فهرست مطالب

پژوهش های ادب و زبان فرانسه - سال دوم شماره 4 (پاییز و زمستان 1394)
  • سال دوم شماره 4 (پاییز و زمستان 1394)
  • تاریخ انتشار: 1394/11/25
  • تعداد عناوین: 7
|
  • پژوهش های زبان و ادبیات فرانسه
  • رضا پیش قدم، دکتر محمدرضا فارسیان، آیدا فیروزیان پوراصفهانی صفحات 1-33
    پژوهش حاضر در صدد آینده پژوهی رشته «زبان فرانسه» براساس الگوی تحلیل لایه ای علت ها برآمده است. در این مقاله، وضعیت رشته زبان فرانسه در دانشگاه فردوسی مشهد مورد سنجش قرار گرفت. به منظور دستیابی به این هدف و انجام این مطالعه کیفی، ابتدا با شش تن، شامل اساتید دانشگاه، دانش آموختگان و دانشجویان زبان فرانسه در دانشگاه فردوسی مشهد مصاحبه ای انجام گرفت. سپس، با انتخاب نمونه آماری از دانشجویان این زبان، 54 نفر به پرسش های مطرح شده توسط محققین در ارتباط با شرایط کنونی این رشته پاسخ دادند و از این طریق، بررسی وضعیت فعلی این رشته میسر گردید. با استخراج آمار و جمع بندی نظرات دست اندرکاران این رشته تحصیلی، تصویری واقعی، مبتنی بر شواهد و اسناد معتبر در اختیار مسئولان اجرایی این رشته قرار گرفت. نتایج حاصل از آن نشان می دهد که اگرچه آموزش زبان فرانسه در ایران با مشکلاتی روبروست، ولی با بکارگیری درایت بیشتر توسط دست اندرکاران و متخصصان این رشته تحصیلی، بسیاری از این موانع و مشکلات در کوتاه مدت برطرف خواهند شد و آینده درخشان تری پیش روی علاقمندان، دانشجویان، دانش آموختگان و در نهایت اساتید این رشته تحصیلی در دانشگاه ها قرار خواهد گرفت.
    کلیدواژگان: آینده پژوهی، الگوی تحلیل لایه ای علت ها، رشته زبان فرانسه
  • صفورا ترک لادانی، آرزو حسن سیچانی صفحات 35-60
    یکی از مهم ترین دستاوردهای ترجمه، برقراری ارتباط بینا فرهنگی و بینا زبانی بین فرهنگ ها و زبان های متفاوت است. به زبان ساد ه تر، ترجمه نوعی تعامل میان فرهنگ مبدا و فرهنگ مقصد است. مقابله ی ترجمه نیز، از طریق تقابل زبان و فرهنگ مبدا و مقصد، مسیری نو در درک و انتقال یک فرهنگ به فرهنگ دیگری باز می کند.شازده احتجاب (1348)، اثر هوشنگ گلشیری، رمانی نو و بنابراین غیر خطی است که سال های پایانی دوره ی قاجار را بدون رعایت سلسله زمانی به تصویر می کشد. از سویی، پس زمینه ی تاریخی موجود در این رمان، گویای آداب و رسوم، لباس ها، معاشرت ها و نیز جایگاه زن در این برهه از تاریخ و فرهنگ ایران است. پژوهش حاضر، به بررسی مقابله ای این رمان با ترجمه ی آن به زبان فرانسوی -توسط حسین اسماعیلی و ژاک سلوا (1990) و با بهره گیری از نظریه هایی از جمله نظریه ی برمن، نایدا و نیز معادل گزینی خواهد پرداخت. مطالعه ی زبان این رمان و چگونگی برگردان واژگان با بار فرهنگی، از موارد پر اهمیت این تحقیق است. بررسی سبک ترجمه ی این اثر و میزان تعهد مترجم به متن اصلی و موارد فرهنگی به جا مانده در آن به پرسش درباره ی چیستی و چرایی تعامل میان فرهنگ ایرانی و فرهنگ فرانسوی پاسخ خواهد داد.لازم به ذکر است که یکی از دستاوردهای توصیفی پژوهش حاضر این است که چهره های نمادین و فرهنگی و معرفی آنها از خلال اسامی خاص، که در متن مبدا کلیدی به شمار می رود، در ترجمه و نیز مقابله ی آن می بایست مورد اهمیت قرار گیرند.
    کلیدواژگان: ترجمه، ارتباط بینا فرهنگی، فرهنگ ایرانی و فرانسوی، شازده احتجاب، هوشنگ گلشیری
  • دانیال بسنج، آزاده حکمی صفحات 61-76
    در این مقاله یکی از داستان های اریک امانوئل اشمیت (Éric-Emmanuel Schmitt ) به روش اسطوره سنجی بررسی می شود. از دیرباز، داستان به عنوان یکی از بهترین بسترهای متن اسطوره ای مطرح است. در قرن بیستم نیز، پیرنگ های اسطوره ای در آثار بسیاری از نویسندگان دیده می شود. به طور اخص سوررئالیست ها و نمایشنامه نویسان از بیشترین علاقمندان اسطوره ها هستند. از بین نویسندگان معاصر، اریک امانوئل اشمیت یکی از علاقه مندان اسطوره هاست؛ تا آنجا که حتی عناوین آثار او از اسامی اسطوره ها خالی نیست. کتاب «ده فرزند هرگز نداشته خانم مینگ» (Les Dix Enfants que madame Ming n''a jamais eus ) یکی از آخرین آثار اوست که با داستان پیگمالیون شباهت فراوانی دارد. پیگمالیون (Pygmalion ) حاکم قبرس، سنگتراشی است که به دشمنی با زن ها شهره است. دلیل کینه او فساد و بی وفایی زن هایی است که در اطرافش حضور دارند. او برای نشان دادن ضعف زنان، مجسمه ای می سازد اما ناخواسته دل به او می بندد. عشق او چنان بالا می گیرد که برای مجسمه لباس و جواهرات می خرد و در انتها ونوس (الهه عشق) دلش به رحم آمده، به مجسمه جان می بخشد. در این کتاب اشمیت از زنی چینی سخن می گوید که ده فرزند دارد. بدیهی است که داشتن این تعداد فرزند سال هاست که در چین ممنوع است. خواننده در تعلیق و تردید سر در گم است و بیشتر می پندارد این ها همه توهمات خانم مینگ است، ولی در انتها همه ده فرزند جان می گیرند و کنار مادر می ایستند.
    کلیدواژگان: نقد اسطوره ای، اسطوره سنجی(Mythocritique)، ژیلبر دوران (Gilbert Durand)، اریک امانوئل اشمیت، پیگمالیون
  • مرتضی بابک معین صفحات 77-92
    نقد مضمونی که زادگاه آن فرانسه می باشد حوزه ای از نقد به حساب می آید که حتی قبل از نقد ساختارگرایی، یعنی در دهه چهل میلادی در مقابل نقد سنتی قد علم کرد و لذا توجه بسیاری از جوانان که مخالف نگاه سنتی تاریخ نگری و اثبات گرایی در ادبیات بودند را به خود جلب نمود. در نقد مضمونی واژه مضمون دارای ویژگی هایی می باشد که آن را از برداشت سنتی از مضمون جدا می کند. این مقاله ضمن مطرح کردن خاستگاه های فلسفی و ادبی این نقد که تاثیر به سزائی بر برداشت خاص آن از مضمون داشته است، مولفه های معنایی این واژه را برمی شمرد تا در نهایت بتواند برداشت جدید از واژه مضمون که توسط این نقد مطرح می شود را در تضاد با برداشت سنتی از این واژه قرار دهد. در پژوهش های متفاوتی که در دانشگاه ها انجام می شود، از جمله پایان نامه ها و رساله های تحصیلی، هر چند ادعای پژوهش در حوزه نقد مضمونی را دارند اما غالبا برداشت آن ها از مضمون برداشت سنتی بوده و از این روی راه از همان آغاز به بیراه کشیده می شود. این مقاله به نوعی بر اساس موارد ذکر شده به آسیب شناسی این حوزه در نقد می پردازد تا از این طریق با تمایز گذاشتن بین برداشت جدید و سنتی از مضمون، بر ارزش های ویژه نقد مضمونی تاکید نماید.
    کلیدواژگان: نقد مضمونی، مضمون، خاستگاه فلسفی و ادبی، آسیب شناسی نقد مضمونی
  • وحید نژاد محمد صفحات 93-119
    فلسفه روانکاوی ژاک لکان (Jacques Lacan) بسیاری از حیطه های زیستی-ادراکی انسان را در قلمرو روانکاوی تحت تاثیر قرار داده و به پرسش های بی شماری در قالب زبان، گفتار و ساختار ناخودآگاه در قالب بحث های روانکاوی، ادله کامل و کافی ارائه کرده است. لکان، فیلسوف و روانکاو فرانسوی، توانسته است مساله هستی زبان، گفتار و ناخودآگاه را در قالب عناصری همچون هذیان بیماران روان نژند (نوروتیک)، پارادوکس غیر، سوژه، استعاره پدری، موجهات (modales)، میل درونی (désir)، شیء مطلوب (objet) را مطرح کند تا پاسخی به برخی معماهای فلسفی-روانکاوی ارائه دهد. کلیت مفاهیم لکان در یک زنجیره به هم متصل بوده و بعضا به ابهام و غامض بودن یاد می شود. نزد وی، نشانه ها (ی بیماری) می توانند حامل معنا باشند. این نشانه ها برای خود دارای زبان نظام مند و ساختار پیچیده هستند. از سوی دیگر «ساختار» لکان یک ساختار بین ذهنیتی است که با مجموعه ای از واقعیات روانی-پنهانی سوژه سروکار دارد. در این مقاله تلاش بر این است تا با گذر از عناصر، مولفه ها و تبیین جایگاه ساختارگرایی، زبان شناسی و روانکاوی نزد لکان، برداشت های وی از زبان، معنا و گفتار را در زنجیره های «معنایی»، «نشانه ای» و «دال ها» نمایان کرده و نقش فلسفه را در تعریف روانکاوی وی نشان دهیم.
    کلیدواژگان: زبان، ساختار، سوژه، ناخودآگاه، دال، گفتار، زنجیره دلالت
  • دکتر نگار مزاری صفحات 121-139
    نمادهای اسطوره ای گویای نیازهای روحی انسانها می باشند. نماد در حقیقت زبان اسطوره است. در قرن بیستم پژوهشهای انسان شناسانی مانند ژیلبر دوران، به شناخت اسطوره و درک معانی نمادین آن کمک کرد. از سوی دیگر توجه روانکاوان به اسطوره و تحقیق برای معنی نمادها، دریچه دیگری برای پژوهش و شناخت مضامین اساطیری گشود.از نظر فروید اسطوره بیانگر تنش های روانی برخاسته از ناخودآگاه انسانهاست، از نظر یونگ مضامین اسطوره ای ریشه در ناخودآگاه جمعی انسانها دارد، بنابر این چنانچه معنای آرکتیپ ها را بازشناسیم به روان ناخودآگاه جمعی دست یافتیم. یونگ بر این باور است که هر آفرینش هنری، ادبی ریشه در اساطیر کهن دارد و تجلی وضعیت روان و نیازهای روحی انسانهاست، او با روانشناسی تحلیلی خود و با بررسی عنصر نرینه و مادینه و تاثیر آن بر کهن الگوی مسلط بر روان انسانها به مطالعه شخصیت انسانها می پردازد. در این پژوهش به مطالعه ایزدبانوان نهفته در قهرمان زن در دو اثر عادت می کنیم زویا پیرزاد و سرخ وسیاه استاندال می پردازیم . خدابانوانی که به عنوان الگو، ساختار روانی قهرمان زن این دو اثر را شکل می دهد، مورد تحلیل و بررسی قرار خواهند گرفت. برای شناخت قالبهای فرهنگی و جامعه ای که این شخصیتهای زن از آن برخاسته اند، از نظریات روانشناسی کهن نمونه ای یونگ بهره خواهیم برد، مطالعه ایزدبانوها و کهن الگوها ی مسلط بر روان قهرمانان زن، به درک انگیزه های درونی شخصیتها کمک خواهد کرد، نتیجه این مطالعه راهگشای شناخت قالبهای رفتاری جامعه شرق و غرب خواهد بود.
    کلیدواژگان: اسطوره، نماد، روانشناسی، پیرزاد، استاندال، یونگ
  • مهری بهرام بیگی صفحات 141-159
    متدلوژیها با اهدافی متفاوت روز به روز متحول تر شده اند . برخی از این متدلوژیها هدف فرهنگی را مد نظر داشتند و برخی خواندن و ترجمه متون ادبی به زبان بیگانه،...تا اینکه رویکردهای ارتباطی و عملی شکل گرفتند. درک شفاهی، بیان شفاهی،درک کتبی و بیان کتبی از اهداف مهم این متدلوژی هستند و به زبان شفاهی اهمیت ویژه ای می دهد در مقاله حاضرانواع متدلوژیها معرفی و چند متدولوژی از جمله متدولوژی مستقیم، متدولوژی ساختاری همه جانبه سمعی-بصری و رویکرد ارتباطی با هم مقایسه می شوند و بررسی می کنیم که آیا متدهای برگرفته از رویکرد ارتباطی برای دانشجویان ایرانی مفیدتر از سایر متدها هستند یا خیر؟ و چرا؟
    کلیدواژگان: متدلوژی، زبان فرانسه، رویکرد ارتباطی، دانشجویان ایرانی
|
  • Reza Pishghadam, Mohammadreza Farsian, Aida Firooziyan Pages 1-33
    This study intends to delve into the futures of French language major in light of the causal layered analysis model. To this end, 6 individuals, including Ferdowsi university professors, graduated, and graduate students were interviewed. Moreover, 54 French language students were selected to take some questions to determine the status quo of the French language. The interviews were transcribed and the results were analyzed qualitatively. Overall, the results demonstrated that although this major is facing a number of challenges, judicious measures on the part of the authorities in charge can resolve the probable problems, leading to a brighter future.
    Keywords: Futures study, Causal layer analysis, French language
  • Safoura Tork Ladani, Arezoo Hasansitchani Pages 35-60
    One of the most important achievements of translation is the cross-cultural and cross-language communication among different cultures and languages. In other words, translation is a kind of interaction between a source and target culture. Also the contrastive translation by contrasting the source and a target language and culture, opens a new way of understanding and transmitting a culture to another one.
    Prince Ehtejab (1348), by Golshiri Hooshang is a new and nonlinear novel which presents out of chronological order in the late Qajar dynasty. On the other hand, the historical backgrounds of the novel tell customs, clothes, socialization and the women’s position at this moment of history and culture.
    This research deals with the contrastive analysis of this novel with its French translation by Hussein Ismaili and Jacques Sleva (1990) - and using theories like the theory of Bremen, theory of Nida and also choosing the equivalent words. The main aim of this research is the study of the language of the novel -which is interrupted and it is not a communication parameter. The study of this translation style and the rate of translator’s liability to the source text and their cultural differences, will respond the questions about the nature and reason of interaction among French and Iranian culture.
    It should be noted that one of the descriptive achievement of this study is about the importance of symbolic and cultural characters and introducing them in the target text because they are key words not just proper names, so their importance are doubled in contrastive analysis of the translation.
    Keywords: Translation, Cross-cultural communication, Iranian, French culture, The Prince Ehtejab, Hooshang Golshiri
  • Danial Bassanj, Azadeh Hakami Pages 61-76
    The myth criticism is one of the few methods known in Iran. The myth criticism is based on myths. In this article a story of Eric- Emmanuel Schmitt is studied by this method.
    Since the story is still one of the bases of myth, in the twentieth century also exist many mythical themes in the works of some writers. Among contemporary writers Eric- Emmanuel Schmitt is very passionate in myths, he uses legendary names also as titles of his stories. The story in which myths, studying "the 10 children that Madame Ming has never had" is one of his last stories that appears in the myth of Pygmalion, he is a sculptor from Cyprus who hates women because of their weakness. He escapes marriage because women are treacherous. And so, for well show he built a marble statue with whom he falls in love, and then he prays constantly Venus to make her alive.
    In this book Schmitt speaks, it is clear from a Chinese woman who has 10 children that it is totally impossible in a country with one-child policy, it seems incredible but at the end of the book we see not only these ten children, but also some others for whom Madame Ming plays the role of Pygmalion.
    Keywords: the myth criticism, myths, Gilbert Durand, Pygmalion, Eric- Emmanuel Schmitt
  • Morteza Babak Moin Pages 77-92
    Born in France thematic criticism is an area of criticism that opposes traditional criticism, based on the historiography and positivism, and has attracted the eyes of the younger generation even before structuralism; In thematic criticism theme has its own properties that separate it from its classic conception; This article citing sources of thematic criticism that favored the new conception of the word "theme", has the ultimate objective to define more clearly the new conception of the word, and also clarify to what extent it opposes its classic conception. The majority of academic research in this area corresponding pretend to thematic criticism, while their conception of the word "theme" is still classic, which put the dice the first steps on the wrong track; This article discussed pursuing the objectives, insists on this erroneous conception.
    Keywords: thematic criticism, theme, philosophical, literary sources, the pathology of thematic criticism
  • Vahid Nejad Mohammad Pages 93-119
    The philosophy of Lacan’s psychoanalysis has affected many of human’s bio-intellectual field under domination of thought. And it has answered many questions about language, speech and unconscious in the form of psychoanalysis discussions. Lacan, French philosopher and psychoanalyst, could have considered the question of the presence of language, speech and the unconscious under the form of the elements like delirium of neurotic patients, paradox of the other, Subject, paternal metaphor, modals, inner desire and desired object in order to find an answer to some of the philosophic psychoanalysis enigmas. The general concepts of Lacan are connected in sequence and are sometimes considered ambiguous. In his idea, the symptoms can be meaningful. These symptoms have a systematic language and complex structure by themselves. On the other hand, the “structure” of Lacan is an intersubjective structure that has to do with a collection of the psychic-hidden facts of the subject. In this study, despite the elements and criteria of structuralism and also with determination of place structuralism, linguistics and psychoanalysis by Lacan, we’ll try to indicate his perception of language, signification and speech in the sequences of “significance” and “sign” and also the role of philosophy in psychoanalysis definition of Lacan.
    Keywords: Language, Structure, Subject, Unconscious, Signifiant, Speech, Signifié
  • Negar Mazari Pages 121-139
    The mythical symbols are the reflection of spiritual needs of human beings. Indeed, the symbol is the mythical language. In the 20th century, the anthropological researches conducted by Gilbert Durand, have assisted in recognition and understanding of its symbolic meanings. On the other hand, attention paid to myth by psychoanalysts and their research about the meaning of symbols have opened another window for researching and recognizing mythical themes. From the Freud’s point of view, myth is the indicator of mental tensions emerged from the unconsciousness of humans. From Jung’s point of view, the mythical themes are rooted in the collective unconsciousness of human beings; therefore, if we recognize archetypal meanings, we have achieved collective unconsciousness. Jung believes that any artistic and literary creation is originated in ancient myths and is the manifestation of the mental condition and spiritual needs of the human beings. Benefiting from his analytical psychology and studying the masculine and feminine element and its influence on ancient pattern dominant on the psyche of humans, he studies the personality of humans. In the present research paper, the goddesses embedded in the heroines of two works entitled “We are accustomed to” & “Red and Black” written by Pirzad & Stendhal will be studied. The goddesses who form the psychological structure of the heroines of these two works as a pattern will be analyzed. We will benefit from the Jung’s archetypal ancient psychological theories for recognition of the cultural forms and the community from which the heroines have been emerged. The study of goddesses and ancient patterns dominant on the psyche of the heroines will help us in understanding the internal motivations of the characters. The result of the present study will pave a way for recognizing the behavioral models of the eastern and western communities.
    Keywords: Myth, symbol, psychology, Pirzad, Stendhal, Jung
  • Mehry Bahrambeygi Pages 141-159
    Methods are one of the teaching tools prepared with different aims. Some of them paid attention to the cultural aim and the others to reading and translating the literary texts in to foreign language and etc. till the communicative and practical approaches evolved.
    In Iran, BA students have been provided with teaching methods as their textbook in courses such as preliminary French and special French.
    Most of these methods have been prepared by the French and follow special aims. In this article, first we give definition for both methods and their different kinds and study their strong and weak points and then compare the direct methodology, the all-inclusive audio-visual, structural methodology and the communicative approach to each other.
    The question is that whether the methods taken from the communicative approach are more useful for Iranian students than the other ones, or not. It seems that these methods are more applicable, because most of the universities use these methods.
    Keywords: method, French language, Pros, cons, communicative approach