فهرست مطالب

  • سال شانزدهم شماره 2 (پیاپی 60، تابستان 1395)
  • تاریخ انتشار: 1395/07/07
  • تعداد عناوین: 7
|
  • فرشته خیراندیش، رخساره بادامی صفحه 1
    هدف از پژوهش حاضر، مقایسه اثر یک دوره تمرینات ادراکی- حرکتی در دو محیط رقابتی و غیررقابتی بر رفتار سازشی و خودکارآمدی کودکان کم توان ذهنی آموزش پذیر بوده است.
    روش
    پژوهش حاضر، نیمه تجربی و از نوع پیش آزمون- پس آزمون است. جامعه آماری این پژوهش را 36 دانش آموز کم توان ذهنی آموزش پذیر 9-12 ساله مدرسه کودکان استثنایی شهرستان بروجن تشکیل می دادند. 28 دانش آموز (13 دختر و 15پسر) به صورت در دسترس و هدفمند از جامعه مورد نظر انتخاب شدند و به روش همتاسازی در دو گروه تمرین در محیط رقابتی و تمرین در محیط غیررقابتی قرار گرفتند. هر دو گروه به مدت 8 هفته به تمرینات ادراکی-حرکتی پرداختند. گروه تمرین در محیط رقابتی در محیط رقابتی و گروه تمرین در محیط غیررقابتی در محیط غیررقابتی تمرین کردند. ابزارهای مورد استفاده در پژوهش حاضر، پرسش نامه خودکارآمدی ویلر و لد و پرسش نامه رفتارسازشی واینلند بود که به صورت پیش آزمون و پس آزمون توسط والدین تکمیل شد. داده ها با استفاده از آزمون کواریانس تحلیل شد.
    یافته ها
    نتایج نشان داد که تمرینات ادراکی حرکتی صرف نظر از محیط تمرینی اثر معناداری بر بهبود رفتار سازشی و افزایش خودکارآمدی داشته است. همین طور، تمرین در محیط رقابتی نسبت به محیط غیررقابتی باعث بهبود بیشتری در رفتار سازشی کودکان کم توان ذهنی آموزش پذیر شده است، اما در خودکارآمدی تفاوتی بین دو گروه مشاهده نشد.
    نتیجه گیری
    جو انگیزشی محیط می تواند بر رفتار سازشی کودکان کم توان ذهنی آموزش پذیر تاثیر داشته باشد.
    کلیدواژگان: محیط رقابتی، رفتار سازشی، خودکارآمدی، تمرین ادراکی- حرکتی، کودکان کم توان ذهنی آموزش پذیر، جو انگیزشی
  • محبوبه زارع، مجید صدوقی، ملاحت امانی صفحات 5-14
    هدف
    در پژوهش حاضر هدف، بررسی تاثیر نرم افزار تمرین کلمه بر بهبود دقت و سرعت خواندن کودکان ناساخوان است.
    روش
    به منظور انجام این پژوهش 30 نفر از دانش آموزان نارساخوان مقطع ابتدایی شهر بجنورد که پایه های اول، دوم، سوم و چهارم را به پایان رسانده بودند، به شیوه نمونه در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی به دو گروه 15 نفره آزمایش و گواه گمارده شدند. افراد در هر دو گروه از نظر سن، جنس و پایه تحصیلی همسان سازی شدند. از دو فرم موازی آزمون خواندن نما به عنوان پیش آزمون و پس آزمون استفاده شد. بعد از اجرای پیش آزمون گروه آزمایش به مدت 11 جلسه یک ساعته با نرم افزار تمرین کلمه «ناتک» بازی کردند. اما در مورد گروه گواه، هیچ گونه مداخله ای صورت نگرفت. بلافاصله پس از اتمام جلسات بازی، پس آزمون در هر دو گروه آزمایش و گواه به اجرا درآمد. سپس داده های به دست آمده با روش آماری t مستقل، مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
    یافته ها
    یافته های پژوهش حاکی از آن بود که نرم افزار تمرین کلمه باعث بهبود دقت خواندن کودکان نارساخوان می شود. اما تاثیری در سرعت خواندن دانش آموزان ندارد.
    نتیجه گیری
    بازی های زبان شناختی مبتنی بر تاکید بر کلمه، باعث بهبود در صحت خواندن کودکان نارساخوان می شوند
    کلیدواژگان: نارساخوانی، تمرین کلمه، نرم افزار ناتک، بازی زبان شناختی
  • فرزانه سلیمانی، فریدون یاریاری، محمد حسین عبداللهی صفحات 15-30
    هدف
    هدف از پژوهش حاضر، اثربخشی بازی های رایانه ای بهبود توجه در افزایش آستانه توجه کودکان دچار اختلال نارسایی توجه/بیش فعالی است.
    روش
    پژوهش حاضر از نوع آزمایشی با طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل است. در این مطالعه، از میان مراجعان دو مرکز روان شناسی شهر قم در گروه سنی 9-11 سال که بر اساس ملاک تشخیصی ویراست پنجم دی اس ام، مقیاس کانرز (معلم و والد) و آزمون عملکرد پیوسته، دچار اختلال نارسایی توجه/بیش فعالی ارزیابی شدند، 50 کودک به شیوه تصادفی انتخاب و بعد از همتاسازی بر اساس سن و جنسیت به دو گروه کنترل و آزمایش (25 نفر) گمارده شدند. پیش آزمون و پس آزمون توسط دو نرم افزار از هر دو گروه گرفته شد. داده های گردآوری شده با استفاده از روش کولموگروف اسمیرنف، آزمون برابری لوین و کوواریانس پردازش گردید و با استفاده از نرم افزار اس پی اس اس نسخه 22 مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت.
    یافته ها
    نتایج آزمون اول نشان داد که نرم افزار بازی رایانه ای بهبود توجه بر افزایش آستانه توجه کودکان با اختلال نارسایی توجه/بیش فعالی تاثیر دارد (1=df و 05/0>P). نتایج آزمون پیگیری که بعد از یک ماه انجام شد نشان دهنده ماندگاری تاثیرات آموزش بر آستانه توجه کودکان بود (1=df و 05/0>P). ضریب آلفای کرونباخ برای بازی رایانه ای مورد نظر (بازی بهبود توجه) برابر با 79/0 به دست آمد که نشان دهنده معتبر بودن این نرم افزار است.
    نتیجه گیری
    بر اساس نتایج به دست آمده می توان نتیجه گرفت تقویت مولفه های توجه در قالب بازی، می تواند بر افزایش آستانه توجه کودکان به ویژه کودکان با اختلال نارسایی توجه/بیش فعالی موثر واقع شود.
    کلیدواژگان: بازی رایانه ای، اختلال نارسایی توجه، بیش فعالی، توجه
  • دکتر عباس نسائیان، دکتر رقیه اسدی گندمانی، دکتر شهلا پزشک، دکتر ژانت هاشمی، دکتر غلامرضا صرامی صفحات 31-42
    هدف
    هدف از این پژوهش مقایسه آموزش حل مسئله و ایفای نقش بر مهارت های اجتماعی افراد کم توان ذهنی خفیف بود.
    روش
    روش این پژوهش از نوع طرح های نیمه آزمایشی با پیش آزمون-پس آزمون همراه با گروه کنترل بود. تعداد 21 فرد کم توان ذهنی خفیف پس از بررسی ملاک های ورودی به عنوان نمونه با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند و سپس به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل (جمعا سه گروه هفت نفره) قرار گرفتند. برای سنجش مهارت های اجتماعی از پرسش نامه مهارت های اجتماعی گرشام و الیوت (1999) استفاده شد. ابتدا نمرات مهارت های اجتماعی از طریق پرسش نامه جمع آوری شد. پس از اجرای پیش آزمون گروه های آزمایش به مدت 20 جلسه به صورت انفرادی آموزش دیدند. یکی از گروه های آزمایش آموزش حل مسئله و گروه دیگر آموزش ایفای نقش را دریافت نمود. پس از اجرای جلسات آموزشی پس آزمونی به منظور بررسی مهارت های اجتماعی در گروه های آزمایش و کنترل اجرا شد.
    یافته ها
    نتایج پژوهش نشان داد که آموزش مهارت های اجتماعی باعث افزایش میانگین نمرات مهارت های اجتماعی در پس آزمون در هر دو گروه شده است، اما این تفاوت از نظر آماری معنی دار نیست. با این وجود مقایسه میانگین ها نشان داد که روش ایفای نقش نسبت به روش حل مسئله تاثیر بیشتری بر اکتساب مهارت های اجتماعی داشته است.
    نتیجه گیری
    با استناد به یافته های این پژوهش می توان گفت روش هایی که فرد را در آموزش درگیر نگه می دارند می توانند اثرگذاری بیشتری بر اکتساب مهارت های اجتماعی در افراد کم توان ذهنی داشته باشند.
    کلیدواژگان: کم توانی ذهنی خفیف، حل مسئله، ایفای نقش، مهارت های اجتماعی
  • محسن شکوهی یکتا صفحات 55-74
    هدف
    پژوهش حاضر با هدف تعیین میزان تاثیر برنامه پویش بر مهارت های اجتماعی و عزت نفس دانش آموزان با مشکلات یادگیری اجرا شد.
    روش
    این پژوهش از نوع شبه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه گواه بود. در این پژوهش 30 نفر از دانش آموزان پایه های سوم تا پنجم دبستان که با مراجعه به بیمارستان امام حسین(ع) و کلینیک گوهر مهر تشخیص مشکلات یادگیری گرفته بودند با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه قرار گرفتند. برنامه پویش طی 8 جلسه یک ساعت و نیمی در طول یک ماه (هر هفته دو جلسه) اجرا شد. برای ارزیابی اثربخشی برنامه آموزشی، آزمون عزت نفس کوپراسمیت و فرم دانش آموز و والدین مقیاس درجه بندی مهارت های اجتماعی گرشام و الیوت مورد استفاده قرار گرفت. به منظور تحلیل یافته های پژوهش از تحلیل کوواریانس و تی همبسته استفاده گردید.
    یافته ها
    یافته ها نشان دادند برنامه پویش برای گروه آزمایش در مقایسه با گروه گواه، افزایش معنادار سطح عزت نفس کل و زیرمقیاس عزت نفس تحصیلی را در پی داشته است ولی این برنامه در حیطه رشد اجتماعی بیانگر افزایش معنادار مهارت های اجتماعی گروه آزمایش نبوده و این نتیجه با برخی از پژوهش های پیشین هم راستا است.
    نتیجه گیری
    بنابراین با توجه به نتایج این پژوهش و ضرورت افزایش عزت نفس کودکان با مشکلات یادگیری، می توان برنامه پویش را در مدارس و مراکز درمانی، جهت کمک به ارتقای سطح عزت نفس این کودکان، پیشنهاد نمود.
    کلیدواژگان: برنامه پویش، کفایت اجتماعی، خودپنداره، اختلال یادگیری
  • هلیا هوشنگی، دکتر مهرداد حاجی حسنی، دکتر فریبا حسنی صفحات 75-86
    هدف از پژوهش حاضر بررسی اثربخشی آموزش والدین و مداخله مدیریت رفتار بر سلامت عمومی مادران کودکان دارای اتیسم تحت درمان دارویی بوده است. پژوهش حاضر نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه پژوهش شامل مادران دارای فرزند اتیسم مراجعه کننده به مرکز درمانی انستیتو روانپژشکی شهر تهران بوده است که به روش نمونه گیری در دسترس، یک گروه 20 نفری از مادران کودکان دارای اتیسم انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل(هر گروه 10 نفر) جایگزین شدند سپس برنامه آموزش والدین و مدیریت رفتار در طی10 جلسه دو ساعته در گروه آزمایش به اجرا در آمد، گروه کنترل هیچ گونه مداخله مشابه ای دریافت نکرد. جهت جمع آوری داده ها از پرسشنامه سلامت عمومی گلدبرگ و هیلر استفاده گردید. داده ها با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس تجزیه و تحلیل شدند. تحلیل کوواریانس نشان داد که آموزش گروهی به شیوه برنامه آموزش والدین و مدیریت رفتار بر مولفه های نشانه های اضطراب، افسردگی و کارکرد اجتماعی موثر بوده است(05/0>P)، اما تاثیر معناداری بر مولفه نشانه های جسمانی نداشته است(05/0 کلیدواژگان: آموزش والدین، سلامت عمومی، اتیسم
  • مرضیه خادمیان، دکتر هادی کجباف نژاد صفحات 87-98
    هدف
    پژوهش حاضر به منظور بررسی باورهای غیرمنطقی و راهبردهای مقابله با استرس به عنوان پیش بین های میزان تاب آوری و رشد پس از رخداد آسیب زا در مادران کودکان دارای اتیسم انجام شده است.
    روش
    با توجه به اهداف و ماهیت از نوع پژوهش توصیفی- مقطعی، با روش همبستگی در قالب طرح پیش بین است. جامعه آماری این پژوهش را کلیه مادران کودکان دارای اتیسم شهر شیراز تشکیل داده اند. نمونه گیری به صورت هدفمند انجام شده است و شامل 108 مادر کودک دارای اتیسم است. ابزار مورد استفاده که با استفاده از آنها اطلاعات و آمار آزمودنی ها مورد بررسی قرار گرفت عبارت اند از: پرسش نامه باورهای غیرمنطقی (آی بی تی)، پرسش نامه مقابله با موقعیت های فشارزا (آی سی اس اس)، مقیاس تاب آوری بزرگسالان (ای آر اس)، پرسش نامه رشد پس از رخداد آسیب زا (پی تی جی). تحلیل آماری پژوهش با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه 18 مورد ارزیابی قرار گرفته است.
    یافته ها
    همان طور که نتایج این پژوهش نشان داد در مورد سوال اول، مولفه های انتظار بالا از خود، تمایل به سرزنش، واکنش نسبت به ناکامی، وابستگی، کمال گرایی و همچنین راهبرد اجتنابی مقابله با استرس با توجه به (86/0=R2) به دست آمده قادر به پیش بینی تاب آوری مادران کودکان دارای اتیسم هستند. از سوی دیگر در سوال دوم مولفه های تمایل به سرزنش، بی مسئولیتی هیجانی، وابستگی و راهبردهای هیجان مدار و اجتناب مدار مقابله با استرس با توجه به (71/0=R2) به دست آمده قادر به پیش بینی رشد پس از رخداد آسیب زا در مادران کودکان دارای اتیسم هستند.
    نتیجه گیری
    یافته های پژوهش نشان داد که برخی از مولفه های باورهای غیرمنطقی و راهبردهای مقابله با استرس می تواند میزان تاب آوری و رشد پس از رخداد آسیب زا را در مادران کودکان دارای اتیسم پیش بینی کند.
    کلیدواژگان: باورهای غیرمنطقی، راهبردهای مقابله با استرس، تاب آوری، رشد پس از رخداد آسیب زا، اتیسم
  • |
    • Rokhsareh Badami Page 1
      Objective
      The purpose of the present research was to compare the impact of a perceptual-motor training course on adaptive behavior and self-efficacy of educable Intellectual Disabled children in competitive and non-competitive environments.
      Method
      The present research has a pre- and posttest quasi-experimental design. The statistical population consisted of 36 educable mentally retarded students aged 9-12 years, from an exceptional children’s school in Borujen. Twenty eight students (13 girls and 15 boys) were selected through available and purposive sampling from the desired population and were assigned into two groups of training in a competitive environment and training in a non-competitive environment based on replication method. Both groups practiced a perceptual -motor training for a period of eight weeks. The group of training in a competitive environment practiced in a competitive environment and the group of training in a non-competitive environment practiced in a non-competitive environment. In order to collect data, Wheeler-Ladd’s self-efficacy questionnaire and Vinland’s adaptive behavior questionnaire were used that were completed as pre-test and post-test by parents. The data were analyzed by using co-variance test.
      Results
      The findings showed that perceptual training regardless of training environment had significant impact on improvement of adaptive behavior and increasing of self-efficacy. Also, training in competitive environment in comparison with non-competitive environment caused more improvement in adaptive behavior of educable mental retarded children; however, with regard to self-efficacy, no difference was observed between two groups.
      Conclusion
      Motivational environment can have different impacts on adaptive behavior of educable mentally retarded children.
      Keywords: ompetitive environment, Adaptive behavior, Self, efficacy, Perceptual-motor training, Educable mentally retarded children, Motivational environment
    • Mahbobe Zare, Majid Sadoghi, Malahat Amani Pages 5-14
      Objective
      The present study aimed to examine the impact of Natak word-practice software on improving the accuracy and speed of dyslexic children’s reading ability.
      Method
      Thirty dyslexic students from the first, second, third, and fourth grades of a primary school in Bojnourd City were selected through convenience sampling method and randomly assigned to control and experimental groups, each containing 15 students. Children in the two groups were homologized with regard to age, gender and grade. Two parallel forms of Nema reading test were administered as pretest and posttest. After the pretest, the experimental group played with Natak word-practice software in eleven one-hour sessions, whereas students in the control group received no treatment. Finally, a posttest was administered for both groups, and the results were analyzed via independent samples t-test in SPSS 18.
      Results
      The findings indicate that the word-practice software improved the accuracy of dyslexic children’s reading ability but had no impact on their reading speed.
      Conclusion
      Linguistic games based on the emphasis on the word, improve reading accuracy of children with dyslexia.
      Keywords: Dyslexia, Word Practice, Natak Software, Linguistic Game
    • Farzaneh Soleimani, Fereydon Yaryari, Mohammad Hossein Abdollahi Pages 15-30
      Objective
      The purpose of this study is determining the impact of attention improvement games software (A.I.G.I) on increasing the attention threshold in 9-11 years old children with attention deficit/hyperactive disorder.
      Method
      This study was an experimental one with a pretest and posttest design and control group. The statistical population includes all -11 years old children 9with ADHD in the academic year of 2014-2015. The sample was consisted of 50 children with ADHD that were chosen randomly, matched in terms of age and gender, and then were assigned to experiment and control groups (each group included 25 ADHD children). Research tools included CPT, DIV & SEL ATT computerized tests, Conners Forms (teacher & parents) as well as clinical interview. Data was analyzed using SPSS software program Ver.22 and using analysis of covariance (ANCOVA) method.
      Results
      Experiment 1 revealed that attention training (via game) can be effective on increase of threshold attention. A follow-up test was conducted one month later, and the test results showed the lasting effect of training on the threshold of the children's attention (f=1, p
      Conclusion
      Based on these results it can be concluded that promoting the components of attention via games can increase the threshold of attention of children, especially for children with attention deficit/hyperactivity disorder.
      Keywords: Computer game, Attention deficit, hyperactivity disorder, Attention
    • Dr Abbas Nesayan, Dr Roghayeh Assady, Dr Shahla Pezeshk, Dr Zhanet Hashemi, Dr Gholam Reza Sarami Pages 31-42
      Objective
      The purpose of this research was comparing the effectiveness of role-playing and problem-solving methods on social skills in individuals with mild intellectual disability.
      Method
      Research method was semi-experimental with pretest-posttest with control group. After reviewing the entry criteria numbers of 21 individuals with mild intellectual disability were selected through available sampling technique, and then randomly were divided into two experimental groups and one control group (totally three groups). Social Skills Questionnaire (Gresham and Elliott, 1999) was used for gathering data. First, the social skills scores were collected through questionnaires. After the pre-test, experimental groups were trained individually for 20 sessions. One group received problem-solving training and other group received role-playing training. After conducting training sessions the Social Skills Questionnaire was completed by control and experimental groups.
      Results
      Results showed that social skills training increased mean score of social skills in post-test for both experimental groups, but this difference was not statistically significant. However comparison of means showed that the role-playing method had a greater impact on the acquisition of social skills.
      Conclusion
      According to these findings, can be said that the ways to keep people involved in education can have more impact on the acquisition of social skills in people with intellectual disabilities have.
      Keywords: Social skills, Role-playing, Problem-solving, Mild intellectual disabilitySocial skills, Role-playing, Problem-solving, Mild intellectual disability
    • Mohsen Shokohi Yekta Pages 55-74
      Objective
      The aim of the present study was to examine the efficacy of Passport Program on self-esteem of students with learning problems.
      Method
      The study design was quasi-experimental, with pre-test, post-test and control group. In this study, available sampling method was used and the sample consisted of 30 primary school students in grades 3 to 5 referred to the Imam Hossein Hospital and Goharmehr Clinic for their learning problems. The subjects were randomly assigned to two experimental and control groups. Passport Program was conducted for an hour and thirty minutes a session, for a total of eight sessions (in one month). To evaluate the effectiveness of the training program, Cooper Smith Self-Esteem Inventory and Social Skills Rating System (SSRS) – Student and Parent forms were utilized. Analysis of covariance and dependent T-test were used to analyze the data.
      Results
      The results indicated that the scores of the total self-esteem and the subscale of academic self-esteem increased significantly in the experimental group compared to the control group. On the other hand, the scores of the social skills did not increase significantly, and these results support some of the previous studies. At the end of the present research report, the possible reasons for the insignificant intervention findings on social skills are discussed.
      Conclusion
      According to the results of this research and the necessity of increasing self-esteem of children with learning problems, it is suggested that the Passport Program can be used in the schools and health centers to help to improve the self-esteem of children with learning problems.
      Keywords: Passport Program, social competence, self-concept, learning disorder
    • Helia Houshangi, Dr Mehrdad Hajihasani, Dr Fariba Hasani Pages 75-86
      Objective
      The aim of this study was to evaluate the effectiveness of Parent Training and Behavior on General Health of mothers of children with autism .
      Method
      This study used a pre-post test semi -experimental design. An Available sampling approach was considered. Two groups of 20 mothers of children with autism were recruited from the list of mothers who registered to obtain services from the Psychiatry Institute of Tehran. They randomly assigned into experimental and control groups (each group = 10 members). Ten sessions of Tong Group Training were implemented for one group and the control group received no similar intervention. To collect data, the General Health Questionnaire of Goldberg and Hiller were used.
      Results
      ANCOVA Test was applied to analyze data. ANCOVA showed statistical significant difference in studied groups.(P>0/05). Parent training approach had a significant impact on mental health of mothers of children with autism. Similar impacts were also reported on symptoms of anxiety, depression and social. However, no significant effect on the components of somatic symptoms was seen.
      Conclusion
      The findings of this study have important implications for psychotherapists. These findings were discussed.
      Keywords: Parent training, General health, Autism
    • Marziye Khademiyan, Hadi Khademiyan Pages 87-98
      Objective
      This study aimed to investigate irrational beliefs and strategies of coping with stress as predictors of resiliency and post-traumatic growth in mothers of children with autism.
      Method
      This research was descriptive-cross sectional in nature and its research methodology was correlational with predictor design. Statistical population consisted of all mothers of children with autism in the city of Shiraz. Samples included 108 mothers of children with autism that were recruited through purposive sampling. Irrational Beliefs Test (IBT), Coping Inventory Stressful Situations (CISS), Adolescent Resilience Scale (ARS) and Post-Traumatic Growth (PTG) were administered to collect data. SPSS 18 was employed to analyze the data.
      Results
      According to the results, for the first question, due to R2 = 0.86, high self-expectation, preparedness for blame, reaction of frustration, dependency, perfectionism as well as avoidance-oriented strategies to cope with stress could predict the resiliency in mothers of children with autism. On the other hand, for the second question, regarding R2= 0.71, preparedness for blame, emotional irresponsibility, dependency, emotion-based strategies as well as avoidance- oriented strategies of coping with stress could predict post-traumatic growth of mothers of children with autism.
      Conclusion
      According to the findings of the study, some of the components of irrational beliefs and strategies of coping with stress can predict the resiliency and post-traumatic growth in mothers of children with autism.
      Keywords: Irrational beliefs, Strategies of coping with stress, Resiliency, Post-traumatic growth, Autism