فهرست مطالب

مطالعات ادبیات تطبیقی - پیاپی 40 (زمستان 1395)
  • پیاپی 40 (زمستان 1395)
  • تاریخ انتشار: 1395/12/21
  • تعداد عناوین: 8
|
  • عطیه خراسانی، بتول فخراسلام صفحات 9-27
    مقاله حاضر به بررسی تطبیقی زبان زنانه در «سگ و زمستان بلند» اثر شهرنوش پارسی پور و «علف ها آواز می خوانند» اثر دوریس لسینگ می پردازد. پارسی پور و لسینگ در این آثار با انتخاب زنان به عنوان قهرمان اصلی اثر به بررسی موقعیت و جایگاه زن در اجتماع، مشکلات و محدودیت هایی که وی در جامعه مردسالار با آن مواجه گردیده است می پردازند. با توجه به این نکته که این دو اثر اولین آثار منتشرشده دو نویسنده زن مذکور می باشد، برای کندوکاو درباره این پرسش که آیا این دو اثر از زبانی مختص زنان بهره مند شده اند، قصد داریم در این مقاله به شرح رابطه فمینیسم و زبان زنانه پرداخته، تلاش های این نهضت در جهت دستیابی زنان به زبانی خاص که از دستاویزهای اصلی نویسندگان زن در جهت بیان مسائل و دغدغه های زنان گردد، را مورد بررسی قرار دهیم. در ادامه با تعمق در آثار مذکور به بررسی زبان زنانه در این آثار توجه نماییم.
    کلیدواژگان: جنسیت، رمان، زن، فمینیسم
  • حسین آریان، لیلی عباسی منتظری صفحات 29-47
    در این مقاله بر آن ایم تا با استناد به کلام و دو گوینده از دو جامعه متفاوت یعنی ناظم حکمت از ترکیه و احمد شاملو از ایران دیدگاه های اجتماعی آنان را تحلیل و بررسی نماییم. از آنجا که تا کنون محتوای شعری دو گوینده از نظر سیاسی- اجتماعی مورد بررسی عمیق قرار نگرفته است و نیز با توجه به اینکه این موضوع در اندیشه هر دو از جایگاه ویژهای برخوردار است، بنابراین پرداختن به آن یکی از ضروریات موجود در انتخاب این امر و تحلیل آن است. در حقیقت بر آن ایم تا از این رهگذر مشترکات فرهنگی و اجتماعی را در باورها و ایدئولوژی هر دو بیان نموده و آن را به محک نقد و داوری بگذاریم.
    کلیدواژگان: ناظم حکمت، احمد شاملو، جامعه، باورهای سیاسی، عقاید اجتماعی
  • امیر مقدم متقی، پرویز احمدزاده، حلیمه زبرجد صفحات 49-75
    بررسی تاثیرپذیری از اندیشه های متعالی مولانا جلال الدین محمد بلخی در ادبیات ملل این امکان را فراهم می آورد که بتوان انعکاس آثار عرفانی او را در آیینه اشعار دیگران دید و بر کمال و نقص آن واقف شد. جستار حاضر در صدد است تا جلوه هایی از مضامین «نی نامه» مولانا را که عمده ترین محور بحث آن جدایی نی از نیستان و اشتیاق بازگشت به سوی آن هست، در شعر جبران خلیل جبران، خلیل حاوی، عبدالوهاب بیاتی، ابراهیم ناجی، حسین مجیب مصری و محمود درویش بررسی قرار دهد و میزان تشابه و یا تباین آن ها را تبیین سازد. پرسش اصلی مقاله این است که شاعران مذکور، به هنگام سخن گفتن از نی، تا چه حدودی به معانی و مضامین «نی نامه» نزدیک می شوند و آن ها را چگونه بیان می دارند؟
    کلیدواژگان: نی، نوا، نیستان، عشق، اشتیاق
  • ابوذر کاظمی، محمود شکیب صفحات 77-96
    در حقیقت موضوع این مقاله بحث دو محوری است؛ در یک بحث سخن از دو شاعر بلندآوازه در ادبیات و شعر عربی و انگلیسی می رود، و در دیگری سروده های اینان در ارتباط با رویکرد تامل فکری در شعر معاصر مورد بحث و تحقیق قرار می گیرد؛ طبیعی است که به اقتضای محور نخست سخنانی در ارتباط با ادبیات تطبیقی و مکتب آمریکایی که منهج اصلی در مقایسه بین این دو شاعر در این نوشتار بوده است مجال طرح پیدا می کند و در ارتباط با محور دوم از میان چهار رویکرد عمده شعری یعنی رویکردهای میهنی، اجتماعی، فنی و فکری؛ از نمونه های شعری که از دو شاعر یادشده آورده ایم برمی آید که در اشعار تاملی بلیک مسائل اجتماعی و در اشعار تاملی جبران مسائل معنوی به صورت شاخصی جلوه گری می نماید.
    کلیدواژگان: اندیشه، خیال، جلوه های تاملی، ویلیام بلیک، جبران خلیل جبران
  • مرتضی براری رئیسی، حسین تکتبار فیروزجایی صفحات 97-112
    امام حسین(ع) سرور زاهدان و یکی از بزرگ ترین شخصیت های دینی است که اشعارش از جهت محتوایی بسیار ارزشمند بوده و بیش تر مضامین زهدیات ایشان، در دیوان حافظ نیز به چشم می خورد. از جمله این مضامین نکوهش دنیا و دنیاپرستی، پرهیز از ثروت اندوزی، نکوهش غرور، مرگ اندیشی، دوری از فساد و گناه، خضوع و افتادگی، توبه، قناعت و سرکوب هوای نفس است. گفتنی است که زهدیات امام(ع) و حافظ، زبانی ساده داشته و ممتاز به ویژگی هایی چون کاربرد الفاظ و مضامین قرآنی، الفاظ ساده و روان و موسیقی دلنشین است. امام(ع) در اشعارشان کم تر از صور خیال بهره برده اند اما این تصاویر بیانی در شعر حافظ به وفور مشاهده می شود. بنابراین به خاطر ارزش محتوایی اشعار امام(ع) و حضور مضامین زاهدانه ایشان در دیوان حافظ و عدم تحقیق در این خصوص، این پژوهش، تلاش می کند که با روش توصیفی- تحلیلی، مضامین زهدیات ایشان را در دیوان حافظ مورد بررسی قرار دهد.
    کلیدواژگان: امام حسین(ع)، حافظ، شعر، مضامین، زهدیات، نکوهش
  • رویا احمد امرجی، علی عشقی سردهی صفحات 113-135
    اگرچه تصوف خود از ابتدا منشا ادبیات انتقادی بوده، اما اشعار منتقدانه جامی در قرن نهم، مسیر ادبیات انتقادی را متوجه خاستگاه آن و جامعه صوفیان کرد. در این تحقیق، آنچه که از بررسی منابع مطالعاتی و هم چنین اشعار جامی به دست آمده این است که نگاه منتقدانه جامی محصول تلاقی واقع گرایی صوفیه نسبت به امر حکومت و علاقه مندی حکومت به تصوف برای کسب مشروعیت می باشد و هدف ادبیات انتقادی بر خلاف گذشته، درگیر موضوعاتی نظیر انتقادات نهضت شعوبیه و شیعیان به حکومت و یا تفکر کلامی معتزله و اسماعیلیه در برابر کلام اشاعره یا درگیر تعصبات مذهبی و فرقه ای با نگرش های کلامی و یا نقد ناهنجاری های روابط اجتماعی نبود، بلکه این بار هدف، انتقاد از صوفی نمایانی بود که برای کسب قدرت سیاسی، با ابزار تظاهرات صوفیانه قصد ورود به دربار را داشتند.
    کلیدواژگان: جامی، تصوف، ادبیات انتقادی، تظاهرات صوفیانه
  • منصوره مشایخی صفحات 137-156
    اساطیر هم از جهت ساختار و هم از جهت درونمایه دارای وجوه و معانی بسیاری هستند. یکی از اسطوره های حاضر در آئین باستان «ضحاک» است که صاحبنظران و منتقدان از دیدگاه های متفاوت آن را مورد بررسی قرار داده اند. نگارنده این مقاله تحلیلی- پژوهشی بر این باور است که می توان این داستان را از رویکرد روان شناسی مطابق با نظریه یونگ مورد بررسی و واکاوی قرار داد و نمادهای دیگر عناصر سازنده این داستان را نیز در کنار آن یافت.
    کلیدواژگان: ضحاک، اسطوره، اسطوره شناسی، روان شناسی، یونگ
  • ناهید جعفری صفحات 157-174
    مناظر طبیعی بن مایه های اساسی و مشترک توصیف ها و تصویرگری ها در اساطیر ایران و جهان هستند که شاعران احساسی‏ترین و لطیف‏ترین‏ پیوند را با آن ها دارند؛ «آب» یکی از جلوه های طبیعت است که در اسطوره های ملل مختلف، همواره از رویارویی قهرمانان با آن در بستر طبیعت سخن به میان آمده است؛ آب در «شاهنامه» و «ایلیاد» جلوه های گوناگونی به خود می گیرد و با توجه به تفاوت جغرافیای طبیعی ایران و یونان باستان که موجب شده است غالب مناظر طبیعی «شاهنامه» در خشکی و اغلب مناظر طبیعی «ایلیاد» در آب های بیکران به وقوع پیوندد؛ اما با این وجود هر دو شاعر تقریبا همسان با یکدیگر از توصیف ها و تصویرگری های آب، برای تقویت پیوند مخاطب با شعر و باورپذیری بیش تر داستان های خود بهره جسته اند.
    کلیدواژگان: جلوه های آب، نماد، قداست، شفابخشی، تطهیر، نامیرایی
|
  • Atiyeh Khorasani, Batool Fakhr Eslam Pages 9-27
    The present article surveys the feministic language of "the Dog and the long winter" by Shahrnoosh Parsi Poor and "the grass is singing" by Doris Lessing comparatively. Parsi Poor and Lessing study the woman as the main character and hero in order to review their situation in the society, their problems and limitations they may face in a patriarchal society. While both works are the first published works of both authors, the present article attempts to study the relationship between feminism and feministic language in order to analyze the question: Do these works enjoy a feministic language? It also follows by considering the feministic language in abovementioned works.
    Keywords: sex, novel, Woman, feminism
  • Hossein Ariyan, Leili Abbasi Montazeri Pages 29-47
    The present article intends to study Nazem Hekmat and Ahmad Shamloo's views from two different societies – Turkey and Iran – by citing their language. Since the contents of both poets have not been studied from political – social point of view, and also it is of special importance in both thoughts, thus its studying is one of the essentials for analysis. In face we aim to judge and criticize the works through common social and cultural issues in their beliefs and ideologies.
    Keywords: Nazem Hekmat, Ahmad Shamloo, society, political beliefs, social ideas
  • Amir Moqaddam Mottaqi, Parviz Ahmadzadeh, Halimeh Zebarjad Pages 49-75
    Studying the affectability of Molana's thoughts in nation's literature creates the possibility to observe the reflection of his mystical works in other's poetries mirror in order to be aware of the completeness and incompleteness. The present article aims to survey the manifestation of Molana's "The Song of the Reed" concepts – in which the most important subject is the separation of reed and the canebrake and the enthusiasm of return – in Gibran Khalil Gibran, Khalil Hawi, Abdolvahab Bayati, Ibrahim Naji, Hossein Mojib Almesri and Mahmood Darwish's poetries. It also attempts to express their similarities and differences. The main question of this article is that how much the abovementioned poets look at "The Song of the Reed" while talking about the reed.
    Keywords: reed, song, canebrake, Love, keenness
  • Abuzar Kazemi, Mahmoud Shakib Pages 77-96
    The subject of the present paper is based on two issues. On one hand two famous poets in English and Arabic literature are discussed and on the other hand their poetries concerning thinking in the contemporary poetry would be researched and surveyed. It is obvious that comparative literature and American school – which is the main comparison subject of two poets – would be discussed; and also samples of four main poetic approaches – patriotic, social, technical and thoughtful – from both poets are brought which show Blake concerned social issues and Gibran thought about moral subjects.
    Keywords: thinking, dream, thoughtful manifestation, William Blake, Gibran Khalil Gibran
  • Morteza Barari Raesi, Hossein Taktabar Firouzjaei Pages 97-112
    Imam Hossein – lord of devotion and one of the greatest religious characters – whose poets are of much value and his devotion related concepts could be seen in Hafez Divan. Some of these concepts are blaming this world and secularism, avoiding acquisitiveness, blaming pride, thinking about death, avoiding guilt and corruption, modesty and humility, repentance and contentment. It is remarkable to mention that Imam Hossein and Hafez both applied simple language as well as Quranic concepts, simple terms and expressions and enjoyable rhyme and rhythm. Imam has enjoyed less imageries while they can be seen in Hafez's a lot. Thus the present article attempts to study Imam's devotions in Hafez Divan in descriptive – analytical method.
    Keywords: Imam Hossein, Hafez, concepts, devotions, blame
  • Roya Ahmad Amarji, Ali Eshghi Sardehi Pages 113-135
    Although Sufism itself was criticism literature origin, Jami's criticism poetry in ninth century changed the path of critical literature toward its source and mystic. The researches of the present paper and Jami's poetry show that his critical views is as the result of mystic realism conjunction and the will of the government to mysticism in order to acquire legitimacy. The aim of the critical literature was not to be included in Shia movement and verbal thoughts against poetic words or religious or factional prejudice; but it was to critic the Sufi who intended to enter the crown by Sufism rally in order to obtain the political power and control.
    Keywords: Jami, Sufism, critical literature, Sufism rally
  • Mansoureh Mashayekhi Pages 137-156
    Myths are of various aspects and meanings according to their structures and contents. One of the present myths in traditions is "Zahhak" which has been surveyed by many scholars and critics from different point of views. The author of the present analytic - research article believes that the story could be studied and analyzed by psychological approach based on Jung's Theory in order to find other symbols in the abovementioned novel.
    Keywords: Zahhak, myth, mythology, psychology, Jung
  • Nahid Jafari Pages 157-174
    Natural sceneries are main and common theme to explain and depict in world and Iran myths which the poets have the deepest and nicest relationship with them. "Water" is one of the nature's manifestations which has been talked about and discussed in different nation's myths; the heroes have always been confronted with it. Water manifests variously in "Shahnameh" and "Iliad"; according to different natural geographical conditions, most of the natural sceneries in Shahnameh are dry lands and in Iliad in immeasurable waters and seas. But both poets had enjoyed similar depictions and explanations in order to strengthen the relationship with the reader and make it more believable.
    Keywords: water manifestation, symbol, sainthood, healing, purgation, immortality