فهرست مطالب

ادب نامه تطبیقی - سال دوم شماره 1 (پاییز و زمستان 1394)
  • سال دوم شماره 1 (پاییز و زمستان 1394)
  • تاریخ انتشار: 1394/11/28
  • تعداد عناوین: 6
|
  • مقاله پژوهشی
  • سودابه مظفری، اشرف پرنوش* صفحات 9-18
    جوانی و پیری از جمله موضوعاتی است که شاعران در هر زمان و مکان بدان عنایت داشته و از زاویه دید خود درباره آن شعر سروده اند. از جمله شاعرانی که با نگاهی ویژه اما نزدیک به هم در شعرشان به این موضوع اهمیت داده اند شاعر بزرگ عرب، ابن معتز و شاعر پرآوازه ایران، سعدی شیرازی اند که علی رغم اینکه در دو دنیای متفاوت زندگی کرده اند در اشعارشان تصویر مشابهی درباره جوانی و پیری ارائه داده اند. در این مقاله سعی بر این است که به شیوه توصیفی تحلیلی و برمبنای مکتب امریکایی ادبیات تطبیقی، دیدگاه سعدی و ابن معتز درباره جوانی و پیری بررسی تطبیقی شود. یافته های پژوهش بیانگر آن است که هر دو شاعر جوانی را دوره لهو و لعب، عیش وتنعم، قوت و قدرت و نشاط معرفی کرده اند و پیری را از سویی دوره ضعف جسمانی، پژمردگی و فرسودگی بدن و تحلیل قوای بدنی و از سوی دیگر دوره زهدپیشگی و دوری از لذت ها همراه با افزایش آگاهی و قدرت تدبیر دانسته اند که در نهایت با ترک زندگی به پایان می رسد.
    کلیدواژگان: جوانی، پیری، ابن معتز، سعدی شیرازی
  • اسد الله لطفی *، حشمت الله زارعی کفایت صفحات 19-30
    ادبیات پایداری و مقاومت، فریاد رسای ملت های مظلوم در برابر استعمار و حاکمان ظالم است که شاعران آن را در اشعار خود به تصویر کشیده اند. ابوالقاسم عارف قزوینی و معروف رصافی از جمله این شاعران در ادبیات معاصر ایران و عراقند که مضامین ادبیات پایداری در سروده های سیاسی اجتماعی آن ها به وضوح مشاهده می شود. بنابراین، تحقیق در مضامین سیاسی اجتماعی شعر این دو شاعر اهمیت دارد و بسیار ضروری می نماید. در این پژوهش می کوشیم با روش توصیفی تحلیلی، جلوه های پایداری و مقاومت را در اشعار عارف قزوینی و معروف رصافی بررسی کنیم و به این سوالات پاسخ دهیم: در حوزه مقاومت و پایداری چه مضامین و مولفه های مشترکی در اشعار عارف قزوینی و معروف رصافی می توان مشاهده کرد؟ ویژگی های شعری این دو شاعر در حوزه پایداری چیست؟
    ابوالقاسم عارف قزوینی و معروف رصافی از برجسته ترین شاعران ایرانی و عراقی اند که در خدمت به وطن خود شعر سروده اند و به عنوان سرایندگان متعهد و شاعران ادبیات پایداری شناخته شده اند. این دو شاعر با زبانی ساده و گاهی صریح در اشعار خود، به بسیاری از مولفه های ادبیات پایداری اشاره کرده اند که مهم ترین آن ها دفاع از وطن، استعمارستیزی، دعوت به اتحاد و پرهیز از تفرقه، شکایت از ستم حکمرانان، دعوت به بیداری امت اسلامی و دیگر موضوع های سیاسی اجتماعی است که در این مقاله به آن ها خواهیم پرداخت.
    کلیدواژگان: ادبیات پایداری، شعر، عارف قزوینی، معروف رصافی
  • لیلا جمشیدی*، علی چوبینه صفحات 31-44
    در میان منابع تاریخی نباید از ارزش آثاری غافل شد که در عین گزارش وقایع تاریخی به تاملات خردمندانه و عبرت اندوزی هایی آراسته اند که تاثیر مثبت آن بر زندگی انسان و اصلاح شخصیت افراد انکارناشدنی است. تاریخ بیهقی از ارزنده ترین این آثار است که اندوخته بزرگی از امثال و حکم دارد و نویسنده آن کوشیده است با بهره گیری از حکمت ها در پایان رویدادها و حوادث تاریخی، اثر خویش را وسیله ای برای روشنگری انسان ها قرار دهد. بسامد بالای واژگان عربی در پند و اندرزها از مهم ترین ویژگی های قابل بررسی در تاریخ بیهقی است که می توان آن را نتیجه نظر داشتن نویسنده به حکمت ها و ضرب المثل های عربی دانست. در این مقاله به روش توصیفی تحلیلی، پس از بررسی هدف بیهقی از آوردن حکمت های اخلاقی و تحلیل آن ها و دسته بندیشان به دعوت به فضایل و دوری از رذایل، این حکمت ها را با ضرب المثل های فارسی و عربی تطبیق داده ایم تا از یک سو تسلط بیهقی بر زبان پارسی و آگاهی کم نظیر وی از زبان عربی را بنمایانیم و از سوی دیگر تلاش او را برای به خدمت گرفتن ادب خویش در جهت رشد شخصیتی انسان ها و سوق دادن آن ها به سوی کمال طلبی ارج نهاده و تحلیل کنیم. باشد که از رهاورد آن بر ارزش اخلاقی ادبی یکی از گرانسنگ ترین شاهکارهای میراث ادب پارسی صحه گذاشته و راه را برای پژوهش های بعدی در این زمینه هموار سازیم.
    کلیدواژگان: نثر تاریخی، بیهقی، پند و اندرز، حکمت اخلاقی، ضرب المثل
  • حبیب الله سلیمی*، ایران مهدی خانی صفحات 45-54
    با توجه به اینکه در تحقیقات پیشین، تاثیرپذیری نظامی گنجه ای از زبان و فرهنگ مادری خود، در هفت پیکر و خسرو و شیرین اثبات شده است این پرسش مطرح می شود که آیا نظامی در شرفنامه هم از فرهنگ و زبان مادری متاثر است؟ هدف این پژوهش بررسی این مسئله در شرفنامه است. برای تحقق این هدف، واژگان و ترکیبات و مثل نماهای مرتبط با زبان و فرهنگ مادری نظامی به روش پژوهش توصیفی و تکنیک تحلیل محتوا به روش کتابخانه ای، بررسی شد و این نتیجه به دست آمد که نظامی در شرفنامه نیز از زبان و فرهنگ مادری متاثر است و آشنایی با آن، موجب رفع ابهام ابیاتی می شود که وی در آن ها از واژگان و اصطلاحات زبان مادری استفاده کرده است. همچنین به درک بهتر ذهن و زبان او کمک می کند و روابط فرهنگی بین گویشوران دو زبان فارسی و کردی را تحکیم می بخشد.
    کلیدواژگان: نظامی گنجه ای، شرفنامه، فرهنگ و زبان مادری، زبان کردی
  • عبدالله رسول نژاد*، هادی رضوان، پیشوا ابراهیمی صفحات 55-72
    ادبیات تطبیقی از شاخه های نوظهور پژوهش های ادبی است که همگونی ها و ناهمگونی های افکار اهل قلم و صاحبنظران ملل مختلف در آن نقد و بررسی می شود. فخر یا خودستایی از جمله مواردی است که در ادبیات تطبیقی قابل بررسی است و در ادبیات کردی و عربی به لحاظ پیوندهای مشترک تاریخی و فرهنگی جایگاه ویژه ای دارد. از آنجا که مطالعه تطبیقی ادبیات به عنوان دیدگاهی ادبی و نقدی، مرزهای زبانی و فرهنگی ملت هارا درنوردیده و موجب بررسی پیوندها و تاثیر و تاثر زبان ها و ادبیات ملل مختلف شده است، در این پژوهش می کوشیم با روش تحلیلی توصیفی و با راهبرد نظریه امریکایی ادبیات تطبیقی، فخر ادبی و مظاهر و انواع آن را در دیوان دو شاعر فاخر کرد و عرب، نالی و متنبی مقایسه کنیم. نتیجه تحقیق نشان می دهد که فخر به توانایی های ادبی و شعری، از برجسته ترین نمونه های فخر آن دو است. البته زبان متنبی در مقام فخر به شعرخود، گاه نیشدار و تحقیرآمیزاست و از ذکر نام شاعران با نام خود ابا دارد اما زبان نالی در این مقام، عفیف تر است و گاه خود را هم سطح برخی شاعران بزرگ ایرانی می شمارد.
    کلیدواژگان: ادبیات تطبیقی، فخر ادبی، متنبی، نالی
  • ابراهیم نامداری*، نسیبه طاهری، نرگس لرستانی، مسعود باوان پوری صفحات 73-84
    وطن دوستی یا عشق به میهن یکی ازافتخارات انسان در طول تاریخ و جزو مهم ترین درون مایه های اشعار شاعران معاصر عرب و فارسی است. از جمله این شاعران، شاعران ملیگرای فلسطینی و ایرانی، ابراهیم طوقان و طاهره صفارزاده هستند که احساس عشق به وطن در جای جای اشعارشان به خوبی آشکار است. شعر این دو شاعر جزئی از شعر مقاومت در جهان است که با نام فلسطین و ایران تجلی می یابد. در شعر دو شاعر بن مایه های مشترکی مانند وطن پرستی، آزادی و عدالت خواهی، مدح قهرمانان و شهیدان وطن، دعوت به مبارزه در راه وطن و کاشتن بذر امید نسبت به آینده درخشان وطن را می توان مشاهده کرد. دو شاعر در بیان عشق خویش به وطن از نمادها و اساطیر برای اشاره به وجود دشمنان و استعمارگران وطن خویش بهره گرفته اند و با این کار توانستند مردم سرزمین خویش را به پایداری و مقاومت در برابر بیداد حاکمان ظالم زمان برانگیزانند، با این تفاوت که حضور نمادها و اسطوره ها در شعر صفارزاده بیشتر و ملموس تر از شعر طوقان است. در مقاله پیش رو بر آنیم به بررسی مفهوم عشق به وطن در اشعار این دو شاعر بپردازیم و مضامین مشترک سیاسی و اجتماعی مرتبط با میهن دوستی در اشعار آن ها را به صورت تطبیقی و با ارائه شواهد بررسی کنیم.
    کلیدواژگان: ابراهیم طوقان، طاهره صفارزاده، ادبیات تطبیقی، وطن دوستی
|
  • Soodabe Mozaffari, Ashraf Parnoosh * Pages 9-18
    Youth and old age are among themes adopted everywhere and at all times by poets, who have written poems on them from their own perspective. The renowned Arab poet IbnMutazz and prominent Iranian poet Saadi are two poets who from a particular, though close, standpoint addressed the themes in their poems. Despite living in two different worlds, they presented a similar picture of youth and old age in their poetry. The present paper tries to provide a comparative study of Saadi’s and IbnMutazz’s opinion about youth and old age, using a descriptive-analytical method based on the American approach. The findings suggest both poets describe youth as a period of frivolity, pleasure and luxury, strength and exuberance, while old age is on one hand a period of physical weakness, frailty and loss of physical power and on the other, a period of piety, rejection of pleasures and increased prudence and knowledge, which ultimately ends in death.
    Keywords: Youth, Old Age, IbnMutazz, Saadi Shirazi? ?
  • Asadollah Lotfi *, Heshmatollah Zarei Kefayat Pages 19-30
    The literature of resistance is considered the potent voice of the oppressed nations against the arrogance and the oppressing rulers as portrayed by poets in their poems. Among others, Abolqasem Aref Qazvini and MaroofRasafi are two such poets in contemporary Iranian and Iraqi literary scene. The literature of resistance themes are prominently featured in their political-social poems. Therefore, it is important and even quite necessary to study political-social themes present in their poetry. Using a descriptive-analytical method, this study tries to explore manifestations of resistance in poems by AbolqasemArefQazvini and Maroof Rasafi in order to answer the following questions: what shared themes and elements of resistance can be seen in poems by ArefQazvini and MaroofRasafi? What are their poetic features as far as the literature of resistance is concerned? AbolqasemArefQazvini and MaroofRasafi are among renowned Iranian and Iraqi poets who have devoted their poems to serving their homeland, thus earning a reputation as committed poets of literature of resistance. Employing simple and occasionally outspoken language, they point to many elements of the literature of resistance, the most important of which include defending homeland, fighting arrogance, call for unity and avoiding division, complaining about the oppression of rulers, call for the awakening of the Islamic Ummah and other political-social issues mentioned in the paper.
    Keywords: Literature of Resistance, Poem, Aref Qazvini, ?MaroofRasafi ?
  • Leyla Jamshidi *, Ali Choobine Pages 31-44
    In the middle of the historic resourc e¡ shouldn’t forget importanc e of literaries that in addition to have report of historic events ¡ did intellectual thoughts that it ‘s possitive effect on human life and correction of people‘s personality is undeniable. Beyhaqi‘s history is one of the dearest literaries that have big sowing form Amsal va Hekam and it ‘s writer tried to put his literary for humans illumination with exploitation from wisdoms in the end of the historic events.
    In Beyhaqi ‘s history ¡ high frequency of Arabic words in advices is one of the most important investigatable characteristic that it is the result of writer attention to Arabic advices and proverb.After investigation Beyhaqi ‘s purpose for bring moral philosophy and their analysis and classification¡ this essay has a descriptive – analytie procedure that it tried to adapt these philosophies with Arabic and Persian proverbs because it wanted to evoke Beyhaqi ‘s domination On Persian and Arabic language. in addition ¡his try for employ his polite for humans personality growth and lead them to idealism .
    In order for this direction to be leveled for the neat research ¡in the hope of signing his result for literary- moral value in this area.
    Keywords: historic prose Beyhaqi advice moral philosophy
  • Habibollah Salimi *, Iran Mehdikhani Pages 45-54
    Previous studies proved NizamiGanjavi was influenced by his native language and culture as seen in his Haft Paykar and Khosrow o Shirin. Now this question comes up: is Nizami influenced also in his Sharaf-Namehby his native tongue and culture? This is what the present study intends to answer. To his end, a library-based study was carried out on the vocabulary, phrases and expressions related to Nizami’s native language and culture, using a descriptive and content-based analysis. The findings suggest Nizami is also influenced by his native language and culture in Sharaf-Nameh. Familiarity with his native language and culture can help eliminate misunderstandings with regard to vocabulary and expressions originating from the poet’s mother tongue and help gain a better understanding of his language and mind, while promoting cultural relations between the Kurdish and Persian speakers.
    Keywords: NizamiGanjavi, Sharaf-Nameh, Native ?Language, Culture, Kurdish Language
  • Abdollah Rasoolnejad*, Hadi Rezvan, Pishva Ebrahimi Pages 55-72
    Comparative literature is considered an emerging branch of literary studies in which the similarities and dissimilarities in the thought patterns of writers and opinion makers from various nations are put to critical analysis. Apt to comparative literary studies, pride enjoys a special status with regard to common historical and cultural links in the Arabic and Kurdish literature. Since the comparative study of literature as a literary and critical standpoint transcends linguistic and cultural boundaries of nations, giving rise to studies of the links and mutual influences of languages and literature of various nations, the present study tries to examine the concept of literary pride, its manifestations and types in the collected works of two renowned Kurdish and Arab poets, Nali and Mutanabbi, using a descriptive-analytical way and the American theory in comparative literature. Both Nali and Mutanabbi have beautiful poems in this field. This study suggests that boasting about literary and poetic prowess is among the outstanding examples of their pride. Still, when boasting about his poetry, Mutanabbi uses language which tends to become sardonic and pejorative at times as he refuses to mention poets by their name, while Nali uses more modest language, considering he occasionally equal to some great Iranian poets.
    Keywords: Literary Pride, Mutanabbi, Nali, Comparative ýLiterature
  • Ebrahim Namdari *, Nasibe Taheri, Narges Lorestani, Masood Bavanpoori Pages 73-84
    A key theme in poems by contemporary Iranian and Arab poets, patriotism or love for the homeland is an honor of man over the course of history. Nationalist Palestinian and Iranian poets EbrahimTooqan and Tahereh Safarzadeh are among such poets whose patriotic love can be vividly seen in every part of their poetry. Represented by the name of Palestine and Iran, their poems are considered part of the poetry of resistance in the world. Their poems share themes such as patriotism, freedom and justice, praise for heroes and martyrs of the homeland, call for struggle for the homeland and creating hope for a brilliant future for the homeland. In expressing love for their homeland, the two poets have used symbols and myths to refer to enemies and colonialists of their homeland, pushing their people to put up resistance against injustices of the oppressing rulers of the time. However, symbols and myths are highlighted more prominently and concretely in poems by Safarzadeh than EbrahimTooqan. The present paper intends to look at patriotic love in their poetry, examining shared political and social themes related to patriotism through examples.
    Keywords: EbrahimTooqan, TaherehSafarzadeh, ?Comparative Literature, Patriotism