فهرست مطالب

  • پیاپی 2 (بهار 1392)
  • تاریخ انتشار: 1392/03/26
  • تعداد عناوین: 7
|
  • مجید زمانی، احسان رحیمیان محمدی صفحات 1-4
    بر اساس اهداف حفاظت در برابر اشعه، به منظور جلوگیری از بروز آثار بیولوژیکی قطعی و احتمالی، شدت امواج مایکروویو که معمولا در اطراف در فر به بیرون انتشار می یابد، نباید از حدود تعیین شده برای مردم عادی در «استاندارد ملی ایران پرتوهای غیر یونساز حدودپرتوگیری کد 8567» بیشتر باشد. مطابق استاندارد مذکور، مقدار حد پرتوگیری این امواج در فرکانس 2450 مگاهرتز، برابر با 1 میلی وات بر سانتی متر مربع است؛ بنابراین لازم است فرهای وارداتی مورد آزمون قرار گیرند. در مدت زمان چهار سال، از بین فرهای وارد شده به کشور، تعداد 575 نمونه با مارک ها و مدل های مختلف آزمون شده و از لحاظ بیشینه شدت پرتوهای مایکروویو در اطراف فر، به چهار طبقه A ، B ، C و D تقسیم شده اند. میزان نشتی در هر یک از طبقه های مذکور به ترتیب ، کوچک تر یا مساوی 1/0، 3/0، 5/0 و برای طبقه آخر، بزرگ تر از 5 / 0 میلی وات بر سانتی متر مربع است. نتایج آماری به دست آمده گزارش و سپس مقایسه شده اند.
    کلیدواژگان: امواج مایکروویو، فر مایکروویو، حدود پرتوگیری، نشت امواج مایکروویو
  • حسین زمانی زینلی، علی اصغر سردارپور، علی اکبر میرزایی، حجت الله فیضی صفحات 5-10
    در این تحقیق، روش های کنترل کیفی و کالیبراسیون دستگاه های کالیبراتور دز RAMS -88 ساخته شده در پژوهشگاه علوم و فنون هسته ای بررسی شده است. این دستگاه ها میزان پرتوزایی رادیوداروها و رادیونوکلئید های گسیلنده پرتو گاما و بتا را می سنجد. آزمایش هایی جهت تبیین عملکرد صحیح این دستگاه ها با روش های استاندارد موجود صورت پذیرفته است. این آزمایش ها شامل تست دقت و صحت، خطی بودن پاسخ و حساسیت مکانی هستند. دقت و صحت و خطی بودن پاسخ با استفاده از روش استاندارد IAEA - Tecdoc -602 با دقت خوبی ارزیابی شده است. آزمایش حساسیت مکانی با تغییر ارتفاع چشمه در اتاقک قرارگیری چشمه انجام شده و مشخص شده است که در ارتفاع 0 تا 4 سانتی متری میزان خطای اندازه گیری تقریبا 5% و ارتفاع 5 تا 10 سانتی متر میزان خطا حداکثر 30% است.
    کلیدواژگان: پزشکی هسته ای، کنترل کیفی، کالیبراتور دز
  • فرید اصغری زاده، محمد اسماعیل نژاد، پانته آپورده، فرامرز معطر، اصغر صدیق زاده، الهام صدق گویا، پروین نصیری صفحات 11-14
    بر اساس آخرین اطلاعات ارائه شده توسط [1] UNSCEAR استنشاق گاز رادن و دختران نیمه عمر کوتاه آن از جمله مهم ترین عوامل پرتوگیری انسان از منابع پرتوزای طبیعی به شمار می رود. سرطان ریه اثر شناخته شده گاز رادن موجود در هوا برای سلامتی انسان است و در هوای داخلی کلیه ساختمان ها وجود دارد. مهم ترین ایزوتوپ آن گازی نادر به نام رادن-222 است که حاصل واپاشی رادیم-226 از سری زنجیره طبیعی اورانیوم-238 می باشد. اورانیم و رادیم به طور طبیعی در خاک و سنگ زمین وجود دارند. این گاز پرتوزا به فراوانی در محیط زیست به ویژه در فضاهای سرپوشیده ساختمان هایی که در نمای داخلی آن ها از سنگ های گرانیتی استفاده شده، یافت می شود. در چند دهه گذشته، پرتوگیری طبیعی ناشی از گاز رادن و محصولات واپاشی آن در داخل منازل مسکونی به عنوان یک مشکل جهانی شناخته شده و باعث بروز خطر ابتلا به سرطان در میان عموم مردم تلقی گردیده است. در این مقاله، نتایج اندازه گیری میزان غلظت پرتوزایی گاز رادن در هوای داخلی دو ساختمان مختلف که در نمای داخلی آن ها به ترتیب از سنگ گرانیتی و کربناتی استفاده شده، ارائه و نتایج به دست آمده با هم مقایسه شده است. کلیه اندازه گیری ها با استفاده از دستگاه AlphaGuardTM انجام شده است. میانگین غلظت این گاز در ساختمان کربناتی حدود Bq .m-3 11 و در ساختمان گرانیتی حدود Bq .m-3 59 اندازه گیری شده که در مقایسه با ساختمان کربناتی بسیار بالاتر است. مقادیر به دست آمده کمتر از حد مرجع توصیه شده توسط ICRP و IAEA یعنی Bq .m-3 600-200 بوده و به حد اقدام تعیین شده توسط سازمان حفاظت محیط زیست ایالات متحده ( EPA ) ( Bq .m-3 148) و سازمان بهداشت جهانی ( WHO ) ( Bq.m-3 100) نمی رسد.
    [1] . United Nations Scientific Committee on the Effects of Atomic Radiatio
    کلیدواژگان: رادن، پرتوزایی طبیعی، سنگ گرانیت، سنگ کربناتی
  • سارا افتخاری، حسین زمانی زینلی، ارژنگ شاهور صفحات 15-18
    اتاقک یونش حلقوی شکل با حجم حساس بزرگ که برای اولین بار در پژوهشکده تحقیقات کشاورزی، پزشکی و صنعتی در ایران اقدام به ساخت آن شد، اتاقک یونش با گاردرینگ و الکترودهای جمع کننده گرافیتی با حجم حساس3mc200 می باشد و تفاوت آن با نمونه های قبلی، شکل حلقوی آن و حفره ای cm7 در وسط آن می باشد که اجازه عبور پرتوهای ایکس مستقیم را بدون تضعیف می دهد. در نتیجه می توان از آن بعنوان مونیتور شاهد برای اندازه گیری نوسانات پرتو خروجی لامپ های اشعه ایکس برای دزیمتری دقیق و پرتودهی استاندارد در آزمایشگاه های استاندارد ثانویه از آن استفاده نمود. قبلا این نمونه با الکترودهای آلومینیومی درIPEN موسسه هسته ای برزیل ساخته و آزمایش شده بود، که تفاوتی که ما در نمونه ساخت خود از نمونه ساخته شده آن ها داده ایم، این است که ما تمام پوشش داخل اتاقک را از گرافیت کرده ایم و آلومینیوم در آن به کار نبرده ایم. با تغییر الکترودها از آلومینیوم به پوشش گرافیتی بهبود عملکرد این اتاقک یونش را در آزمایش های پایداری، تکرارپذیری، خطی بودن، منحنی اشباع، اثر پلاریته و کالیبراسیون نتیجه گرفتیم که با نتایج بین المللی هم خوانی دارد.
    کلیدواژگان: اتاقک یونش، اشعه X، الکترود گرافیتی، ضریب کالیبراسیون
  • صالح رضایی صفحات 19-30
    اساسا قوانین و مقررات ایران در زمینه ایمنی تاسیسات هسته ای متاثر از ظوابط و معیار های شناخته شده بین المللی است. محتوای بیشتر این مقررات، همان محتوای اسناد و مصوبات آژانس بین المللی انرژی اتمی در زمینه ایمنی تاسیسات هسته ای است. با وجود این، مواردی از تفاوت و اختلاف نیز بین آن دو وجود دارد. در عین حال، قوانین و مقررات جاری ایران در زمینه ایمنی تاسیسات هسته ای، کامل و کافی نیست و خلاها و نارسایی هایی در آن مشاهده می شود. مقاله حاضر با بررسی قوانین و مقررات موجود ایران در زمینه ایمنی تاسیسات هسته ای و مقایسه آن با ضوابط و مقررات بین المللی، سعی کرده است ضمن روشن ساختن وضعیت حقوقی فعلی کشور در خصوص ایمنی تاسیسات هسته ای، میزان مطابقت و هم سویی آن با معیارهای بین المللی شناخته شده را مشخص کند.
    کلیدواژگان: ایمنی تاسیسات هسته ای، نظام ایمنی هسته ی کشور، آژانس بین المللی انرژی اتمی، قوانین و مقررات
  • احسان صادقی، مصطفی زاهدی فر صفحات 31-36
    در این پژوهش، نانوذرات CaF2:Tl به روش هیدروترمال ساخته شدند. ساختار، اندازه و شکل نانوذرات توسط دستگاه پراکندگی اشعه ایکس و میکروسکوپ الکترونی روبشی تعیین شد. اندازه ذرات با توجه به نتایج به دست آمده از پراکندگی پرتو ایکس در حدود 45 نانومتر است که با نتایج حاصل از آنالیز SEM در توافق است. تعداد قله ها در منحنی تابش ترمولومینسانس و پارامترهای سینتیک مربوط به هر قله به وسیله برنامه کامپیوتری مبتنی بر سینتیک مرتبه عام تعیین شدند. منحنی تابش این نانوذره دارای 3 قله است. مقدار بهینه ناخالصی Tl برای بیشینه پاسخ ترمولومینسانس نسبت به پرتوهای گاما چشمه 60 Co ، 1مول درصد به دست آمد. نمونه های ساخته شده دارای پاسخ ترمولومینسانس خطی تا بالای 1000 گری نسبت به تابش گاما چشمه 60 Co می باشند. نتایج به دست آمده نشان می دهند که این نانوفسفر دارای شرایط بسیار مناسبی برای استفاده در دزیمتری در سطح دز بالاست. دیگر خواص دزیمتری این ماده نیز برای اولین بار بررسی شدند.
    کلیدواژگان: نانوذرات، ترمولومینسانس، سنتز، کلسیم فلوراید، روش هیدرو ترمال
  • ابوالفضل حیدرزاده، مسعود وهابی مقدم صفحات 37-45
    نگرانی های عمومی در پی حوادث هسته ای اخیر و پرتوگیری های ناشی از رها شدن مواد پرتوزا به محیط به نحو چشمگیری افزایش یافته است. در همین راستا، ضرورت توسعه شیوه های مطمئن برای برآورد میزان پرتوگیری و دز دریافتی افراد، به ویژه در مواردی که هنگام پرتوگیری از دزیمترهای متداول استفاده نشده باشد، روز به روز بیشتر احساس می شود. برآورد به موقع میزان پرتوگیری افراد علاوه بر آنکه نقش اساسی در تعیین نحوه مراقبت های اضطراری پزشکی دارد، داده ای کلیدی در تدوین استراتژی مقابله با بحران به شمار می رود. دزیمتری گذشته نگر فرآیندی برای برآورد دز افراد پس از قرار گرفتن در معرض پرتوهای یون ساز محسوب می شود. در این پژوهش، سعی شده است پتانسیل ها و محدودیت های این روش ها مورد بررسی قرار گیرد و امکان عملی یک شیوه برگزیده نیز به محک تجربه گذاشته شود. بدین منظور، قطعات الکترونیکی تلفن های همراه از یک مدل متداول شامل خازن، مقاومت و القاگر، از نظر خاصیت لومینسانس ارزیابی شده اند. پژوهش های انجام شده نشان می دهد که آلومینای موجود در قطعات الکترونیکی می تواند سیگنال لومینسانس مناسبی تولید کند. بررسی ترمولومینسانس قطعات یادشده پس از آماده سازی شیمیایی و پرتودهی توسط چشمه کبالت- 60 از طریق آنالیز منحنی های درخشش موید آن است که آلومینای موجود در قطعه القاگر را می توان به عنوان گزینه ای مناسب برای برآورد دز در پی حوادث هسته ای و سوانح رادیولوژیکی در نظر گرفت. ضمنا این تجربه بیانگر کاربرد سیستم های موجود دزیمتری ترمولومینسانس برای دزیمتری گذشته نگر است.
    کلیدواژگان: دزیمتری گذشته نگر، دزیمتری بیولوژیکی، دزیمتری لومینسانس، دزیمتری تشدید پارامغناطیسی الکترون، قطعات الکترونیکی تلفن همراه
|
  • Majid Zamani, Ehsan Rahimian Mohammadi Pages 1-4
    According to radiation protection regulations, microwave radiation intensity should not exceed general public exposure limit defined in "Iranian Standard-Non ionizing radiation-exposure limits". Based on this standard, exposure limit for microwave ovens, which work at 2450 MHz, is 1mW/cm2. By implementing such standard, about 575 imported ovens, including different models and brands were tested and categorized to four groups A, B, C, D based on the maximum microwave radiation around the oven. Microwave leakage for A, B, C groups were measured to be less than or equal to 0.1, 0.3, 0.5mW/cm2respectively but for group D was more than 0.5mW/cm2 .Result are presented and compared.
    Keywords: Microwave radiation, Microwave oven, Exposure limit, Microwave leakage
  • Hossein Zamanizeinali, Aliasghar Sardarpour, Aliakbar Mirzai, Hojatollah Feizi Pages 5-10
    The aim of this paper is the examining ways for quality control and calibration of Rams-88 calibrator. The device measures the amount of &gamma and &beta rays in radio medicines by means of the amount of radioactivity of radio nuclide. In this paper experiments has been done for explaining correct operation of these devices using standard method including precision, accuracy and linearity of response and position sensitivity. Minimum errors resulted for precision, accuracy and linearity of response using standard method of IAEA-Tecdoc-602. The position sensitivity experiment was carried out by changing of source height in a holder of radioactive source in dose calibrator. An error of near %5 was resulted for the height of 0 - 4 cm, while the maximum error of about %30 was obtained for the height of 5 -10 cm.
    Keywords: Dose calibrator, Quality control, Nuclear medicine
  • Farid Asgharizadeh, Mohhamad Esmailnezhad, Pantea Pourdeh, Faramarz Moatar, Asghari Sadigzadeh, Elham Sedgh Gouya, Parvin Nasiri Pages 11-14
    Based on the last presented reports of UNSCEAR, inhalation of radon gas and its short-lived decay products is a major contributor to the human exposure from natural radioactivity. Lung cancer is the known effect on human health from exposure to radon in air. Radon is found in outdoor air of buildings of all kinds. The main important isotope of radon is 222Rn. Radon (222Rn) is a noble gas produced by radioactive decay of radium (226Ra), which is a decay product of Uranium (238U). Uranium and radium occur naturally in soils and rocks. Radon is found in significant concentrations in the human environment, particularly within indoor air of buildings faced by granite stones as internal decoration. Over the past few decades, natural radiation exposure due to 222Rn and its progeny inside houses has been recognized as a worldwide problem and a cause of significant lung cancer risk to the population .
    In this study the results of measurement of activity concentration of radon in indoor air of two different buildings which have been used granite and carbonate stones as internal decoration, are presented and compared.
    Activity concentration of radon was measured by AlphaGuardTM apparatus. The average radon concentrations determined in two different buildings with carbonates and granite stones were 11 and 59 Bq.m-3, respectively. These values are below the radon reference levels which range from 200-600 Bq.m-3 as recommended by ICRP, IAEA, and is lower than US-EPA and WHO action levels 148 and 100 Bq.m-3, respectively.
    Keywords: Radon, Natural radioactivity, Granite, Carbonates
  • Sara Eftekhari, Hossein Zamani Zeinali, Arjang Shahvar Pages 15-18
    The development of a graphite ionization chamber in Iran is reported for first time, using graphite coatings collecting electrodes and guard rings. Its sensitive volume is about 200cm³, with a shape of a ring which is different from its older equivalents and a 7cm central hole that allows the passage of the direct radiation beam without attenuation. This kind of ionization chamber has already been designed with aluminum electrodes in IPEN (institute de pesquisas energetic as e nucleares, Brazil), however in the present model, the whole of the inside part of the ionization chamber is coated with graphite instead of aluminum. By changing the electrode material from aluminum to a graphite coating, an improvement in action of ionization chamber response in pre-operational tests such as stability, saturation curve, repeatability, polarity effect, linearity response and calibration is expected, which is in accordance with the international recommendations.
    Keywords: Ionization chamber, X, radiation, Graphite guard ring, Calibration factor
  • Saleh Rezaei Pages 19-30
    Basically Iran laws and regulations on the safety of nuclear installations were inspired by the respected international rules and norms, while in some cases there exist differences, the contents of most of these regulations are those of IAEA documents relating to safety of nuclear installations. In the mean time, the current laws and regulations of Iran on nuclear safety installations are not comprehensive, complete and sufficient. By comparatively analysis of Iran nuclear safety laws and regulations with those of IAEA, this article tries to clarify, describe and analyze current legal order of Iran in relation to nuclear installations safety and their compatibility with the established international norms .
    Keywords: Nuclear installation, Regulatory body, International Atomic Energy Agency, Laws, regulations
  • Ehsan Sadeghi, Mostafa Zahedifar Pages 31-36
    Thallium doped calcium fluoride (CaF2:Tl) nanoparticles were produced for the first time by using the hydrothermal method. X-ray diffraction (XRD) and scanning electron microscope (SEM) were utilized to analyze the synthesized material. The particle size of about 45 nm was evaluated using XRD data which was supported by the SEM images. Thermoluminescence glow curve of this nanophosphor exhibits three overlapping glow peaks at 433, 466 and 505◦ K. The optimum concentration of activator was found at 1 mol% for TL responses relative to gamma rays of 60Co.The prepared nanoparticles exhibit a linear dose response up to 1000 Gy absorbed dose relative to gamma rays of 60Co source. Other dosimetric features of this novel phosphor are also presented and discussed.
    Keywords: Nanoparticles, Thermoluminescence, Synthesize, CaF2, Hydrothermal method
  • Abolfazl Heydarzade, Masoud Vahabi Moghaddam Pages 37-45
    As public concern mounts over exposures to ionizing radiation stemming from environmental releases of radionuclides following nuclear accidents, there is a growing need to develop reliable techniques that reconstruct exposures and doses to individuals. Especially in situations where conventional dosimeters were not in place at the time of facing to radiation exposure. In order to provide guidance for emergency situations as well as implementing midterm measures, retrospective dosimetry is defined as the process of estimating doses to individuals from past exposures to ionizing radiations. Joined-up approaches have been introduced for this purpose in biological and physical dosimetry. Main techniques includebiological dosimetry, electron paramagnetic resonance dosimetry and luminescence dosimetry. This project has been devoted to the evaluation of potentials and limitations of these techniques and an experimental assessment of the feasibility of using TL properties of electronic components from personal objects such as mobile phones for retrospective dosimetry. We studied luminescence properties of electronic components inside conventional mobile phones like capacitator, resistor and inductor experimentally. Previous studies have shown alumina inside electronic components of portable electrical tools is a suitable material for luminescence dosimetry. Our analysis of recorded glow curves reveals that among the electronic components found in available mobile phones, alumina richconductors seem particularly suitable for retrospective dosimetry using thermoluminescence, and shows the potential of conventional TL equipment for such purposes.
    Keywords: Retrospective dosimetry, Biological dosimetry, Luminescensedosimetry, Electron paramagnetic resonance dosimetr, Mobileelectronic components