فهرست مطالب

پایداری، توسعه و محیط زیست - پیاپی 4 (زمستان 1393)
  • پیاپی 4 (زمستان 1393)
  • تاریخ انتشار: 1393/11/30
  • تعداد عناوین: 6
|
  • سید علیرضا میرزاحسینی* صفحات 1-11
    چراغهای LED خورشیدی یک راه حل مطمئن برای روشنایی مسیرهای پیاده رویهای کوچک و بزرگ و همچنین پارکینگها و مکانهای تفریحی واقع شده در مناطق دور از خطوط برق و یا بسیار پر هزینه و حساس جهت تامین برق است. با توجه به ارزشمند بودن انرژی، چراغهای خورشیدی پارکی می توانند در صورت نصب در پارکهای سنتی و موجود، هزینه های انرژی را کاهش دهند. نصب چراغهای LED بسیار آسان است و شامل تمام هزینه های صرفه جویی در گزینه های اتصال به شبکه، تولید گازهای گلخانه ای کمتر و تامین سطح نور مورد نظر است. در این مطالعه، 50 پایه لامپ خورشیدی طراحی شده و چراغها در محوطه دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران نصب شده است. برای ارزیابی اقتصادی و زیست محیطی چراغها از نرم افزار RetScreen استفاده شده است. RetScreen ابزاری برتر در زمینه تصمیم گیری در رابطه با انرژی پاک است که در رابطه با مباحث تغییرات آب و هوایی و کاهش انتشار آلودگی به کار می رود. نرم افزار قادر به بررسی ظرفیت پیاده سازی انرژیهای تجدید پذیر، برای برنامه ریزان و تصمیم گیرندگان در صنایع و پروژه های بهره وری انرژی است. بر اساس نتایج این تحقیق، نرخ بازده داخلی مجموعه 50 چراغ خورشیدی برابر با 3/37 درصد و زمان بازپرداخت ساده معادل 4 سال و زمان بازپرداخت داخلی برابر با 2/8 سال است و در طی این مدت، 9/6 تن از انتشار گازهای گلخانه ای اجتناب شده است.
    کلیدواژگان: چراغ خورشیدی پارکی، RetScreen، بازگشت سرمایه، گاز گلخانه ای
  • لیلا آمیغ، سید علی جوزی *، لعبت تقوی صفحات 13-33
    هدف از این تحقیق شناسایی اثرات زیست محیطی نیروگاههای تجدید پذیر در مقیاس کوچک برای مناطق دور از شبکه برق سراسری و مقایسه اثرات و هزینه های آن می باشد. در این تحقیق نمونه برداری از آب، هوا، خاک و صوت به روش EPA در چند فصل از مرکز تحقیقات کشاورزی انجام گرفته است. در روش دلفی یک گروه 10 نفره از متخصصان معیارهای اثرات نیروگاههای تجدیدپذیر را امتیاز دهی و با پرسشنامه تاپسیس یک گروه 12 نفره معیارها را نمره دهی و توسط روش TOPSIS معیارها الویت بندی شدند. با توجه به نتایج بررسی آلودگیهای محیطی و مقایسه آن با جدول استانداردها، در نهایت 30 مورد از مهمترین مشکلات نیروگاههای تجدیدپذیر در پارک ملی خجیر شناسایی گشتند که می توان از آنها به هزینه بسیار بالای ساخت نیروگاه خورشیدی در این حجم تولید برق، اشغال زمین توسط پنلهای خورشیدی(500 متر مربع فضا برای پنلهای خورشیدی)، کمبود آب در منطقه و نیاز شدید نیروگاههای زیست توده به آب (نهایت توان تولیدی برق از نیروگاه زیست توده با توجه به قابلیتهای موجود 2/7 کیلو وات است)و... اشاره نمود. از جمله راهکارهای مدیریتی می توان به انتقال برخی فعالیتهای صنعتی مرکز تحقیقات به خارج از پارک ملی خجیر، تامین درصدی از برق مرکز توسط انرژیهای تجدیدپذیر در تلفیق با دیزل ژنراتور موجود و افزایش فعالیتهای زیست محیطی مرکز تحقیقات برای کمک به احیای گونه های گیاهی و جانوری بومی برای حفظ محیط زیست پارک ملی خجیر اشاره نمود.
    کلیدواژگان: ارزیابی اثرات محیط زیستی، نیروگاه تجدید پذیر، روش TOPSIS، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان تهران
  • محسن فیضی، محمدرضا بمانیان، فریال احمدی*، علی اسدپور صفحات 35-46
    تخریب و تباهی مناظر طبیعی به واسطه مداخلات ناآگاهانه طراحان به حریمهای طبیعی و توسعه فعالیتهای ناسازگار با ویژگیهای این بسترها، موجب گشته تا این مناظر که روزگاری نمایانگر مظاهر شورانگیز هستی بوده اند، روندی رو به زوال را طی نمایند. از این رو پژوهش حاضر در جهت ارایه مدل و فرآیند طراحی در گستره ها و مناظر طبیعی شکل گرفته است تا از یک سو محدوده فعالیت طراحان منظر در مناظر طبیعی تعیین گردد و از سویی دیگر با به کارگیری این فرآیند ها، بتوان به طرحی متناسب با ارزشهای ویژه فرهنگی، طبیعی و معنوی این بستر ها دست یافت. به منظور دست یابی به هدف اصلی پژوهش حاضر مبنی بر اصول مداخله و طراحی در مناظر و گستره های طبیعی، نخست تعاریف کلی از منظر طبیعی، گونه بندی این مناظر و الگوهای کلان در حوزه طراحی منظر مورد توجه و ارزیابی قرار گرفته است تا از این رهگذر، الگوی موثر در طراحی و مداخله در مناظر طبیعی شناخته گردد. در نهایت با توجه به گونه بندی ارایه شده از مناظر طبیعی، فرآیند طراحی و مداخله در مناظر طبیعی داده شده است. لازم به ذکر است که در این پژوهش از روش تحقیق توصیفی- تحلیلی در بستر مطالعات کتابخانه ای بهره گرفته شده است.
    نتایج حاصل از این پژوهش حاکی از آن است که در مداخله و طراحی مناظر طبیعی، می بایست نوع منظر طبیعی شناسایی گردیده، سپس با توجه به میزان اهمیت ارزشهای طبیعی بستر(با توجه به تشخیص و تعیین منظر طبیعی در یکی از 4 گروه اثر طبیعی، فرهنگی، زیستگاههای طبیعی و منظر طبیعی بومی) به تدوین راهکارهای حفاظتی و طراحی و توسعه در صورت انطباق پذیری با اصول و اهداف ارایه شده در گروههای ذکر شده پرداخت. تحقق این مهم در نهایت شرایط ارتقای کیفیت محیطی و پایداری مناظر را فراهم می آورد.
    کلیدواژگان: منظر طبیعی، طراحی منظر، پایداری، طراحی منظر پایدار، اکولوژی منظر
  • نسرین مرادی مجد*، هدی عبداللهی، اصغر محمدی فاضل، مجید حمامی صفحات 47-58
    مقاله حاضر به بررسی و ارزیابی توان محیط زیستی منطقه زراس شهرستان دهدز جهت توسعه طبیعت گردی متمرکز می پردازد. ارزیابی این منطقه با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی و تجزیه و تحلیل سیستمی (مخدوم) و با کمک سامانه اطلاعات جغرافیایی انجام پذیرفت. در این پژوهش با استفاده از نقشه های 1:25000 و استفاده از نرم افزار GIS Arc نقشه های پایه منطقه تهیه شد. در روش AHP برای تعیین معیارها از روش قضاوت گروهی کارشناسی استفاده و معیارها با استفاده از روش ماتریس ویژه وزن دهی گردید که در این راستا از نرم افزار Expert Choice استفاده شد. به منظور تعیین توان کاربری تفرج متمرکز مناطق مناسب تلفیق لایه های به دست آمده در محیط GIS Arc انجام شد. جهت ارزیابی با روش تجزیه و تحلیل سیستمی با تلفیق لایه های اطلاعاتی، نقشه یگانهای اکولوژیکی منطقه به همراه جدول ویژگیهای واحد ایجاد و نسبت به ارزیابی منطقه اقدام و مناطق مناسب برای کاربری طبیعت گردی متمرکز در منطقه مورد نظر مشخص شد. نتایج حاصل از تحلیل سلسله مراتبی نشان داد که مناطق زراس، بردکل و بحوض دارای توان کم تا متوسط برای کاربری تفرج متمرکز و مناطق سه بلوط، شاغاز و سرتوف دارای توان مناسب برای این کاربری می باشند و در مجموع 8/12درصد منطقه برای این کاربری مناسب تشخیص داده شد. همچنین با کمک روش تجزیه و تحلیل سیستمی منطقه دارای 702 واحد زیست محیطی در نظر گرفته شد که هیچ قسمتی از منطقه برای کاربری اکوتوریسم مناسب نمی باشد.
    کلیدواژگان: زراس، توان محیط زیست، اکوتوریسم متمرکز، تحلیل سلسله مراتبی، روش تجزیه و تحلیل سیستمی
  • میترا محتشمی*، علی مشهدی صفحات 59-69
    با صنعتی شدن کشورها و محدودیت در اختراعات دوست دار محیط زیست، کشورهای در حال توسعه متحمل هزینه های آسیب به محیط زیست خواهند بود. در این میان حقوق مالکیت فکری به عنوان ابزار حقوقی در حفظ تعادل از طریق لیسانسهای اجباری و راهکارهای دیگر به نفع کشورهای جهان سوم عمل می نماید. هدف از مطالعه، ارایه ی راهکارهای حقوقی پیشنهادی در رفع موانع انتقال فن آوری می باشد. در این راستا از شیوه ی توصیفی- تحلیلی از طریق مطالعه ی منابع کتابخانه ای و اینترنتی استفاده شده است.
    ابتدا مطالعه ای در خصوص شناسایی موانع انتقال فن آوری صورت گرفت و پس از بررسی نقش حقوق مالکیت فکری در انتقال فن آوری، مکانیزمهایی که جهت تسهیل دسترسی به فن آوریهای پاک پیشنهاد شده است، ارایه گردید. در نهایت رویکرد اسناد بین المللی که می توان از آن به عنوان راهکاری در الزام به انتقال فن آوری بهره جست، بیان شد.
    نتایج مطالعات نشان داد که هرچند کشورهای در حال توسعه نیاز به حمایت قوی حقوق مالکیت فکری برای ارتقای انتقال و ایجاد زیر ساختهای مناسب جهت جذب فن آوری دارند، اما راهکارهایی هم پیرو تعهد کشورهای توسعه یافته در انتقال فن آوری که ناشی از اصل بینادین« مسئولیت مشترک اما متمایز» کشورها در امر حفاظت از محیط زیست می باشد، ارائه گردیده است.
    کلیدواژگان: انتقال فن آوری، حقوق مالکیت فکری، قرارداد لیسانس، شرط انتقال منصفانه
  • بررسی انگاره های موثر بر طراحی منظر پایدار رودخانه های فصلی درون شهری(مطالعه موردی: رودخانه خشک شیراز)
    محمدرضا پورجعفر*، فریال احمدی، علی رضا صادقی صفحات 71-86
    پژوهش حاضر به منظور ساماندهی و حفاظت از منظر طبیعی رودخانه های فصلی درون شهری، به مثابه ی عرصه هایی عمومی و اکوسیستمهایی زنده و پویا، انجام شده است. در این رابطه از اصول و معیارهای طراحی منظر پایدار، به عنوان راهکاری جهت احیای منظر طبیعی چنین گستره هایی بهره گرفته شده است. همچنین این پژوهش با معرفی رودخانه خشک شیراز به عنوان گستره ای طبیعی، عرصه ای عمومی و عضوی اصلی از ساخت اصلی شهر شیراز، به ارایه پیشنهادهایی مبتنی بر اصول طراحی منظر پایدار جهت ساماندهی این رودخانه فصلی پرداخته است.
    در این پژوهش، از روش تحقیق توصیفی- تحلیلی در بستری از مطالعات کتابخانه ای و روش تحقیق موردی و شیوه های تحقیق مشاهده و مصاحبه در بستر مطالعات میدانی بهره گرفته شده است.
    نتایج حاصل از این پژوهش بر پیشنهادهای طراحی در بستر طبیعی رودخانه خشک مبتنی بر حفظ و ارتقای منظر طبیعی و تنوع زیستی منطقه، حذف کاربریهای ناسازگار و آلاینده های زیست محیطی از حریم حفاظتی رودخانه، طراحی بستری مناسب جهت پذیرش هرچه بیشتر پرندگان مهاجر، طراحی متناسب با حریمهای طبیعی رودخانه جهت حفاظت از منظر طبیعی رودخانه از یک سو و ارایه ی تجربه ها و سکانسهای تفرجی متفاوت از دیگر سو تاکید دارند.
    کلیدواژگان: رودخانه های فصلی شهری، طراحی منظر طبیعی، اصول طراحی منظر پایدار، رودخانه خشک شیراز
|
  • Seyed Alireza Mirzahosseini * Pages 1-11
    Stand-alone solar LED lighting solutions illuminate small and large trails as well as parking lots and recreational shelters located in areas too expensive or sensitive to run power lines. Since the energy is valuable, solar park lights can save cost over traditional park lights when installed in new or existing parks. Solar lighting systems are easy to install and include cost saving options of Connection to the grid, produce fewer greenhouse gases and desired light levels. In this study, 50 solar lamp bases are designed and lights were installed on campus. For economic and environmental assessment lights RET Screen software was used. The RET Screen International Clean Energy Decision Support Centre seeks to build the capacity of planners, decision-makers and industry to implement renewable energy, cogeneration and energy efficiency projects. Based on the results, the internal rate of return equals to 37/3 % and the simple payback time equals to 8/2 years, and the equity payback time equals to 4 years and during this period, 6.9 tons of greenhouse gas emissions has been avoided.
    Keywords: Solar park light, RET Screen, Photovoltaic, Payback Period, Greenhouse Gas
  • Leila Amigh, Seyed Ali Jozi *, Lobat Taghavi Pages 13-33
    The aim of this study was to identify environmental impacts of small-scale renewable power plants for areas that are far from the national power grid and Compare the effects and costs. Therefore in this study, Sampling of air, water, soil and sound by EPA in a few chapters of Agriculture and Natural Resources Research Center conducted. The Delphi method is a group of 10-member of experts have rated effect of renewable power and with TOPSIS Scale a group of 12 the Grading and by TOPSIS method criteria were ranked priority. According to the results of environmental pollutants and comparison with the standard table, øFinally30 of the most important renewable power problems were identified in the Khojier National Park , That can be used to the high cost of solar power plants in the electricity production, Land occupied by solar panels (500 square meters of space for the amount of electricity generated by the solar panels needed), Severe water shortages in the region and the need for biomass plants to water (The ability to generate electricity from waste plant biomass due to the 2/7 kW) and so on. The management strategies can be to transfer of certain industrial activities outside the Khojier Research Center, Percentage of electricity supplied by renewable energy facility in conjunction with the existing diesel and increasing environmental activities Agricultural Research Center to help revive native plant species and native fauna breeding Khojir National Park to conserve the environment Khojier cited.
    Keywords: Environmental impact assessment, renewable power, TOPSIS, Agriculture, Natural Resources Research Center of Tehran
  • Mohsen Feizi, Mohammadreza Bemanian, Ferial Ahmadi *, Ali Asadpour Pages 35-46
    Ruin & demolition of natural landscapes because of the designer's unconscious interventions to natural boundaries and developments of incompatible activities which were in contrast with contextual properties, leading to a decline process. The process in which natural landscapes thatsomeday represented cosmetic sensation will be destroyed. This article, therefore aims to represent a model of designing process in these natural areas & landscapes in order to determine the limits of landscape designer's activities in natural landscapes, in one hand and in the other hand reaching to suitable designing based on cultural, natural and spiritual properties by employing our recommended process. For reaching the main purpose of this article (natural landscape design & invention principles), the general definitions of natural landscapes has been defined. Afterward typology of these landscapes and main landscape design paradigms has been mentioned to recognize the most effective invention & design paradigm. At the end the design process and invention ways is recommended based on the presented typology of natural landscape. It is noticeable that descriptive analyses research method within library surveys has been used. For intervening & designing in natural landscapes, first the type of natural landscape should be identified, then based on the importance of context natural values (according to belonging to one of the 4 categories: natural, cultural, natural habitats & natural vernacular landscape) the conservation, design and development strategies could be specified. These strategies should be adapted to aims and principles of each mentioned categories that will increase environmental quality & landscape sustainability.
    Keywords: Natural Landscape- Landscape Design- Sustainability- Sustainable Landscape DesignLandscape Ecology
  • Nasrin Moradimajd *, Hoda Abdollahi, Asghar Mohammadi Fazel, Majid Homami Pages 47-58
    This paper reviews and evaluates the environmental capability Zrass zone in Dehdez province for the development of intensive ecotourism. The Evaluation have been conducted method of systems analysis (Makhdoom) and AHP and with the help of geographic information system (GIS). In this study, using 1:25000 maps and using Arc GIS, taken were basic maps software from area. In AHP method used to determine the criteria of expert group judgment and criteria weighting with using special Matrix method and used was Expert choice software. To determine capability use focus tourism safe locations obtained were in Arc GIS. In accordance, appropriate regions have been specified using layer integration.In systems analysis then with overlay of information layers in Arc GIS, centered unit ecological map and table with single characteristics and to assess the regions and appropriate safe zone for using ecotuorism in the region. Through AHP method, Zarrazs, Bardkol, Bohouz regions were computed to reserve low to medium capability for the purpose of centralized recreation application, Se Ballut, Shaghaz, and Sartoof regions were computed to hold appropriate capability for this application.12.8 percent of region is suitable for outdoor recreation. The final map Obtained and help of system analysis method (Makhdoom), Area had 702 environmental units and any part of ecotourism is not appropriate.
    Keywords: Zarass, Environmental Capability, Intensive Ecotourism, AHP, Systems Analysis
  • Mitra Mohtashami *, Ali Mashhadi Pages 59-69
    With industrialization of countries and the lack of friendly innovations, developing countries will bear the cost of damage to the environment. Meanwhile, intellectual property rights (IPRs) as a legal instrument in maintain balance through compulsory licensing and other strategies work for the interest of third world countries. The aim of the study is to provide legal solutions to eliminate obstacles of technology transfer. a descriptive - analytical study of library and internet resources was used. First, a study of identification to technology transfer barriers was performed and after explaining the role of IPRs in technology transfer, mechanisms that have been proposed to facilitate access to clean technologies, was presented. Finally, the approaches of the international documents that can be used as a binding mechanism to transfer technology were expressed. The results of studies showed that although developing countries need strong protection of IPRs for the development and promotion of transfer and adequate infrastructure to absorb technology, but following the commitment of developed countries to transfer technology, many mechanisms due to the principle of “common but differentiated responsibilities" of countries in environmental protection is provided.
    Keywords: Technology transfer, intellectual property law, license agreement, term of fair transfer
  • Affective Factors Investigation of Sustainable Landscape Design of City Seasonal Rivers (Case Study: Khoshk River, Shiraz, Iran)
    Mohammad Reza Pour Jafar *, Ferial Ahmadi, Ali Reza Sadeghi Pages 71-86
    The present research has been conducted inorder to organize and preserve Khoshk River landscape as the alive and dynamic ecosystem of Shiraz and on the basis of sustainable landscape designs. In the sustainable designing process of the landscape of Khoshk River, first, environmental, cultural, physical and social features have been studied, then further designing suggestions based on factors for designing a sustainable landscape such as protective and repairing, echologic and asthetic principals have been provided. These suggestions emphasize on protecting and improving natural landscapes and living variety of the region, removing inappropriate applications and bio- environmental pollutants from protective areas of the river, designing a suitable bed for migrant birds and designing in accordance to the natural limits of the river to protect natural landscapes of the river in one hand, and presenting experiences and outdoor recreational areas on the other hand. Finally, it is essential to e noted that descriptive – analytic procedure with some library research and case study as well as observation and interview procedures with survey studies have been used in the current research.
    Keywords: City Seasonal River, Natural Landscape Design, sustainable landscape designing principals, Shiraz Khoshk River