Examples were identified of semi- permanent slides and molecular methods. Then the samples were treated under concentrations of 0.25, 0.5, 1 and 1.5 (g/L) NaNO3 and pH 5, 7, 9 growth rate, the amount of chlorophyll pigments, phicobiliprotein were measured.The amount of total fatty acids, fatty acid profiling were measured by FTIR and GC. Comparison of results between treatments showed the best growth conditions in the concentration of 1.5 (g/L) NaNO3 and pH 7 observed. The greatest amount of pigment and production of fatty acids in a concentration of 0.25 (g/L) NaNO3 and pH 9 was found. The maximum content of lipids were measured such as methyl Myrstat (32.46%), methyl palmitate (16.73%), methyl stearate (5.85%), methyl oleat (1.14%), methyl linoleic (0.64%), methyl linolenic (0%) were measured. Our results indicate that increases lipid production rate in the cyanobacteria Synechococcus elongata in environmental stress conditions.
    Keywords: Biodiesel, Chlorophyll, Cyanobacteria, Fatty acids, Synechococcus sp
  • Ali Nekuru*, Mohammad Reza Imanpur, Vahid Taqizade, Ali Shabani, Mohammad Momeni Pages 52-61
    In this study, reproduction cycle of Silver pomfret (Pampus argenteus, Euphrasen, 1788) was examined in the coastal waters of the Persian Gulf waters (Qeshm Island). Sampling was done using gill and fixed net, in 5-10 m depth, during April 2011 to March 2012. At the end of sampling period, 474 fish were collected (292 male and 182 female). Male to female ratio was increased in month of peak spawning (P 0.05) were observed in the oocytes size frequency distribution between different parts of ovary (proximal, middle and distal). Females are most fecund at 24.5-26 cm (SL) and males are most fecund at 20-21.5 cm length class (SL). This species has a prolonged spawning period as extend of April to September. Two peak spawning observed for both sex. The first peak in May and the second peak in July were observed for females and the first peak in June and the second peak in July were observed for males. At the end of experiment, it was concluded that there was no difference between reproduction cycles of Silver pomfret in compare with other repetitious spawning fishes.
    Keywords: Peak spawning, Maturity cycle, Ovary, Silver pomfret, Persian Gulf, Qeshm Island