فهرست مطالب

بوم شناسی آبزیان - سال یکم شماره 4 (بهار 1391)
  • سال یکم شماره 4 (بهار 1391)
  • تاریخ انتشار: 1391/01/13
  • تعداد عناوین: 4
|
  • مهدی قدرتی شجاعی *، سید امین الله تقوی مطلق، ایمان سوری نژاد، علی طاهری میر قائد، رضا نوری دفرازی صفحات 1-16
    در این بررسی به کمک یک مدل خطی ساده و با استفاده از آمار و اطلاعات صید و صیادی آب های دریای خزر در یک دوره ده ساله از سال 1376 تا 1385، روند صید مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار گرفت. همچنین به کمک معادله خطی، پتانسیل صید ماهیان استخوانی برای سال آتی محاسبه شد. آنالیز خطی روند صید ماهیان استخوانی نشان داد که در مورد برخی گونه ها مثل سگ ماهیان، کلمه، سیاه کولی، شاه کولی، ماش و سس روند صید کاهشی و در مورد برخی دیگر از گونه ها مثل سیم، سفید، کپورماهیان و اردک ماهی روند صید افزایشی است ولی در مجموع، کل صید ماهیان استخوانی در آب های دریای خزر دارای روند نسبتا پایدار و ثابت است. در مورد ماهیان خاویاری و کیلکا ماهیان علاوه بر کاهش میزان صید، در ترکیب گونه ای صید آن ها نیز تغییراتی مشاهده می شود به طوری که در گروه اول گونه قره برون (Acipenser persicus) و در گروه دوم گونه کیلکای معمولی (Clupeonella cultriventris caspia) به عنوان صید غالب شناسایی شدند. به نظر می رسد رهاسازی زیاد بچه ماهیان قره برون و نیز تغییر شرایط اکولوژیکی دریای خزر به ویژه بعد از هجوم شانه دار یکی از دلایل عمده تغییر ترکیب صید ماهیان خاویاری و کیلکا ماهیان باشد. به منظور ترمیم ذخایر آبزیان دریای خزر، جلوگیری از ورود آلاینده ها به زیستگاه های آبزیان، تکثیر مصنوعی گونه های اقتصادی و در معرض خطر و رهاسازی آن ها در مکان های مناسب و ترمیم جایگاه های تکثیر طبیعی قابل پیشنهاد می باشد.
    کلیدواژگان: مدل خطی، آمار و اطلاعات صید و صیادی، دریای خزر
  • سرور پیغان *، احمد سواری، نسرین سخایی، بابک دوست شناس، سیمین دهقان مدیسه صفحات 17-26
    در این تحقیق شاخص های زیستی زئوپلانکتونی در منطقه ساحلی آب های بحرکان – بندر هندیجان مورد بررسی قرار گرفت. نمونه برداری به صورت یک ماه در میان، در ماه های تیر، شهریور، آبان، دی، اسفند 1389 و اردیبهشت 1390 به وسیله تور پلانکتون گیری با (با قطر دهانه 45 سانتی متر و چشمه 100 میکرون) صورت گرفت. نتایج نشان داد که میانگین شاخص تنوع شانون در طول سال (95/1) و برای شاخص غنای گونه ای مارگالف (98/0) بود. بیشترین میزان هر دو شاخص تنوع در تیر ماه و کمترین میزان آنها نیز در ماه های سرد سال (دی و اسفند) محاسبه شد. میانگین شاخص ترازی زیستی هیل در طول سال (75/0) محاسبه شد که بیشترین مقدار آن در ماه های تیر و دی و کمترین میزان آن در آبان ماه بدست آمد. بالاخره اندازه گیری شاخص غالبیت سیمپسون نشان داد که بیشترین میزان این شاخص در اسفند ماه (43/0) و کمترین مقدار آن در تیر ماه (09/0) بود. کلیه نتایج بدست آمده حاکی از آن است که در بین ماه های سال تیرماه از شرایط متفاوتی برخوردار است و به طور کلی نشان دهنده وضعیت اکولوژیک نسبتا خوب و شرایط پایدار در منطقه می باشد. این نتایج در اعمال مدیریت های زیست محیطی در آب های ساحلی بندر هندیجان نقش موثری دارند.
    کلیدواژگان: شاخص های زیستی، زئوپلانکتون ها، آب های بحرکان، خلیج فارس
  • لیلا عبدلی*، احسان کامرانی، اصغر عبدلی، بهرام کیابی، اعظم حسینی، زهرا باقری، ژاله فراهانی صفحات 43-53
  • ملیکا ناظمی *، فاطمه پیشه ورزاد، عباسعلی مطلبی، امید احمدزاده صفحات 54-65
    اسفنج ها ساده ترین و قدیمی ترین جانداران پرسلولی می باشند. این موجودات فاقد هر گونه ساختار دفاعی مکانیکی هستند بنابراین برای حفظ بقا، در طی سالیان متمادی توانایی تولید متابولیت های ثانویه ی خود را به عنوان عامل دفاعی شیمیایی تکامل بخشیده اند. یکی از مهمترین کاربردهای متابولیت های ثانویه ی اسفنج ها، استفاده از ترکیبات شیمیایی با خواص بیولوژیک به عنوان دارو می باشد که از جمله ی این خواص، خاصیت ضد باکتریایی است. در این تحقیق برای نخستین بار به بررسی اثر ضد باکتریایی عصاره های اسفنج Axinella sinoxea پرداخته شده است. نمونه های اسفنج از جزیره ی لارک خلیج فارس تهیه شده و با استفاده از روش بلایت و دایر عصاره گیری انجام شد. بررسی اثر ضد باکتریایی با استفاده از روش براث روی باکتری های گرم مثبت و گرم منفی مورد آزمایش قرار گرفت. نتایج حاکی از آن است که عصاره های در اتیل اتری و آبی در هیچ کدام از غلظت های بررسی شده روی باکتری های اشرشیاکلای و سودوموناس آرئوجنسیس اثر ضد باکتریایی از خود نشان نمی دهند، اما عصاره ی دی اتیل اتری روی باکتری های باسیلوس سوبتیلیس و استافیلوکوکوس آرئوس، اثر باکتریوسیدی دارند، بنابراین متابولیت های ثانویه ی محلول در دی اتیل اتر با ساختار شیمیایی غیر قطبی- نیمه قطبی دارای اثر ضد باکتریایی بوده و می تواند به عنوان یکی از عصاره هایی که در راستای تولید داروهای آنتی بیوتیک مورد مصرف قرار می گیرد، کاربرد داشته باشد.
    کلیدواژگان: اسفنج، خواص بیولوژیک، متابولیت های ثانویه، جزیره لارک، خلیج فارس