فهرست مطالب

اندیشه و رفتار در روان شناسی بالینی - پیاپی 42 (زمستان 1395)
  • پیاپی 42 (زمستان 1395)
  • تاریخ انتشار: 1395/12/26
  • تعداد عناوین: 9
|
  • فرح لطفی کاشانی صفحه 6
  • عبدالله امیدی، جواد مومنی*، فریبا رایگان، حسین اکبری، انسیه طلیقی صفحه 7
    بیماری های قلبی - عروقی، علت عمدهی ناتوانی و مرگ در کشورهای مختلف جهان بوده و با وجود ابداع روش های مختلف درمانی، هنوز شیوع بالایی دارد. اگرچه مهم ترین عوامل روان شناختی در ایجاد و پیشرفت بیماری های قلبی مورد مناقشه است اما، پژوهش های مختلف نشان می دهد که عوامل روان شناختی به طور معناداری در پیدایش بیماری های قلبی- عروقی نقش دارد. هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی بر کیفیت زندگی بیماران قلبی- عروقی بود. بدین منظور، 103 بیمار قلبی- عروقی شهرستان کاشان، غربالگری شده و از بین آنها 60 نفر به صورت تصادفی انتخاب و در دو گروه آزمایش و کنترل کاربندی شدند. گروه آزمایش، 8 جلسه تحت درمان کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی قرار گرفت ولی گروه کنترل هیچ درمان روان شناختی دریافت نکرد. گروه ها قبل و بعد از درمان از نظر کیفیت زندگی مورد ارزیابی قرار گرفتند و نتایج تحلیل کواریانس نشان داد که از لحاظ متغیر کیفیت زندگی بین گروه مداخله و گروه کنترل در پس آزمون تفاوت معناداری وجود دارد. به نظر می رسد کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی در بهبود کیفیت زندگی بیماران -
    موثر است.
    کلیدواژگان: کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی، کیفیت زندگی و بیماری قلبی، عروقی
  • لیلا فلاحی، فرح لطفی کاشانی*، عباس مسجدی آرانی صفحه 17
    شواهد فراوانی مبنی بر ارتباط میان مسایل روانی، اجتماعی و معنوی با سیستم های زیستی بدن از جمله سیستم ایمنی وجود دارد. مبتلایان به سرطان پستان، پریشانی های عمیقی را درباره ی امکان عود مرگ و میر، تصویر بدنی و مشکلات روان شناختی تجربه می کنند. هدف پژوهش حاضر، تعیین اثربخشی معنویت درمانی گروهی بر میزان سرمی سایتوکین های اینترفرون گاما و فاکتور نکروز دهنده تومور آلفا در زنان مبتلا به سرطان پستان بود. بدین منظور، در یک کارآزمایی بالینی نیمه تجربی، 16 بیمار مبتلا به سرطان پستان بیمارستان شهدای تجریش تهران به صورت نمونه ی هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه کاربندی شدند. گروه آزمایش به مدت 12 جلسه تحت مداخله مبتنی بر معنویت درمانی قرار گرفت. سطوح سرمی سایتوکین های اینترفرون گاما و فاکتور نکروز دهنده تومور آلفا در هر دو گروه قبل، بعد و سه ماه پس از آخرین جلسه اندازه گیری شد. نتایج تحلیل واریانس چند متغیره ی سطوح سرمی سایتوکین های اینترفرون گاما و فاکتور نکروز دهنده ی تومورآلفا بیماران، نشان داد که معنویت درمانی در کاهش معنادار سطوح سرمی سایتوکین های اینترفرون گاما و فاکتور نکروز دهنده ی تومور آلفا زنان مبتلا به سرطان پستان موثر است و در طول زمان از پایداری نسبی برخوردار است.
    کلیدواژگان: سایتوکین ها، معنویت درمانی، سرطان پستان
  • امرالله ابراهیمی*، زهرا امام، سید محمدحسن کلانتر معتمدی، حمید نصیری ده سرخی صفحه 27
    بیماری های عروق کرونر قلب و مرگ و میر حاصل از آن رو به افزایش و مهم ترین عامل مرگ و میر و ناتوانی در ایران است. نقش عوامل روان شناختی مثبت به عنوان تعدیل کننده درسیر بیماری و بهبودی جای بحث است. هدف پژوهش حاضر، بررسی برخی عوامل آسیب شناختی مثبت دربرخی شاخص های بهبودی بعد از عمل قلب بود. بدین منظور، طی یک پژوهش توصیفی از نوع همبستگی، 43 نفر از بیماران مراجعه کننده به مرکز قلب جماران تهران جهت انجام عمل جراحی قلب به شیوه ی نمونه گیری در دسترس انتخاب و از نظر بخشودگی بین فردی، نگرشهای ناکارآمد، افسردگی، اضطراب استرس و شاخص بهبودی بیماران قلبی، قبل و سه ماه بعد از عمل قلب باز مورد آزمون قرار گرفتند. تحلیل رگرسیون، نشان داد که نگرشهای ناکار آمد با افزایش نمرات افسردگی، افزایش نمرات بخشودگی با کاهش افسردگی، اضطراب و استرس همبستگی دارد. همچنین از سه خرده مقیاس بخشودگی، کنترل رنجش با هر سه متغیر افسردگی، اضطراب، استرس و مولفه ی درک واقع بینانه فقط با متغیر اضطراب رابطه ی معکوس معناداری نشان داد. به علاوه، بخشودگی و نگرشهای ناکارآمد می توانند با واسطه گری نمرات افسردگی، اضطراب و استرس، پیش بینی کننده ی تب، درد و تنگی نفس بعد از عمل جراحی باشند. به نظر می رسد عوامل روان شناختی درسیر بهبودی بیماری های قلبی موثر است و در این بین بخشودگی، عامل موثر بر وضعیت سلامت روان و در این مسیر سلامت روان بر اساس شاخص های استرس، اضطراب و افسردگی در سیر بهبودی بیماران قلبی اثر می گذارد.
    کلیدواژگان: بیماری قلبی، بخشودگی، نگرش های ناکارآمد، استرس، اضطراب، افسردگی
  • سمیه ایزدی، محترم نعمت طاوسی* صفحه 37
    کیفیت زندگی، مجموعهای از واکنشهای عاطفی و شناختی در مقابل وضعیت جسمانی، روانی و اجتماعی است که به عنوان پیامد نهایی کارآزمایی های بالینی، مداخله ها و مراقبت های بهداشتی مدنظر بوده و عامل مهمی در کاهش نشانه های بیماری های مزمن روانی و جسمانی است. هدف پژوهش حاضر، تعیین تاثیر درمانگری ذهن آگاهی بر کیفیت زندگی بیماران مبتلا به MS بود. بدین منظور طی یک پژوهش نیمه آزمایشی با پیش آزمون، پس آزمون و گروه کنترل، 30 بیمار مبتلا به MS به صورت نمونه ی در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه 15 نفری آزمایش و گواه کاربندی شدند. آزمودنی ها قبل و بعد از اجرای مداخله و پس از دو ماه (پیگیری)، از نظر کیفیت زندگی مورد آزمون قرار گرفتند. گروه آزمایش در هشت جلسه ی گروهی 90 دقیقه ای هر هفته یک بار، تحت درمانگری مبتنی بر ذهن آگاهی قرار گرفت. نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که درمانگری مبتنی بر ذهن آگاهی منجر به افزایش کیفیت زندگی بیماران MS شده است و این تاثیر در مرحله ی پیگیری نیز تداوم داشته است. با توجه به اهمیت کیفیت زندگی در بیماران مبتلا به MS، می توان با آموزش ذهن آگاهی بستر لازم جهت ارتقای کیفیت زندگی این بیماران را فراهم کرد.
    کلیدواژگان: ذهن آگاهی، کیفیت زندگی، بیماران MS
  • مینا درسخوان، شهرام وزیری* صفحه 47
    استفاده از پاسخ های مقابله ای موثر به افراد در غلبه بر مشکلات جسمانی - روانی، روابط بین فردی اجتماعی و تعارضات فردی کمک می کند. احساس انسجام روان نیز یک جهت گیری کلی است که بیان می کند فرد تا چه حد دارای احساس اطمینان فراگیر، با ثبات و پویا است که محرک های درونی و بیرونی در طول زندگی را ساختار یافته، قابل پیش بینی و شفاف بداند. هدف پژوهش حاضر، بررسی اثر بخشی کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی بر احساس انسجام روان و سبک های مقابله ای افراد مبتلا به آسم بود. بدین منظور، طی یک پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون، پس آزمون و گروه کنترل، 30 نفر بیمار مبتلا به آسم به شیوه ی نمونه گیری در دسترس انتخاب و به شیوه ی تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (15 نفر) کاربندی شدند. گروه آزمایش 8 جلسه برنامه ی کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی (MBSR) را دریافت کرد ولی گروه کنترل مداخله ای دریافت نکرد.گروه ها قبل و بعد از مداخله، از نظر احساس انسجام و سبک های مقابله ای مورد آزمون قرار گرفتند. نتایج تحلیل مانوا نشان داد که MBSR باعث افزایش احساس انسجام روان، کاهش معنادار نمرات سبک مقابله ای هیجان مدار و افزایش معنادار نمرات سبک مقابله ای مساله مدار شده است. مطالعه ی حاضر نشان داد که MBSR به عنوان یک روان درمانی مدرن، روشی اثر بخش در افزایش احساس انسجام روان و همچنین افزایش در سبک مقابله ای مساله مدار بوده است.
    کلیدواژگان: ذهن آگاهی، احساس انسجام روان، سبک های مقابله ای، آسم
  • سمیه رجب پور فرخانی*، مسعود غلامعلی لواسانی، غلامعلی افروز صفحه 57
    رسم بر آن است که وزن هنگام تولد، به عنوان تنها وسیله ی سنجش پیامد بارداری در نظر گرفته شود و نشان گر معتبری از سلامت و رسیدگی جنین و هم چنین ساده ترین اندازه گیری است که می توان با دقت معقول و در شرایط مختلف در سراسر جهان به کار گرفت. مطالعات نشان می دهد کودکانی که به هنگام تولد وزن مناسب دارند حتی در شرایط زیست محیطی نامساعد، میزان مرگ و میر نسبتا کمی دارند. هدف پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی برنامه ی مداخلات روان شناختی بر وزن نوزادان به هنگام تولد در شهرستان قوچان بود. بدین منظور، طی یک پژوهش نیمه تجربی با طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل، 25 والد داوطلب برای مداخله که برای معاینات پیش از بارداری به مراکز درمانی شهرستان قوچان مراجعه کرده بودند به صورت دردسترس به عنوان گروه آزمایش انتخاب و با 25 نفر که داوطلب این مداخله نبودند به عنوان گروه کنترل همتاسازی شدند. گروه آزمایشی، طی 15 جلسه تحت آموزش و مداخلات روان شناختی قرار گرفت. نوزادان این والدین بعد از تولد از نظر قد، وزن اندازه ی دور سر و نمره ی آپگار اندازه گیری شدند. مقایسه ی اندازه ی این ابعاد در نوزادان دو گروه نشان داد که آموزش و مداخلات روان شناختی در بهبود این اندازه ها اثر معناداری تولید می کند. به این ترتیب می توان گفت ارایه ی مداخلات روان شناختی می تواند نقش موثری در بهبود وزن نوزادان داشته باشد.
    کلیدواژگان: مداخلات روان شناختی، وزن نوزادان، تولد، بارداری
  • رضا جوهری فرد*، امیر رضا برومند، کارل ادوارد شایت، مهناز مهرابی زاده هنرمند، نجمه حمید، ایران داودی صفحه 67
    سردرد، از جمله مشکلاتی است که افزون بر درد ناتوان کننده، اثرات نامطلوبی بر همه ی ابعاد زندگی فرد از جمله کارکرد اجتماعی، خانوادگی، شغلی و تحصیلی دارد. هدف پژوهش حاضر بررسی عوامل شناختی و شخصیتی به عنوان پیش بین ابتلا به سردرد میگرن در بین بیماران زن مراجعه کننده به مراکز مغزو اعصاب بود. بدین منظور، براساس تشخص متخصص مغزو اعصاب، 195 نفر به عنوان نمونه ی بیمار مشخص شدند و جهت انتخاب گروه سالم، از یک جامعه ی متشکل از زنانی با شرایط سنی، تحصیلی و شغلی تقریبا همتا با بیمار، 205 همراه زن بیماران مبتلا به میگرن، به روش تصادفی ساده انتخاب شد و در مجموع 396 نفر به پنج پرسشنامه ی فاجعه سازی درد، پرسشنامه ی راهبردهای مقابله ای، پرسشنامه ی کمال گرایی و پرسشنامه ی شخصیتی نیو (NEO-FFI) پاسخ دادند. در این پژوهش برای تحلیل فرضیه ی اصلی از روش تحلیل تمیز به روش همزمان و گام به گام و در بخش اعتباریابی نیز از همبستگی پیرسون و تحلیل عوامل تاییدی استفاده شد. نتایج بدست آمده از کاربرد معادله ی تابع ممیز، فرضیه ی پژوهش را تایید کرد. به بیان دیگر از روی عوامل شناختی و شخصیتی می توان احتمال ابتلا به سردرد میگرن در بین بیماران زن را پیش بینی کرد.
    کلیدواژگان: عوامل شناختی، شخصیتی، سردرد میگرن
|
  • Farah Lotfi Kashani Page 6
  • Omidi Abodulah, Javad Momeni*, Fariba Raygan, Hossein Akbari, Ensieh Talighi Page 7
    Cardiovascular diseases are the mainly causes of disability and death in countries around the world and despite the advances of different treatment methods, are still at high prevalent and mortal rate. Numerous studies have shown that psychological factors are significantly involved in the development of cardiovascular diseases. This study assesses the effectiveness of mindfulness-based stress reduction on the quality of life among the patients with cardiovascular diseases. In order to do so, a total of 103 patients were screened, from whom 60 were randomly selected and assigned to experimental and control groups (n=30). The experimental group received 8 sessions of mindfulness-based stress reduction training while the control group did not receive any intervention. Subjects in both groups were evaluated for health related quality of life through MacNew Quality of Life Questionnaire (MQoL). The results revealed significant difference (p
    Keywords: Mindfulness, based stress reduction, cardiovascular diseases, quality of life
  • Leila Fallahi, Farah Lotfi Kashani*, Abbas Masjedi Arani Page 17
    There is ample evidence suggesting that the relationship between psychological, social and spiritual issues plays a significant role on the biological systems of the patients, including the immune system. Breast cancer patients usually face significant psychological problems such as probability of recurrence, progression of the disease, and death, additionally to issues related to body image. The aim of this study is to examine the effectiveness of group spiritual therapy on serum levels of Cytokine interferon-gamma and tumor necrosis factor alpha among patients (women) with breast cancer. Therefor, in a semi-experimental study, 16 patients with breast cancer referred to Shohada Tajrish Hospital in Tehran were purposefully selected and randomly divided into experimental and control group (n=8). The experimental group received 12 sessions of spiritual therapy. The serum levels of Cytokine interferon-gamma and tumor necrosis factor alpha of subjects in both groups were measured by the kits for measuring Cytokines (made in France by Daya Clone) before and after the intervention and also at three month follow up. Multivariate analysis of variance of serum levels of Cytokine interferon-gamma and tumor necrosis factor alpha revealed the significant effectiveness of spiritual therapy in reducing serum levels of Cytokine interferon-gamma and tumor necrosis factor alpha in women suffering from the breast cancer. It can be concluded that using the spiritual therapy in the treatment of patients with breast cancer can be useful in their recovery by reducing the serum levels of Cytokine interferon-gamma and tumor necrosis factor alpha and therefore reducing the levels of anxiety.
    Keywords: Cytokines, Spiritual therapy, Breast cancer
  • Amrolah Abrahami*, Zahra Emam, Seyed Mohammad Hassan Kalantar Motamedi, Hamid Nasiri Dehsorkhi Page 27
    Coronary heart disease and deaths resulting from it are rising and is the most important risk factor for mortality and disability in Iran. The role of positive psychological factors as mediators in the disease course and recovery process is debatable. The aim of this study is to evaluate particular psychopathological factors in relation to certain indicators of recovery after the patient’s heart surgery. Therefore, in a correlational descriptive study, 43 patients, referred for heart surgery to Jamaran Heart Center in Tehran, were selected through availability sampling method. The subjects were assessed for interpersonal forgiveness, dysfunctional attitudes, depression, anxiety, stress, and cardiac recovery index prior to their heart surgery and three month following that. Data analyzed by Pearson correlation coefficient and regression analysis revealed correlation between dysfunctional attitude and increase in depression level; increase in interpersonal forgiveness and decrease in depression, anxiety, and stress level. Additionally, interpersonal forgiveness and dysfunctional attitudes can predict after surgery fever, pain, and shortness of breath through level of depression, anxiety, and stress. It seems that psychological factors effect recovery process in patients with coronary heart diseases from which interpersonal forgiveness influences psychological health significantly; and stress, anxiety, and depression subsequently.
    Keywords: Heart disease, Forgiveness, Dysfunctional attitudes, Stress, Anxiety, Depression
  • Somayeh Izadi, Mohtaram Neamat Tavousi* Page 37
    Quality of life is a set of emotional and cognitive reactions against physical, psychological, and social situations; and is considered as the final outcome of clinical trials, interventions and health care services. Quality of life is an important factor in reducing symptoms of chronic mental and physical illnesses. This study aims to examine the effectiveness of mindfulness therapy in quality of life among patients with Multiple Sclerosis (MS). Therefore, in a quasi-experimental research with pre-test, post-test, and control group, 30 patients from Iranian MS Society were selected through convenience sampling method. The participants were assigned randomly into either experimental or control groups (n=15). The experimental group received eight sessions of mindfulness therapy, whereas the control group received no intervention. The participants in both groups completed the Structured Clinical Interview for DSM- IV Axis Disorders (SCID-I), and the Short- Form Quality of Life Questionnaire (Ware & Sherbourne, 1992) prior and after the intervention, and in a three months follow up. The results of analysis of covariance indicated that the mindfulness therapy was effective in increasing quality of life and it persisted at follow up. Given the findings of the present study, it is suggested that mindfulness training can improve the quality of life among patients with Multiple Sclerosis.
    Keywords: Mindfulness, Quality of life, Patients with Multiple Sclerosis
  • Shahram Vaziri, Mina Darskhan* Page 47
    Effective usage of coping responses assist individuals in overcoming the issues related to physical, psychological, interpersonal, social, and personal conflicts. Also, psychological integrity is a general alignment that conveys the extent to which the individual is feeling confident, stable, and dynamic in order to see internal and external stimuli in a predictable and transparent structure. The aim of this study is to evaluate the effectiveness of mindfulness-based stress reduction on psychological integrity and coping responses among the patients with asthma. For this purpose, in a quasi experimental study with pre-test, post-test, and control group design, 30 patients with asthma were selected by convenience sampling method and randomly assigned into experimental and control groups (n = 15). The experimental group received eight sessions of mindfulness-based stress reduction treatment (MBSR). The control group received no intervention. Subjects in both groups were assessed before and after the intervention in order to evaluate their sense of psychological integrity and coping responses. The MANOVA results revealed that MBSR lead to increased sense of psychological integrity, a significant reduction in emotion-focused coping responses and meaningful increase in problem-focused coping responses. The study showed that MBSR therapy, as a modern intervention, is an effective approach to advance patients’ sense of psychological integrity and problem-focused coping responses.
    Keywords: Mindfulness, based stress reduction, Feeling of psychological integrity, Coping response, Asthma
  • Somayeh Rajab Pour Farkhani*, Massoud Gholam Ali Lavasani, Gholam Ali Afrooz Page 57
    It is expected that birth weight could be considered as the means of assessing pregnancy outcome; and is a reliable indicator of fetal health and maturity, and also, the easiest measurement that is fairly reasonable and accurate and can be used in different conditions around the world. Studies show that infants with appropriate birth weight have relatively low mortality rates even in adverse environmental conditions. This study aims to evaluate the effectiveness of programs consisted of psychological interventions on birth weight in the city of Ghoochan. Therefore, in a semi-experimental research with pre-test, post-test, and control group design, 25 parents who referred to the city’s health centres for prenatal physical examinations and were willing to receive psychological intervention were selected through convenience sampling method and assigned to experimental group. These volunteers were matched with 25 parents, as control group, who referred to the same health centres but were not willing to volunteer to receive psychological interventions. The experimental group received 15 sessions of education and psychological interventions. The newborns of subjects in both groups were measured after birth for height, weight, head circumference, and Apgar score. The comparison of these measurements revealed that psycho-educational interventions are significantly effective on improvement of these quantities. Thus, it can be concluded that psycho-educational interventions can have a significant impact on birth weight among infants.
    Keywords: psychological interventions, Infant's weight at birth, Pregnancy
  • Farzad Goli* Page 84
    Although the term psychosomatic is used in a wide range of contexts – from media to clinics – no exact definition of the term exists that even practitioners and experts of different schools in this domain agreed on. This may be due to its intertidisciplinary, multisystemic, and evolutionary nature.
    Psychosomatic medicine is an approach to health which deals with the beliefs, narratives, relations, and behaviors formed around a disorder as well as the effects of them on the disorder, structure, and function of the body. This approach seeks for leading the material-energetic-symbolic-reflective flow of signs in order to activate the salutogenesis vs. pathogenesis, and promote adaptive coping of the organisms with the disease.
    As such it can be regarded not exclusively as a specialty but as an approach which integrates different specialties of the medicine, connect the two lifeworlds of patient and client with the medical system, and bring about mind-body coordination through the use of different modalities.