فهرست مطالب

اندیشه و رفتار در روان شناسی بالینی - پیاپی 43 (بهار 1396)
  • پیاپی 43 (بهار 1396)
  • تاریخ انتشار: 1395/02/03
  • تعداد عناوین: 9
|
  • فرح لطفی کاشانی صفحه 6
  • کیوان کاکابرایی*، نسیم عزتی صفحه 7
    حل مساله، یکی از مهمترین فرآیندهای تفکر است که به افراد کمک می کند تا مقابله ی موثری با پدیده ها داشته باشد. هدف پژوهش حاضر، بررسی الگوی روابط ساختاری بین حل مساله ی اجتماعی ادراک از کیفیت روابط اجتماعی و بهزیستی هیجانی در بین دانشجویان زن و مرد دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمانشاه بود. بدین منظور، طی یک پژوهش توصیفی، 200 دانشجو (100 مرد و 100 زن) به عنوان نمونه انتخاب و از نظر بهزیستی هیجانی، حل مساله ی اجتماعی و حمایت اجتماعی ادراک شده مورد آزمون قرار گرفتند. نتایج ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل معادلات ساختاری نشان داد که بین الگوی مقابله ای حل مساله ی اجتماعی و متغیر های ادراک از کیفیت روابط اجتماعی و بهزیستی هیجانی، رابطه مستقیم و مثبت، بین الگوی مقابله ای حل مساله ی غیر انطباقی و متغیر های ادراک از کیفیت روابط اجتماعی و بهزیستی هیجانی، رابطه ی مستقیم منفی، بین ادراک از کیفیت روابط اجتماعی و بهزیستی هیجانی، رابطه ی مستقیم مثبت و در الگوی روابط ساختاری، بین حل مساله ی اجتماعی، ادراک از کیفیت روابط اجتماعی و بهزیستی هیجانی در بین زنان و مردان رابطه ی هم ارز وجود دارد. یافته های پژوهشی نشان می دهد که الگوی مقابله ای حل مساله ی انطباقی اثر مستقیم مثبت بر کیفیت روابط اجتماعی و بهزیستی هیجانی دارد.
    کلیدواژگان: الگوی مقابله ای حل مساله، ادراک از کیفیت روابط اجتماعی، بهزیستی هیجانی
  • امید مرادی* صفحه 17
    افکار مزاحم و رخنه کننده و اعمال تکراری، از ویژگی های افراد مبتلا به وسواس فکری- عملی است که مشکلات متعددی را برای بیماران ایجاد می کند. هدف پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی خانواده درمانی ساختاری بر کاهش نشانگان اختلال وسواس فکری- عملی بود. بدین منظور، طی یک پژوهش نیمه آزمایشی با پیش آزمون، پس آزمون و گروه کنترل، 24 نفر از بیماران با تشخیص وسواس فکری- عملی مراجعه کننده به مراکز درمانی شهرستان سنندج همراه با خانواده های آنها به صورت نمونه ی داوطلب، انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل کاربندی شدند. گروه آزمایش به مدت 8 جلسه ی 60-45 دقیقه ای به صورت خانوادگی، تحت خانواده درمانی ساختاری قرار گرفتند ولی گروه کنترل هیچ مداخله ی روان شناختی دریافت نکرد. گروه ها قبل و بعد از مداخله از نظر میزان وسواس فکری- عملی مورد آزمون قرار گرفتند. نتایج تحلیل مانکووا نشان داد که خانواده درمانی ساختاری به طور معناداری مولفه های وسواس های آلودگی اجبارهای شست و شو، اجبارهای نظم و ترتیب، اجبارهای وارسی، افکار وسواسی آسیب به خود و دیگران، افکار وسواسی خشونت و تکانه های وسواسی آسیب به خود و دیگران را کاهش داده است. این پژوهش، نقش و تاثیر محیط خانواده درایجاد و تشدید اختلالات روانی به خصوص اختلال وسواس فکری- عملی را در رابطه با کاهش نشانگان اختلال وسواس فکری- عملی مورد تایید قرار داد.
    کلیدواژگان: خانواده درمانی ساختاری، وسواس فکری، عملی
  • سجاد بشرپور، نسترن عطارد*، ساناز عینی صفحه 27
    افسردگی، اختلالی شایع و رو به رشد است و عوامل مختلفی در سبب شناسی آن مطرح شده است و عوامل مختلفی در سبب شناسی افسردگی مطرح است که یکی از این عوامل صفات شخصیتی است. هدف پژوهش حاضر، بررسی نقش میانجی تنظیم شناختی هیجان در رابطه ی بین ابعاد سرشت و منش با افسردگی بود. بدین منظور، طی یک پژوهش توصیفی، 205 نفر از دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی تبریز با استفاده از روش نمونه گیری داوطلبانه انتخاب و از نظر ابعاد سرشت و منش، افسردگی و راهبردهای تنظیم شناختی هیجان مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج همبستگی، حاکی از رابطه ی مثبت معنادار بین ابعاد سرشت و منش و تنظیم شناختی هیجان با افسردگی بود. تحلیل مسیر نیز نشان داد که ابعاد سرشت و منش به صورت غیرمستقیم از طریق تنظیم شناختی هیجان بر افسردگی اثر دارد. بنابراین می توان براساس یافته های پژوهش، نتیجه گرفت که راهبردهای تنظیم هیجان در رابطه بین ابعاد سرشت و منش شخصیت و افسردگی نقش واسطه ای دارند و ابعاد شخصیتی از طریق مکانیسم هایی بر افسردگی تاثیر می گذارد. توجه به این ابعاد و مکانیسم های ناکارآمد می تواند در تدوین مداخلات پیشگیرانه و درمانی کارآمد برای افسردگی موثر باشد.
    کلیدواژگان: ابعاد سرشت و منش، تنظیم شناختی هیجان، افسردگی
  • نیره عبدالهی*، شادی جزینی، عباس امان الهی، خالد اصلانی صفحه 37
    فعالیت جنسی، بخش مهمی از کیفیت زندگی فرد است و به طور خاص، عملکرد جنسی با پریشانی روانی در ارتباط است. باورهای اولیه در مورد رابطه ی جنسی اغلب در رفتار و نقش های عاطفی ادامه پیدا می کند حتی برای زنانی که به خوبی آموزش دیده و آگاه هستند. احساس گناه و شرم از جمله عواملی هستند که بدکارکردی جنسی را حفظ می کنند یا به حفظ آن کمک می کنند. هدف پژوهش حاضر، بررسی رابطه ی بین عواطف خودآگاه با بدکارکردی جنسی بود. بدین منظور، طی یک طرح توصیفی، 186 دانشجوی زن متاهل دانشگاه های شهر اهواز به روش نمونه ی در دسترس انتخاب و از نظر بدکارکردی جنسی و عواطف خودآگاه مورد آزمون قرار گرفتند. نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد که بین احساس شرم با بدکارکردی جنسی، رابطه ی مثبت معنادار و بین احساس گناه با بدکارکردی جنسی، رابطه ی منفی معنادار وجود دارد. از طرف دیگر، نتایج تحلیل رگرسیون با استفاده از روش گام به گام نشان داد که متغیرهای پیش بین می توانند 18 درصد از بدکارکردی جنسی را پیش بینی کنند. به نظر می رسد که بدکارکردی جنسی و احساس شرم و گناه با یکدیگر مرتبط هستند. این یافته-ها از نیاز به تمرکز بر عوامل رابطه ای و روانی در تجربه ی زنان از رابطه جنسی حمایت می کنند.
    کلیدواژگان: بدکارکردی جنسی، احساس شرم، احساس گناه
  • مونا کوچکی امیرهنده*، احمد کربلایی محمد میگونی، مهرداد ثابت صفحه 47
    خشونت زناشویی به دلیل پیامدهای نامطلوبش، باید پیشگیری و از طریق سیاست های اجتماعی آموزشی و حقوقی به آن توجه شود و پژوهش های قبلی، دلزدگی را عاملی برای پریشانی و آشفتگی در روابط زناشویی شناسایی کرده اند. هدف پژوهش حاضر، تعیین نقش واسطه ای نشخوار خشم و نشخوار خودسرزنش گری در رابطه ی بین دلزدگی و خشونت زناشویی بود. بدین منظور، طی یک پژوهش توصیفی از نوع همبستگی 250 نفر از ساکنین شهر تهران به روش نمونه برداری در دسترس انتخاب و از نظر تاکتیک های تعارضی، دلزدگی زناشویی، نشخوار خشم و نشخوار خودسرزنش گری مورد آزمون قرار گرفتند. نتایج تحلیل داده ها با استفاده از روش مدل یابی معادله های ساختاری نشان داد دلزدگی با واسطه گری نشخوار خشم، خشونت زناشویی را پیش بینی می کند اما، با واسطه گری نشخوار خودسرزنش گری، خشونت زناشویی را پیش بینی نمی کند. از نتایج پژوهش حاضر چنین برمی آید که نشخوار خشم، افراد را برای درگیر شدن در رفتار خشونت برای تنظیم عاطفه ی منفی ناشی از دلزدگی زناشویی با انگیزه می کند.
    کلیدواژگان: خشم، خشونت زناشویی، خودسرزنش گری، دلزدگی، نشخوار
  • سهیلا نوحی*، جعفر حسنی صفحه 57
    مشخصه ی اختلال شخصیت مرزی، بی ثباتی مفرط و فراگیر هیجانات، خودپندار و روابط بین فردی و همچنین، تحریک پذیری قابل توجه است. هدف پژوهش حاضر، بررسی رابطه ی راهبردهای نظم جویی شناختی هیجان و مکانیسم های دفاعی با علایم اختلال شخصیت مرزی در جمعیت غیربالینی بود. بدین منظور، 396 دانشجوی دختر و پسر به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و از نظر نظم جویی شناختی هیجان، شخصیت مرزی و مکانیسم های دفاعی مورد آزمون قرار گرفتند. نتایج تحلیل رگرسیون گام به گام نشان داد که افراد مبتلا به اختلال شخصیت مرزی نمی توانند از مکانیسم های دفاعی رشد یافته و بهنجار استفاده کنند و نظم جویی شناختی هیجان، راهبرد ارزیابی مجدد مثبت توانایی پیش بینی مولفه ی تکانشگری شخصیت مرزی را دارد. همچنین، از بین راهبردهای سازش نایافته، راهبرد فاجعه سازی و همچنین از بین مکانیسم های دفاعی نوروتیک، مکانیسم دفاعی تشکل واکنشی مولفه ی علایم تجزیه ای و پارانوییدی وابسته به استرس و از بین مکانیسم های دفاعی رشدنایافته، مکانیسم های دفاعی گذار به عمل، خیال پردازی و پرخاشگری منفعلانه با شخصیت مرزی در ارتباط هستند. یافته ها موید این امر است که بد تنظیمی هیجان و انتخاب مکانیسم های نابهنجار در اختلال شخصیت مرزی موثر است.
    کلیدواژگان: نظم جویی شناختی هیجان، اختلال شخصیت مرزی، مکانیسم های دفاعی
  • حمیده صمدی، محسن دوستکام* صفحه 67
    ناباروری، جنبه های مختلف زندگی فرد را تحت تاثیر قرار می دهد و با طیف گسترده ی آسیب های روان شناختی شامل کاهش کیفیت زندگی، عزت نفس، رضایت جنسی، عاطفی و اجتماعی، افزایش سطح تنیدگی، اضطراب افسردگی، عصبانیت، احساس خود کوچک بینی، احساس ناکارآمدی، اختلال عملکرد جنسی و مشکلات زناشویی همراه است. هدف پژوهش حاضر، بررسی اثر بخشی درمان مبتنی بر تعهد و پذیرش بر سازگاری زناشویی زنان ناباروری مراجعه کننده به مراکز بهداشت و درمان دانشگاه علوم پزشکی مشهد بود. بدین منظور، طی یک پژوهش نیمه آزمایشی با پیش آزمون- پس آزمون و گروه کنترل، 30 نفر زن نابارور به صورت نمونه ی در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش(15) و کنترل(15) کاربندی شدند. گروه ها در ابتدا و بعد از اتمام پژوهش از نظر سازگاری زناشویی مورد ارزیابی قرار گرفتند. گروه آزمایش طی 10 جلسه درمان تعهد و پذیرش را دریافت کرد ولی گروه کنترل هیچ مداخله ای دریافت نکرد. نتایج تحلیل کوواریانس چند متغیره نشان داد که درمان مبتنی بر تعهد و پذیرش بر سازگاری زناشویی زنان نابارور موثر است. براساس یافته های این پژوهش می توان نتیجه گرفت که درمان مبتنی برتعهد و پذیرش موجب بهبود سازگاری زناشویی زنان نابارور شده است.
    کلیدواژگان: درمان تعهد و پذیرش، سازگاری زناشویی، زنان نابارور
  • رامونا شاملی*، فریبا حسنی صفحه 77
    معمولا، همه ی کودکان به بیماری های مختلفی در طول دوره ی نوزادی و کودکی خود دچار می-شوند ولی، برخی بیماری ها نظیر سرطان شرایطی را تحمیل می کند که زندگی روزمره و خانواده ی این کودکان را مختل می سازد. از آنجایی که تاب آوری، توانایی فعالانه عمل کردن و موثر بودن به جای واکنشی عمل کردن و منفعل بودن در پاسخ به موقعیت های استرس آمیز است، هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی واقعیت درمانی بر تاب آوری مادران دارای فرزند مبتلا به سرطان بود. بدین منظور، طی یک پژوهش نیمه آزمایشی با پیش آزمون- پس آزمون و گروه کنترل، 20 مادر داوطلب دارای فرزند مبتلا به سرطان بستری در بخش خون و آنکولوژی به صورت در دسترس در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه شامل 10 نفر)، کاربندی شدند. گروه آزمایش، به مدت 10 جلسه ی 45 دقیقه ای به صورت انفرادی تحت مداخله ی مبتنی بر واقعیت درمانی قرار گرفتند ولی گروه کنترل مداخله ای دریافت نکرد. آزمودنی ها قبل و بعد از مداخله، از نظر تاب آوری مورد آزمون قرار گرفتند و نتایج تحلیل داده ها با استفاده از تحلیل کواریانس نشان داد ک، تاثیر واقعیت درمانی بر تاب آوری مادران دارای فرزند مبتلا به سرطان معنا دار است. به نظر می رسد آموزش های واقعیت درمانی بر تاب آوری مادران دارای فرزند مبتلا به سرطان موثر است.
    کلیدواژگان: واقعیت درمانی، نظریه ی انتخاب، تاب آوری، سرطان، مادر
|
  • Keivan Kakabaraee*, Nasim Ezzati Page 7
    Problem solving skill is one of the most important thought processes that help people deal effectively in the face of concerns and issues. The aim of this study is to investigate the pattern of structural relations between social problem solving, perception of the quality of social relationships, and emotional well-being among the male and female students of Islamic Azad University of Kermanshah. Therefore, in a descriptive study, 200 students (100 men and 100 women) were selected and evaluated for emotional well-being, social problem solving skills, and perceived social support. The Pearson correlation coefficient analysis using structural equation showed that there is direct and positive relationship between the pattern of problem-solving strategies and perception of the quality of social relationships and emotional well-being; direct and negative relationship between non- adaptive problem-solving strategies and perception of the quality of social relationships and emotional well-being; direct and positive relationship between perception of the quality of social relationships and emotional well-being; and within the pattern of structural relations, there are equivalent relationships between social problem solving problem solving skills, perception of social relations quality, and emotional well being among male and female subjects. The result revealed that the adaptive problem solving strategies pattern has a direct positive effect on social relations quality and emotional well being.
    Keywords: Pattern of problem solving strategies, Perceived social relations quality, Emotional well being
  • Omid Moradi* Page 17
    Intrusive thoughts and repetitive actions are the characteristics of obsessive-compulsive disorder that creates numerous problems for patients affected by this illness. The object of this study is to evaluate the effectiveness of structural family therapy in reducing symptoms of obsessive-compulsive disorder. In order to do so, in a quasi-experimental study with pretest, posttest, and control group design, 24 volunteer patients diagnosed with obsessive compulsive disorder who referred to treatment centers of Sannandaj city along with their families were selected using convenience sampling method and randomly assigned into experimental and control groups. The subjects in the experimental group received eight sessions of structural family therapy; whereas, subjects in the control group received no psychological intervention. Subjects in both groups were evaluated for the level of obsessive- compulsive symptoms before and after the intervention. The data analyzes using MANCOVA demonstrated that Structural Family Therapy is significant in terms of reducing contamination obsessions (CONO), washing compulsions (WASC), ordering compulsions (ORDC), checking compulsions (CHKC), obsessional thoughts about harm to self/others (OTAHSO), obsessional thoughts about violence (OTAV), and obsessional impulses to harm self/others (OITHSO) (p≤0/05). According to this study, the role and influence of family in creation and aggregation of mental disorders especially obsessive-compulsive disorder is confirmed.
    Keywords: Structural Family Therapy, Obsessive, Compulsive Disorder
  • Sajad Basharpoor, Nastaran Atarod*, Sanaz Eini Page 27
    Depression is a common and growing disorder and various factors has been proposed in the etiology of it, one of which is personality traits. The aim of the present study is to determine mediating role of cognitive emotional regulation in relationship between dimensions of temperament and character and depression. For this purpose, through a descriptive-correlational study, 205 students were selected via voluntary sampling method and evaluated in terms of dimensions of temperament and character, depression level, and employing cognitive emotional regulation strategies. The correlation results indicated a significant positive relationship between temperament and character dimensions and cognitive emotional regulation with depression. Also, path analysis showed that dimensions of temperament and character impact depression indirectly through cognitive emotional regulation. Thus, based on current research findings, it can be concluded that emotional regulation strategies have a mediating role in relationship between temperament and character dimensions and depression. Personality dimensions impact depression through certain mechanisms. Considering these dimensions and the effectiveness of the employed mechanisms can be useful in developing efficacious preventive and therapeutic interventions for depression.
    Keywords: Dimensions of temperament, character, Cognitive emotional regulation, Depression
  • Nayyereh Abdollahi*, Shadi Jazini, Abbas Ammanolahi, Khaled Aslani Page 37
    Sexual activity is an important component of quality of life, and particularly, sexual functioning is related to psychological distress. Often, core beliefs related to sexual relationships play an important role in emotional patterns and behaviors even among educated and aware women. Feelings of guilt and shame are among the factors that contribute in maintaining of sexual dysfunction. The purpose of the current research is to investigate the relationship between self-conscious emotions (e.g. guilt, shame, and embarrassment) and sexual dysfunction. Hence, in a descriptive research, 186 married female students from Ahvaz’s universities were selected through convenience sampling method and evaluated for sexual dysfunction and self-conscious emotions. Data analysis using correlation coefficient and regression analysis presented that in level of p≤0/01 there is meaningful and positive relationship between feelings of shame and sexual dysfunction; and meaningful and negative relationship between feeling of guilt and sexual dysfunction. Additionally, the obtained results from regression analysis using simultaneous stepwise method showed that predictor variables can explain 0/18 of sexual dysfunction, which is significant in the confidence level of p≤0/001. Considering the result of the study, it can be concluded that sexual dysfunction is related to feelings of guilt and shame. The findings support the need to focus on relational and psychological factors in women’s experience of sex and sexual relationship.
    Keywords: Sexual dysfunction, Feeling of guilt, Feeling of shame
  • Mona Koochaki Amir Hendeh*, Ahmad Karbalai Mohammad Meygooni, Mehrdad Sabet Page 47
    Because of the detrimental consequences, marital violence should be attended and prevented through social, educational, and legal policies. Research has addressed disaffection as a factor for distress and turmoil in marital relationships. The aim of this study is to determine the mediation role of anger rumination and self-criticism rumination in the relationship between disaffection and marital violence. Therefore, in a descriptive correlational study, 250 residences in Tehran were selected through a multistage randomized sampling method and tested for conflict resolution tactics, marital disaffection, anger rumination, and self-criticism rumination. Data analysis was performed using structural equation modeling which displayed that disaffection with mediation of anger rumination can predict marital violence (Z= 2.037, β= 0.2626). However, disaffection with mediation of self-criticism rumination doesn’t predict marital violence (Z= 2.037, β= -0.0664). Results of the presented study signify that anger rumination motivates people to engage in violent behavior to regulate negative feelings resulted from disaffection.
    Keywords: Anger, Marital violence, Self, criticism, Disaffection, Rumination
  • Soheila Nouhi*, Jafar Hasani Page 57
    The main characteristics of borderline personality disorder are extremely instable and widespread emotions, distorted self-image and interpersonal relationships, as well as remarkable irritability. The purpose of this research is to investigate the relationship between cognitive emotional regulation strategies and defense mechanisms with the symptoms of borderline personality disorder among non-clinical population. In order to conduct this study, 396 students were selected through convenience sampling method and evaluated in terms of cognitive emotional regulation strategies, borderline disorder symptoms, and use of defense mechanisms. Stepwise regression analysis of obtained data revealed that subjects struggling with borderline personality disorder do not use mature defense mechanisms. Additionally, cognitive emotional regulation score is able to predict the extent of impulsivity in borderline personality disorder. Also, catastrophizing from the unadaptable strategies; defense mechanism of reaction formation with component of stress related dissociative and paranoid symptoms from the neurotic defensive mechanisms; defensive mechanism of transition to action, fantasy, and passive aggression from the immature defense mechanisms are related to borderline disorder. The results of the findings show that lack of cognitive emotional dysregulation and maladaptive defensive mechanisms appear to be the core of borderline personality disorder.
    Keywords: Cognitive emotion regulation, Borderline personality disorder, Defensive mechanisms
  • Hamideh Samadi, Mohsen Doostkam* Page 67
    Infertility affects various aspects of individuals’ life, and perhaps could be considered as one of the most common and stressful events in people's lives. The aim of this research is to evaluate the efficiency of treatment based on commitment and acceptance on marital compatibility among infertile women who referred to health and medical centers at Mashhad Medical Sciences University. In order to do so, through a quasi-experimental research with pre-test, post-test, and control group, 30 infertile women were selected by availability sampling method and randomly assigned into experimental and control groups (n=15). Subjects in both groups were tested for marital compatibility prior and following the implementation of the research. The experimental group received ten sessions of acceptance and commitment therapy; whereas the control group received no interventions. The result of multi-variable covariance analysis presented that Acceptance and Commitment therapy is effective on marital compatibility among infertile women (0/05>P). Based on the research results, it can be concluded that Acceptance and Commitment therapy improves marital compatibility in infertile women.
    Keywords: Acceptance, Commitment therapy, marital compatibility, infertile women
  • Shameli Ramona*, Hasani Fariba Page 77
    All children, usually, are affected by different illnesses during the period of infancy and childhood; however, some sicknesses such as cancer impose conditions that afflict the daily lives of children and their families. Since resiliency is the ability to be proactive and effective instead of being reactive and passive in response to stressful situations, the aim of this study is to evaluate the effectiveness of reality therapy on resilience in mothers with children afflicted by cancer. For this purpose, in a semi-experimental study with pre-test, post-test, and control group design, 20 volunteer mothers of children with cancer, hospitalized in Haematology/Oncology ward, were selected through convenience sampling method and assigned to experimental and control groups (n = 10). The subjects in the experimental group received ten sessions of individual reality therapy. The control group received no intervention. Subjects in both groups were evaluated for resiliency before and after the intervention. The analysis of data using analysis of covariance showed that the impact of reality therapy on resilience in mothers was meaningful and significant. It seems that teaching reality therapy is effective on resilience in mothers of children diagnosed with cancer.
    Keywords: Reality therapy, Choice theory, Resilience, Cancer, Mother