فهرست مطالب

پژوهش و برنامه ریزی در آموزش عالی - سال بیست و دوم شماره 3 (پیاپی 81، پاییز 1395)
  • سال بیست و دوم شماره 3 (پیاپی 81، پاییز 1395)
  • تاریخ انتشار: 1395/09/12
  • تعداد عناوین: 7
|
  • داود قرونه *، سید محمد میرکمالی، عباس بازرگان، سید کمال خرازی صفحات 1-17
    این پژوهش با هدف تدوین الگویی برای بالندگی اعضای هیئت علمی دانشگاه تهران و با رویکرد آمیخته اکتشافی انجام شد. بخش کیفی پژوهش به روش مصاحبه نیمه ساختاریافته و بخش کمی آن به شیوه توصیفی- تحلیلی اجرا شد. نتایج بخش کیفی پژوهش نشان داد که بالندگی اعضای هیئت علمی پنج مولفه اصلی شامل آموزشی، پژوهشی، خدمات تخصصی، فردی و سازمانی و 30 شاخص دارد. نتایج بخش کمی نشان داد که از دیدگاه اعضای هیئت علمی وضعیت کلی بالندگی اعضای هیئت علمی در دانشگاه تهران بالاتر از میانگین و نسبتا مطلوب است، ولی وضعیت دو مولفه آن؛ یعنی بالندگی خدمات تخصصی و بالندگی سازمانی پایین تر از میانگین است.
    کلیدواژگان: آموزش عالی، اعضای هیئت علمی، بالندگی حرفه ای، دانشگاه تهران
  • علی مدد نوروزی*، علیرضا زارع، رضوان شیرالی صفحات 19-35
    هدف پژوهش حاضر بررسی عوامل موثر بر ایجاد فلات شغلی در اعضای هیئت علمی دانشکده های تربیت بدنی ایران بود. این پژوهش از نوع توصیفی- پیمایشی و به روش میدانی انجام شد. جامعه آماری اعضای هیئت علمی دانشکده های تربیت بدنی و علوم ورزشی دانشگاه های دولتی بودند که طبق آخرین آمار 38 مرکز آموزشی را شامل می شد و جامعه آماری این تحقیق 369 نفر بود که تعداد نمونه آماری آن بر اساس فرمول کوکران 189 نفر محاسبه شد. در این پژوهش از پرسشنامه محقق ساخته استفاده و روایی صوری آن از نظر استادان مدیریت ورزشی، روایی سازه آن با بهره گیری از روش تحلیل عامل و پایایی آن به وسیله آزمون آلفای کرونباخ تایید شد. تجزیه و تحلیل داده ها با روش های آماری تحلیل عاملی اکتشافی و تحلیل مسیر با استفاده از نرم افزارهای SPSS و AMOS انجام شد. نتایج تحلیل عاملی نشان داد که در کل 4 عامل حدود 60 درصد واریانسها را شامل می شوند. نتایج تحقیق نشان داد که عوامل زیستی با 512/0 بیشترین تاثیر را بر ایجاد فلات شغلی در اعضای هیئت علمی دارد. بنابراین، با توجه به ضرورت عوامل موثر بر ایجاد فلات شغلی در اعضای هیئت علمی دانشکده های تربیت بدنی ایران توصیه می شود که مباحث مربوط به عوامل زیستی مورد توجه مسئولان قرار گیرد.
    کلیدواژگان: فلات، شغل، تربیت بدنی، هیئت علمی
  • حسن حیدری*، پروانه فرخ نهاد، یوسف محمدزاده صفحات 37-62
    هدف این پژوهش بررسی تاثیرات آستانه ای بالقوه در رابطه میان سرمایه انسانی، تحقیق و توسعه و بهره وری کل عوامل تولید در منتخبی از کشورهای در حال توسعه طی دوره زمانی 2013-1996 بود. برای انجام دادن پژوهش از مدل رگرسیونی انتقال ملایم تابلویی استفاده شد. نتایج مطالعه حاکی از وجود رابطه غیرخطی بین متغیرها بود و یک مدل دو رژیمی با حد آستانه ای 40/3 پیشنهاد شد. در رژیم اول متغیرهای هزینه های تحقیق و توسعه، سرمایه انسانی و حکمرانی خوب تاثیر مثبت و معنا دار و متغیرهای مخارج مصرفی دولت و صادرات فناوری تاثیر منفی و معنا دار بر بهره وری کل دارند. در رژیم دوم و با گذار به سطح بالاتر سرمایه انسانی، متغیرهای هزینه های تحقیق و توسعه، سرمایه انسانی، حکمرانی خوب و مخارج مصرفی دولت تاثیر مثبت و معنا دار و متغیر صادرات فناوری تاثیر منفی و معنا دار بر بهره وری کل دارند. در واقع، با گذر به سطح بالای شاخص سرمایه انسانی، مخارج مصرفی دولت تغییر علامت داده و از شدت تاثیر منفی متغیر صادرات فناوری کاسته شده، اما میزان تاثیرگذاری متغیرهای هزینه های تحقیق و توسعه، سرمایه انسانی و حکمرانی خوب افزایش داشته است. نتایج تحقیق نشان داد که شاخص سرمایه انسانی بیشترین نقش را در افزایش بهره وری کل عوامل تولید دارد، لذا، توصیه می شود که سهم عمده ای از تولید ملی صرف بهبود شاخص سرمایه انسانی و هزینه های تحقیق و توسعه شود.
    کلیدواژگان: بهره وری کل عوامل تولید، شاخص سرمایه انسانی، هزینه های تحقیق و توسعه، مدل رگرسیونی انتقال ملایم تابلویی (PSTR)
  • مریم برادران حقیر *، ابراهیم صالحی عمران صفحات 63-88
    هدف پژوهش حاضر تبیین دوره دکتری پژوهش محور در چشم انداز سناریوهای بین المللی سازی علم و فناوری بود. این پژوهش با رویکرد کیفی از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته با 37 نفر از مطلعان کلیدی شامل دانشجویان و دانش آموختگان در رشته های علوم انسانی- اجتماعی و علوم و مهندسی، استاد راهنمای پروژه دکتری پژوهش محور، مجریان و خبرگان وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در حیطه سیاستگذاری و کارشناسی انجام شد. از آنجا که بیشترین جذب دوره دکتری پژوهش محور در موسسات پژوهشی بوده است، نمونه مورد نظر از پژوهشگاه های وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری انتخاب شدند. نتایج به دست آمده نشان داد که انگیزه شکل گیری دوره مبتنی بر نظریه حداکثرسازی سود، موجب شکل گیری نظام منفعت طلبی شده است که بدون در نظر گرفتن منافع ملی، بر اساس منافع افراد، گروه ها، نهادها و احزاب سیاسی در جهت سیطره کمیت گرایی آموزش عالی شکل گرفته است. غلبه این انگیزه ها در نظام منفعت، به ضعف نظام آموزشی-پژوهشی و اختلال ادراکی دانشجویان منجر شده است. بر اساس سناریوهای پیش رو در چارچوب ماتریس سناریوهای علم و فناوری در کشور، وضعیت کنونی درونگرایی متمرکز است که در این پژوهش با توجه به بین المللی شدن دوره دکتری پژوهش محور و ورود به شبکه باز جهانی پیشنهادهایی ارائه شد تا علاوه بر توسعه ظرفیتهای زیرساختی و افزایش توانمندی پژوهشی و یادگیری، کیفیت دوره های دکتری پژوهش محور و محصولات آن نیز ارتقا یابد.
    کلیدواژگان: دکتری پژوهش محور، بین المللی سازی، نظام منفعت طلبی، نظریه حداکثرسازی سود
  • نسرین اصغرزاده *، اباصلت خراسانی صفحات 89-111
    یکی از مسائل و چالش های امروزه نظام آموزش عالی کشورها، به خصوص کشورهای در حال توسعه، بین المللی شدن است. در سالهای اخیر به دنبال بین المللی شدن آموزش عالی، زبان واسط آموزش علم به عنوان یکی از ابزارهای بین المللی شدن از دغدغه های سیاستگذاری آموزش عالی جهان از سوی سیاستگذاران و سیاستگزاران مورد توجه واقع شده است. رشد تقریبی ده برابری استفاده از زبان واسط انگلیسی در حدود یک دهه و نیز شتاب این رشد در سالهای اخیر فرض اهمیت این ابزار در بین المللی شدن کشورهای پیشرو و تاثیر بسزای آن در موفقیت آموزش عالی اروپا را قوت می بخشد. هدف از این جستار بررسی تاثیر استفاده از زبان انگلیسی به عنوان زبان واسط آموزش بر بین المللی شدن دانشگاه ها بود که به صورت مطالعه تطبیقی انجام شد. بر اساس کشورهای پیشرو جهان، کشورهای قاره اروپا برای بررسی برگزیده شدند. انتخاب کشورهای این قاره بر اساس تیپولوژی سازمان ملل بود و انتخاب نمونه ها با روش نمونه گیری هدفمند طبقه ای تا اشباع نظری صورت گرفت. روش تحقیق از نوع تحقیقات کیفی بود و با الهام از روش تطبیقی جرج بردی در چهار مرحله توصیف، ارزیابی و برآورد، همجواری و مقایسه اطلاعات و تحلیل صورت گرفت. از این رو، با بررسی اسنادی و تحلیل محتوای تجربه های بین المللی مورد مقایسه، چارچوبها و ملاکهایی برای تعیین شباهتها، تفاوتها و نتایج به دست آمده از آن بر اساس اهداف پژوهش استخراج شد. نتایج کشف و ارائه شده، راهکارهایی مناسب و همچنین محکی برای کشورمان است.
    کلیدواژگان: انگلیسی، زبان واسط آموزش علم، بین المللی شدن، آموزش عالی
  • لیلا زارعی، مهدیه سادات خشوعی صفحات 113-130
    اهمال کاری یکی از عوامل تاثیرگذار در عملکرد تحصیلی دانشجویان است. پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه اهمال کاری تحصیلی با باورهای فراشناختی، تنظیم هیجان و تحمل ابهام انجام شد. روش پژوهش توصیفی- همبستگی و جامعه آن کلیه دانشجویان دانشگاه اصفهان بودند که 120 نفر از آنها با روش نمونه گیری ساده چند مرحله ای انتخاب شدند. داده ها با استفاده از پرسشنامه اهمال کاری تحصیلی سواری (با ابعاد اهمال کاری عمدی، اهمال کاری ناشی از خستگی جسمی-روانی و اهمال کاری ناشی از بی برنامگی)، پرسشنامه فراشناخت ولز و کاترایت- هاتون، مقیاس دشواری در تنظیم هیجان گراتز و رومر و مقیاس تحمل ابهام احمدپور مبارکه جمع آوری و در دو سطح آمار توصیفی شامل میانگین و انحراف استاندارد و آمار استنباطی شامل ضریب همبستگی پیرسون، رگرسیون چندگانه به شیوه همزمان و آزمون t مستقل تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که بین اهمال کاری تحصیلی کلی و اهمال کاری ناشی از خستگی جسمی- روانی (اهمال کاری بیشتر) با باورهای فراشناختی (باورهای فراشناختی منفی)، تنظیم هیجان (دشواری در تنظیم هیجان) و تحمل ابهام (قدرت تحمل ابهام پایین) رابطه مثبت معنا دار وجود دارد. بین اهمال کاری عمدی و اهمال کاری ناشی از بی برنامگی (اهمال کاری بیشتر) با تنظیم هیجان (دشواری در تنظیم هیجان) رابطه مثبت معنا دار وجود دارد. تنظیم هیجان، اهمال کاری تحصیلی کلی، اهمال کاری ناشی از خستگی جسمی- روانی و اهمال کاری ناشی از بی برنامگی را به صورت معنا دار پیش بینی می کند. تحمل ابهام، اهمال کاری ناشی از خستگی جسمی- روانی را به صورت معنا دار پیش بینی می کند. همچنین بین دانشجویان زن و مرد از نظر اهمال کاری تحصیلی، باورهای فراشناختی، تنظیم هیجان و تحمل ابهام تفاوت معنا دار وجود ندارد.
    کلیدواژگان: اهمال کاری تحصیلی، باورهای فراشناختی، تنظیم هیجان، تحمل ابهام
  • فرهاد ابراهیم آبادی*، محبوبه عارفی، کورش فتحی واجارگاه، جعفر توفیقی صفحات 131-157
    هدف این پژوهش بررسی وظایف شغلی کارشناسان فناوری اطلاعات، تعیین مولفه های شایستگی آنها برای انجام دادن وظایف شغلی، تعیین وظایف برنامه های آموزشی کارشناسی فناوری اطلاعات در قبال پرورش مولفه های شایستگی و همچنین ارزیابی کارایی برنامه های کارشناسی فناوری اطلاعات در کشور ایران بود. روش تحقیق کیفی از نوع مطالعه موردی و ابزارهای تحقیق شامل بررسی اسنادی و مصاحبه نیمه ساختارمند بود. یافته ها نشان داد که وظایف کارشناسان فناوری اطلاعات در کل در 32 رشته شغلی جای می گیرد. همچنین مولفه های شایستگی کارشناس فناوری اطلاعات در کشور ایران شامل 17 مورد است که برخی از آنها شامل دانش تخصصی، دانش حل مسئله، تحلیل مسئله، طراحی راه حلها، استفاده از ابزارهای مدرن، انجام دادن کار فردی- تیمی، برقراری ارتباط، حرفه ای گری، اخلاقیات، یادگیری مادام العمر، آگاهی درباره فرهنگ، مسئولیت پذیری و قضاوت است. همچنین یافته ها نشان داد که شایستگی از طریق دو مرحله برنامه آموزشی اعتبارسنجی شده و توسعه تکوینی پرورش می یابد و از طریق آزمون شایستگی سنجیده می شود و از طریق توسعه مداوم حرفه ای حفظ و تدوام می یابد. این فرایند به چرخه شایستگی مهندسی شهرت دارد که نبود یا ناکارآمدی هر یک از مراحل بر مراحل دیگر چرخه تاثیر نامطلوب دارد. درخصوص استانداردسازی و ارتقای کیفیت برنامه های آموزشی
    فنی- مهندسی، نهادهای مرجع بین المللی همچون IEA، ENAEE و پروژه CDIO به محک زنی و تعیین معیارها و استانداردهای آموزشی بین المللی اقدام کرده اند که تمام برنامه های آموزشی کارشناسی فناوری اطلاعات در ایران نیز باید مطابق با آنها تدوین و اجرا شوند. یافته ها نشان داد برنامه های کارشناسی IT در ایران مطابق با استانداردها و معیارهای آموزشی بین المللی تدوین و اجرا نمی شوند و لازم است اصلاح شوند.
    کلیدواژگان: اعتبارسنجی، برنامه آموزشی، شایستگی، IT، وظایف شغلی
|
  • Davood Ghorooneh*, Seyed Mohammad Mirkamali, Abbas Bazargan, Seyed Kamal Kharazi Pages 1-17
    The purpose of this study was to design a model for faculty development (FD) at the University of Tehran. A mixed exploratory research method was used. In the qualitative phase, semi-structured interviews were employed and in the quantitative phase, a descriptive- analytical method was explored. The results of the qualitative phase showed that the FD has five main components including instruction, research, specialized services, personal, and organizational development and 30 indicators. The results of quantitative phase showed that from the perspective of faculty members, the overall FD at the University of Tehran is above average and relatively favorable but the status of its two components, the development of specialized services and organizational development, are below the average.
    Keywords: Higher education, Faculty members, Professional development, University of Tehran
  • Alimadad Norouzi *, Alireza Zare, Rezvan Shirali Pages 19-35
    The purpose of this study was to evaluate the factors effecting career plateau in physical education's faculty members in Iran. A descriptive-survey method was chosen for this study. The statistical population of this research (N=369) included all faculty members in 38 physical education and sport sciences in public universities. Using Cochran's sample size formula, a total of 189 people were randomly selected. In this study, a researcher made questionnaire was used and its face and construct validity were approved by sports management faculty members. Exploratory factor analysis and path analysis were used for data analysis. The results of factor analysis showed that in total 4 factors included about 60 percent of the variances. The results indicated that the biological factors (.512) had the most influence on the creation of faculty members career plateau .Therefore, with respect to the necessity of effective factors on career plateau in physical education faculty members in Iran, it is recommended that subjects related to the biological issues are considered by authorities.
    Keywords: Plateau, Occupation, Physical education, Faculty
  • Hassan Heidari *, Parvaneh Farrokhnahad, Yousef Mohammadzadeh Pages 37-62
    The purpose of this study was to investigate the potential threshold effects among human capital, R&D and total factor productivity in selected developing countries over the 1996-2013 periods. In doing so, a panel smooth transition regression model was applied. The results indicated a nonlinear relationship among variables under investigation and propose two regime model and a threshold of 3.40. In the first regime, variables namely costs of research and development, human capital and good governance had significant and positive impact and government consumption expenditures and technology exports had significant and negative impact on total productivity. In the second regime, with transition to a higher level of human capital, the cost of R&D, human capital, good governance and government consumption expenditures had significant and positive effect and export of technology had a significant and negative impact on total factor productivity. In fact, with transmission to the higher level of human capital index, the sign of government consumption expenditures is changed and the negative impact of technology exports has been reduced. However, the impact of costs of research and development, human capital and good governance has been increased. According to the results, human capital index had the most significant role in increasing total factor productivity, so this study suggested spending more share of GDP on R&D and human capital indicators.
    Keywords: Total factor productivity, Human capital index, The cost of research, development, Panel smooth transition regression model (PSTR)
  • Maryam Baradaran Haqir *, Ebrahim Salehi Omran Pages 63-88
    This study aimed to explain the research-based doctoral program in perspective of internationalization of science and technology scenarios. This qualitative research was conducted through semi-structured interviews with 37 key informants including students and alumnus of human and social sciences and engineering, doctoral research-oriented supervisors, executives and experts from the Ministry of Science, Research and Technology in the area of policymakers. Since most recruitment of doctoral research-oriented programs is in research institutions, the sample of the research was selected from institutions affiliated to the Ministry of Science, Research and Technology. The result indicated that the motivation behind developing the program is formed based on the interests of individuals, groups, institutions and political parties in order to dominate quantity-oriented higher education. Overcoming these incentives in the benefit system led to the weakness of teaching and research system and student's perception disorder. Based on the current scenarios, within the matrix scenarios of science and technology in the country, the present situation is more focused introvert. Considering the internationalization of research-based doctoral programs and entry to the global open network, the recommendations were proposed to develop infrastructure and increase research and learning capacity, quality of research-based doctoral programs and its products..
    Keywords: Research-based doctoral, Internationalization, Self-interest system, The utility maximization theory
  • Nasrin Asgharzadeh* Pages 89-111
    In developing countries, one of the challenges of higher education is internationalization followed by using English-medium instruction as one of its factors. Nowadays, applying English-medium instruction has increased about 10 times in a decade, and is one of the concerns of policy makers for higher education policy making. Assuming the importance of this tool in the internationalization of higher education in leading countries and it's per found impact on the success of Europe's higher education is strengthen. Using a comparative study, the purpose of current paper was to find the role of English language in internationalization of higher education and to know which different language learning approaches European countries use in their higher education system. Therefore, European countries were chosen as a sample population based on the developed countries. The stratified purposeful sampling and theatrical saturation was used. Qualitative content analysis of texts and top-level documents were applied utilizing Bereday comparative method. After triangulation of findings, criteria and factors were chosen and a framework was developed. The findings were evaluated in an expert panel to be verified and refined using the feedback provided by experts in the field. The panel of subject-matter experts was used to examine the proposed framework. During the evaluation process, useful recommendations were received and the framework was improved. The findings provided appropriate strategies as well as a testing ground for our country.
    Keywords: English-medium instruction, Internationalization, Higher education
  • Leila Zarei, Mahdieh Sadat Khoshouei Pages 113-130
    Procrastination is one of the effective factors in student's academic performance. This research carried out to investigate the relationship of academic procrastination with metacognitive beliefs, emotion regulation and tolerance of ambiguity. The research method was descriptive-correlational and its population was all students at the University of Isfahan, 120 of whom were selected by multistage simple random sampling method. The Sevari academic procrastination questionnaire (with dimensions of deliberating procrastination, procrastination caused by physical-mental and procrastination caused by disorganization), the Wells & Cartwright-Hatton metacognitive beliefs questionnaire, the Gratz & Roemer difficulties in emotion regulation scale and the Ahmadpour Mobarakeh tolerance of ambiguity scale were used for data gathering. Descriptive statistics including mean, and standard deviation and inferential statistics comprising Pearson correlation, simultaneous regression and independent t-test were used for data analysis. Results showed that there was a significant positive relationship between the total academic procrastination and procrastination caused by physical-mental (more procrastination) with metacognition beliefs (more negative metacognitive beliefs), emotion regulation (difficulty in emotion regulation) and tolerance of ambiguity (low tolerance of ambiguity). There was a significant positive relationship between the deliberating procrastination and procrastination caused by disorganization (more procrastination) with emotion regulation (difficulty in emotion regulation). The emotion regulation significantly predicted the total academic procrastination, procrastination caused by physical-mental and procrastination caused by disorganization. The tolerance of ambiguity significantly predicted the procrastination caused by physical-mental. Also, there is no difference between female students and male students in terms of procrastination, metacognition beliefs, emotion regulation and tolerance of ambiguity.
    Keywords: Academic procrastination, Metacognition beliefs, Emotion regulation, Tolerance of ambiguity
  • Farhad Ebrahimabadi *, Mahbobeh Arefi, Korosh Fathi Vajargah, Jafar Towfighi Pages 131-157
    The purpose of this study was to investigate the tasks of Information Technology specialists; determining their competency for performing tasks and tasks of IT educational programme in order to foster competency, and also evaluating IT undergraduate programme efficiency in Iran. A qualitative case study research methodology was chosen for this study. Research tools included documentary studies and semi-structured interviews. The results showed that IT specialists’ tasks take place in thirty two occupations. Other findings revealed that IT specialists competency in Iran included eighteen elements, some of which are: academic education, knowledge for problem solving, problem analysis, design and development of solutions, modern tool usage, individual and teamwork skills, communication, professionalism, ethics, lifelong learning, cultural awareness, accountability, judging and work autonomy. Results also showed competency should be fostered through two stages, namely an “accredited educational program” and “formative development”, and measured through a “competency test” and be maintained and continued through “continuing professional development”. This process is known as the “engineering competency lifecycle”. A lack or inefficiency of a stage will have undesirable effects on other stages. International reference bodies such as «IEA», «ENAEE» and the «CDIO» project are benchmarking and determining IT international educational standards and criteria for standardization and quality improvement of engineering programs. All IT undergraduate programs in Iran should be developed in accordance with international criteria. Findings showed that IT undergraduate programs in Iran do not meet international criteria and should be modified.
    Keywords: Accreditation, Programme, Competency, IT, Tasks