فهرست مطالب

پژوهش در دین و سلامت - سال سوم شماره 2 (بهار 1396)
  • سال سوم شماره 2 (بهار 1396)
  • تاریخ انتشار: 1396/02/10
  • تعداد عناوین: 11
|
  • سرمقاله
  • کاظم حسین زاده صفحه 1
    سلامتی مفهومی اساسی در زندگی بشر است و همواره بر دستیابی، حفظ و ارتقای آن تاکید شده است. تعریف واژه ی سلامتی منحصر به فرد نیست و هر شخصی بنابر پنداشت خود تعریفی از آن دارد. لیکن جامع ترین تعریفی که از این مفهوم در میان متون علمی بهداشت و طب به چشم می خورد، مربوط به سازمان بین المللی بهداشت جهانی[1] است که عبارت است از: «سلامتی حالتی از رفاه کامل جسمی، روانی و اجتماعی است، نه فقط نبود بیماری و نقص عضو.» این سازمان تلاش کرده است که تعریفی کامل از سلامتی ارائه دهد، اما معترف است که نقایص عدیده یی در این تعریف وجود دارد؛ مثلا مفهوم رفاه کامل را به وضوح شرح نداده است.
    کلیدواژگان: سلامت، سلامت معنوی، دین اسلام
  • مقاله پژوهشی
  • آرش ضیاءپور، ندا کیانی پور، شهرام سعیدی، علیرضا زنگنه صفحه 8
    سابقه و هدف
    سلامت معنوی، یکی از بعدهای مهم سلامت در انسان و رویکردی مهم در ارتقای سلامت عمومی محسوب می شود. با توجه به اهمیت نقش این بعد سلامت، پژوهش حاضر با هدف بررسی وضعیت سلامت معنوی دانشجویان پردیس خودگردان دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه در سال 1395 صورت گرفته است
    روش کار
    این پژوهش از نوع توصیفی- تحلیلی است. جامعه ی پژوهش شامل 346 نفر از دانشجویان پردیس خودگردان (پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی) دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه در سال 95 است، که به روش سرشماری انتخاب شدند. ابزار جمع آوری داده ها پرسش نامه ی 20 سوالی استاندارد معنوی (alutzian-Elison) بود. داده ها پس از جمع آوری با استفاده از آزمون پارامتریک T-test و نیز آزمون تحلیل واریانس، تجزیه و تحلیل شد. در این پژوهش همه ی موارد اخلاقی رعایت شده است. علاوه براین، نویسندگان مقاله هیچ گونه تضاد منافعی گزارش نکرده اند.
    یافته ها
    یافته ها نشان داده که از بین متغیرهای جمعیت شناختی (جنس، سن، محل تولد، وضعیت تاهل، وضعیت مسکن، ترم و رشته ی تحصیلی) فقط متغیر جنس با میانگین نمره ی سلامت معنوی ارتباط معناداری دارد و نمره ی سلامت مذهبی دانشجویان بالاتر از نمره ی سلامت وجودی آنان است.
    نتیجه گیری
    با توجه به فرهنگ غالب مذهبی در جامعه ی ایرانی، انتظار تاثیرهای مذهبی که منبع سازگاری محسوب می شود، طبیعی است. ازاین رو، ضرورت دارد که در حمایت از جوانان به بعد معنوی آنان توجه شود، تا شاهد تاثیر این گونه مراقبت ها و ایجاد احساس آرامش و تسریع بهبودی در بیماران باشیم.
    کلیدواژگان: ارتقای سلامت، پردیس خودگردان، دانشجویان، سلامت معنوی
  • اسماعیل صدری دمیرچی، نسیم محمدی، مینا فیاضی، ابراهیم افسر صفحه 20
    سابقه و هدف
    با توجه به ظهور رویکرد مثبت نگر به سلامت روانی در سال های اخیر، بهزیستی روان شناختی، که معیاری برای رشد استعدادهای واقعی هر فرد محسوب می شود، توجه مجامع علمی را به خود جلب کرده است؛ به همین دلیل، شناسایی عوامل تاثیرگذار بر آن دارای اهمیت اساسی است. ازاین رو، پژوهش حاضر با هدف بررسی ارتباط بهزیستی روان شناختی با جهت گیری مذهبی و بخشش در دانشجویان دانشگاه محقق اردبیلی انجام شده است.
    روش کار
    این پژوهش از نوع توصیفی- همبستگی؛ و جامعه ی آماری شامل همه ی دانشجویان دانشگاه محقق اردبیلی در سال 1394 است، که از میان آنان 150 دانشجو ( نمونه ی پژوهشی) با روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. داده ها با استفاده از پرسش نامه ی بهزیستی روان شناختی ریف، پرسش نامه ی جهت گیری مذهبی آلپورت و مقیاس بخشش والکر و گارسوخ، جمع آوری؛ و با روش های آمار توصیفی و استنباطی (ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه) تحلیل شد. در این پژوهش همه ی موارد اخلاقی رعایت شده است. علاوه براین، نویسندگان مقاله هیچ گونه تضاد منافعی گزارش نکرده اند.
    یافته ها
    یافته های به دست آمده نشان داد که بین بهزیستی روان شناختی با جهت گیری مذهبی درونی و بخشش رابطه ی مثبت معنادار؛ و همچنین بین بهزیستی روان شناختی و جهت گیری مذهبی بیرونی رابطه ی منفی وجود دارد (01/0>P).
    نتیجه گیری
    بنابراین، می توان نتیجه گرفت که مد نظر قراردادن جهت گیری مذهبی و تلاش برای ارتقای بخشش در دانشجویان، می تواند زمینه ساز ارتقای بهزیستی روان شناختی آنان شود.
    کلیدواژگان: بخشش، بهزیستی روان شناختی، جهت گیری مذهبی، دانشجویان
  • انسیه محمدیاری، آناهیتا خدابخشی کولایی صفحه 31
    سابقه و هدف
    رسیدن به بلوغ عاطفی و نداشتن خودگسستگی از عامل های مهم داشتن نگرش دینی در افراد محسوب می شود. ازاین رو، در این پژوهش به بررسی اثر بلوغ عاطفی و خودگسستگی در نگرش دینی دختران نوجوان پیش دانشگاهی شهر تهران پرداخته شده است.
    روش کار
    این پژوهش از نوع توصیفی- همبستگی؛ و جامعه ی آماری شامل همه ی دانش آموزان دختر مقطع پیش دانشگاهی سال تحصیلی 94 - 95 شهر تهران است. برای انجام پژوهش، تعداد 405 نفر با استفاده از جدول کرجسی مورگان و روش نمونه گیری خوشه یی چند مرحله یی انتخاب شدند. ابزار جمع آوری داده ها، شامل پرسش نامه ها ی بلوغ عاطفی (EM) ، خودگسستگی و نگرش دینی بود و داده ها با استفاده از آزمون آماری تحلیل رگرسیون هم زمان، تجزیه و تحلیل شد. در این پژوهش همه ی موارد اخلاقی رعایت شده است. علاوه براین، نویسندگان مقاله هیچ گونه تضاد منافعی گزارش نکرده اند.
    یافته ها
    یافته های پژوهش نشان می دهد که متغیرهای بلوغ عاطفی و خودگسستگی با ضریب تعیین10/0، نگرش دینی را تبیین می کنند. بنابراین، بلوغ عاطفی با بتای31/0- ، مهم ترین عامل اثرگذار (01/0 p<) و خودگسستگی واقعی- آرمانی با بتای 11/0، دومین عامل اثرگذار (05/0p<) در تبیین نگرش دینی دختران نوجوان است. در این تبیین، خودگسستگی واقعی - بایسته، تاثیر معناداری نداشت (05/0 p> ).
    نتیجه گیری
    نتایج پژوهش نشان می دهد که متغیرهای بلوغ عاطفی و خودگسستگی نقش مهمی در نگرش دینی دختران نوجوان دارند. ازاین رو، برای تقویت دین داری نوجوانان باید به این متغیرها توجه؛ و زمینه ی آموزش های لازم به دانش آموزان (مانند آموزش مهارت های زندگی)، برای بهبود این متغیرها فراهم شود.
    کلیدواژگان: بلوغ عاطفی، خودگسستگی، دانش آموزان، دختران، نگرش دینی
  • محمدکیان زرافشانی، آذرمیدخت رضایی، غزل زرافشانی صفحه 43
  • حامد رضاخانی مقدم، توحید بابازاده، فاطمه جوبجار، زینب آقازاده، سعیده آل طاها، عقیل حبیبی صفحه 66
  • مریم بختیاری، عباس مسجدی آرانی، حسین محمدی، مرضیه کرمخانی، معصومه شکری صفحه 78
  • مقاله مروری
  • شهرام یزدانی، مریم اکبری صفحه 88
    سابقه و هدف
    توسعه ی آموزش علوم پزشکی، یکی از اهداف مهم وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی است. نخستین گام برای توسعه و دستیابی به برنامه ی آموزش مبتنی بر ارزش ها در کشورمان، شفاف سازی مفهوم ارزش در آموزش علوم پزشکی است که در این پژوهش به آن می پردازیم.
    روش کار
    در این پژوهش، با تحلیل متون به شیوه ی نقدی - تفسیری، مفهوم ارزش در آموزش علوم پزشکی شفاف سازی؛ و سپس به جستجوی متون مرتبط با ارزش پرداخته شد. همچنین از 800 مقاله ی مرتبط با موضوع پژوهش، 70 مقاله، به شیوه ی نمونه گیری هدفمند انتخاب شد و ساخت مجدد و مستدل مفهوم از یافته های ضد و نقیض در پژوهش های مختلف به دست آمد. پس از آن، با تحلیل انتقادی مستندات مربوط به مفهوم ارزش و فلسفه و جایگاه ارزش ها در آموزش علوم پزشکی ایران و جهان، مفاهیم جدید و ارتباط های بین مفاهیم، دوباره ساخته شد. در این پژوهش همه ی موارد اخلاقی رعایت شده است. علاوه براین، نویسندگان مقاله هیچ گونه تضاد منافعی گزارش نکرده اند.
    یافته ها
    ارزش ها به صورت یک نظام ارزشی، درون فرد ایجاد می شود و مبنای قضاوت و تصمیم گیری در امور مختلف قرار می گیرد. ارزش ها با ایجاد نگرش، موجب جهت گیری رفتاری می شود. از سویی، باور اعتقادی، باور علمی را نیز تحت تاثیر قرار می دهد. شواهد علمیی که تولید می شود، از ارزش های زمینه یی فکری دانشمندان و صاحبان علم، خالی نیست. در جامعه ی اسلامی ما، مفروضات اساسی وجود دارد که باور ما است و ارزش های ما را شکل می دهد؛ و آن گاه است که ارزش ها، جهت حرکت ما را تعیین می کند و الگوهای رفتاری ما را شکل می دهد تا از دایره ی ارزش ها و اخلاقیات خارج نشویم.
    نتیجه گیری
    در کشور ما، در بسیاری از حوزه ها از جمله آموزش علوم پزشکی، نیاز به برنامه هایی است که دستیابی به ارزش ها را تضمین کند. برای توسعه ی ارزش ها در این حوزه ، نخستین گام، فراهم سازی بستری برای درک مفهوم و درونی سازی ارزش ها و توسعه ی روش های آموزش برای به دست آوردن تجربه ی مبتنی بر ارزش است.
    کلیدواژگان: آموزش علوم پزشکی، ارزش، توسعه ی آموزش
  • ضیاءالدین علیانسب، علی اکبر حاضری جیقه، آمنه رمه پرور صفحه 102
    سابقه و هدف
    با وجود پیشرفت های چشمگیر در علم و تکنولوژی، روز به روز اضطراب، افسردگی و ناآرامی بیش از پیش بر جوامع چیره شده و سلامت معنوی و به تبع آن سلامت جسمی انسان را به خطر می اندازد. ازاین رو، اهمیت پرداختن به زوایای گوناگون سلامت مادی و معنوی، بیشتر احساس می شود. افزایش طول عمر یکی از آثار سلامت معنوی است. هدف این پژوهش بررسی عوامل معنوی طول عمر از دیدگاه قرآن است.
    روش کار
    در این تحقیق که با روش تحلیلی - کتابخانه یی انجام شده، از کتاب های حوزه ی علوم اسلامی و دینی، تفاسیر موجود و نیز از مقالات حوزه ی روان شناسی، با موضوع سلامت معنوی و طول عمر، استفاده شده است. در این پژوهش همه ی موارد اخلاقی رعایت شده است؛ علاوه براین، نویسندگان مقاله هیچ گونه تضاد منافعی گزارش نکرده اند.
    یافته ها
    یافته ها نشان داده که از دیدگاه قرآن کریم، پنج عامل معنوی موجب طول عمر انسان می شود؛ همچنین در قرآن بیش از عوامل مادی طول عمر انسان، به عامل های معنوی توجه شده است.
    نتیجه گیری
    برای افزایش طول عمر در دنیای تکنولوژی، عمل کردن به عامل های معنوی که در قرآن به آن توجه شده، بسیار کارساز و اثربخش است.
    کلیدواژگان: اجل، سلامت معنوی، طول عمر، عامل معنوی، قرآن
  • نامه به سردبیر
  • محبوبه سادات ابراهیم نژاد شیروانی، عطااله پورعباسی صفحه 115
    سابقه و هدف
    جوامع اسلامی، به ویژه شیعیان برای بزرگ داشتن حماسه ی عاشورا، فضای متفاوتی را در ایام ماه محرم تجربه می کنند. فضایی که در کنار به پا داشتن آیین های عاشورایی متناسب با فرهنگ های بومی، زمینه ی مناسبی برای کاهش رفتارهای ناهنجار و تثبیت رفتارهای هنجار مبتنی بر آموزه های دینی و مذهبی فراهم می کند. به طور قطع سیاست گذاران و متولیان فرهنگی جامعه مایل اند فضای معنوی حاکم در ایام ماه محرم، در زمان های دیگر نیز در جامعه زنده بماند و از این رهگذر، بستر مناسبی برای ارتقای سلامت معنوی از راه تثبیت رفتارهای هنجار در جامعه ایجاد شود.
    روش کار
    مولفان با نگاهی به آیین های عاشورایی و تحلیل آن بر مبنای الگوی فرانظری تغییر رفتار، تلاش داشته اند راهکارهای عملی روشنی برای تحقق این هدف در نظر بگیرند. در این پژوهش همه ی موارد اخلاقی رعایت شده است. علاوه براین، نویسندگان مقاله هیچ گونه تضاد منافعی گزارش نکرده اند.
    یافته ها
    بسته به شرایط زمانی طی شده از آیین های عاشورایی، راهکارهای مختلفی برای ایجاد و یا تثبیت رفتارهای هنجار پیشنهاد می شود؛ که این راهکارها می تواند به تثبیت رفتارهای فردی و اجتماعی مطلوب در میان افراد جامعه کمک کند.
    نتیجه گیری
    این مقاله با مروری بر بعدهای این الگوی تغییر رفتاری و تطبیق آن با شرایط جامعه در ماه محرم، تلاش دارد برای این منظور راهکار ها ی عملی معرفی کند.
    کلیدواژگان: رفتار هنجار، سلامت معنوی، عاشورا، محرم
|
  • Arash Ziapour, Neda Kianipour, Shahram Saeidi, Alireza Zangeneh Page 8
    Background And Objective
    Spiritual well-being is regarded both as one of the major dimensions of health among human beings and a prominent approach to improving public health. So, given the significance of this aspect of health, the present study aimed to Examining the status of spiritual health among students at the autonomous campus of Kermanshah University of Medical Sciences in 2016.
    Method
    In this descriptive and analytical study, the statistical population comprised 346 students at the autonomous campus, Dentistry and Pharmaceuticals, Kermanshah University of Medical Sciences in 2016, and all of them were selected by census method in the study. For data collection, the 20-item spiritual well-being scale by Paloutzian & Ellison (1982) was utilized. To analyze data, the t-test and ANOVA were employed. All ethical issues were observed. Moreover, the authors did not report conflict of interest.
    Results
    The results of the present study revealed that the spiritual wellbeing of students was average (71.86±4.84), and of all demographic variables under study, only the variable of gender was correlated with the mean score of spiritual well-being. Furthermore, the students’ scores of religious well-being measured higher than that of their existential wellbeing.
    Conclusion
    According to the dominant religious culture in Iranian society, expected influences of religious as a compatibility source is normal. Therefore, it is necessary for the protection of young people pay attention to their spiritual dimension, to witness the impact of such care and create a sense of peace and healing in patients.
    Keywords: Autonomous campus, Health Promotion, Spiritual health, Students
  • Esmaeil Sadri Damirchi, Nasim Mohammadi, Mina Fayazi, Ebrahim Afsar Page 20
    Background And Objective
    Given the rise of positive-thinking approach to mental health in recent years, Psychological well-being, which is a measure for the growth of the real talents of each individual, has attracted scientific attention. This study aimed to investigate the relationship of psychological well-being to religious orientation and forgiveness among students at the University of Mohaghegh Ardabili.
    Methods
    The descriptive and correlational method was used in this study and the statistical population consisted of students of mohaghegh Ardabili University in 2015. 150 students were selected using available sampling method. The subjects were inquired to answer the Ryff's Psychological Well-being questionnaire, Alport religious orientation questionnaire and Walker and Garsokh Forgiveness Scale. Multiple regression analysis was used to analyze the data. All ethical issues were observed. Moreover, the authors did not report conflict of interest.
    Results
    The findings proved that there is a positive significant relationship between psychological well-being with intrinsic religious orientation and Forgiveness as well as negative significant between psychological well-being and external religious orientation among students (p
    Conclusion
    Therefore, It can be concluded that attention to religious orientation and efforts to promote forgiveness in students can improve their psychological well-being.
    Keywords: Forgiveness, Psychological well-being, Religious orientation, Students
  • Ensiyeh Mohammadyari, Anahita Khodabakhshi-Koolaee Page 31
    Background And Objective
    Achieve to emotional maturity and lack of self-discrepancy is important factors in people’s religious attitudes. So the aim this study is Investigating the effects of emotional maturity and self-discrepancy on the religious attitude of pre-college adolescent girls in Tehran
    Methods
    The research method is descriptive and correctional. statistical population consists of all pre-college student girls in Tehran. 405 students were selected using Morgan table and multi-stage cluster sampling method. Data collection tools were emotional maturity questionnaire, selfdiscrepancy questionnaire and religious attitude questionnaire. Collected data has been analyzed using correlation and regression analysis. All ethical issues were observed. Moreover, the authors did not report conflict of interest.
    Results
    This study Investigated that emotional maturity and selfdiscrepancy variables determined religious attitudes with a factor of 0.10. The emotional maturity factor (beta-0.31) has the greatest impact on religious attitudes (p0.05).
    Conclusion
    The results showed that emotional maturity and selfdiscrepancy variables play important role in the religious attitude of adolescent girls. Therefore these variables must be considered to promote their religion, and field of necessary education to students such as life skills training should be provided to improve emotional maturity and selfdiscrepancy.
    Keywords: Emotional maturity, Girls, Religious attitude, Self-discrepancy, Students
  • Shahram Yazdani, Maryam Akbarilakeh Page 88
    Background And Objective
    Developing the education of medical sciences is one of the main objectives of the Ministry of Health and Medical Education. The first step toward creating value-based educational programs in the country is to clarify the concept of value in medical education, which is addressed in this study.
    Method
    Through critical interpretive synthesis, document analysis was performed to clarify the concept of value in medical education; then, the related literature on ‘value’ was investigated. From among 800 articles, 70 articles were selected by purposive sampling. A well-reasoned synthesis of the contradictory findings in different studies was conducted. As the next step, critical analysis on the documents was carried out so that the concept of value along with new concepts and their relationships, the philosophy, and the place of values in medical education of Iran were recreated. All the ethical issues were observed. Moreover, the authors did not report conflict of interest.
    Results
    Values are created as a system within each individual, forming the basis of judgment and decision making. Values shape attitudes and guide our behavior. Furthermore, beliefs affect our scientific approaches. Scientific evidence that has been provided is not devoid of the scholars and researchers’ values. In our Islamic society, the basic assumptions shape our beliefs and values; then, these values determine our direction and behavioral patterns so that we do not get out of the circle of morality.
    Conclusion
    In our country, in many areas including medical education, those programs that guarantee the achievement of values are needed. To foster the values in this field, the first step is paving the way for understanding and internalization of values along with the development of teaching procedures to gain value-based experiences.
    Keywords: Educational development, Medical education, Value
  • Sayyed Ziaodin Olyanasab, Aliakbar Hazeri Geqeh, Amaneh Rameparvar Page 102
    Background And Objective
    Despite considerable advancements in science and technology, problems like anxiety, depression, and insecurity have increasingly overwhelmed societies, jeopardizing human’s spiritual health and, consequently, physical health. Given that, the importance of addressing different aspects of physical and spiritual health is grasped more than before. Increase in life expectancy or longevity is one of the manifestations of spiritual health. The purpose of this study is to investigate the spiritual causes of longevity pointed out in the Quran.
    Method
    In this study, the analytical library method was used. Materials included books related to Islamic sciences and religion, existing commentaries, and also articles on psychology with an emphasis on spiritual health and longevity. All the ethical issues were observed. Moreover, the authors did not report conflict of interest.
    Results
    Findings of this study showed that according to the Quran, five spiritual factors contribute to longevity. Furthermore, the Quran has paid more attention to spiritual factors leading to longevity than the physical and worldly ones.
    Conclusion
    To prolong longevity in the era of technology, practising spiritual matters underscored in the Quran will be effective and fruitful.
    Keywords: Life expectancy, Spiritual factors, Spiritual health, The Quran
  • Mahbubeh-Sadat Ebrahimnegad Shirvani, Ata Pourabbasi Page 115
    Background And Objective
    Islamic world especially Shia experience some different atmosphere in Muharram because of Ashura. This atmosphere can provide a proper field for reducing some maladaptive behaviors and stabilizing religious-based behaviors in society by setting up Ashura rituals in all cities. Surely cultural policy makers wish to remain this spiritual atmosphere for other times in order to improve spiritual health in people.
    Methods
    In this regard, Authors try to provide some practical solutions through Ashura rituals and their analysis according to some behavioral models such as transtheoretical model of behavioral change. All ethical issues were observed. Moreover, the authors did not report conflict of interest.
    Results
    several behavioral strategies may be offered according to time of interventions lasts from Ashura rituals. These solutions can lead to institutionalization of favorable and adaptive behaviors both in individual and social level.
    Conclusion
    In this paper, it istried to introduce the practical solutions by reviewing the dimensions of behavior changes and matching them with the circumstances of society in Muharram.
    Keywords: Ashura, Health, Muharram spiritual, Normal behavior