فهرست مطالب

مدیریت بیابان - پیاپی 8 (پاییز و زمستان 1395)
  • پیاپی 8 (پاییز و زمستان 1395)
  • تاریخ انتشار: 1395/12/23
  • تعداد عناوین: 9
|
  • مقالات علمی و پژوهشی
  • کاظم نصرتی، مصطفی امینی، مهدی انصاری، احسان بیژن زاده صفحات 1-14
    گنبد های نمکی به دلیل رخنه توده های نمک در سنگ های سطحی رسوبی و رسیدن آن به سطح زمین، تاثیرات شگرفی در آب های زیرزمینی، کشاورزی، مواد معدنی و کیفیت خاک اراضی پایین دست خود دارند. طی این فرآیند، هرساله حجم قابل توجهی از املاح به سطح زمین راه یافته و تحت تاثیر عوامل مختلف فرسایشی وارد اراضی پایین شده و کیفیت خاک را تحت تاثیر قرار می دهند. هدف این پژوهش، بررسی تاثیر گنبد نمکی کرسیا در کیفیت خاک مناطق پایین دست است. برای انجام این پژوهش، منطقه مورد مطالعه براساس کاربری و فاصله از گنبد نمکی به 4 منطقه تقسیم و تعداد 22 نمونه خاک از این مناطق برداشت شدند. یون های Mg، N، K، Na، Ca و همچنین میزان pH، EC و بافت نمونه های خاک 1391 اندازه گیری و N، Na، Ca، SAR، EC، pH سال 1372 از وزارت جهاد کشاورزی تهیه و تغییرات معنادار عناصر در کاربری های مختلف، میزان تغییرات این عناصر در کاربری اراضی در دو دوره زمانی، شناسایی مولفه های موثر در کیفیت خاک و طبقه بندی عناصر شیمیایی بوسیله کاربری اراضی به ترتیب با استفاده از تحلیل های آماری چندمتغیره مثل آزمون تحلیل واریانس، آزمونT مستقل، تحلیل عاملی و تحلیل خوشه ای مشخص شدند. نتایج نشان داد که تمام متغیرها به جز پتاسیم، منیزیم، اسیدیته خاک و رس در کاربری های مختلف و پارامترهای شیمیایی N و pH در دو دوره زمانی 1372 و 1391 دارای اختلاف معناداری بودند.
    کلیدواژگان: گنبد نمکی کرسیا، داراب، کیفیت خاک، روش های آماری چندمتغیره
  • بهزاد رایگانی، زهرا خیراندیش، فرزانه کرمانی، منصوره محمدی میاب، عابد ترابی نیا صفحات 15-26
    گرد و غبار یکی از مخاطرات طبیعی است که عمدتا در مناطق خشک و نیمه خشک جهان رخ می دهد و به همین دلیل یکی از معضلات اصلی کشور ایران نیز به شمار می رود. در این مقاله، به شناسایی کانون های بالفعل تولید گرد و غبار در استان البرز با استفاده از تصاویر ماهواره ای و مدل سازی عددی پیش بینی جریان هوا پرداخته شده است. داده های ماهواره ای سنجنده OLI لندست 8 (2013 تا 2015) و داده مدل رقومی ارتفاعی سنجنده ASTER به منظور تولید ماسک های فرسایش ناپذیری دریافت شدند و با اعمال شاخص های پوشش گیاهی، رطوبت، زبری و طبقه بندی تصاویر، مناطق فرسایش ناپذیر از دیگر مناطق جدا شدند. همچنین با استفاده از اطلاعات زمینی گرد و غبار و مدل های اسپلیت مسیر جریان هوا در همه رویدادهای گرد و غبار سال 2013 تا 2015 شبیه سازی شد و رویدادهای محلی گرد و غبار تعیین گردیدند. با اعمال مدل ماتریکس های اسپلیت برای رویدادهای محلی و مشخص کردن محل های تماس جریان هوا با سطح زمین، تصاویر رستری رویدادها بر اساس غلظت گرد و غبار تولید شد. در نهایت با ادغام ماسک های فرسایش ناپذیری بر روی این تصاویر، به دست آوردن مقدار مجموع و استاندارد کردن آن به صورت فازی، نقشه نهایی کانون های بالفعل تولید گرد و غبار به دست آمد. نتایج تحقیق نشان داد که تلفیق روش های سنجش از دوری و شبیه سازی عددی به همراه اطلاعات زمینی گرد و غبار به خوبی می تواند منابع بالفعل تولید گرد و غبار را نشان دهد.
    کلیدواژگان: کانون های بالفعل گرد و غبار، سنجش از دور، شبیه سازی، های اسپلیت
  • مریم شمسایی، حمید سودائی زاده، مهدیه تجملیان صفحات 27-35
    به منظور بررسی اثرات اعمال تنش خشکی بر گیاه مادری مرزه (Satureja hortensis L.) بر برخی شاخص های جوانه زنی بذور تولیدی، آزمایشی با چهار تیمار (بذرهای حاصل از گیاه مادری طی اعمال چهار سطح تنش خشکی (100درصد (شاهد)، 75درصد، 50درصد، 25درصد ظرفیت زراعی) و چهار تکرار و در قالب طرح کاملا تصادفی به اجرا درآمد. بذور جوانه زده در هر روز شمارش و پس از ده روز در نهایت صفات درصدجوانه زنی، سرعت جوانه زنی، سرعت جوانه زنی روزانه، متوسط جوانه زنی روزانه، شاخص جوانه زنی، طول ریشه چه، طول گیاهچه، بنیه بذر و وزن هزاردانه اندازه گیری شد. نتایج حاصل نشان داد که تنش خشکی اعمال شده بر گیاه مادری بر سرعت جوانه زنی، طول گیاهچه، طول ریشهچه و بنیه بذر در سطح یک درصد و بر درصد جوانه زنی در سطح 5 درصد معنی دار بوده و تاثیر معنی داری بر وزن هزار دانه بذر، جوانه زنی روزانه، سرعت جوانه زنی روزانه و شاخص جوانه زنی نداشت. بیشترین درصد جوانه زنی (75/97 درصد) مربوط بذور تولیدی از ظرفیت زراعی 100% وکمترین درصد با50/87درصد مربوط به تنش 50 درصد ظرفیت زراعی بود که با تنش 25 و 75 درصد ظرفیت زراعی اختلاف معنی داری نداشتند. بیشترین سرعت جوانه زنی نیز (95/10 بذر در روز) در تیمار 50 درصد ظرفیت زراعی به دست آمد و کمترین مقدار با 94/7 بذر در روز مربوط به تیمار 100 درصد ظرفیت زراعی بود. بیشترین بنیه بذر نیز (15/5) مربوط به تیمار 100 درصد ظرفیت زراعی بود که با تیمار 75 درصد ظرفیت زراعی اختلاف معنی داری نداشت و کمترین میزان 07/4 مربوط به تیمار 50 درصد ظرفیت زراعی بود که با تیمار 25 درصد ظرفیت زراعی اختلاف معنی داری نشان داد.
    کلیدواژگان: درصد جوانه زنی، سرعت جوانه زنی، بنیه بذر، ظرفیت زراعی
  • محمدرضا کوثری*، محمدرضا اختصاصی، حسین ملکی نژاد صفحات 36-53
    محدودیت منابع آب شیرین، تغییر اقلیم و وقوع خشکسالی های بلندمدت و شدید از چالش های اصلی جهان امروز به خصوص در مناطق خشک و نیمه خشک است. در چنین شرایطی و به خصوص در رابطه با خشکسالیها، لازم است تا تغییرات و روند آن ها به ویژه در مناطق خشک و نیمه خشک مورد بررسی قرار گیرد تا در صورت وجود روند های افزایشی خشکسالی، اقدامات لازم در برنامه ریزی های مدیریت منابع آب صورت پذیرد. در این مطالعه، از آزمون آماری ناپارامتری Mann-Kendall جهت تعیین روند در سریهای زمانی بلند مدت خشکسالیهای متوسط تا شدید و بسیار شدید (سری های زمانی بلند مدت 9، 12، 18 و 24 ماهه از شاخص استاندارد شده بارش (SPI)) استفاده گردید. نتایج نشاندهنده وجود روندهای افزایشی و کاهشی معنادار خشکسالی در این مناطق است. با افزایش مقیاس سری زمانی خشکسالی ها، درصد مناطق با روند افزایشی یا کاهشی SPI بیشتر می گردد. برای مثال، در رابطه با روند کاهشی SPI (افزایشی خشکسالی)، درصد این مناطق از 8/17 در SPI 9 ماهه به 9/21، 48/28 و 71/31 درصد به ترتیب برای SPI های 12، 18 و 24 ماهه افزایش می یابد. افزایش دامنه خشکسالیهای طولانی مدت متوسط تا شدید و همچنین بسیار شدید در بخشی از مناطق دنیا خصوصا خاورمیانه و غرب آمریکا مشاهده میشود. افزایش خشکسالیها خصوصا در کشورهای در حال توسعه واقع در خاورمیانه بحرانهای فعلی را نیز می تواند تشدید نماید و لذا در نظر گرفتن تمهیدات لازم جهت کاهش اثرات افزایش خشکسالیها خصوصا در سطح منطقهای و بینالمللی وجود دارد.
    کلیدواژگان: خشکسالی، خشک، روند، فراخشک، نیمه خشک
  • ام البنین بذرافشان *، فوزیه محمودزاده، جواد بذرافشان صفحات 54-69
    این تحقیق با هدف مقایسه دو شاخص بارش استاندارد (SPI) و شاخص بارش- تبخیر و تعرق استاندارد (SPEI) از نظر پایش و روند خشکسالی اقلیمی در ایستگاه های سینوپتیک واقع در سواحل خلیج فارس و دریای عمان طی دوره آماری (1992 تا 2014) انجام شده است. تحلیل روند خشکسالی با استفاده از روش های من- کندال و من - کندال اصلاح شده با حذف اثر خودهمبستگی صورت پذیرفته است. مقایسه نتایج دو شاخص در تحلیل خشکسالی و درصد فراوانی خشکسالی در کلاس های مختلف در مقیاس های زمانی 3 تا 48 ماهه نشان داد، روند تغییرات دو شاخص مشابه اما شاخص SPEI نسبت به SPI فرکانس بالاتری از خشکسالی و پاسخ سریع تری به تغییرات رطوبتی نشان می دهد. بین تمامی مقیاس های زمانی محاسبه دو شاخص رابطه مثبت و معنی دار وجود دارد ، به طوری که بالاترین ضریب همبستگی در اکثر ایستگاه ها در مقیاس 12 و 24 ماهه به ترتیب 97/0 و 98/0 مشاهده گردید. نتایج مشابهی نیز در تحلیل درصد فراوانی در کلاس های مختلف بدست آمد. بررسی روند خشکسالی در منطقه مورد مطالعه حاکی از روند فزاینده خشکسالی است که با افزایش مقیاس زمانی شیب روند شاخص SPEI نسبت به SPI قویتر است. در نهایت پیشنهاد می گردد، در اقلیم های خشک و فراخشک بیابان ساحلی استفاده از SPI برای پایش خشکسالی کافی نیست و به دلیل نقش دما به عنوان عامل محدود کننده رطوبت، استفاده از شاخص SPEI برای پایش موثر و دقیق خشکسالی ها استفاده شود.
    کلیدواژگان: شاخص خشکسالی، روند زمانی، بارش و دما، تبخیر و تعرق، سواحل جنوبی ایران
  • زهرا ایازی*، طیبه مصباح زاده، حسن احمدی، ناصر مشهدی صفحات 70-83
    در این تحقیق به منظور بررسی توان رسوبزایی رخساره‏های مختلف ژئومورفولوژی در منطقه آران از دستگاه تونل باد و مدل اریفر استفاده شد. نتایج بدست آمده از تونل باد نشان داد که بیشترین سرعت آستانه فرسایش در شرایط طبیعی متعلق به رخساره پوسته های سخت و خشک دشت رسی با سرعت آستانه بیش ازm/s13 و سپس اراضی پفی و اراضی کشاورزی – رسی با سرعتی برابر m/s12 می باشد کمترین سرعت آستانه فرسایش متعلق به خاک های ریز دانه لومی – شنی دشت سر پوشیده با سرعتی برابرm/s5/6 می باشد.همچنین نتایج بدست آمده شدت فرسایش بادی با استفاده از تونل باد نشان داد که پایدارترین رخساره، رخساره دشت رسی و اراضی پفی با میزان رسوبی معادل 0 تا 2/175 تن در کیلومتر مربع در سال می‏باشند که در کلاس فرسایش I و حساس ترین رخساره، رخساره پهنه های ماسه‏ای همراه با پوشش سنگریزه‏ای و دشت رسی – تپه ماسه‏ای با میزان رسوبی معادل 09/5450 تا 04/5517 تن در کیلومتر مربع در سال که در کلاس فرسایشیIV طبقه بندی شده است. درصورتی که پایدارترین رخساره در مدل اریفر رخساره اراضی کشاورزی با میزان رسوب 1/415 تن در کیلومتر مربع در سال که در کلاس فرسایشیII و حساس‏ترین رخساره، رخساره پهنه‏ ها و تپه های ماسه ای با میزان رسوبی معادل 6/1168 تن در کیلومتر مربع در سال که در کلاس فرسایشیIV قرار گرفته است.
    کلیدواژگان: فرسایش بادی، مدل اریفر، دستگاه تونل باد، رخساره های ژئومرفولوژی
  • حسین پیری صحراگرد*، احمد پهلوانروی، جمشید پیری، افروز آبتین صفحات 84-95
    پژوهش حاضر با هدف مقایسه دقت پیش بینی روش های رگرسیونی، شبکه عصبی مصنوعی و سیستم استنتاج فازی- عصبی تطبیقی در برآورد سرعت باد در منطقه سیستان انجام شد. برای این منظور از داده های روزانه ایستگاه های هواشناسی سینوپتیک زابل و زهک طی یک دوره پنج ساله (2015-2010) استفاده شد. برای مدل سازی به روش شبکه عصبی مصنوعی و سیستم استنتاج فازی از نرم افزار MATLAB و برای مدل سازی با روش های رگرسیونی از نرم افزار DATA FITاستفاده شد. دقت روش ها با استفاده از آماره های جذر میانگین مربعات خطا، شاخص تطابق و میانگین قدر مطلق خطا مورد ارزیابی قرار گرفت. ب بر اساس نتایج، متوسط درجه حررات روزانه و متوسط رطوبت نسبی به ترتیب، بیش ترین وکمترین تاثیر را بر سرعت باد در منطقه سیستان دارند (به ترتیب ضریب همبستگی 42/0 و 25/0). علاوه بر این، نتایج بیانگر آن است که در بین روش های مورداستفاده روش نروفازی با تابع عملگر گوسین در برآورد سرعت باد دارای عملکرد دقیق تری است (جذر میانگین مربعات خطا، 56/2). در حالی که مجذور میانگین مربعات خطا برای مدل رگرسیون 44/4 می باشد. همچنین ضریب تشخیص روابط رگرسیون (51/0 و 45/0) نیز در مقایسه با مدل پرسترون چندلایه و مدل نروفازی (52/0 و 51/0) در هر دو ایستگاه کمتر است. بر این اساس پیشنهاد می گردد جهت تخمین و پیش بینی دقیق تر سرعت باد در منطقه سیستان از روش نروفازی استفاده شود تا با برآورد دقیق این مولفه، علاوه بر برنامه ریزی جهت کاهش خسارات ناشی از وزش باد های شدید، امکان بهره برداری بهینه از این منبع انرژی نیز فراهم شود.
    کلیدواژگان: تحلیل حساسیت، میانگین مربعات خطا، روش نروفازی، ضریب تشخیص
  • مقالات یادداشت فنی و کوتاه
  • محمد علی صارمی نایینی صفحات 96-106
    فرسایش بادی و وقوع پدیده ریزگردها ازجمله معضلات استان یزد است که هرساله خسارات پیدا و پنهان فراوانی را به این استان وارد می نماید. تحلیل وضعیت بادهای فرساینده و برآورد جهت نهایی جریان حمل ماسه ازجملهازجمله مطالعات پایه ای است که می تواند در اجرای موفق تر طرح های مبارزه با فرسایش بادی کارساز باشد. در این تحقیق تلاش گردید تا با استفاده از تحلیل فراوانی سمت و سرعت باد و محاسبه پتانسیل حمل ماسه توسط باد و بهره گیری از گلباد، گلطوفان و گلماسه چشم اندازی از سیمای فرسایش بادی در سطح استان یزد ارائه شود. نتایج حاصل نشان داد که توزیع زمانی بادهای فرساینده به گونه ای است که عمده آنها در فصول بهار و تابستان رخ می دهد و در فصل پاییز میزان وقوع بادهای فرساینده در سطح استان دارای کمترین مقدار است. همچنین براساس این تحقیق میانگین درصد بادهای فرساینده و یا بادهایی که قادر به تولید گرد و غبار و ریزگرد می باشند در سطح استان بین 4/6 درصد در شهرستان یزد و 6/23 درصد در شهرستان هرات متغیر است که اگر به تعداد روزهای سال تعمیم داده شود به طور میانگین می توان 44 روز طوفانی را در سطح استان انتظار داشت. لذا اگرچه فراوانی بادهای فرساینده و طوفانزای با سرعت آستانه بیش از 6 متر برثانیه در سطح استان عموما از 14 درصد تجاوز نمی کند ولی با این حال مهم ترین نقش را در وقوع فرسایش و بروز گرد و غبار در سطح استان ایفا می کنند که عموما از سمت جنوب غرب و غرب آغاز شده و به سمت شرق تا شمال شرق جریان دارند.
    کلیدواژگان: فرسایش بادی، گلباد، گلطوفان، گلماسه، ریزگرد
  • سهیلا پویان، عاطفه جبالی، مسعود منتظرقائم، محمد زارع، سیدامیدرضا میرنژاد صفحات 107-112
    پوشش های سطحی متفاوت مانند خاک، سنگ، رستنی ها و غیره با تاثیر بر روی تغییرات عناصر جوی مجاور خود منجر به شکل گیری شرایط اقلیمی متفاوت، در مقیاس های کوچک می شوند. در مناطق خشک و بیابانی معمولا در روزهای گرم سال بیشترین اختلاف دما در سطح خاک و هوا دیده می شود، که می تواند تاثیر ریز اقلیمی و اکولوژیکی موثری بر روی پدیده ها داشته باشد. در این پژوهش، به منظور مقایسه دمای هوای اندازه گیری شده در ایستگاه سینوپتیک یزد و دمای سطوح مختلف زمین، دمای هشت پوشش سطحی مختلف (شامل سطح گیاهی سبز، سطح گیاهی خشک شده، خاک زراعی، سطح سیمانی، خاک غیرزراعی، موزاییک، آسفالت، سطح فلزی تیره رنگ) با دو نوع دماسنج جیوه ای و رقومی در محدوده شهر یزد، در ماه های تیر و مرداد سال 1395 اندازه گیری و با یکدیگر و با دمای هوای اندازه گیری شده ایستگاه سینوپتیک مقایسه گردید. براساس نتایج، بیشترین دما برابر °C 3/70 و کمترین دمای سطحی برابر °C 4/47 به ترتیب برای پوشش سطحی آسفالت و سطح گیاهی سبز ثبت گردید. همچنین، براساس نتایج آزمون کلموگرف اسمیرنوف، تفاوت معنی دار در سطح پنج درصد و همبستگی بالای 86/0، بین دمای سطوح مختلف و دمای هوا مشاهده شد. در مجموع، سطح آسفالت با °C 23 و سطح گیاهی سبز با °C5 اختلاف به ترتیب بیشترین و کمترین تفاوت را با دمای هوا نشان دادند. در نتیجه، سطوح مختلف در برابر تابش خورشید، الگوهایدمایی گوناگونی از خود نشان می دهند.
    کلیدواژگان: الگوی دمایی، پوشش سطحی، دمای سطح، دمای هوا، مناطق بیابانی یزد
|
  • Kazem Nosrati, Mostafa Amini, Mahdi Ansari, Ehsan Bijanzaeh Pages 1-14
    Salt domes have high impact on the ground waters, mineral matters and their soil quality of lowland regions due to penetrating of them in to the saline mass and going up to surface of earth. In this process, remarkable rate of salt going up to surface of earth and entered to lowland regions by the way of various erosional factors and effect on the soil quality. This research aims to investigate the impact of salty dome of Korsia on the soil quality of lowland regions. For this, research region divided in four regions with regarding to their land uses and their distance from salt dome and 22 samples was gathered from these regions. Ions of Mg, N, K, Na, Ca and as well as volume of PH and EC and soil texture of samples of 2010 was measured and variables of 1993 such as Na, Ca, SAR, EC, pH was purchased from ministry of agriculture and significant differences in the various land uses, change rates of this elements in the land uses during in two periods of time, identifying of effective component in the soil quality and classifying of chemical elements was determined by land uses using multivariate statistical techniques such as variance analysis, independent T test, factor analysis and cluster analysis respectively. Results showed that all variables excepts K, Mn, pH.
    Keywords: Salty dome of Korsia- Darab, Soil quality, Multivariate statistical methods
  • B. Raygani, Z. Kheyrandish*, F. Kermani, M. Mohammdi Miyab, A. Torabinia Pages 15-26
    Dust is one of the natural hazards that occurs mainly in arid and semi-arid area of the world that is one of the major problem in Iran. In this paper, identification active sources of dust generation in Alborz province using satellite images and numerical modeling to predict airflow is discussed. LANDSAT 8 satellite sensor (OLI) (from 2013 to 2015) and digital elevation models (DEMs) from the ASTER were received to produce masks of non-erodible surface and by using vegetation, moisture, roughness indices and images classification those area separated from other areas. Also using field based dust data and HYSPLIT model (normal 5.0 degrees), air flow path in all dust events in 2013 and 2015 was simulated and local dust event was determined. By applying the HYSPILIT matrix model, for local events and specify location of the back flow of air to the ground, raster images events based on the level of dust was produced. The masks of non-erodible surface were used on these images and WLC MCE approach was used to finalize map of active dust sources. The results showed that the combination of remote sensing and numerical simulation methods and field based data could well show active dust sources.
    Keywords: Active dust sources, remote sensing, Simulation, HYSPLIT
  • Maryam Shamsaie, Hamid Sodaei Zadeh*, Mahdieh Tajamolian Pages 27-35
    Seed germination indices can be affected by drought stress in ripening stage of seeds on mother plant. In this study, four water stress treatments (100, 75, 50 and 25% of field capacity (FC)) were imposed during seed maturation of Satureja hortensis, and subsequently the effects of treatment on seed germination characteristics of S. hortensis were evaluated using a completely randomized design with four replications. The number of germinated seeds was counted each day and sampled after ten days. Then, percentage,rate of germination, vigor, mean daily germination, final germination percentage, daily germination speed, germination index and length of shoot and root were determined. The results indicated that the drought stress had a significant (P
    Keywords: Germination percentage, Germination rate, Seed vigor, Field capacity
  • M. R. Kousari*, M. R. Ekhtesasi, H. Malekinezhad Pages 36-53
    The lack of sufficient fresh water resources, climate change and lengthy and severe droughts are of the major today’s world challenges particularly in arid and semi-arid regions. In the current conditions, especially in the case of droughts and in order to water resources planning, it is essential to analyze the changes and trends in drought particularly in hyper-arid, arid and semi-arid regions of the globe. In this study, Mann-Kendall statistics were applied to determine the significant and non-significant positive or negative trends in long term drought time series (9, 12, 18 and 24 monthly time scales) in moderate to severe and extreme classes of droughts derived based on the Standardized Precipitation Index (SPI). Results indicated the both significant positive and negative trends can be found in these regions. By increasing the time scales of droughts time series, the percentage of significant upward or downward trend grow. For example, in the case of decreasing trend of SPI (increasing in the drought), the percentage of 17.8 for 9 monthly SPI increased to 21.9, 28.48 and 31.71 for the 12, 18 and 24 monthly SPIs, respectively. The increasing in long severe and extreme classes of drought can be found in Middle East and west of America. The upward trends of drought particularly in Middle East region which is suffered by expensive tensions among the communities can intensify current critical situations. Therefore, more attention should be paid to this subject particularly in regional and international scales.
    Keywords: Drought, Dry, Hyper-Arid, Semi-arid, Trend
  • O. Bazrafshan*, F. Mahmudzadeh, J. Bazrafshan Pages 54-69
    This research aims to compare the performances of the Standardized Precipitation Index (SPI) and Standardized Precipitation minus Evapotranspiration Index (SPEI) in terms of the monitoring and trend analysis of the climatic droughts at several synoptic stations located in the coastal areas of Persian Gulf and Oman Sea during 1992 - 2014. To this end, trend analysis of drought was carried out using the traditional Mann-Kendall and Trend Free Pre-Whitening (TFPW) Mann-Kendall tests. Results showed that both indices report the same behaviors, but the SPEI presents higher percentages in different drought classes and a rapid responses to humidity variations at all time scales when comparing to the SPI. There were significant positive correlations between the two indices at the corresponding timescales such that the highest correlations in most of the stations with the values 0.97 and 0.98 were related to the time scales of 12 and 24 months, respectively. The same results were obtained for the frequency percentages of different classes of the mentioned drought indices. Trend of droughts in the region is generally increasing and the slope of trend for the SPEI is stronger than SPI as the time scale increases. Finally, the use of SPI is not sufficient to monitor droughts in arid and hyper-arid climates of coastal regions, and due to the role of temperature as the limited factor of humidity, the study recommend the use of SPEI for effective and accurate drought monitoring in such regions.
    Keywords: Drought index, temporal trends, precipitation, temperature, evapotranspiration, the souther coast of Iran
  • Z. Z .Ayazi*, T.Mesbahzadeh, H. Ahmadi, N. Mashhadi Pages 70-83
    In this study, to evaluate the different geomorphic facies sediment yield in Aran province, wind erosion meter and IRIFR model was used. The results of wind erosion meter showed that the most speed of threshold in natural condition is belonging to hard crust and dried clay plain with a speed of 13m/s, then Puffy and clay-agricultural lands with a speed of 12 m/s, and the lowest threshold speed is 6/5 m/s related to fine-grained loamy - sandy soils of pediment that due to lack of the adhesion, flat, and smooth surface and wind shear impact and blown with wind. The results of wind erosion intensity with wind erosion meter also showed that the clay plains and Puffy lands facies are most stable with sediment of 0 to 175/2 tone/km 2 / yr which sorted erosion in class I, and sand sheet with the graveled covered, clay plain and sand dunes are the most sensitive facies, that with 5450/09 to 5517/04 tone/km2/ yr sediment equivalent classified in IV erosion class. While the results of the IRIFR model showed that the most stable facies are facies agricultural lands with 415/1 ton/km2/yr sediment erosion that classified in the erosion class II and facies sand sheet and sand dune the most sensitive facies, that with 1168/6 ton/km2/ yr sediment equivalent classified in IV erosion class.
    Keywords: wind erosion, IRIFR. E. A model, wind tunel, geomorphology facies
  • H. Piri Sahragard*, A. Pahlavanravi, J. Piri, A. Abtin Pages 84-95
    This paper aims at comparing the accuracy of regression methods, artificial intelligence methods, and phase-neurotic interpretation method in estimating wind speed in the Sistan region. To this end, we used the daily weather information obtained from Zabol synoptic stations during a five-year period (2010-2015). MATLAB software was used for modeling based on artificial neural network. On the other hand, DATA FIT software was used for modeling based on regression methods. Methods’ accuracies were estimated using error square mean statistics, comparison indexes, and error mean. Based on sensitivity analysis results; variables such as daily temperature mean, mean relative humidity, sunshine hours, and evaporation from pool were regarded as input variables of regression and artificial intelligence methods. Wind speed was considered as output variable. Based on the results, mean daily temperature and mean relative humidity had the most and the least effect on wind speed in Sistan (0.42 and 0.25 respectively). Neurophasic method with Gaussian function was the most accurate method in estimating wind speed (error squares mean of 2.56). The same statistic for regression method is 4.44. The correlation of regression method (0.45 and 0.51) is less than those of multilayer Perceptron method and Neuro-phasic method (0.51 and 0.52). So, it is suggested that Neurophasic method be used for more accurate estimating wind speed in Sistan region. With accurate estimation of this variable, we can hinder the devastative effects of wind and use it as an effective source of energy.
    Keywords: sensitivity analysis, error squares mean, Neuro-phasic method, detection coefficient
  • Mohammad Ali Saremi Naeini Pages 96-106
    Wind erosion and the occurrence of dust is one of the most important problems in Yazd province which makes a lot of apparent and hidden damages to the Yazd province. Analysis of erosive winds and estimating the Resultant Drift Direction (RDD) of sand flow is a basic study which can lead to more successful implementation of projects to control wind erosion. In this study, tried by using analysis of wind speed and wind direction and calculation of wind drift potential (DP) by taking advantages of Windrose, Stormrose and Sandrose represented a landscape of wind erosion in Yazd province and according to the results of these analysis the Resultant Drift Direction (RDD) of sand flow and dust estimated. The results showed the most erosive winds in Yazd province occurs in spring and summer and the lowest is in autumn. As well as the results revealed, average percentage of erosive winds which are capable of producing dust are between 6.4% in Yazd city and 23.6% in Herat city and on average about 44 days there is the possibility of dust in Yazd province. Therefore, although the prevalence of erosive winds with speed more than 6 meter per second generally does not exceed 14% but, they have the most important role in the occurrence of wind erosion and dust in Yazd province and mobility large amount of dust generally from the southwest and west to the North East and east.
    Keywords: wind erosion, windrose, stormrose, sandrose, dust
  • Soheila Pouyan, Atefeh Jebali, Masoud Montazerghaem, Mohammad Zare, Seid Omid Reza Minejad Pages 107-112
    Different surface covers such as soil, rock, plant and etc, lead to be created different climate conditions in small scales by impacting on the adjacent atmospheric elements. The greatest difference tangibly in land surfaces and air temperatures were observed in arid and desert regions on hot days, which can have significant microclimate and ecological effects on environment. In this study, 8 different land surface cover including, green plant cover, dead plant cover, arable soil, cement surface, non-arable soil, pavement, asphalt and dark metal surface were measured using two types of mercury and digital thermometers to compare between the measured temperature at the Yazd meteorological station and the temperature of different land surfaces, in June and July, 2016. Then, the land surface temperatures were compared to each other and also compared with the air temperature measured at the Yazd meteorological station. Based on the results, the highest measured temperature reaches to above 70 0C in asphalt cover and the lowest surface temperature of 47.4 0C were recorded in plant surface. According to the result of Kolmogorov Smirnov test, there are a significant difference between the different land surfaces and the air temperatures (R2= 0.86) at 5% level during the measured period. Generally, asphalt and plant surfaces showed the highest (230C) and the lowest (50C) thermal differences with air temperature. Concluding, different land surfaces show different thermal patterns.
    Keywords: Thermal pattern, Land surface, Temperature, Desert, Yazd