فهرست مطالب

پژوهش های جغرافیایی برنامه ریزی شهری - سال چهارم شماره 3 (پاییز 1395)
  • سال چهارم شماره 3 (پاییز 1395)
  • تاریخ انتشار: 1395/09/30
  • تعداد عناوین: 10
|
  • عامر نیک پور*، فرزین محمودی پاتی، مصطفی صفایی رینه صفحات 299-322
    شورای شهر یکی از مهم ترین ارکان تصمیم گیری و اداره امور شهر به شمار می رود که با گذشت بیش از صد سال از تصویب اولین قانون رسمی در این زمینه، در سال 1377 کار خود را به طور جدی شروع کرد. شهروندان ایرانی با حضور در چهار دوره انتخابات شورای شهر، در مدیریت شهری خود تاثیرگذار بودند. پژوهش حاضر چگونگی حضور مردم را از دیدگاه فضایی - سیاسی در شهر آمل بررسی می کند تا نشان دهد الگوی فضایی مشارکت در چهارمین دوره انتخابات شورای شهر چگونه بوده است. با استفاده از نتایج تفصیلی انتخابات دوره چهارم و توابع آمار فضایی، الگوی فضایی تمایل ساکنان مناطق مختلف شهر به هر یک از نامزدهای حاضر بررسی شد. تحلیل درصد آرای نفرات برگزیده به کل آرا نشان دهنده کم بودن مقدار آن در کل دوره های انتخابات است. به طوری که این نسبت هیچگاه از 36 درصد بیشتر نشده است. شاخص موران برای چگونگی توزیع آرا 07/0 است که حاکی از فقدان تشابه و همبستگی بین محلات در توزیع آرا و همچنین پراکندگی در الگوی توزیع فضایی آرا است. بر اساس یافته ها، الگوی مشارکت در شهر یکسان نبوده و پهنه شرقی - غربی از مشارکت بیشتری برخوردار بوده است. نتایج نشان می دهد که بین وضعیت اقتصادی و اجتماعی محلات و مشارکت سیاسی رابطه معنادار وجود دارد. ضریب همبستگی بین میزان مشارکت شهروندان و نرخ اشتغال 41/0 و جمعیت شاغل 73/0 است که از نرخ بیکاری با 28/0 و جمعیت بیکار با 63/0 بیشتر است. این ضریب برای بار تکفل عمومی 4/0 به دست آمد. از دیگر نتایج این پژوهش، تاثیر نقش همسایگی در انتخابات شورای شهر آمل است، به گونه ای که پیامد عوامل و زمینه های جغرافیایی موثر در رفتار رای دهندگان مناطق مختلف شهر آمل باعث شده رای گیری در این شهر به صورت محلی گرا، طایفه گرا و قومی دربیاید. بنابراین چنین زمینه فرهنگی، یکی از بازدارنده های اساسی در تحقق فرایند مردم سالاری محلی به شمار می رود.
    کلیدواژگان: آمل، الگوی فضایی، انتخابات شورای شهر، مشارکت سیاسی
  • فاطمه سالاروندیان*، احمد پوراحمد، سیدعلی حسینی صفحات 323-345
    رشد سریع استفاده از خودروی شخصی موجب افزایش نگرانی ها درباره ترافیک، آلودگی و در عین حال نابودی فضاهای عمومی شهرها شده است. در حال حاضر به علت تسلط روزافزون اتومبیل در تهران، بسیاری از فضاهای عمومی بخش مرکزی از دسترس شهروندان خارج شده و فقط به مکانی برای انجام فعالیت های اجباری و نه اختیاری و تفریحی تبدیل شده است. ادامه این روند، فضاهای عمومی بخش مرکزی شهر تهران را پژمرده تر و بی کیفیت تر می کند. مدیریت شهری برای کاهش وابستگی به خودرو در فضاهای عمومی، سیاست های ترافیکی مختلفی در مرکز شهر تهران اعمال کرده است. این پژوهش با استفاده از روش تحقیق آمیخته اکتشافی، به دنبال شناسایی تاثیر دو سیاست دفعی محدودیت تردد اتومبیل و محدودیت پارکینگ و دو سیاست تشویقی یعنی توسعه پیاده راه و توسعه حمل ونقل عمومی بر بهبود کیفی چهار بعد اجتماعی – فرهنگی، زیرساختی – کالبدی، زیست - محیطی و اقتصادی فضاهای عمومی است. با استفاده از روش تکنیک دلفی سیاستی، 4 بعد کلی برای فضاهای عمومی شناسایی شده و 384 پرسش نامه در محله بازار تهران توزیع گردیده است. نتایج آزمون مقایسه ای فریدمن بیانگر این مهم بود که بعد زیست - محیطی، اجتماعی - فرهنگی، اقتصادی و زیرساختی - کالبدی به ترتیب بیشترین تاثیر را از سیاست های ترافیکی پذیرفته اند. همچنین نتایج نشان می دهد که سیاست توسعه پیاده راه ها با بالاترین میانگین یعنی 65/66، توسعه حمل ونقل عمومی با 23/63، محدودیت تردد اتومبیل با 72/48 و سیاست محدودیت پارکینگ با 08/40، به ترتیب بیشترین تاثیر را بر کیفیت فضاهای عمومی بخش مرکزی شهر تهران داشته اند.
    کلیدواژگان: بخش مرکزی شهر، بهبود کیفی، تهران، سیاست های حمل ونقل شهری، فضاهای عمومی
  • علیرضا محمدی*، فریبا رفیعی صفحات 347-367
    طی دهه های اخیر رشد شتابان شهرنشینی و پیامدهای آن موجب شده است که خردترین واحد برنامه ریزی فضایی یعنی محله، در مرکز توجه مدیران و برنامه ریزان شهری قرار گیرد. در ایران، طی دهه های گذشته، مقیاس محله حلقه مغفول در نظام رسمی برنامه ریزی فضایی بوده است. شهر زنجان به عنوان یکی از شهرهای قدیمی ایران، از دهه 1340 شمسی، شاهد رشد شتابان شهرنشینی بوده است و این مسئله، با رکود کیفیت محیطی محلات شهری آن همراه شده است. به طوری که محلات قدیمی و تاریخی شهر، به دلیل مشکلات کارکردی و کالبدی، به ناسازواره ای که ساکنان خود را تهدید می کنند، تبدیل شده اند. با توجه به فقدان رویکرد برنامه ریزی در سطح محلات شهری، ضروری است به مقیاس محله ای در برنامه ریزی شهری توجه شود؛ از این رو، هدف این پژوهش ارزیابی نقش برنامه ریزی محله مبنا در توسعه پایدار شهری است. پژوهش حاضر به لحاظ هدف، از نوع کاربردی و به لحاظ ماهیت و روش، از نوع توصیفی - تحلیلی است. قلمرو پژوهش محله حسینیه زنجان و جامعه آماری پژوهش، جمعیت ساکن این محله 5055 نفر است که با استفاده از روش کوکران، 357 نمونه برای فرایند پرسشگری در سال 1394 انتخاب شده اند. پایایی ابزار به روش آلفای کرونباخ 88.3 محاسبه شده است. از روش های آمار توصیفی و آمار استنباطی مانند آزمون هم بستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندمتغیره برای تجزیه و تحلیل داده ها استفاده شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که بین متغیرهای برنامه ریزی محله ای با توسعه محله ای رابطه مثبتی وجود دارد. همچنین برنامه ریزی محله ای با ضریب تاثیر 0.458، بیشترین تاثیر را بر تحقق توسعه پایدار محله ای دارد. نتیجه اینکه ، تحقق توسعه پایدار محله ای مستلزم به کارگیری برنامه ریزی فضایی در مقیاس محله ای است.
    کلیدواژگان: برنامه ریزی محله مبنا، توسعه پایدار محله ای، زنجان، محله حسینیه، مشارکت اجتماع محله ای
  • رسول افضلی، امیر شریفی* صفحات 369-384
    گسترش وسیع فضاهای فرسوده در شهر تهران و نیز وضعیت نامساعد این فضاها، نیاز به سازمانی توانمند در برنامه ریزی و مدیریت این بافت ها را به وجود آورده است. بر این اساس در شهر تهران سازمان نوسازی، متولی بهبود وضعیت بافت های فرسوده بوده است تا به دین طریق از مشکلات بافت های فرسوده در این شهر بکاهد و برای بهبود کیفیت این فضاها در آتی برنامه ریزی نماید. این پژوهش نقش فعالیت های سازمان نوسازی در بهبود وضعیت مناطق شهری را در قالب شش شاخص (مطلوب نمودن عملکردهای مناطق شهری، بهبود کیفیت زندگی، حل مشکلات کالبدی، حل مشکلات معیشتی، نوسازی بافت های فرسوده و نوسازی ساختمان های فرسوده) بررسی می کند تا به دین طریق ابعاد مختلف اثرگذاری این سازمان روشن شود. روش تحقیق در این مطالعه، تحلیل نظرات مردم، پیرامون وضعیت عملکرد این سازمان است که با دیدگاه کاربردی تدوین گردیده است. در این پژوهش ابتدا اطلاعات لازم، با استفاده از منابع موجود در زمینه موضوع پژوهش جمع آوری شد؛ سپس برای تکمیل اطلاعات از ابزار پرسشنامه استفاده شد. نتایج نشان می دهد که به طور کلی عملکرد این سازمان در وضعیت نسبتا خوبی قرار دارد و بهترین عملکرد این سازمان در عرصه نوسازی ساختمان های فرسوده و ضعیف ترین عملکرد نیز در زمینه حل مشکلات معیشتی بوده است. از طرف دیگر عملکرد سازمان نوسازی در مناطق 13گانه تفاوت معناداری را نشان می دهد. به دین معنی سازمان نوسازی در مناطق 15، 16، 9 و 18 عملکرد خوب و در مناطق 12، 13، 14 و 11 عملکرد ضعیفی داشته است.
    کلیدواژگان: ارزیابی عملکرد، ارتقای کیفی، سازمان نوسازی، محیط زندگی شهری، مناطق 13گانه تهران
  • ایرج قادری مطلق، زهرا پیشگاهی فرد *، مجید ولی شریعت پناهی صفحات 385-410
    در دهه های اخیر و بعد از انقلاب اسلامی همزمان با دگراندیشی و بازاندیشی در فضای شهری، نوع رشد شهری تحت تاثیر جریانات فکری و تصمیم سازی، زمینه شکل گیری توسعه شهری متفاوت با آنچه قبل از انقلاب بوده است را به وجود آورده است. در این زمینه، حسب رشد و توسعه شهری، نیاز به زمین شهری، راه را برای تصمیم گیری و تصمیم گذاری در نوع بهره مندی از اراضی با استفاده از قوانین و مقررات باز کرده است. در این راستا، نقشه های پوشش اراضی حاصل از تصاویر ماهواره ای نقش سازنده ای در تحلیل و ارزیابی فضای کالبدی شهرها بر عهده دارند و راه آینده نگری را در افق برنامه ها تضمین می کنند. تلفیق سامانه های اطلاعات مکانی و سنجش از دور، ابزار موثری را برای گردآوری و تحلیل اطلاعات مکانی- زمانی مهیا می کند. در این پژوهش برای تولید نقشه های کاربری- پوشش اراضی از تصاویر ماهواره ای لندست استفاده شده است. از آنجا که تصاویر خام سنجش از دور دارای خطایی در هندسه و مقادیر ثبت شده برای پیکسل اند، برای آماده سازی و پیش پردازش از تصحیحات رادیومتریک استفاده شد. در ادامه، برای استخراج اطلاعات از روش طبقه بندی نظارت شده استفاده شد. در مطالعه پیش رو، برای ارزیابی دقت نقشه های پوشش اراضی به دست آمده، 290 نقطه به صورت تصادفی با انجام عملیات صحرایی جمع آوری شده است و پس از آن، با هدف مدل سازی تغییرات پوشش سطح زمین در دو کلاس اراضی ساخته شده و ساخته نشده و قرارگیری اراضی سازمان ملی زمین و مسکن روی آن در شهر مهاباد، تغییرات در افق سال 1400 با استفاده از مدل Markov CA- شبیه سازی شد. نتایج این مطالعه، افزایش سطح استفاده از اراضی سازمان ملی زمین و مسکن را در افق سال 1400 به مساحت 15/397 هکتار نشان می دهد. بنابراین، ایجاد نقشه های تولید شده، مسیر باروری باز تفکر پروری را در رابطه با آینده شهر و چگونگی استفاده از اراضی یاری می کند.
    کلیدواژگان: پوشش اراضی، رشد شهری، مدل مارکوف، مهاباد
  • حسین یغفوری*، محمد اسکندری ثانی، حامد ارشد صفحات 411-429
    نیم نگاهی به وضعیت مدیریت شهری و منطقه ای در ایران نشان می دهد که به دلایلی چون تمرکزگرایی، برون زا بودن برنامه ها و طرح ها و اقتصاد مبتنی بر نفت، مدیریت شهری در سیطره دولت است و مدام از مدیریت یکپارچه و سیستمی فاصله گرفته است. شدت روزافزون مقیاس شهرها و محیط های پیرامون و گستردگی و پیچیدگی مسائل آنها، همچنین اثبات ناکارآمدی سیستم های سنتی تصمیم گیری بالا به پایین سبب گرایش به سوی سیستم هایی شده است که در آن تصمیم های بزرگ و کوچک با اشتراک بین صاحبان منافع اتخاذ شوند. حکمروایی شایسته شهری به دنبال تحقق همین اهداف است. بر این اساس هدف از پژوهش حاضر، سنجش وضعیت حکمروایی شایسته شهری و نشان دادن نقش تسهیل کننده شهروندان در دستیابی به این هدف والا است. روش تحقیق توصیفی - تحلیلی و روش گردآوری اطلاعات میدانی است و از ابزار پرسشنامه استفاده شده است. برای تحقق این هدف 385 پرسشنامه از شهروندان و 32 پرسشنامه از کارشناسان و متخصصان شهرداری و شورای شهر جمع آوری شده است. نتایج پژوهش در مدلSWOT نشان می دهد که موقعیت حکمروایی شایسته در شهر بیرجند از میان چهار حالت تهاجمی، محافظه کارانه، رقابتی و تدافعی در موقعیت تدافعی قرار دارد. بر این اساس با توجه به وضعیت موجود، راهبردهای مربوط به این موقعیت (حالت تدافعی) ارائه گردیده و با استفاده از ماتریس کمی برنامه ریزی راهبردی ((QSPM اولویت راهبردها مشخص شده است.
    کلیدواژگان: پاسخگویی، حکمروایی شایسته، شهر بیرجند، مدل SWOT، مشارکت
  • زیبا پرنون*، محمدتقی رضویان، زهره فنی، محمدحسن پاسوار، جمیله توکلی نیا صفحات 431-448
    تطور مفهوم فضا در دهه‏ های گذشته و ایجاد درک مشترک از اینکه فضا یک سازه اجتماعی و اجتماع نیز یک سازه فضایی است، از یک سو و در نظر گرفتن حقوق شهروندان به مثابه اساس برنامه‏ ریزی های اجتماعی در گفتمان های شهروندی از سوی دیگر، اساس نظری تبلور فضای شهروندمدار است. مفهومی که شناخت ابعاد و نحوه عینیت یافتن آن موضوع بسیاری از پژوهش‏ ها، برنامه‏ ریزی ها و طرح ‏های شهری در چند سال اخیر بوده است. این پژوهش به دنبال بررسی و شناخت فضا، شهروندی و فضای شهروند مدار و تجزیه و تحلیل وضعیت فضای شهر تهران بر اساس شناخت است. روش‏ تحقیق توصیفی – تحلیلی و اساس آن مبتنی بر مدل CSI یا شاخص رضایت شهروندان از طریق مطالعه میدانی (384 پرسش نامه) و بهره ‏گیری از روش های آماری کای‏اسکوئر،T-test تک نمونه ای، ضریب همبستگی اسپیرمن و... در محیط نرم افزار SPSSاست. نتایج نشان می دهد که شاخص های CSI در شهر تهران در وضعیت نامطلوب و نسبتا مطلوب قرار دارد و شهروندان از فضای شهر تهران رضایتی کمتر از حد متوسط داشته اند. نتایج نشان دهنده دوری و فاصله فضای شهر تهران از ابعاد و شاخص‏ های فضای شهروندمدار به مثابه مهم ترین حلقه مفقوده نظام برنامه‏ ریزی شهری تهران است که این امر می‏تواند هشداری برای بروز آسیب‏ های اجتماعی – فضایی باشد و ضروری است از هم اکنون چاره‏ای برای حل آن اندیشیده شود.
    کلیدواژگان: تهران، شهروند، فضا، فضای شهروندمدار، مدل CSI
  • شهریور روستایی، حسین کریم زاده، خسرو رحمتی* صفحات 449-471
    مسئله پژوهش حاضر نابرابری در برخورداری از شاخص های اجتماعی، اقتصادی و کالبدی در بلوک های شهری میاندوآب در سال1390 است. به همین منظور در این پژوهش با اتخاذ رویکرد عدالت فضایی، اقدام به تحلیل نابرابری فضایی در بلوک های شهری میاندوآب شده است. روش تحقیق به کاررفته بنا بر ماهیت پژوهش کمی - تحلیلی است. در این زمینه برای بررسی وضعیت نابرابری و شناخت الگوی فضایی گسترش نابرابری، 34 شاخص اجتماعی، اقتصادی و کالبدی از اطلاعات بلوک های آماری سال 1390 استخراج شد. مبتنی بر این خصیصه ها از مدل های آمار فضایی، تحلیل لکه های داغ (Hot Spot Analysis) و خودهمبستگی فضایی (Autocorrelation Moran’s[1] I) در نرم افزارArc/GIS استفاده شده است. شاخص سازی ها در نرم افزار Excel انجام گرفته است و اطلاعات برای تحلیل و ترسیم نقشه به ArcGIS فراخوانی شده اند. نتایج تحقیق نشان می دهد که بلوک های شهری میاندوآب به لحاظ برخورداری از شاخص های اجتماعی، اقتصادی و کالبدی در طیف های متفاوتی قرار دارند؛ به طوری که از مجموع 1660 بلوک شهری 626 بلوک در وضعیت خیلی محروم، 287 بلوک محروم و 403 بلوک، شاخص ها را در حد متوسط دارند. در این میان 307 بلوک در وضعیت برخوردار و 37 مورد نیز در برخورداری کامل اند. یافته های تحقیق نشان داد که الگوی پراکنش نابرابری فضایی در شهر میاندوآب از مدل خوشه ایتبعیت می کند. خوشه های محروم در این بررسی بیشتر از نصف بلوک های شهر را به خود اختصاص داده اند؛ وضعیتی که حاکی از وجود فاصله طبقاتی و دوگانگی در فضای شهری و تفاوت در برخورداری از شاخص های نامبرده در سال 1390 است.
    کلیدواژگان: آمار فضایی، عدالت فضایی، میاندوآب، نابرابری فضایی
  • علی حاجی نژاد*، حمیدرضا رخشانی نسب، طیبه سرگلزایی جوان صفحات 473-494
    پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر شاخص های خدمات شهری بر کیفیت زندگی شهروندان در بافت فرسوده شهر زاهدان انجام گرفته است. جامعه آماری پژوهش شهروندان بالای 18 سال در بافت فرسوده شهر زاهدان است. روش نمونه گیری چندمرحله ای خوشه ایاست و با استفاده از فرمول کوکران 390 نفر به عنوان حجم نمونه انتخاب شد. اطلاعات با استفاده از روش پیمایشی و پرسشنامه ای استاندارد و محقق ساخته به دست آمده است که پایایی آن با آلفای کرونباخ (94/0=α) تایید شد. برای آزمون فرضیه ها و تحلیل داده ها از آماره های توصیفی و ضریب همبستگی پیرسون استفاده شده است. همچنین برای وزن دهی داده ها از روش فرایند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) و برای تحلیل دسترسی ها از تحلیل شبکه ای و تابع فازی استفاده گردیده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که شهر زاهدان از لحاظ ارائه خدمات شهری به شهروندان خود چندا نموفق عمل نکرده است زیرا بیشتر نواحی بافت فرسوده میانگین های کمتر از حد متوسط دارند. میانگین رضایتمندی ساکنان از کیفیت زندگی بر اساس شاخص های دسترسی به خدمات شهری (41/2) و میانگین رضایتمندی از شاخص های ذهنی کیفیت زندگی (38/2) است که این مورد نارضایتی افراد ساکن در این نواحی را در پی داشته است. همچنین مقایسه شاخص های عینی و ذهنی دسترسی به خدمات شهری نشان می دهد که امتیاز نهایی شاخص های عینی (11/0) بیشتر از امتیاز نهایی شاخص های ذهنی (07/0) کیفیت زندگی در بافت فرسوده شهر زاهدان است.
    کلیدواژگان: بافت فرسوده، خدمات شهری، شهر زاهدان، عدالت اجتماعی، کیفیت زندگی
  • سعید امانپور، نبی الله حسیتی شه پریان*، سعید ملکی صفحات 495-517
    یکی از مهم ترین پیامدهای رشد شتابان شهرنشینی و توسعه فیزیکی شهرهای کشور در دهه های اخیر ازهم پاشیدگی نظام توزیع مراکز خدماتی شهری است که زمینه ساز نابرابری اجتماعی شهروندان در برخورداری از این خدمات شده است. هدف اصلی این پژوهش تحلیل فضایی سطوح برخورداری مناطق کلان شهر اهواز از خدمات شهری است. پژوهش حاضر از نوع کاربردی و از نظر روش، ترکیبی از روش های توصیفی – تحلیلی است و در گردآوری داده ها از شیوه کتابخانه ای و میدانی استفاده شده است. برای سنجش شکاف بین مناطق هفت گانه شهر اهواز از شاخص 15 کلی و 67 مولفه تعیین کننده خدمات عمومی بهره گیری شده است؛ سپس با استفاده از نظرهای کارشناسان، میزان اهمیت شاخص ها در محیط فازی بررسی شد. برای تحلیل داده ها از تکنیک الکتر استفاده شده است. نتایج مدل الکتر نشان می دهد که منطقه 3 و 4 در رده خدماتی کاملا برخوردار، منطقه2 در رده برخوردار، مناطق 1، 6 و 7 در رده برخورداری کم و منطقه 8 در رده فقدان برخورداری قرارگرفته اند. یافته های این پژوهش نشان می دهد که توزیع خدمات عمومی در سطح مناطق مادرشهر اهواز با عدالت فضایی انطباق ندارد.
    کلیدواژگان: تکنیک الکتر، خدمات شهری، کلان شهر اهواز، نابرابری اجتماعی
|
  • Amer Nikpour *, Farzin Mahmoudi, Mostafa Safaie Reyneh Pages 299-322
    People contribution in election of councils is the sign of development in providing and fulfilling the needs of residents of the cities. The analysis of 4 round of election in Amol City shows that the rate of contribution in election of the third round was 54% and 62% for the fourth round. This trend shows how planning and city management can be so important for the people. One of the particular features of election of city council is the “impact of neighboring” on election behavior of the voters that has a clear space in political map of city. This situation shows that generally voters consider local and individual interests to the group and long lasting ones. In fact, in this condition the political culture of some part of the city has mass features in which the concept of general city identity, party inclination, effective political contribution, and citizen orientation encounter problems. The findings of the research shows that there is significant relationship between the economical situation and rate of political contribution. Based on the findings, although the invalid votes are higher in educated areas than less educated areas, the educated people have more contribution comparing to illiterate people. On the other hand as much as the educational level increases, the level of contribution decreases. Consistency between the map of invalid vote of distribution with level of literacy shows that educated people do not trust the map and instruction of the council in advancing the city management system.
    Keywords: space pattern, political contribution, election of city council, Amol
  • Fatemeh Salarvandian *, Amad Pourahmad, Seyed Ali Hosseini Pages 323-345
    Increasing of car usage induces to increasing concerns over traffic jam, pollution, and the death of public spaces. A the present time in Tehran, a large number of public spaces of city center is out of people's reach due to the increasing dominance of car. Public spaces in Tehran become more faded and poor, if it continues. Urban management is performing several traffic policies in Tehran city center to reduce dependence on private car. This study wants to introduce how transportation policies influence on improving quality of public spaces in Tehran city center using exploring mixed method. Using Delphi Technic four aspects are considered for Public space including social- cultural, infrastructure, environmental, economic, and transportation. Then, the impact of two push policies (including car restriction and parking), and two pull policies ( improvement of public transport facilities and pedestrianizing) were identified on these aspects. The analysis suggests that environmental, social-cultural, economic and infrastructure aspects have been most influenced by traffic policies respectively. Furthermore results indicate that pull policies have more influence on improving quality and revitalizing public spaces.
    Keywords: Urban Transportation Policies, Public Spaces, quality improvement, City Central, Tehran
  • Alireza Mohammadi *, Fariba Rafiee Pages 347-367
    Zanjan is one of the historic cities of Iran with rapid urbanization that now its old and historic neighborhoods have been turned to the deteriorated textures. Problems of those neighborhoods have not solved through projects and programs in urban scale .Hence, urban that is required to the neighborhood scale to solve problems. One of the old neighborhoods of the zanjan city is Hosseinieh neighborhood thet faced with many physical and socio-economical problems. So far, the city plans have failed to help properly to this area revitalization, and hence the problems need to be solved by the neighborhood and community planning. In this study, we have tried to answer these questions: 1. what is the relationship between community planning and community sustainable development? 2. What is the relationship between the local community participation and sustainable neighborhoods? 3. The impact of local planning initiatives and the participation of the local community on sustainable development in the neighborhood Hosseinieh neighborhood like.
    Keywords: Neighborhood-based planning, Sustainable development, Community participation, Zanjan, Hosseinieh
  • Rasoul Afzali, Amir Sharifi * Pages 369-384
    One of the most important influential factors on trend to increase the exhaustion and abandoned urban worn textures is lack of desirable in this textures. On this basis in city of Tehran the organization of renovation is responsible for improving worn texture in order to prevent the subdominant problems worn texture. This research Sought to review the role of renovation organization's activities in make improvement of urban functions, in improving the life of Citizens, in solve of physical problems of worn textures, in solve of livelihood problems of Citizens, in renovation of worn textures and in renovation buildings worn in urban areas. By this study different aspects of influencing of this organizations will clear. Methodology of the study is analytical - descriptive – survey which was written on applied approach. In the beginning of this study required Information Were collected by using the available resources in the matter of study then for complete the information questionnaire tool were used. The results show that performance of the organization is in good condition. The best function of this organization was in renovation of worn buildings and also the weakest function of this organization in all regions was in field of solving livelihood problems. On the other hand the function of renovation organization has a significant difference in all regions. This means the performance of renovation organization in regions of 15, 16, 9, and 18, was good and in regions of 12, 13, 14 and 11 was weak.
    Keywords: quality improvement, urban life environment, the Renovation organization, performance evaluation, 13 regions of Tehran Municipality
  • Iraj Ghaderimotlagh, Zahra Pishgahifard *, Majid Vali Shariat Panahi Pages 385-410
    In the recent decades and after the Islamic revolution and coincided with the dissention in urban space, the type of urban growth was under the influence of intellectual formation and decision-making development different from what furnishes before the revolution. In this regard in terms of growth and urban development, the need for urban land, the way to make a decision and decision-making in type of benefit from lands has opened by applying the laws and regulations. So, land cover maps derived from satellite images has a constructive role in the analysis and evaluation the urban areas and ensure the foresight on the horizon of programs. Integration of GIS and remote sensing provide an effective tool for collecting and analyzing spatiotemporal data. This study are made and not made with object of modeling land cover changes in two classes of land use and placement of land of Land and Housing National Organization on the surface of this land uses in the city of Mahabad by using of the model CA- Markov. The results of this study raise the level of land utilization of National Land Survey and Housing on the horizon, the year of 2021 with an area of 397.15 hectares and top efficiency of combination model CA-Markov in seeing of urban development using a Land and Housing National Organization and urban growth modeling for the coming years. So creating the produced maps can help path of fertility opened mind in regarding the future of the city and how land utilization.
    Keywords: land use, urban growth, CA, Markov model, Mahabad
  • Hossein Yaghfoori *, Mohammad Eskandari Sani, Hamed Arshad Pages 411-429
    The experience of countries with centralized governments shows that this kind of government will bring a lot of problems for the city and citizens. Fixing such problems is possible by public monitoring (accountability), collaborative action and improving the efficiency of urban functions. Good governance of the city is raised as a new approach to urban decision-making system and running the city affairs. In fact, it’s a process created based on mutual interaction among formal organizations and institutions of city management of the city on one hand, and non-government organizations and civil society associations, on the other hand. Accordingly, the aim of this study is to assess the status of city good governance indices and to indicate the facilitating role of citizens in achieving this lofty goal. The research method is analytical–descriptive and the data are collected by fieldwork method using questionnaire. To achieve the goal, 385 questionnaires were filled out by residents and 32 questionnaires were filled out by municipal experts and the city council members. The results showed that the best condition among indices of good governance was attributed to the indices of contribution and adaptive orientation, respectively, and the worst condition went to the index of equity. The results of SWOT analysis shows that among the four states of aggressive, conservative, competitive and defensive, the good governance status of Birjnd City is defensive.
    Keywords: Good governance, Participation, Accountability, SWOT Model, Birjand City
  • Ziba Parnoon *, Mohammad Taghi Razavian, Zohreh Fanii, Mohammad Hassan Pasvar, Jamila Tavakoli Nia Pages 431-448
    The evolution of the space's concept in the last decade, create a common understanding that space is a social construction and also is a community structures, Taking into account the social rights of citizens as a basis for planning on the other hand, are the theoretical basis of definition of citizenship oriented space. The question that follows is that Tehran’s space within the framework of the concept, scope and definitions citizenship oriented space? Research Methodology in this paper is analytical. The study area is Tehran city. Data collection method is documentary and field (based on questionnaires). The study population included citizens in Tehran. Using Cochran formula, the sample size was 384 people. To determine the variables and measure the components of Tehran’s space was working on the CSI model. Assessing and evaluating this model in Tehran city determined Tehran's space isnt in the context of citizenship oriented space and demonstrate dissatisfaction of citizens and the undesirable. This problem requires that urban planning reform and considering citizenship rights.
    Keywords: Space, citizenship, Citizen oriented Space, CSI Model, Tehran
  • Shahrivar Roustaie, Hossein Karimzadeh, Khosro Rahmati * Pages 449-471
    Issue present study Check inequality city blocks Miandoab in having Triple indicators of social, economic and physical in 1390 is. Accordingly, the space justice approach to analyzing the spatial inequality in urban units. The method according to the nature of research, quantitative analysis. In this context, to review the situation and identify the spatial pattern of inequality 34 indicators of social inequality, economic and statistical units in 1390 were derived from information. Based on the attributes of spatial data models, spatial autocorrelation analysis of hot spots and ArcGis software was used. Indicators and information in Microsoft Excel for analysis and mapping have been calling on ArcGis. The results show that urban blocks Miandoab regarding the indicators of social, economic and physical in a different spectrum. So that a total of 1,660 city blocks, 121 blocks in a very deprived, excluded the blocks 346 and 435 blocks have indices of average. The 537 and 221 blocks in the enjoyment of the full enjoyment of their situation. The distribution pattern of spatial inequality in Miandoab cluster model follows in the study clusters and clusters of disadvantaged margins tend to center more severe, Situation that suggests a dichotomy between the class and the urban space and difference in the enjoyment of these indices in 1390.
    Keywords: Spatial inequality, spatial equity, spatial statistics, Miandoab
  • Ali Hajinejad *, Hamid, Reza Rakhshaninasab, Tayyebeh Sargolzaaei Javan Pages 473-494
    The present study was conducted with the aim of investigating the effect of urban services indicators on life quality of citizens in the distressed area of zahedan city. The population of the study included citizens aged above 18 years old in the distressed area of Zahedan City who were selected using the stratified random sampling method, and employing Cochran formula, 390 participants were selected as the sample size. The data collected from the survey method and a standardized researcher-method questionnaire confirmed its reliability with Cronbach's alpha coefficient as =α0.94. To test hypotheses and analyzing data, descriptive statistics and Pearson correlation coefficient were used. In addition, for weighting data, the AHP method and for analyzing accessibilities, the Network Analysis and fuzzy function were used. Findings of the research indicate that Zahedan City has not acted successfully in terms of providing urban services for citizens because most of the distressed area have mean scores lower than the moderate level and the mean scores of residents’ satisfaction with life quality in terms of indicators of accessibility to urban services is as 2.41, and the mean scores of residents’ satisfaction with subjective indictors of life quality is as 2.38 which indicates residents’ dissatisfaction with mentioned indicators. In addition, comparing subjective and objective indicators of accessibility to urban services indicate that the final score for objective indicators is 0.11 which is higher than the final indicator of subjective indicators as 0.07 for life quality in the urban distressed in Zahedan City.
    Keywords: urban services, life quality, social justice, distressed area, Zahedan City
  • Saeid Amanpour, Nabiollah Hosseini Shahpariyan *, Saeed Maleki Pages 495-517
    One of the consequences of rapid urbanization growth and physical development in the country in recent decades the disintegration of the urban distribution system that drives inequality in citizen service centers of these services. The main objective of this study spatial analysis metropolitan areas have levels of Ahvaz. In terms of the nature of the research, theoretical - practical in terms of methodology, cross - and in library and field data collection mode is used. To measure the gap between the seven regions of Ahvaz total of 15 indicators and 67 variables determining public interest is taken using expert opinions to the importance of in-phase (AHP FUZZY) was. The data from electronic engineering (ELECTRE) is used. The final results obtained from electric model shows that the region is quite high Category 3 and 4, in the category of Region 2, Region 1, 6, 7 and 8 in the category of low-level enjoyment uate lack. The results of this study, the non-compliance of public service delivery in the metropolitan areas indicated Ahvaz space justice.
    Keywords: Social inequality, utilities, electrical engineering, Metropolis Ahvaz