فهرست مطالب

نگره - پیاپی 39 (پاییز 1395)
  • پیاپی 39 (پاییز 1395)
  • تاریخ انتشار: 1395/09/28
  • تعداد عناوین: 9
|
  • عبدالرضا چارئی *، حسنعلی پورمند صفحات 4-13
    درآغاز قرن سوم هجری، به خاطر پیچیدگی اشکال و قرائت خط کوفی، خطوطی تازه رشدی ناگهانی یافتند. این خط ها که از منشا مشترکی برخاسته بودند به اقلام سته (قلم های شش گانه) معروف شدند که عبارت اند از: «محقق، ریحان، ثلث، نسخ، توقیع، رقاع». روایات گوناگونی در تقدم و تاخر این خطوط وجود دارد اما به هر جهت این اقلام پایه و اساس خط و خوشنویسی اسلامی را مهیا کردند و تا ابداع خطوط «تعلیق»، «نستعلیق» و «شکسته نستعلیق»، که به دست ایرانی ها و در فاصله قرن هفتم تا یازدهم هجری صورت گرفت، هرچه گذشت و هرآنچه خلق و نگاشته شد در همین حدود کلی قلم های شش گانه صورت پذیرفت، اما سر منشا همه این قلم های شش گانه «خط محقق» است که به خاطر شکوه و عظمت، اندام درشت، فاصله های منظم، یکدست و ساده بودن به این نام شناخته شده است. در این خط هر حرف شکل ثابت و معینی دارد و با حروف دیگر اشتباه نمی شود. همچنین کلمات متداخل نوشته نمی شود. بدین جهت خطی است واضح و روشن. خط ریحان با فاصله یک قرن بعد و شبیه خط محقق پدید آمد به نحوی که آن را «باریک محقق» نام نهادند. در این خط همانند خط محقق خصوصیاتی از «خط ثلث» را نیز می توان یافت. خط محقق و ریحان در نظر اول شبیه خط ثلث هستند، اما براثر دقت تفاوت های واضحی در شکل حروف آن ها دیده می شود. این دو خط تا قرن یازدهم هجری برای کتابت قرآن کریم در ایران و سایر کشورهای اسلامی رواج داشته و به خاطر خوانا بودن یکی از موجبات به کار رفتن این خط بوده است. در این پژوهش آثار خوشنویسی خط محقق، ریحان، و ثلث در کتابت قرآن کریم بررسی و به جنبه های تفاوت ها و تشابهات سه خط محقق، ریحان و ثلث و برتری (تجلی) خط محقق، هدف اصلی مقاله پیش روست و پرسش های آن به ترتیب زیر است: 1- ویژگی اصلی خط محقق چگونه است؟ 2- عامل تاثیر و تجلی خط محقق بر دو خط ریحان و ثلث چیست؟
    روش تحقیق بر اساس تاریخی– توصیفی و مبنای گردآوری کتابخانه ای و مشاهدات میدانی بررسی شده است و دستاورد حاصل از این تحقیق نمایانگر تاثیر خط محقق بر دو خط ریحان و ثلث و مهجوریت خط محقق برای ادامه تحقیق و اصلاح اسناد مکتوب است. نتیجه اینکه خط محقق مستقیما از خط کوفی ایرانی گرفته شده است و در درجه اعتبار بعد از خط کوفی است و هیکل و اندام و صورت ظاهری حروف خط ریحان و ثلث (چه در مفردات و چه در ترکیب) تحت تاثیر تنگاتنگ و همنشین خط محقق قرار دارد و به همین لحاظ خط محقق درکتابت قرآن کریم بر دو خط ریحان و ثلث تجلی نموده است.
    کلیدواژگان: قرآن، خوشنویسی، محقق ریحان، ثلث
  • ابوالقاسم دادور، رویا روزبهانی* صفحات 16-33
    جانوران ترکیبی موجوداتی محصول تخیلات انسانی هستند که به عنوان شاهکارهای هنری در قالب عناصر و تزئینات معماری، ظروف کاربردی، مهرها، زیورآلات و... ظاهر می شوند. هدف از این پژوهش بررسی جانوران ترکیبی به عنوان نمادهایی از دو فرهنگ و تمدن فلات ایران (هخامنشیان) و بین النهرین (آشور) و یافتن اشتراکات و افتراقات فی مابین آنان با رویکردی تطبیقی است. برای رسیدن به این منظور، دامنه گسترش این موجودات ترکیبی در آثار هنری نقوش برجسته و مهرهای هخامنشی و آشوری ازنظر شکل ظاهری و مفاهیم مرتبط با آن جست وجو و با یکدیگر تطبیق داده شد. در این پژوهش روش تحقیق به صورت توصیفی- تاریخی و تجزیه وتحلیل اطلاعات کیفی و گردآوری اطلاعات به روش اسنادی است.
    نتایج حاصل از این پژوهش نمایانگر وجوه اشتراک و افتراق موجودات ترکیبی در این دو تمدن است و به طور کلی می توان گفت که در نمایش موجودات ترکیبی دوره هخامنشی از دید جانبی و در آشوری از روش جبهه ای استفاده شده است. نمایش جانور ترکیبی با حالات انسانی مانند تمام قد بودن و استفاده از اندام انسانی در دوره آشور کاربرد زیادی داشته درحالی که در دوره هخامنشی تنها ترکیب با سر انسان دیده می شود. مهم ترین خصیصه تصاویر نمایش دهنده جانوران ترکیبی در هنر هخامنشی: سادگی، نظم و پرهیز از پرداختن زیاد به جزئیات است. جانوران ترکیبی در هنر هخامنشی از حس «سکون و آرامش» و «خشک و رسمی» و در دوره آشوری «تحرک و پویایی» و «بیان خشونت» برخوردارند و تقارن انعکاسی بارزترین ویژگی هماهنگ تصاویر جانوران ترکیبی در نقوش برجسته دوره آشور است. ازنظر مفهوم به کارگیری، بیشتر نمادها در فرهنگ و تمدن مردمان هر دو منطقه ریشه دارد.
    کلیدواژگان: جانوران ترکیبی، هخامنشی، آشور، نقش برجسته، مهر
  • یوسف یوسف وند *، فرشاد میری صفحات 34-45
    شهر تاریخی دره شهر در جنوب غرب استان ایلام واقع شده است که تاریخ ساخت آن به قرن دوم هجری برمی گردد. از مهم ترین یافته های باستان شناسی این شهر تزیینات گچبری آن است که به لحاظ زیبایی بصری، ترکیب بندی نقوش و کاربرد نقوش گیاهی و هندسی از نمونه های کم نظیر این هنر در صدر اسلام به حساب می آیند. این گچبری ها پلی ارتباطی در انتقال دستاوردهای هنری دوران ساسانی به دوران اسلامی به شمار می روند. هدف این مقاله شناخت و بررسی نقوش این گچبری ها و مقایسه تطبیقی آنها با نمونه های مسجدجامع نایین برای پاسخ گویی به این سوالات است: نکات مشترک گچبری های این دو بنا کدام است؟ تاثیر گذاری و تاثیر پذیری نقوش گچبری های دره شهر و مسجدجامع نایین از هم چگونه بوده است؟ تقدم و تاخر ساخت این گچبری های نسبت به هم چگونه است؟
    نتایج نشان می دهد اشتراکات زیادی بین گچبری های این دو در زمینه نقوش گیاهی و هندسی، ترکیب بندی نقوش و انواع گره ها وجود دارد. استفاده از پلاک های گچی با نقش مایه های گیاهی متاثر از هنر ساسانی در دره شهر و بهره گیری از کتیبه های گچی در مسجدجامع نائین نشان دهنده اینست که گچبری های دره شهر به لحاظ تاریخ ساخت قدیمی تر از نمونه های نایین هستند. سازندگان این گچبری ها با ریختن عناصر هنر ساسانی در قالب سنن اسلامی شیوه ای نو برای تزیینات گچبری بوجود آورده اند. روش تحقیق مقایسه توصیفی–تطبیقی است که بر پایه مطالعات کتابخانه ای انجام گرفته است.
    کلیدواژگان: تزیینات گچبری، نقوش، دره شهر، مسجدجامع نایین
  • ابوالفضل عرب بیگی*، عباس اکبری صفحات 46-59
    یکی از خصیصه های مهم هنر اسلامی وجود تشابهات فنی و تجسمی است که میان سفال مناطق مختلف جهان اسلام به ویژه سفال نوع سلجوقی وجود دارد. این مسئله بیش از همه در حوزه جغرافیایی ایران، سوریه و ترکیه مشاهده می شود. از جمله مواردی که در بررسی های هنر اسلامی همواره مورد توجه واقع شده تعیین خاستگاه این تشابهات است. پژوهش حاضر با در نظر داشتن این مسئله و با هدف واکاوی سمت و سوی انتقال سنت ها در سفال قرون 6 و 7 هجری بر آن است که منشا نقوش کاشی های کاخ قبادآباد ترکیه را به عنوان یکی از مصادیق این تشابهات بررسی کند. این مقاله با گردآوری اطلاعات از منابع کتابخانه ای و استفاده از روش توصیفی- تحلیلی انجام گرفته است. یافته های تحقیق نشان می دهد ایران منشا بسیاری از تاثیرات وارد بر نقوش کاشی های کاخ قبادآباد است. مصر نیز سهم ناچیزی را به خود اختصاص می دهد. بخشی از این تاثیرات به صورت غیرمستقیم و به واسطه سوریه و بخشی دیگر به صورت مستقیم و از طریق تجارت، مهاجرت و جنگ ها به آناتولی وارد شده اند. البته دامنه این تشابهات فراتر از آثار سفالی است و دیگر شکل های هنری را نیز تحت تاثیر قرار داده است. همچنین معماری، ادبیات و حتی شیوه زمامداری حکومت در سایه این اثرگذاری قرار می گیرد که بر اساس آن می توان نتیجه گرفت ایران فارغ از تاثیرات هنری، خاستگاه گستره ای از تشابهات فرهنگی، سیاسی و اقتصادی در آناتولی دوران سلاجقه روم است.
    کلیدواژگان: نقوش، کاشی، کاخ قبادآباد، سلجوقی، آناتولی
  • الهه پنجه باشی* صفحات 60-75
    نقاشی گل ومرغ در دوره قاجار یکی از جنبه های درخشان هنر این دوران است که بازشناسی آن کمک شایانی به شناخت قابلیت های این هنر و تحولات آن تا دوره قاجار می کند. مطالعه این آثار نشان می دهد که این هنر در امتداد نقاشی گل ومرغ در دوره های قبل یعنی صفویه و زندیه قرار دارد. عناصر تصویری این هنر با هویت و فرهنگ ایرانی خود را هماهنگ می سازد. این نوع از نقاشی ارتباط معنایی بسیار نزدیکی با ادبیات منظوم ایرانی داشته و دارای نشانه های مشترکی مانند گل و مرغ است. نوشتار حاضر به مطالعه نقشمایه مرغ در نقاشی های لطفعلی شیرازی در دوره قاجار می پردازد. در آثار او این نقش وارد مرحله جدیدی می شود و همچنین در کیفیت پرداز و غنای رنگی با مهارت عمل می کند.
    این پژوهش به این پرسش ها پاسخ می دهد: مرغ در نقاشی گل ومرغ دارای چه پیوندی با ادبیات است؟ در آثار شیرازی مرغ از لحاظ تجسمی در تصویر دارای چه جایگاهی است و چگونه تصویر شده است؟ چه شباهت و تفاوت هایی با دوره های صفویه و زندیه دارد؟
    تحلیل نقاشی های لطفعلی شیرازی نشان می دهد که مرغ در آثار او جنبه نمادین داشته و دارای ارتباطی مفهومی با ادبیات و دیگر عناصر تصویری در نقاشی به ویژه گل است. آثار او با الهام از هنر گل ومرغ در دوره صفویه و زندیه دارای کیفیت بالاتری از لحاظ اجرا و تنوع در نشان دادن مرغ به صورت بیدار، خوابیده و در حال شکار پروانه اجرا می کند. او از جنبه های عرفانی و ادبی در نقاشی های خود بهره می گیرد وآنها را در نقاشی به صورتی عارفانه تجسم می کند.
    روش این تحقیق از نوع تحلیلی بوده و روش جمع آوری اطلاعات از نوع اسنادی است.
    کلیدواژگان: قاجار، نقاشی، ادبیات، معنا، نماد، گل و مرغ، لطفعلی شیرازی
  • کبری دادمحمدی* صفحات 76-89
    سابقه فن جلدسازی در ایران طولانی بوده و به گذشته دور برمی گردد که با طی مراحل تجربی به مرتبه کمال و سرحد اعجاز رسیده است. در دوران اسلامی، حفظ و نگهداری آیات مقدس قرآن، جلدسازان و صحافان را به ساختن بهترین جلد ها واداشت که در زمان تیموریان به اوج کمال و شکوفایی رسید. تجلیدات تزیینی باقی مانده از این دوارن در ایران می تواند گواه صادقی بر مرتبه کمال این فن باشد. ایران در این دوره مهد هنر صحافی است و این درست در زمانی است که در قسمت غربی دنیای اسلام خط و به تبع آن وراقی و تجلید رو به انحطاط نهاده است. در دوره تیموری، روش قدیمی تزیین ساده کنار گذاشته شد و فنون جلدسازی ظریف گردید، به نحوی که 550 هزار بار مهری را بر جلد کتاب نقش می بستند که نشانگر روحیه تجمل پرستی و زیباپرستی در این دوره و رفاه و رونق حاکم بر هرات آن روزگار و سمرقند دومین کانون هنری قرن نهم هجری است. در این تحقیق، تاثیرات هنر جلدسازی دوره تیموری ایران بر دوره ممالیک مصر از نظر نقش مورد بررسی تطبیقی قرار گرفته است. محور اصلی این تحقیق طرح ها و نقش های مورد استفاده در جلدهای تیموری و دوره ممالیک مصر است. سوالاتی که در این پژوهش به آنها پاسخ داده می شود عبارت اند از: 1- تاثیرپذیری نقوش جلدهای تیموری و مصری از یکدیگر چگونه بوده است؟ 2- چه نوع طرح ها و نقوشی در جلدهای تیموری و مصری مشترک بوده و کاربرد داشته اند؟
    با توجه به مبادلات فرهنگی، سیاسی و اقتصادی که در دوره تیموری میان کشور ایران و دولت مقتدر ممالیک مصر (شامل سرزمین های مصر و شام) وجود داشته، این تمدن تحت تاثیر فرهنگ و هنر ایران قرار گرفته است. از جمله هنر تجلید که جایگاه والایی در دوره تیموری داشته است و در دوره ممالیک هنرمندان کشور مصر، در مواد مورد استفاده، نقوش و شیوه ساخت از هنر تجلید دوره تیموری تاثیر گرفته اند. مهم ترین نقوشی که در جلدهای تیموری و مصری مشترک بوده اند، طرح های لچک و ترنج، نقوش هندسی و نقوش گیاهی هستند که در جلدهای هر دو دوره به میزان زیادی استفاده شده اند. روش انجام این پژوهش توصیفی- تحلیلی و شیوه گردآوری اطلاعات به صورت کتابخانه ای است. محدوده تاریخی این پژوهش مربوط به جلدهای دوره تیموری ایران و دوره ممالیک مصر از قرن 8 تا اوایل قرن 10 ق (14 تا اوایل قرن 16 میلادی)، است.
    کلیدواژگان: جلد، ممالیک، مصر، تیموری، طرح و نقش، هنر اسلامی
  • فاطمه شه کلاهی*، محمدصادق میرزاابوالقاسمی صفحات 90-99
    پیکره انسانی یکی از عناصر مهم تصویری در نقاشی ایرانی است و شیوه طراحی و ترسیم و تناسبات آن متاثر از مبانی زیبایی شناسی ایرانی تابع الگوهای مشخصی بوده است. از طرفی، حضور انسان در آثار نقاشی کمال الدین بهزاد از اهمیت ویژه ای برخوردار است. او به بازنمایی انسان در محیط واقعی زندگی توجه کرده و به نوعی واقع نمایی از انسان در آثار خود دست یافته است. بر همین اساس، موضوع این تحقیق بررسی تنوع پیکره ها و تناسبات پیکر بندی انسان در آثار نقاشی کمال الدین بهزاد و هدف از آن شناخت الگوهای احتمالی پیکرنگاری در نقاشی مکتب هرات است. همچنین، در این راستا، سعی شده است تا به این سوالات پاسخ داده شود: 1. تنوع موضوعی پیکره ها در آثار کمال الدین بهزاد چگونه است؟؛ 2. الگو و تناسبات انسانی در پیکرنگاری آثار کمال الدین بهزاد چگونه قابل تبیین است؟ این پژوهش به روش توصیفی- تحلیلی انجام پذیرفته و برای سنجش تناسبات کلی و جزئی فرم پیکره ها از طول (ارتفاع) سر هر پیکره به عنوان واحد اندازه گیری یا پیمون استفاده شده است. روش گردآوری اطلاعات نیز کتابخانه ای است.
    این بررسی نشان می دهد که تنوع غالب پیکره ها در آثار نقاشی بهزاد را می توان در سه دسته موضوعی «پیکره های تغزلی»، «پیکره های درویشی»، و «پیکره های عامه» طبقه بندی کرد. مطابق معیار اندازه گیری مورد استفاده در این تحقیق، بهزاد در ترسیم پیکره های تغزلی از یک الگوی مشخص و احتمالا از پیش معین - که در فرهنگ و سنت تصویری ایرانی ریشه دارد - بهره برده است. همین الگو با تغییرات جزئی در غالب پیکره های درویشی نیز مد نظر قرار گرفته است. با این حال، در طراحی پیکره های عامه از فرم و تناسبات متنوعی استفاده شده است. این موضوع می تواند ملاک اصلی در تشخیص توانایی بهزاد در طراحی خلاق و آزاد نسبت های پیکرنگاری باشد.
    کلیدواژگان: نقاشی ایرانی، مکتب هرات، کمال الدین بهزاد، پیکرنگاری، تناسبات انسانی
  • فاطمه عسگری* صفحات 100-113
    عاشورا پیام غیرت، جوانمردی و برافراشتن اسلام را با پرچم سبز خود بالا می برد. زنده نگهداشتن این واقعه مهم امری لازم است. در این میان، هنرمندان از جمله تصویرگران نیز برای بیان ویژگی های این رویداد دست به قلم شدند تا روایتی عظیم را بر عرصه تصویر نمایان کنند. کتاب تحفه الذاکرین از کتاب های مهمی است که در دوران قاجار و عهد ناصری در فرهنگ کوچه و بازار به دست ذاکرین اهل بیت استفاده فراوان می شد، اما امروزه علی رغم شیوایی ادبی و تصاویر چشم نواز توجهی به آن نشده، از یادها رفته و فقط نسخه های مربوط به سال 1280ه ق از آن باقی مانده است. این تحقیق با روش توصیفی تحلیلی یکی از زیباترین نسخه های این کتاب را با استفاده از منابع نسخه های سنگی کتابخانه ملی و با هدف بررسی شاخصه های مهم تصاویر از جمله: طراحی شخصیت های اصلی، ترکیب بندی های ویژه، بافت های رایج و ارتباط ترکیبات با داستان پردازی مورد ارزیابی قرار داده است. در این میان مسئله اصلی بدین گونه مطرح می شود که تصویرسازی های این کتاب دارای چه ویژگی های خاصی است؟ عناصر و عوامل تاکیدی بر روی صحنه و رویدادهای عاشورا از چه طریق بارز شده است؟ نتایج حاصله از این تحقیق نشان می دهد این کتاب شاخصه های ویژه ای دارد از جمله: در میان کتاب های چاپ سنگی ایران، بزرگ ترین تصویرسازی ها را دربر دارد. طراحی های آن عناصری مانند بافت و ترکیب بندی های پویا مانند مارپیچ و مواج برای نمایان شدن موقعیت های پرشور و ترکیبات مثلثی برای فضاسازی های متنوع و گاه ایستا را نشان می دهد. غالب تصاویر با استفاده از ترکیب بندی های بغرنج و حالات پرتحرک شخصیت ها و حیوانات، هاشورزنی های موکد خطی به خصوص در صحنه های نبرد، شوریدگی ویژه ای دارد. از ویژگی های دیگر، طراحی چهره شاعر به عنوان سندی مکتوب از مشاهیر ایران در انتهای کتاب است. همچنین در شیوه کلی طراحی ها تاثیرپذیری از خصوصیات طراحی اروپایی و نگارگری های ایرانی دیده می شود. ضمنا این کتاب از منابع مهم نمایش تعزیه به شمار می رود و همانند تعزیه ها موقعیت های مختلف داستان را با رویکرد روایی و نمایشی نشان می دهد.
    کلیدواژگان: عاشورا، تصویرسازی چاپ سنگی، تحفه الذاکرین، تعزیه، طراحی، ترکیب بندی، نگارگری ایرانی
  • مینا طلایی*، فهیمه دانشگر صفحات 114-126
    بدنه اصلی و پویای هنرهای تجسمی در ایران پس از انقلاب اسلامی تا پایان دوران دفاع مقدس دارای ماهیتی دینی و متعهد به ارزش های انقلاب اسلامی است. به رغم نادیده انگاری یا تقبیح پیشینه هنری بلافصل و دستاوردهای آن، نفی مدرنیسم غربی، برتری محتوا بر فرم هنری و تلاش جهت تکوین و تلفیق فرم به منظور انتقال و تعامل هرچه بهتر محتوا و معانی با مخاطب عام، رجوع به نظریات و آرای نویسندگان و هنرمندان دستاوردهای هنر متعهد را در این زمینه کاملا موفق ندانسته و بعضا آن را متناظر با ویژگی های هنر مدرنیسم عنوان می کنند. از این رو مقاله حاضر، ضمن تمرکز بر پیکرنگاری و بازنمایی انسان در آثار حجمی و هنر متعهد، به تبیین ویژگی های آن براساس شاخصه های هنر مدرنیسم می پردازد. این مقاله با هدف بررسی هنر پیکرنگاری ایران پس از انقلاب اسلامی تا پایان جنگ در پی پاسخ به پرسش های زیر بر می آید:- انواع پیکرنگاری در مجسمه سازی ایران پس از انقلاب اسلامی کدام است؟
    - هنر انقلابی و متعهد در ارتباط با مدرنیسم هنری و دستاوردهای آن چگونه خوانش می شود؟
    روش تحقیق مقاله توصیفی_تحلیلی و گردآوری اطلاعات آن به شیوه کتابخانه ای است. این پژوهش گویای آن است که غالب آثار پیکرنگاری که مانند سایر رسانه های هنری پس از انقلاب اسلامی درتلاش برای احراز عملکرد به عنوان رسانه ای جهت تعامل معانی و محتوای دینی، انقلابی و ارزشی همزمان درقالب آثار واقعگرایانه، انتزاعی و گسسته پدیدار می شود با ویژگی های بنیادی هنر مدرنیسم در تغایر و تضاد است.
    کلیدواژگان: انقلاب اسلامی ایران، هنر متعهد، مدرنیسم هنری، مجسمه سازی، پیکر نگاری
|
  • Abdulreza Chareie *, Hassanali Poormand Pages 4-13
    In the beginning of the 3rdcentury Hegira, the complexity of shapesand also reading of the Kufic script, caused a sudden development in the new calligraphic scripts. These scripts which were developed from a common origin, became known as theSix Pens (al-aqlam al-sitta) which are: Muhaqqaq, Rayhan, Thuluth, Naskh, Tawqi, Riqa. There are different narratives about their sequence, regardless of which, they have provided the basis for the Islamic calligraphy, and priorto the invention of Taliq, Nastaliq&ShikastaNastaliq by the Iranians form the 7th to 11th century Hegira, everything was created and written using these six scripts. However their source is the Muhaqqaq script which is known with this name for its magnificence and splendor, conspicuous letters, regular spaces, homogeneity and simplicity. Each letter of that is specifically and rigidly shaped, and is not confused with other letters. Also words are widely spaced which leads to clarity and precision. After a century, another script, »Rayhan», was created similar to Muhaqqaq, so much that it was named“BarikeMuhaqqaq”. LikeMuhaqqaq, there are some features of the Thuluth script evident in this script as well. MuhaqqaqandRayhan look similar to the Thuluth at first glance, but obvious differences in the shape of their letters may be observed if closely examined. In Iran and other Islamic countries, these two scripts were widely useduntil the 11th century Hegira to transcribeQuran, partlybecause of theirlegibility. In this research, calligraphic manifestationsofMuhaqqaq, Ray han, andThuluthscripts in transcribing the Holy Quran have been studied and the main goal is the study of the distinctions and similarities of the mentioned scripts and the superiority (manifestation) of the Muhaqqaq. The questions are as follows: 1- What is the main feature of the Muhaqqaq? 2- What is the cause of the manifestation and influence of Muhaqqaqscript on Rayhan and Thuluth? The research method is historical-descriptive, and data were collected from library research and field observations. The result indicates the influence of Muhaqqaq script on Rayhan and Thuluth, and obsolesce of the Muhaqqaq script for continuationof the research and revision of the written documents. The conclusion is that Muhaqqaq script is directly derived from the Iranian Kufic script and is rated after Kufic, and the size, shape and appearance of the letters of Rayhan andThuluth (whether separately or joined) are highly influenced by Muhaqqaq. Therefore Muhaqqaqscript has proved manifestin comparison toRayhanandThuluth in the transcribing the Holy Quran.
    Keywords: Holy Quran, Calligraphy, Muhaqqaq, Rayhan, Thuluth
  • Abolghasem Dadvar, Roya Rouzbahani * Pages 16-33
    Hybrid animals are the products of human imagination and had been appeared in masterworks which can be in form of architectural elements ad decoration, utensils, stamps, jewelries and accessories. The purpose of this research is to study hybrid animals as symbols of two cultures and civilizations, one in the Iranian plateau (Achaemenian) and the other in Mesopotamia (Assyria) and also finding the similarities and differences between hybrid animals of mentioned regions with having a comparative approach. For doing so the spread range of these hybrid animals in reliefs and stamps in Achaemenian and Assyrians art has been investigated and compared based on their visual characteristics and related contents. In this research, data collection has been done by using documents, the research method is descriptive-analytical one and the analysis has been done qualitative.
    The results of this research which highlight the similarities and differences of hybrid animals in these two civilizations also indicate that in displaying the hybrid animals in Achaemenian era, a side view had been used but in Assyrian era, a frontal view had been applied. In Assyrian era, it was more common to show hybrid animals in human postures such as using full-length size and characteristics of human body, while in Achaemenian era we can only see the combinations with human head. The important characteristics of images of hybrid animals in Achaemenian art are their simplicity, discipline and the avoidance of focusing on so much details. Achaemenian Hybrid animals have a sense of "immobility and peace" and "arid and formal" but Assyrian Hybrid animals have a "mobility and dynamic" mode which present a sense of "fear". The most notable feature of Hybrid animals in Assyrian era is their reflection symmetry. In terms of content, it should be noted that the application of the most of the symbols has their roots in the culture and civilization of the people from both regions.
    Keywords: Hybrid animals, Achaemenian, Assyrian, relief, stamp
  • Yuonos Yuosofvand*, Farshad Miri Pages 34-45
    Dareh Shahr has been located in the South West of Ilam province. Its histories establish goes back to the second century. The most important archaeological finds of it is the stucco decorations that in terms of aesthetics, composition of relief, and use of plant and geometric motifs are rare samples of this art in the early Islam. These Stuccoes are transfer Bridge of artistic achievements of the Sassanid era to the Islamic period. The aim of this article is identification and investigation of relief these Stuccoes and their comparison with samples of Nain Mosque to answer the following questions: What are the common relief of Stuccoes of these monuments? How Effectiveness and influences of Stucco decorations of these monuments had been? How is priority and posteriority of their Manufacturing relative to each other? The research method is comparison of descriptive and comparative that is based on library studies.
    Result indicate that there is much shares between Stuccoes of these two monuments in the field of plant and geometric motifs, the composition of motifs and types of loops. Use of Stucco plaques with plant motifs affected of Sassanid art in Dareh Shahr and cornice in nain mosque indicates that Stuccoes of Dareh Shar are older than samples of Nain and Manufacturers combination of Sassanid art ingredients in template of Islamic art traditions have created a new method for Stucco decorations.
    Keywords: Stucco Decorations, Motifs, DarehShahr, Jameh Mosque of Nain
  • Abolfazleh Arabbeighi *, Abbas Akbari Pages 46-59
    One of the most important specifications of Islamic art is the technical and visual similarities between the pottery of different parts of Islamic world especially pottery of Seljuk kind. This matter has been observed mostly in Iran, Syria, and Turkey geographical area. One of the cases that have been considered in Islamic art studies is the determining of sources of these similarities. The persent investigation, regarding to this matter and by purpose of analysis about the directions of transferring tradition in pottery at 6th and 7th century Hegira is going to evaluate the sources of designs on tiles of Kubad Abad Palace in Turkey as one of the examples of their similarities. This essay by using of library referenced and also descriptive-analysis method for data gathering, seeking to find an answer for this question that: If Iranian art has effected on Anatolia and Seljuks of Rum. If the answer is yes, what was the reason of these impacts and how did it take place? Research finding show that, Iran is the origin of the most of impacts and influences on designs of tiles at Kubad Abad Palace. Also, Egypt has dedicated a small share for itself. Some parts of these impacts have been imported indirectly by intermediating of Syria and some parts directly by commerce, immigration and wars into Anatolia. Of course, the domain of these similarities is beyond the pottery, and it has impressed the other artistic works. Also, architecture, literature and governorship method have been influenced by it, accordingly, we could deduce that Iran beyond the artistic impacts, is a wide sources of cultural, political and economical similarities in Anatolia at Seljuks of Rum period.
    Keywords: Designs, Tile, Kubad Abad palace, Seljuk, Anatolia
  • Elaheh Panjehbashi * Pages 60-75
    This study shows that the art works of painting flowers and birds along the Safavid and Zand is located at the previous edition. The visual elements of art to organize his own identity and culture. This type of painting means a close relationship with Iran and prose with common signs such as flowers, birds, tree. This article examines the bird motif in paintings Lotfali pays Shirazi during the Qajar period. Shirazi chicken in the works of the visual image is what position? What are the similarities and differences with the previous edition? This research method is analytical and data collection of documents (library) is. Lotfali analysis shows that the chickens in his paintings have a symbolic and conceptual relations with other elements of the image and the flowers are. His works inspired by the art of flowers and birds in Safavid and Zand higher quality in terms of performance and variety in the show chickens for awake, asleep and are hunting license.
    Keywords: Qajar painting, literature, meaning, symbol, poultry, Lotfali Shiraz
  • Kobra Dadmohamadi * Pages 76-89
    Iran has a long history of technology cover and goes back to the distant past the experimental procedure to the level of perfection and the border was a miracle. In the Islamic period, maintaining the holy verses of the quran, binding and binders are made to the best cover of the timurid period was the zenith of perfection and prosperity. decorative products remained from this period in Iran could be a case to the level of perfection of the technology. iran is the cradle of true art and when the binding is in the western part of the Islamic world and consequently warraq and binding line is set to decline. timurid period, the old method simple decoration, was abandoned and elegant book-binding techniques. So that 550 thousand dowry closed on books that reflect the spirit of patriotism and luxury and prosperity in the course of the day over herat and Samarkand is the second largest art centers ninth century AH. In this study the effects cover art of the timurid period of the mamluk period in Egypt is the design and motif of the study of comparative. the main focus of research, sketches and designs used in the timurid period covers the mamluks of egypt, accordingly, the reasons for the iranian binding effect on binding territories studied arabic The cover characteristics the timurid period and the mamluks of egypt reviewed and designs used on the cover of each period were studied for comparison. The results showed that the binding art of the timurid period to perfect Since this period coincided with the mamluk period in Egypt is, egyptian Cover manufacturing techniques and designs have been influenced volumes timurid period The most important motifs in the egyptian mamluks Cover can be used by the timorese covers motifs and arabesques, lachak and medallion designs, geometric and plant motifs noted The motifs are common between the covers of the timurid period and mamluk egypt.
    Keywords: book cover, mamluks, Egypt, timurid, motifs
  • Fatemeh Shahkolahi *, Mohammad Sadegh Mirzaabolghasemi Pages 90-99
    Human figure is one of the most important elements in Persian painting, and its design, drawing and proportions which have been influenced by the principles of Iranian aesthetics have been based on certain patterns. On the other hand, the presence of human in Kamal al-din behzad’s paintings is special importance. He has paid attention to the representation of human in real life environments and has achieved some type of human realization in his works. Accordingly, the subject of this study is investigating the variety of figures and human configuration proportions in Kamal al-din behzad’s paintings, and this study aims at identifying the possible patterns of configuration in paintings of Herat school. Also, is tried to answer these questions: 1.How is the variety of figures in the Kamal al-din behzad’s paintings? 2. How can be explained the pattern and human proportions in Kamal al-din behzad’s paintings? This study was carried out through a descriptive-analytical method and to measure the overall and partial proportions of the forms of the figures, length (height) of head in each body was used as the unit of measurement. The data collection was also done through the library method.
    This study shows that the variety of the figures in behzad’s paintings can be classified as three thematic figures “lyrical”, “mystical” and “popular”. According to the measurement criteria used in this study, behzad has benefited from a special and possibly pre-determined pattern- rooted in the Iranian culture and visual tradition - to draw lyrical figures. This special pattern has also been considered with slight changes in mystical figures. However, various forms and proportions have been used to design the popular figures. This can be the main criterion in determining behzad’s ability to creatively and freely design the figurative proportions.
    Keywords: Persian painting, Herat school, Kamal al-din behzad, Figurative painting, Human proportions
  • Fatemeh Asgari * Pages 100-113
    Ashoors raises the message of mettle, magranimity and esslam by its green flag. Quichening this evsnt is very necessary and within the meantime artistes for example illustratores of desined images for intending its poems and literature. Tohfatozakerin was one of the most important books that was used a lot fre quently the Saffavieh and Ghajar era among people of street and worket and religious people but now- a days nevertherless having eloquent literary and salient pictures, it hasnt been paid enouph attention and it has been forgetten and only documents from (1280H.G)have remained which noe is decaying.
    This survey has invested on one of the most beautiful documents by expressive and analyzing manner. It was performed with perposes of evalution of important images items, drowing of main caracterrs, special composition, communication of composition with narrative and specific textures.
    The main questions that are discussed are, what are the significant features of illustrationes of this book? In which way, the elements and special factors on scene and event of Ashoora, have been remarked?
    In conclusion this book has special and different factors among it has the biggest lithography imaged among lithography books. Characteres and animals design resound natural spaces. From textur and movmental structures as spiral form are used for showing movmental situations and triangle compositions .Most of images have snarl by complex compositions, remote situations of characters and animals, emphatic sketching in warlike situations.
    ther quality of this book is sketching of Tohfatozakerin's poet face in end of book that this work was infrequent work in lithography. This image were drawn with naturalsm style by Karime esfehani(Gajar unknown artist) so it is one document of iranian poetes face. this drowing had followed from trait of west drowinges and Iranian painting also this book is one of important sources of Tazieh performance and it shows warlike situations scenes as scenes of Tazieh performance with narrative and dramatic approach.
    Keywords: Ashoora, lithography illustration, Tohfatozakerin, Tazieh, design, composition, iranian painting
  • Mina Talaei *, Fahimeh Daneshghar Pages 114-126
    The main stream art in Iran following the revolution till the end of the Iran-Iraq war is religious in nature and committed to the values of the Islamic revolution. Despite the ignorance or disapproval towards the pre-revolutionary artistic achievements, renouncing Western Modernism, priority of content to the form and the attempts to develop the forms to better convey and communicate the content and messages to public, some of the scholars and artists declared the results unsuccessful and in accordance to the Modernism after all. Therefore this paper, focusing on the study of the figurative sculpture and committed art in the mentioned time span attempts to revisit its characteristics with regard to the definitions and features of the Modernism. The revolutionary and committed art, devoted to the values of the Islamic revolution, remains active to this day. The examination of its development, may lead to a better understanding of its more recent qualities. This paper aimed at the study of figurative sculpture from 1979 revolution to the end of Iran-Iraq war, answers the following questions:- What forms do the figurative representations take in the post-revolutionary sculpture?
    - How is the committed art read with regard to the Modernism and its achievements?
    The research method was descriptive-analytical, based on library sources. The findings indicate that the post-revolutionary figurative sculpture, whether realistic, abstract or fragmented, like other artistic media, mostly attempts to play its role as a medium to convey the religious, revolutionary values and distances itself from the Modernism.
    Keywords: Islamic Revolution of Iran, Committed Art, Modernism, Sculpture, Figuration