فهرست مطالب

پژوهش زبان و ادبیات فرانسه - سال دهم شماره 18 (پاییز و زمستان 1395)
  • سال دهم شماره 18 (پاییز و زمستان 1395)
  • تاریخ انتشار: 1395/11/28
  • تعداد عناوین: 11
|
  • معصومه احمدی* صفحات 1-14
    متون مقدس دارای سطوح مختلف معنایی اند بگونه ای که سطح بالایی از خودآگاهی برای درک واقعیت وجودیشان لازم است. از طرفی هایدگر نیز قائل به سطوح مختلفی از وجود است که می توانند خودآگاه و سطح فهم موجود را تحت تاثیر قرار دهند. بنابرین با نظر هایدگر می توان نوعی تحلیل هرمنوتیکی از سطوح معنایی متون مقدس ارائه داد. از طرفی هانری کربن معتقد است که تاویل نوعی روش هرمنوتیک برای فهم معناست. می توان گفت که این نوع فهم با منطق تقابل و تضاد که توسط لوپاسکو تبیین شده در ارتباط است و بواسطه آن می توان توضیح داد که چگونه لایه های معنایی متفاوت و متضاد از یک متن حاصل می آیند و حتی منجر به ظهور معنای پنهان متن می گردند. همچنین بواسطه مفهوم عالم مثال، سطوح شناخت انسان قابل تبیین و بررسی اند: با تکیه بر تصاویر عالم مثال و نمادهای آن به شهودی از وجود و معنا، تاویل، می توان رسید. لذا در این تحقیق ارتباط این مفاهیم وعوالم حضور تبیین و اثبات گردیده اند.
    کلیدواژگان: تاویل، ترجمه، کربن، متون مقدس
  • فریده علوی*، ندا مظفری صفحات 15-32
    در این پژوهش تلاش شده تا جنبه های ادبی و نمایشی تئاتر ابسورد (تئاتر عبث نما) که توسط نمایشنامه نویسانی همچون بکت، یونسکو و... در فرانسه پایه گذاری شده در نوشتار و نمایشنامه چوب به دست های ورزیل اثر غلامحسین ساعدی، نمایشنامه نویس و یکی ازچهره های شاخص تئاتر معاصر ایران، نشان داده شود. این پژوهش به طرح این مسئله می پردازد که مفاهیم این جریان دراماتیک قرن بیستم چگونه در نمایشنامه چوب به دستهای ورزیل تجلی یافته است. جهت پاسخ به این مسئله، مقاله حاضر عناصر ساختاری نمایشنامه نویسی سنتی مانند کنش، پرسناژ، فضا و زمان، و گفتمان به کار گرفته شده در این اثر را مورد بررسی قرار می دهد. حاصل این بررسی نشان می دهد که ساعدی نیز همانند نمایشنامه نویسان تئاتر ابسورد همه عناصر ساختاری نمایشنامه نویسی سنتی را نقض کرده و موقعیت های متناقض و حتی تحیر برانگیز را پیش روی خواننده ایرانی به نمایش می گذارد و حرکتی نوین را در هنر نمایش ایران ایجاد می کند. تئاتر ساعدی که آینه نگرانی های موجود در زمان خود است، نگرشی بدبینانه نسبت به هستی دارد. این تئاتر اضطراب های نسلی را به نمایش می گذارد که پس از حوادث جنگ جهانی دوم خود را در مقابل اندوه عمیق اشغال (یا بهتر است بگوییم استعمار) می بیند و هیچ حقی حتی امیدواری را برای خود به رسمیت نمی شناسد. ساعدی در حالی که هرگونه گفتمان ایدئولوژیک و جهت دار مانند تئاتر متعهد (با تعریفی که سارتر از آن ارائه می دهد) را رد می کند، تصاویری عبث از وضعیت بشر را بر روی صحنه به نمایش می گذارد. از این رو، در تئاتر ساعدی ترس ناشی از بی معنایی هستی و عدم انسجام جهان خالی از روح بشری، یعنی جهان «گرازها» در معرض دید خواننده قرار می گیرد.
    کلیدواژگان: غلامحسین ساعدی، تئاتر پوچی، زبان دراماتیک، فضا، زمان، پرسوناژها، کنش، یونسکو، بکت
  • مرضیه اطهاری نیک عزم *، دنیا بیکی صفحات 33-50
    پژوهش حاضر رمان نایب کنسول مارگریت دوراس نویسنده معاصر فرانسوی را مورد تجزیه و تحلیل قرار می دهد که در آن شخصیت ها از اختلالات مربوط به خواب رنج می برند. هدف ما اثبات ارتباطی مستقیم بین احساسات این شخصیت ها وکیفیت و کمیت خواب آنها می باشد، زیرا همانند اکثر آثار دوراس احساسات و عواطف پیش برنده داستان و شکل دهنده ساختار آن هستند.
    از طرف دیگر باید گفت بیش خوابی و یا بی خوابی شخصیتهای داستان همانند ژان مارک دو اش، شارل روست و دختری که شخصیت اصلی و البته بدون نام می باشد، ریشه در احساساتی کاملا منفی و ناخوشایند نظیر بی تفاوتی، خشم، ملال، خستگی و نارضایتی دارد که خود این احساسات نیز از ناکامی و عدم توفیق شخصیت ها در رسیدن به خواسته هایشان ناشی می گردد. در واقع می خواهیم نشان دهیم که بیش خوابی یا بی خوابی نوعی بیان روان تنی در نوشتار هستند که از احساسات منفی شخصیت ها سرچشمه می گیرد. بدین منظور برای شناسایی، ریشه یابی و اثبات این حالات و عواطف منجر به اختلالات خواب، نشانه-معناشناسی عواطف را برای روش تحقیق برگزیده ایم، که از خلال افعال موثر رابطه بین فاعل و موضوع ارزشی را نشان می دهد. در حقیقت افعال مودال (موثر نظیر دانستن، خواستن، بایستن، توانستن و باور داشتن) تعیین کننده حالات روحی فاعل در ارتباط با موضوعات ارزشی می باشد. در تحلیل نشانه شناسی عواطف بیشتر از طرحواره احساسی ژاک فونتنی بهره برده ایم که روند عاطفی داستان را در پنج مرحله بررسی می نماید.
    کلیدواژگان: مارگریت دوراس، نایب کنسول، بیش خوابی، بی خوابی، نشانه-معناشناسی عواطف
  • اکرم آیتی* صفحات 51-70
    کوندرا، نویسنده اهل چک، با تلاش برای رهایی از مدرنیسم رمان نویسان نو، خود را به عنوان یک نویسنده «مدرنیست ضد مدرن» معرفی می کند و این تمایل و تلاش در دوران گذار از مدرنیسم به پست مدرنیسم بسیار در آثار او نمایان می گردد. در واقع آثار کوندرا بر اساس پارادایم های متفاوت در دنیای جدید شکل می گیرد و در این راستا، سعی نویسنده در نشان دادن آشفتگی جهان پست مدرن بدون کلان روایتها موثر بوده است. اثر سبکی تحمل ناپذیر هستی که برای اولین بار در سال 1984 و تنها 5 سال بعد از تحقیق ارزشمند ژان فرانسوا لیوتار با عنوان شرایط پست مدرن چاپ شد، نماد اراده نویسنده در به تصویر کشیدن دنیای پست مدرن است، اراده ای که چگونگی تحقق آن در این اثر، هدف این پژوهش می باشد. بر این اساس، برآنیم تا در ابتدا به تبیین مفهوم پست مدرنیسم نزد کوندرا پرداخته و آن را با آنچه لیوتار به عنوان نظریه پرداز این عرصه، مطرح کرده است مقایسه کنیم. سپس، سعی خواهیم کرد با تکیه بر اثر مذکور، شاخصه های نوشتار پست مدرنیستی را بررسی کرده و نشان دهیم چگونه راهبردها و شیوه های روایی و متنی و عملکرد آنها نیز در خدمت ادبیات پست مدرن کوندرا به کار گرفته می شوند.
    کلیدواژگان: میلان کوندرا، سبکی تحمل ناپذیر هستی، پست مدرنیسم، لیوتار، تناقضات پایانه ای
  • محمدرضا فلاح نژاد*، سکینه رفیعی فرد صفحات 71-83
    یک برخورد میان یک اتومبیل و یک عابر پیاده موقعیت دغدغه آوری برای شخصیت اصلی داستان تصادف شبانه پاتریک مودیانو ایجاد می کند. با این تصادف یک جستجوی هویتی آغاز می شود. شخصیت داستان سعی می کند به جواب سوالاتی برسد که از سالهای گذشته برایش مطرح بوده است. او در جستجوی نشانه ای در شهر اسرارآمیزی، بزرگ و پر رمز و راز به نام پاریس است که هویت و زندگی مدرن امروزی، با تحول شهرها، گسترش شهرنشینی و گوناگونی فرهنگی، متغیر و ناپایدار شده. او دیگر قادر به شناخت هویت خویش نیست و فرد در میان جمع گم شده است. جستجوی هویت در این شرایط شبیه آن است که در شن روان رد پایی را جستجو می کنیم، که هر حرکتی رد پای حرکت قبلی را پاک می کند. دراین مقاله، مولف در ابتدا کوشیده است نشان دهد که چرا یک تصادف معمولی دراین رمان باعث این جستجوی بی امان برای یافتن هویت می شود. سپس این عدم امکان دسترسی به هویت خویش، به ویژه در پاریس، موضوعی است که در این تحقیق، مورد توجه قرار داده شده است.
    کلیدواژگان: موقعیت دغدغه آور، جستجو، هویت، نشانه ها، پاریس، حرکت
  • رویا لطافتی *، حسن زارعی صفحات 85-100
    دنیای ترجمه با چالش های بی شمارش، به میدان نبردی می ماند که در آن مبارزه با لغات سخت و... است. مترجم، در این مواجه پرمخاطره، گریزی جز مجهز شدن به بیشترین سلاح ممکن ندارد! او می بایست پیش از هر چیز، حریفان خود را (که به شکل حروف هستند) بشناسد تا در هزارتوی واژگان گم نشود؛ این تسلط بر میدان نبرد، زمانی که او با متون تخصصی مواجه می شود، بیش از پیش چهره ای حیاتی به خود می گیرد، چرا که پیچیدگی ها پرتعداد و عبور از آن ها سخت تر خواهند بود. در قرن حاضر که بی وقفه از به هم آمیختگی حوزه ها و علوم مختلف صحبت به میان می آید، فنون در اوج شکوفایی اند و تعاملات میان رشته ای رایج تر شده اند، نیاز به آموختن زبان های تخصصی، به منظور درک و ترجمه متون تخصصی، بیش از هر زمان دیگری احساس می شود.
    در مقاله تلاش شده است مشخصه های زبان و ترجمه تخصصی تبیین، خط ممیزی میان زبان عمومی و تخصصی ترسیم و راهکاری برای ترجمه متون تخصصی ارایه شود.
    کلیدواژگان: ترجمه تخصصی، متن تخصصی، زبان تخصصی، زبان عمومی، ترجمه عمومی
  • وحید نژادمحمد*، مارتین ژوب صفحات 101-124
    مان انیتشا اثر لوکلزیو، نویسنده فرانسوی، بازنمود واقعی اسطوره ایی و تاریخی از سرزمین آفریقای غربی (نیجریه) است. داستان انیتشا «روایت» را به وقایع اسطوره ایی مرتبط می کند که با تصاویر سمبلیک عینیت می یابند. به نظر ژیلبر دوران(Gilbert Durand) ارزش پایدار فرهنگهای انسانی در این واقعیت اساس گرفته که آنها قادر هستند «زبانهای سمبلیک» را با نشانه های خود بازنمایی کنند. بدین دلیل همین فرهنگها بطور ناخودآگاه به تصاویری معنادار متوسل می شوند. زیلبر دوران در کاوشهای تاریخی و اسطوره شناختی خود، ساختار مستتر اسطوره های تاریخی-انسانی را همچون کلود لوی-استراوس آشکار می کند. ساختارهایی که در قلمرو وسیع تصاویر سمبلیک ماوا گرفته اند. لوکلزیو نیز با داستان انیتشا و با نوشتاری بسیار متفاوت از «خواب و واقعیت»، اسطوره ها و ساختارهای پیچیده آنها را در قلب آفریقا به تصویر می کشد. در این مقاله با توسل به رویکرد نقد اسطوره ایی ژیلبرت دوران، و با شناسایی ریز-ساختارهای اسطوره ایی به ابر-ساختارهایی دست خواهیم یافت که تحول ذهنیت ها، تجارب، خواب و ادراک انسانی را در بستر تاریخ نشان می دهند.
    کلیدواژگان: لوکلزیو، انیتشا، سفر، ژیلبر دوران، اسطوره، نقد اسطوره ایی
  • افسانه پورمظاهری*، ناهید شاهوردیانی صفحات 125-142
    ژانر سفرنامه معمولا ارجاعی در نظر گرفته می شود زیرا چنین مفروض است که تصوری از واقعیت را بازتولید می کند. اما درواقع این دست متون زیر ظاهری منطقی که برآمده از واقعیت است، خالی از فراز و نشیب های گفتمانی و معناشناختی-ارجاعی نیستند، آنچه نمونه بارزش را می توان در حاشیه روی ها دید. در این میان، دور زدن موضوع و دور شدن از آن، از نخستین اثرات حاشیه روی در این متون است که ناخواسته باعث خلل در متن و برهم زدن یکپارچگی ارجاعی آن می شود. درحقیقت، قسمت های حاشیه ایی، با آوردن قطعات تخیلی، روایی و شخصی، به بروز نوعی عدم انسجام در حکایت اصلی می انجامند و این چنین انبوهی از گفتمان های ناهمگون را به وجود می آورند. اگر چه این شکاف می تواند در متون تخیلی کارکردی مثبت در خدمت انسجام روایی داشته باشد اما در متون مورد بررسی ما یعنی سفرنامه هایی که هدف اصلی شان دنبال کردن گام به گام یافته های ارجاعی نویسنده است، به نظر مشکل ساز می رسد. درواقع، قسمت های حاشیه ای در دل متن، به لطف طبیعت متنی و بافتی متفاوتشان به راحتی قابل تشخیص اند؛ و دغدغه مسافر-گفته پرداز نیز مشروعیت بخشیدن به آن هاست، طوری که این قطعات به تار و پود متن درآیند. با این وصف توجه ما در مطالعه حاضر، به چگونگی بروز این عناصر انفصالی معنایی-گفتمانی است و نیز بررسی جهت گیری نویسنده به هنگام حاشیه روی از متن ارجاعی.
    کلیدواژگان: حاشیه روی، سفرنامه، عدم تجانس، انسجام، شکاف ارجاعی
  • زهرا سعادت نژاد، نگار مزاری *، محمدرضا فارسیان صفحات 143-163
    هویت مفهومی چند بعدی و بنیان ثابت رفتار یک فرد است. فشارهای جامعه و ناکامی های متوالی سبب بحران هویت می شود به طوری که احساس هویت فرد در هم می شکند. فرخنده آقایی، با توصیف زندگی زنی ارمنی در رمان از شیطان آموخت و سوزاند موفق به بازنمایش این بحران می شود؛ زنی مطلقه که علیرغم شرایط بد زندگیش همانند یک پرنسس روزگار می گذراند. پژوهش حاضر بر پایه نظریه کارن هورنای، روان شناس آلمانی، استوار است که به بررسی بنیان های روانشناختی فرد می پردازد. بر اساس این نظریه انسانها بی وقفه در پی یافتن راهبرد رفتاری در مقابل عوامل اجتماعی هستند. هورنای انسان ها را در برابر جامعه متخاصم به سه گروه رفتاری دسته بندی می کند: مهرطلب، برتری طلب و عزلت گزین. هدف پژوهش حاضر بررسی شخصیت ولگا، قهرمان داستان آقایی به منظور بازنمایش روش های دفاعی وی در بافت اجتماعی است. این مطالعه تاثیر افراد و محیط را در بحران هویت ولگا مورد بررسی قرار خواهد داد.
    کلیدواژگان: بحران هویت، مطابقت، ستیزه جویی، بی تفاوتی، من ایده آل، روانشناسی
  • آمیدو سانوگو* صفحات 165-178
    نویسندگان نسل دوم همچون احمدو کروما یک رابطه جدیدی را با زبان فرانسه شکل دادند. بعلاوه، مضامین پرداخته شده در زیر قلم این نویسندگان، فراتر از نقد سیاسی و اجتماعی بوده و به طرح مسائل اجتماعی، هویتی و فرهنگی جوامع آفریقایی ارزش افزون می دهند. همین بعد تحلیلی خود را بوضوح در قلمرو «واژگان» نشان می دهد. واژگانی که برای نشان دادن مضمون «فرامرزی» خودنمایی می کنند. مقاله حاضر از ورای واژگان نهفته در رمان مونه، لطمه ها و چالش ها نوشته احمدو کروما، بدنبال شناسایی نمود واقعی «فرهنگ شمولی» است که به طرق گوناگون بسان «تداخل زبانشناختی» و یا حتی همچون «تخطی هنجاری» تفسیر می شود. مطالعه حاضر اشکال فرامرزی را براساس توصیف اجزاء لغوی و رویکرد زبانشناختی مورد بررسی قرار داده و درصدد استخراج ارزشهای اجتماعی و فرهنگی است.
    کلیدواژگان: تخطی واژگانی، هنجار، فرامرزیت، شکل گزاره ای
  • صدیقه شرکت مقدم *، محمد زیار صفحات 179-194
    در این مقاله سعی بر آن است تا با تحلیل روانشناسانه شارل مورون به نقد و بررسی آثار جلال آل احمد بپردازیم. امروزه، مطالعات زیاذی در باب افکار و آراء این نویسنده شده ولی کسی انطور که باید به بررسی لایه های زیرین آثار وی به منظور دستیابی به ناخودآگاه آثارش نپرداخته است. برای نیل به این مقصود، از نقد روانشاناسانه مورون بهره گرفته ایم و با بررسی تمامی آثار آل احمد و با کنار هم قرار دادن استعاره ها و تصاویر ثابت در آثارش به زیرسطح نوشته های وی و ناخودآگاهی انگیزه هایش برای نوشتن دست می یابیم.
    در ابتدا به گردآوری آثار آل احمد برای مطالعه و سپس استخراج روابطی که مرجع آن را باید به طور منطقی در شخصیت ناخودآگاه وی جستجو کرد می پردازیم. با روی هم قرار دادن داستان های وی، تصاویری مشابه نمود می یابد. شبکه تداعی ها در آثار وی قهرمانانی ضعیف با دوگانگی شخصیت را به تصویر می کشد. در آخر با مطالعه زندگی نامه نویسنده به تحلیل این نصاویر ناخودآگاه پی می بریم.
    کلیدواژگان: شبکه تداعی ها، نقد روانشناسی، دوگانگی، فردیت، اتوبیوگرافی
|
  • Masoumeh Ahmadi * Pages 1-14
    Etant polysémiques, les textes sacrés exigent une conscience élevée de leur réalité existentielle. Selon Heidegger différents modes de lexistence ont un impact sur l'état de la conscience et le niveau de la compréhension. Henry Corbin affirme que lapproche de Tawil correspond à un degré de la manifestation de lexistence: la présence pure qui répond à une compréhension parfaite de la réalité. Ce genre de compréhension implique la logique du contradictoire, théorisée par Lupasco: lon voit comment l’actualisation d’un aspect de la réalité, potentialise l’autre aspect de cette même réalité et fait émerger des deux sens opposés, un troisième, »Tiers inclus«, tout à fait nouveau et différent. Le Tawil par cette actualisation particulière dévoile le sens caché du texte. Dautre part, via limagination transcendantale et les images-corps, le Tawil accède à une manifestation de la réalité dans l'âme sous lavènement de la Face divine. En harmonie avec lUn absolu, ce monde imaginal fournit alors une vision imagée du sens et assure linterprétation herméneutique verticale et profonde du texte sacré: son Tawil.
    Keywords: Herméneutique, Imaginal, Sacré, Tawil, Traduction
  • Farideh Alavi *, Neda Mozaffari Pages 15-32
    Cet article a pour but de retracer le niveau d’influence des aspects littéraires et scéniques du théâtre de l’absurde (lancé par Beckett, Ionesco) sur le style théâtral de Gholam Hossein Saedi, dramaturge et figure majeure du théâtre contemporain iranien qui a utilisé certains éléments essentiels du Nouveau Théâtre dans son mode d’expression. Nous allons montrer à travers cette recherche comment Saedi a reflété des notions de ce courant dramatique dans son œuvre, Les Matraqueurs du Varazil en parliculier, en retrouvant les influences, directes ainsi qu’indirectes, de ce mouvement sur son théâtre. Par la mise en question des catégories dramaturgiques traditionnelles comme l’action, le personnage, l’espace, le temps, et en relayant le langage traditionnel par un langage soumis à une subversion radicale, donnant à voir des situations incohérentes voire déconcertantes, Saedi a constitué une mutation dans l’art dramatique iranien. Miroir des anxiétés de son temps, le théâtre de Saedi exprime une vision pessimiste de l’existence et reflète les angoisses d’une génération qui, après les tempêtes de la Seconde guerre mondiale, se trouve face aux déchirements de l’occupation – ou plutôt de la colonisation – et ne se reconnait aucun droit, pas même celui d’espérer. Cependant, refusant un discours idéologique et orienté comme dans le théâtre engagé (dans le sens sartrien), Saedi produit sur scène des images absurdes de la condition humaine et crée un théâtre où se lisent l’effroi suscité par le non-sens de l’existence et l’incohérence d’un monde vidé de son esprit humain, le monde des «sangliers».
    Keywords: Gholam Hossein Saedi, théâtre de labsurde, langage dramatique, lespace-temps, personnages, action, Ionesco, Beckett
  • Marzieh Athari Nikazm *, Donya Beiki Pages 33-50
    La présente étude analyse une œuvre de Marguerite Duras, écrivain français contemporain, intitulée Le Vice-Consul. Notre objectif est d’approuver une relation raisonnable et directe entre la passion et la qualité du sommeil. Car comme la plupart des œuvres de cette romancière, ce sont les passions qui se progressent et forment la structure du roman1.
    L’hypersomnie ou l’insomnie des personnages tels que Jean-Marc de H., Charles Rossett et la fille qui est anonyme proviennent des passions tout à fait dysphoriques à savoir l’indifférence, la colère, l’ennui, la fatigue et le mécontentement qui sont les effets de leurs échecs malgré leurs efforts pour atteindre à leurs désirs. En effet, nous voulons montrer que les troubles du sommeil sont les expressions somatiques émanant des sentiments négatifs des personnages. Pour cette étude, nous avons choisi la sémiotique des passions qui propose une nouvelle relation entre le sujet et l’objet de valeur à travers les modalités de l’être. C’est la modalité de l’être qui détermine les rapports entre le sujet d’état et les objets de valeur dans le texte. Les états d’âme du sujet sont en relation avec les objets de valeur. Nous avons profité surtout du schéma passionnel de Jacques Fontanille qui détermine le déroulement passionnel du discours en cinq étapes.
    Keywords: Le Vice-Consul, lhypersomnie, linsomnie, la sémiotique des passions
  • Akram Ayati * Pages 51-70
    Voulant se détacher du modernisme des Nouveaux romanciers, Kundera se veut comme un «moderniste antimoderne» et ce désir, effectivement assigné à l’époque de transition entre deux grands mouvements artistiques et littéraires, celui du moderne et du postmoderne, se manifeste en grande partie dans les œuvres de cet écrivain français d’origine tchèque. L’œuvre de Milan Kundera essaie en effet de s’ancrer dans ce monde nouveau avec les paradigmes révolus. La tâche de l’écrivain s’avère d’emblée efficace de montrer par un regard ontologique, le désarroi du monde dépourvu de «grands récits», dit postmoderne. Ainsi, L’Insoutenable légèreté de l’être publié, pour la première fois en 1984, seulement cinq ans après la publication de l’œuvre éminente de Jean-François Lyotard intitulée La Condition postmoderne, est l’emblème de cette ambition dont la modalité de la mise en œuvre est l’objectif de cette étude. Nous nous permettons, tout d’abord, de nous interroger sur la notion du postmodernisme chez Kundera et de la comparer avec celle exprimée par Lyotard, théoricien du postmodernisme. Ensuite, en nous appuyant sur l’œuvre mentionnée ci-dessus, nous tenterons de relever les traits caractéristiques de l’écriture postmoderne chez Kundera et de voir finalement, comment les stratégies narratives et leurs modes de fonctionnement s’articulent pour inscrire l’œuvre kunderienne dans une littérature postmoderne.
    Keywords: Milan Kundera, LInsoutenable légèreté de l'être, postmodernisme, Lyotard, paradoxes terminaux
  • Mohammad Reza Fallah Nejad *, Sakineh Rafieifard Pages 71-83
    Une collision entre une voiture et un piéton crée une situation inédite pour le protagoniste de l’Accident nocturne et le pousse à une recherche identitaire. Le héros tente alors de trouver des réponses aux questions qui le hantent depuis de longues années. Il est en quête de points de repère dans une ville énigmatique et mystérieuse, Paris, où la modernité rend toute identité instable. L’individu perd de son originalité et se fond dans une culture de masse difforme. La recherche identitaire ressemble alors à celle que nous effectuons dans le sable mouvant effaçant la trace précédente. Dans cet article, nous essayerons d’abord de montrer pourquoi un accident banal déclenche cette recherche identitaire, puis nous examinerons l’impossibilité de la retrouver à Paris.
    Keywords: Situation, recherche, identité, repère, Paris, mouvement
  • Roya Letafati *, Hassan Zarei Pages 85-100
    Le monde de traduction avec ses innombrables défis ressemble plutôt à une arène où le combat avec les mots s’avère laborieux et ombrageux. Le traducteur, dans cet affrontement épineux, n’a d’autre choix que de se munir de plus d’armes possibles ! Il lui faudrait avant tout connaître ses adversaires (sous formes de lettres) pour ne pas se perdre dans le labyrinthe des mots ; cette maîtrise du champ de bataille se montre de plus en plus cruciale une fois qu’il a affaire à des textes de spécialités car les difficultés seront plus nombreuses et plus difficiles à surmonter. Dans ce XXIe siècle où l’on parle sans répit de la fusion des mondes et des sciences, où les technologies sont en plein essor et où les interactions interdisciplinaires sont de plus en plus fréquentes, le besoin pour apprendre les langages spécialisés afin de comprendre et traduire les textes de spécialités se sent plus vivement que jamais.
    Dans cet article nous nous tâcherons de mettre au jour les spécificités de la langue et traduction spécialisées, de dresser une ligne distinctive entre le langage général et spécialisé, et de proposer une démarche efficace pour la traduction des textes de spécialités.
    Cette recherche, avec les objectifs susnommés, sera pleine de nouveautés qui éclaireront la voie que devrait parcourir le traducteur, tout en restant efficace, précise et équitable.
    Keywords: traduction spécialisée, texte de spécialités, langage spécialisé, langage général
  • Vahid Nejad Mohammad *, Martine Mathieu Job Pages 101-124
    Onitsha est la représentation mythologique et historique de l’Afrique de l’ouest. Le roman relie la narration aux évènements mythologiques incarnés par les formes symboliques. Gilbert Durand estime que la valeur constante des cultures humaines réside dans le fait qu’elles sont capables de formuler des langages symboliques. Pour ce faire, elles recourent inconsciemment à des images qui portent un sens approprié. Durand, ainsi que Lévi-Strauss, s’efforcent de dénicher les structures latentes des mythes humains inscrites depuis toujours dans ce vaste domaine des images symboliques. Le Clézio, romancier contemporain français, a, de son côté, essayé de mettre en scène différentes manières d’écriture, différents genres de fiction, qui reflètent souvent des mythes et leurs évolutions au sein des sociétés en fonction de leur univers socio-culturel. On peut discerner dans Onitsha des macro-mythes à travers des micro-mythes qui reflètent le changement dans les mentalités, les expériences, l’onirisme et les perceptions. L’auteur, en revisitant les mythes à sa guise, tente d’en révéler les enjeux en fonction du contexte vital et historique de l’histoire narrée.
    Keywords: Le Clézio, Onitsha, voyage, Durand, mythe, mythocritique
  • Afsaneh Pourmazaheri *, Nahid Shahverdiani Pages 125-142
    Le genre viatique est dit référentiel car il est censé, a priori, reproduire une conception du réel. Sous cette apparence rationnelle aspirant au réel, il n’est pas exempte, loin s’en faut, d’aspérités discursives et sémantico-référentielles dont la figure emblématique est la digression. Le contournement et l’éloignement sont les effets les plus immédiats produits, entre autres, par la digression qui entraine, involontairement, une disjonction dans le rendu textuel et l’homogénéité de la référence. Les passages digressifs, en introduisant des morceaux fictionnels, narratifs et subjectifs dans la traversée du texte, engendre une dislocation de la cohésion du récit-cadre et, de ce fait, créent des amas discursifs hétérogènes. Cette rupture pourrait apporter un effet positif au texte fictif comme étant un élément de la cohésion narrationnelle, mais en ce qui nous concerne, dans le texte viatique qui a comme but principal de suivre pas à pas les trouvailles référentielles de l’auteur, elle s’avère perturbatrice. Les passages digressifs sont susceptibles d’être mis en relief dans le corps du texte grâce à leur nature textuelle et contextuelle divergente. Le souci du voyageur-énonciateur est de les légitimer et de faire en sorte qu’ils soient intégrés à la trame textuelle. Nous nous intéresserons donc, dans cette étude, aux tenants et aboutissants de l’apparition de ces éléments de scission sémantico-discursifs ainsi qu’au positionnement que l’auteur adopte, en digressant, à l’égard du texte référentiel.
    Keywords: Digression, récit de voyage, hétérogénéité, cohérence, rupture référentielle
  • Zahra Saadat Nejad, Negar Mazari *, Mohammad Reza Farsian Pages 143-163
    L’identité, ce concept polysémique, est perçu comme un cadre de comportement et fixe les conduites d’un individu. Les frustrations consécutives issues des pressions sociales provoquent une crise identitaire de sorte que le sentiment d’identité de l’individu se brise. Farkhoneh Aghaei a réussi à montrer cette crise dans La mauvaise leçon de Diable et la tyrannie exercée à un peuple, par une femme arménienne qui a vécu cet état de crise. Divorcée, et malgré la mauvaise situation économique, cette femme vit comme une princesse. De nombreux psychologues font des recherches sur l’identité, afin de trouver les éléments susceptibles de provoquer cette crise identitaire. Notre démarche critique est basée sur la psychologie de Karen Horney, psychologue allemande, qui étudie les fondements psychologiques de l’individu, et sa théorie montre que les gens recourent inlassablement aux stratégies de comportement face aux facteurs sociaux. Elle observe trois types de comportement face à un monde potentiellement hostile : Conformité, agression et détachement. Le but de la présente recherche est d’étudier la personnalité de Volga, le personnage principal de l’œuvre d’Aghaei, afin de démontrer ses stratégies pour se défendre dans un contexte social particulier. Nous étudierons comment l’autrui et l’environnement dirigent Volga vers une crise d’identité.
    Keywords: la crise didentité, la conformité, lagression, le détachement, le moi idéal, la psychologie
  • Amidou Sanogo* Pages 165-178
    Les «écrivains de deuxième génération», dont Kourouma, entretiennent un rapport nouveau à la langue française. De plus, les thématiques abordées sous leurs plumes vont au-delà de la critique politique et sociale pour prendre en brassées larges les questions sociétales, identitaires et culturelles de la société africaine. Ce dernier aspect apparaît clairement sous l’angle du lexique qui nous paraît assez pertinent pour illustrer le thème de la transfrontalité.
    L’article démontre, à partir du lexique d’emprunt extrait de Monnè, outrages et défis1 d’Ahmadou Kourouma, la manifestation réelle d’une hypoculture diversement interprétée comme une interférence linguistique, voire une transgression faite à la norme. L’étude aborde la transfrontalité sur le plan linguistique, à partir de la description des segments lexicaux, et en dégage les valeurs socioculturelles.
    Keywords: Enonciative, hypoculture, norme, transfrontalité, transgression
  • Sedigheh Sherkat Moghaddam *, Mohammad Ziar Pages 179-194
    Les études et recherches portant sur les idées sociales et politiques de Djalâl Al-e Ahmad1 et l’influence que ce dernier aurait exercée sur les nouvelles générations abondent dans les revues iraniennes, mais personne, à notre connaissance, n’a encore fait une étude approfondie de ses œuvres afin de dépister l'âme ou l’inconscient qui pourraient sy cacher.
    Cette recherche a donc pour objectif d’étudier et d’explorer la dimension inconsciente de l’œuvre de Al-e Ahmad. Celle-ci s’interprète comme étant «le feu intérieur» qui inspire l’écrivain. C’est justement cet élément, dont les traces sont perceptibles dans les textes de cet écrivain, qui nous intéresse particulièrement. Pour y parvenir, nous avons essayé dexploiter la méthode psychocritique de Charles Mauron. Notre recherche porte donc sur l’ensemble des œuvres de cet écrivain. Mais, il ne s’agira évidemment pas pour nous dans les limites de cette recherche, d’évoquer un processus spécifique de la psychocritique, mais plutôt de relever les réseaux d’associations d’images obsédantes de l'écriture al-e Ahmadienne qui traduisent la présence d’une pensée consciente qui véhicule une réalité intérieure.
    Keywords: Réseaux dassociations didées, psychocritique, dualité, subjectivité, autobiographie