فهرست مطالب

مطالعات تاریخی جهان اسلام - پیاپی 6 (پاییز و زمستان 1394)
  • پیاپی 6 (پاییز و زمستان 1394)
  • بهای روی جلد: 40,000ريال
  • تاریخ انتشار: 1395/11/05
  • تعداد عناوین: 6
|
  • حسن زندیه، مریم بلندی صفحه 7
    سندشناسی، تبیین توسعه تاریخی اسناد، و ساختارشناسی آنان گوناگون است. سندشناسان معتقدند که اسناد تاریخی را بایست با کمک دانش و فن سندشناسی، قاعدهمند و تعریف و تشریح کرد. به این ترتیب، ساختارشناسی اسناد و کاربرد تمامی اسناد تاریخی، طبیعتا از جمله مصادیق اصلی دانش سندشناسی به شمار میآید. اسناد و نوشته های شرعی بسیار زیادی از دوره قاجاریه باقیماندهاند از آن جمله استشهادنامه ها، که حاصل نظام فقهی- قضایی آن دوره بوده است؛ استشهادنامه ها مانند سایر اسناد شرعی دارای ساختار خاصی هستند که با موشکافی دقیق سندشناسانه میتوان به آنها دستیافت. این اسناد به لحاظ ساختاری ساده تر از سایر اسناد شرعی بوده و در اغلب موارد متنی کوتاه دارند، و با وجودی که دارای نوعی ساختار سندنویسی مجزا نسبت به سایر اسناد هستند، اما سبک و ساختار مشخص و ثابتی در نگارش این اسناد دیده نمیشود. نویسندگان و محرران در نگارش این اسناد، خود را ملزم به تبعیت از شیوهای ثابت نمیدیدند و تنها قصد خود را از نگارش این عقد بیان میکردند. روش پژوهش حاضر به لحاظ ماهیت تاریخی خود، توصیفی است و اطلاعات لازم از طریق بررسی منابع، مدارک و اسناد مربوط گردآوری شده است. بدین ترتیب در این مقاله ابتدا معیارهای شناخت استشهادنامه ها بیان می شود و جهت شناخت بیشتر این مبحث، نمونه هایی فرضی که در جنگها و منشآت و ترسل ها ارائه شده اند، ذکر میشوند تا به نوعی ادبیات سندنویسی و اصول نگارشی استشهادنامه ها بیان گردد.
    کلیدواژگان: سند، شهادت، استشهادنامه، ساختار، عقد
  • کورش صالحی، زهرا جعفرنژاد گرو صفحه 29
    با تشکیل خلافت عثمانی و پیشروی آن به طرف اروپا، هشداری برای وجود دولتهای مسیحی ایجاد شد. بیزانس به تنهایی قادر به دفع حکومت عثمانی نبود و به ناچار بر آن شد که اتحادیه نظامی نیرومندی از حکومتهای مسیحی اروپایی بر ضد عثمانی تشکیل دهد. کشورهای اروپایی به دنبال نیروی سیاسی جدید بودند تا از این راه بتواند جلوی حملات عثمانی را به اروپا بگیرند. احساس نیاز طرفین به همدیگر برای اتحاد علیه دشمن مشترک باعث شکل گیری اولین ارتباطات خارجی دربار تیمور با دول اروپایی شد. بعد از چندی با یورش تیمور به عثمانی، دول غربی که از خطری بزرگ رها شده بودند به گسترش روابط خود با دربار تیمور تداوم بخشیدند. نتیجه این روند، ایجاد روابط تجاری و بازرگانی بود. این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی به بررسی مناسبات امیرتیمور گورکانی با کشورهای اروپایی از برآمدن تیمور تا پایان جنگ آنقره میپردازد.
    کلیدواژگان: تیمور، بیزانس، عثمانی، اروپا، نبرد آنقره
  • سیدابوالفضل رضوی صفحه 57
    در سراسر دوران ایلخانان، چگونگی ارتباط با ممالیک مسالهای جدی بود. اهمیت راهبردی قلمرو ممالیک و نقش ویژهای که دریای مدیترانه به این مناطق بخشیده بود؛ مغولها را از ابتدای آمدن هولاکو به این مناطق کشانید؛ آنان جزیره و بخشی از شام را به سرعت متصرف شدند. برتری ممالیک در عین جالوت موجب شد که ایلخانان راهبرد نظامی و اقتصاد غارتی را در مقابله با ممالیک در پیش گیرند؛ راهبرد نظامی آنها چندان قرین موفقیت نبود. بنابراین، ایلخانان جانشین غازان با واقعگرایی و بهرهگیری از آمادگی رقیب سعی بر آن نمودند که راهبرد سیاسی و فرهنگی را جایگزین راهبرد نظامی کنند و به جای تقابل، تعامل با ممالیک را در دستور کار قرار دهند. نوشتار حاضر، ضمن بررسی دو دسته عوامل بازدارنده و هموار کننده مناسبات مسالمتآمیز دو دولت در این عهد، زمینه ها و چگونگی این دگرگونی تاکتیکی را مورد کنکاش قرار میدهد. حاصل تحقیق حاکی از این است که در پرتو شرایط ساختاری که هر دو حکومت ایلخانان و ممالیک با آن مواجه بودند میان دو دشمن دیرین، پیمان صلح منعقد شد و دو حکومت مسلمان به همگرایی رسیدند.
    کلیدواژگان: ایلخانان، ممالیک، مناسبات خارجی، راهبرد نظامی، راهبرد سیاسی.
  • سیداصغر محمودآبادی، اصغر منتظرالقائم، محمدحسین ریاحی صفحه 87
    سند در بین ولایات شبه قاره هند دارای بیشترین تاریخ های محلی به زبان فارسی است. اگرچه سابقه تاریخنگاری محلی فارسی در آنجا با برگردان فتحنامه سند مشهور به چچنامه از عربی به فارسی به اوایل قرن هفتم هجری میرسد؛ اما در واقع اولین نوشته مستقل محلی سند به زبان فارسی، تاریخ سند میرمعصوم معروف به تاریخ معصومی میباشد. بنابراین سوال پژوهش این است که اثر مذکور دارای چه ویژگی هایی بوده و مطالب آنچه اهمیتی دارد. (سوال) به نظر میرسد تاریخ سند میرمعصومی در بسیاری از مطالب راجع به سند منبع اول تالیفات بعدی تاریخ محلی منطقه بوده به طوریکه سایر تواریخ در این مورد بهره بسیاری بردهاند. (فرضیه) غرض، ارائه مشابهتهای تاریخی، فرهنگی و معنوی سند با اندیشه های ایرانی و اسلامی، مولفه های متعددی، مانند تعالیم و آموزه های ادبی، اخلاقی و اجتماعی در رشد و شکوفایی تالیفات به زبان فارسی از جمله درزمینه تاریخنگاری است. (هدف) مقاله به شیوه توصیفی و تحلیلی (روش) به این نکته دستیافته که تاریخ سند معصومی بیشتر به فتح سند توسط مسلمانان، حکومتهای سند از آغاز تا بابریان، انتقال حاکمیتهای محلی به امپراتوری تیموری، اقوام ساکن سند و مهاجرین به آنجا و شخصیت های متنفذ و مقتدر از جمله حکام و فرهیختگان ازجمله ادبا و اهل علم توجه کرده است، البته مسائل اجتماعی و مردمی نیز به صورت کمرنگ دیده میشود. (یافته)
    کلیدواژگان: تاریخنگاری محلی، شبه قاره هند، سند، میرمحمد معصوم بکری
  • محسن معصومی صفحه 109
    اسلام، در جنوب شرق آسیا از آغاز تا امروز، اسلامی صوفیانه، مداراطلب و میانه رو بوده است. برجسته ترین ویژگی مسلمانان این منطقه در دوره های گوناگون تاریخی و معاصر، رواداری نسبت به پیروان دیگر ادیان و نحله های محلی و همزیستی مسالمت آمیز با آنها بوده است. در واقع اسلام در جنوب شرق آسیا همواره چهرهای خندان و صلح جو داشته است. از اواخر قرن هجدهم و اوایل قرن نوزدهم مسلمانان جنوب شرق آسیا با اندیشه های وهابی آشنا شدند. از این دوره، بسیاری از علما مسلمان این منطقه برای تکمیل تحصیلات خود به شهرهای مکه و مدینه و قاهره سفر کردند و در این مراکز با وهابی ها آشنا شدند. در قرن بیستم و با تشکیل کشور عربستان سعودی و در پی ایجاد مراکز آموزشی گوناگون در جنوب شرق آسیا، تاثیر اندیشه های وهابی بر مسلمانان جنوب شرق آسیا رو به فزونی نهاد. فعالیتهای وهابیان در طول این مدت به ویژه در چند دهه اخیر در جنوب شرق آسیا موجب شد که برخی از مسلمانان این منطقه به تدریج از رواداری، میانه روی و مدارا طلبی به تندروی و ستیزه جویی با پیروان دیگر ادیان و نحله ها و حتی مسلمانان دیگر، روی آورند. در این مقاله پس از بیان چگونگی ورود اندیشه های وهابی به جنوب شرق آسیا، به نقش فعالیتهای وهابیان در افزایش گرایش به تندروی و عدم مدارا در میان مسلمانان جنوب شرق آسیا پرداخته شده است.
    کلیدواژگان: افراط گرایی اسلامی، جنوب شرق آسیا، عربستان سعودی، وهابیت.
  • سیده لیلا تقوی سنگدهی، بهرام بهرامی، رقیه منافی صفحه 133
    سرزمین مصر در زمان حکومت ممالیک (648-923 ق) به پایتخت فرهنگی جهان اسلام و محل ظهور و بروز مراکز و موسسات بزرگ آموزشی و چهره های شاخص در زمینه علوم مختلف تبدیل شد. این مقاله تلاش نموده به روش توصیفی- تحلیلی ضمن بررسی نهادهای آموزشی و فرهنگی ممالیک، کارکردهای آنان را نیز موردتوجه قرار دهد. این بررسی نشان میدهد سلاطین ممالیک به همراه بسیاری از اقشار دارای ثروت، قدرت، پایگاه دینی و اجتماعی به ساخت یا بازسازی و اختصاص موقوفات به مراکز آموزشی مانند مساجد، مدارس، کتابخانه ها، خانقاه ها، رباطها و زوایا بپردازند و به پیشرفت علمی و فرهنگی جهان اسلام در این دوران کمک نمایند. برخی از این مراکز دارای کارکردهایی مانند نظامی، پزشکی، محل صوفیان، مرکز عبادی و... بودند اما در این دوران دارای کارکرد آموزشی نیز شدند و به آموزش رشته های مختلف علوم میپرداختند.
    کلیدواژگان: ممالیک بحری، ممالیک برجی، مراکز آموزشی
|
  • Hasan Zandiyeh, Maryam Bolandi Page 7
    Documentology (forensic document examination) is analyzing historical recording of documents thought time as well as their different structures. Experts of documentology believe that historical documents must be explained and organized by means of the knowledge and the methods of documentology. Then analyzing structures of documents and application of all the historical documents are certainly regarded as true examples of documentology. A large number of documents and writings related to religious rules (Shari’a) from Qajar era are remained, including Istishhadnameh (religious affidavit) which are the result of the works of jurisprudential (fiqh related) and judiciary system of the time. Istishhadnameh, just like other documents related to religious rules, have special structures which can be figured out through a concise documentology. These documents have often a simpler structure, comparing to documents of religious rules; they also have a shorter text. Although they have a different documentation structure, comparing to other documents, an especial and fixed method and structure cannot be found in writing of these documents. The writers and scribers of these documents were not obligated to follow a certain method in writing and they wrote the documents just for the purpose of writing them. The present paper has applied a descriptive methodology and it collected the required data by means of analyzing sources, documents and evidences. Therefore, at first the criterions of identifying Istishhadnameh are explained and then they are followed by hypothetical examples in battles and collections of letters in order to bring more light on the subject. As a result literature of documentation and principles of writing Istishhadnameh are explained.
    Keywords: Documents, attestation, Istishhadnameh, structure, treaty
  • Korosh Salehi, Zahra Gafarnejadkaro Page 29
    Ottoman Caliphate formed and began its march toward Europe, warning of the existence of a Christian states was created. Byzantine was not only able to repel the Ottoman Empire it was inevitable that a powerful military alliance of Christian states of Europe against the Ottoman form. European countries were looking for a new political force in this way can Europe learn from the Ottoman attacks. The two sides need each other to unite against a common enemy, causing the formation of the first external relations with European governments were about Timur. After a while, the attack of Timur to the Ottoman, Western governments were free from great danger, continuing up to expand its relations with the court of Timur. The result of this process was the establishment of business relations. This cross-sectional study to examine relations with European countries, the rise of Amir Timur end Ankara’s war.
    Keywords: Timur, Byzantine, Ottoman, Europe, the Battle of Ankara
  • Sayyed Abolfazl Razavi Page 57
    Circumstance of having relation with Mamluks was important subject in Ilkhandis era. Importance of strategic of Mamluks’s realm and significant role which Mediterranean sea prepare for these areas; attracted Mongoles to them since Holaku came and Mongoles conquer Jazireh and parts of Sham quickly. Priority of Mamluks in Eyn-e-Jalut led to Ilkhandis take depredational economic and militarian strategic against Mamluks but their militarian strategic wasnt too succesful.Thus Ilkhandis who were successor of Ghazan, by being realistic and using of rival’s preparation, attempt for replacing political and cultural strategic instead of militarian one and instead of contrasting put collabration in their agenda. This essay, in addition of surveying the preventing and preparing factors of Peaceful relations between these two governments in 8th era, checking the backgrouds and circumstances of this strategic changes out. Byproduct of research recounts that Ilkhandis and Mamlukes government affected by their structure situation peace out together and these 2 muslim government achieve Convergence.
    Keywords: Ilkhandis, Mamluks, Foreign relations, Militarial strategic, Political strategic
  • Sayyed Asghar Mahmoodabadi, Asghar Montazerolghaem, Mohammad Hossein Riahi Page 87
    As a form of historiography, the local historiography has become a matter of interest for scientific centers in the present era. Contrary to general historiographies, this form of historiography confines itself to a specific geographic area so that it can have a closer look at the events happening in a given region or country. Under the influence of Iranian-Islamic historiography tradition, the Indian Subcontinent has had a full treasure of local historiographies since long ago. The evidence for such a claim is that, compared with other regions, Sind has more local chronicles because of being more affected by the Iranian culture. Because India was heavily influenced by the Persian culture after the Arab conquest, and then the rule of Ghaznavids, Timurids, and Ghorids, its official language changed to Persian as well. In this vein, most of local history books in India are written in this language. Besides seeking to point out to and answer the extent to which Mohammed Ibn Masoom Bakari’s personality was influential in India of that time, the present paper is an attempt to scrutinize the impact of Bakari’s most important book “The history of Sind” in explaining the history of this region. It also tries to enumerate this book’s properties and to present its positive and negative aspects.
    Keywords: Local Historiography, the Indian Subcontinent, Sind, Mohammed Ibn Masoom Bakari
  • Mohsen Massumi Page 109
    Islam in South East Asia Since the beginning has been mystical and moderate. Striking feature of the Muslims of the region in different periods of history and in contemporary times has been lack of prejudice towards people of other faiths and local beliefs and peaceful coexistence with them. Indeed, Islam in South East Asia has always been peaceful and smiling face. From the late 18th and early 19th centuries Wahhabi ideas were introduced to South East Asia Muslim. From this period, many scholars of the region have traveled to Mecca, Medina and Cairo to complete their education and in these educational centers became familiar with the Wahhabi Ulema. In the 20th century and after the establishment of the Kingdom of Saudi Arabia and creation of the training centers in South East Asia, Wahhabi influence on Muslims in the region increased. Wahhabi activities in this period in South East Asia have caused some Muslim to extremism and intolerance towards followers of other religions and faiths. In this article we will study how the arrival of Wahhabism in South East Asia and the share of Wahhabism in Muslim tendency for intolerance and extremism will be studied.
    Keywords: South East Asia, Wahhabism, Saudi Arabia, Islamic extremism
  • Seyyedeh Leyla Taqavi Sangdehi, Bahram Bahrami, Ruqayya Manafi Page 133
    In the era of Mamluk (648-923 A.H.), Egypt became the cultural capital of Islamic world where important educational institutes and grand figures appeared in different areas of knowledge. By means of a descriptive – analytical approach the present paper intended to analyze educational and cultural institutions in Mamluk era as well as analyzing their functions. The present paper shows Mamluk rulers just like a large number of wealthy and powerful figures with high religious and social status have made huge efforts in building and repairing educational centers such as mosques, schools, libraries, ministries, caravansaries and ruins. They also supported scientific and cultural improvement of Islamic world in this era. These centers had different functions which were related to military actions, medicine, Sufism and worship. But they also became educational centers as well, where different areas of knowledge were taught.
    Keywords: Bahri Mamluk, Burji Mamluk, Educational centers