فهرست مطالب

زراعت دیم ایران - سال پنجم شماره 2 (پاییز و زمستان 1395)
  • سال پنجم شماره 2 (پاییز و زمستان 1395)
  • تاریخ انتشار: 1395/10/18
  • تعداد عناوین: 7
|
  • عبدالمحمد محنت کش*، شمس الله ایوبی، احمد جلالیان، امیر احمد دهقانی صفحات 119-133
    با توجه به اهمیت گندم در تغذیه انسان و سطح زیر کشت وسیع این محصول به صورت دیم در ایران، این پژوهش با هدف ارزیابی کارایی مدل های رگرسیون چند متغیره خطی و شبکه های عصبی مصنوعی برای پیش بینی عملکرد دانه و زیست توده گندم دیم (رقم سرداری)، در یک بررسی دو ساله اجرا شد. در دو منطقه از زاگرس مرکزی، 202 نقطه نمونه برداری تحت کشت گندم دیم و در اجزای مختلف شیب شامل قله شیب، شانه شیب، شیب پشتی، پای شیب و انتهای شیب انتخاب شد. در زمان برداشت گندم، از این نقاط نمونه خاک و نمونه عملکرد گندم جمع آوری شد. ویژگی های اولیه و ثانویه پستی و بلندی در هر نقطه، از مدل های رقومی ارتفاع استخراج و از داده های هواشناسی دو منطقه استفاده شد. 54 خصوصیت مختلف خاک، پستی و بلندی، بارندگی و مدیریت به عنوان ورودی های هر مدل و عملکرد دانه و زیست توده گندم به عنوان خروجی های هر دو مدل در نظر گرفته شد. ضرایب تبیین مدل های شبکه عصبی مصنوعی و رگرسیون چند متغیره خطی به ترتیب برای پیش بینی عملکرد دانه برابر 84 و 15درصد و برای پیش بینی زیست توده هوایی برابر 76 و 6 درصد بود. ریشه دوم میانگین مربعات خطای (RMSE) این مدل ها نیز به ترتیب در پیش بینی عملکرد دانه برابر 033/0 و 092/0 و در پیش بینی زیست توده برای شبکه عصبی مصنوعی و رگرسیون چند متغیره خطی به ترتیب برابر 037/0 و 102/0 بود. نتایج نشان از توانایی بهتر شبکه های عصبی مصنوعی نسبت به رگرسیون چند متغیره خطی در برآورد عملکرد دانه و زیست توده گندم دیم در مناطق مورد مطالعه داشت.
    کلیدواژگان: رگرسیون چند متغیره خطی، زاگرس، شبکه های عصبی مصنوعی، گندم دیم
  • احسان فتحی، ایرج طهماسبی*، نسرین تیموری صفحات 135-155
    این مطالعه به منظور بررسی اثر تاریخ کاشت و تداخل علف های هرز روی برخی صفات کیفی و کمی دانه رقم های نخود اجرا گردید. آزمایش به صورت فاکتوریل اسپلیت پلات بر پایه طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در ایستگاه تحقیقاتی دانشگاه کردستان در 15 کیلومتری شهر دهگلان در سال زراعی 92-1391 انجام شد. تاریخ کاشت )پاییزه، انتظاری و بهاره( و ارقام نخود (ILC482، آزاد، آرمان، پیروز و کاکا) به صورت فاکتوریل به کرت های اصلی و تداخل (وجین و عدم وجین) علف های هرز به کرت های فرعی اختصاص داده شدند. نتایج آزمایش نشان داد که اثر تاریخ کاشت در تمام صفات مورد بررسی معنی دار بود. رقابت علف های هرز باعث کاهش شدید تعداد دانه شد. به طوری که در کشت پاییزه در شرایط تداخل نسبت به عدم تداخل تعداد دانه کاهش 58/77 درصدی نشان داد. این کاهش در کشت انتظاری و بهاره به ترتیب 65/76 و35/99 درصد بود. تداخل علف هرز باعث افزایش وزن صد دانه نسبت به شرایط عدم تداخل شد. بیش ترین مقدار عملکرد دانه در کشت انتظاری مشاهده شد. رقم 482ILC با مقدار 4/132 گرم در مترمربع دارای بیشترین عملکرد دانه بود. ازنظرعملکرد دانه کاکا مناسب ترین رقم در شرایط تداخل علف هرز بود. بین ارقام آزمایشی از لحاظ کلیه صفات کیفی دانه به جز خاکستر، فیبر خام و غلظت روی اختلاف معنی دار مشاهده شد. میزان ترکیبات فنلی با طولانی تر شدن دوره رشد افزایش یافت. دربین ارقام مورد آزمایش رقم کاکا دارای بیشترین مقدار تانن بود.
    کلیدواژگان: پروتئین، ترکیبات فنلی، دیم کاری، عملکرد دانه، کشت انتظاری
  • صبا کوکب صومعه سفلی، حمید حاتمی ملکی *، خشنود علیزاده، مهدی رحیمی صفحات 157-169
    گلرنگ (Carthamus tinctorius L.) یکی از محصولات با ارزش کشاورزی و صنعتی است که در بسیاری از نقاط جهان کشت می گردد. این مطالعه با هدف ارزیابی تنوع ژنتیکی ژنوتیپ های خار دار و بی خارگلرنگ موجود در موسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور از نظر صفات زراعی و مورفولوژیک و در شرایط دیم سردسیری شهرستان مراغه انجام گرفت. تعداد 31 ژنوتیپ گلرنگ در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی و با 3 تکرار مورد ارزیابی قرار گرفتند. مقادیر آماره های توصیفی صفات بیانگر وجود تنوع ژنتیکی در ژرم پلاسم مورد مطالعه بود و کمترین مقدار تنوع ژنتیکی برای صفات روز تا 50 درصد گلدهی و روز تا رسیدگی کامل بدست آمد. با استفاده از تجزیه به مولفه های اصلی، صفات مورد مطالعه به 6 مولفه با واریانس تجمعی 91 درصد کاهش یافتند که بیشترین نقش را در تبیین تنوع بین ژنوتیپ های خاردار و بی خار گلرنگ داشتند. با استفاده از تجزیه به مولفه های اصلی و تجزیه خوشه ای، ارقام خاردار و بی خار در 2 گروه مجزا قرار گرفتند. فاصله ماهالانوبیس بین گروه های 1 و 2، 05/5 بدست آمد. در مجموع چنین نتیجه گیری شد که تنوع ژنتیکی قابل ملاحظه ای در ژرم پلاسم گلرنگ مورد بررسی در شرایط دیم سردسیر وجود دارد و جهت گزینش والدین و ژنوتیپ های مطلوب در برنامه های به نژادی گلرنگ مورد استفاده قرار گیرد.
    کلیدواژگان: تنوع ژنتیکی، تجزیه خوشه ای، تجزیه به مولفه های اصلی، گلرنگ، زراعت دیم
  • ورهرام رشیدی* صفحات 170-184
    به منظور ارزیابی ژنوتیپ های عدس از نظر تحمل به خشکی در مرحله گلدهی آزمایشی بصورت اسپلیت پلات بر پایه طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در سالهای92-1391 در دانشکده کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز اجرا شد. نتایج حاصل از تجزیه واریانس مرکب نشان داد که اثر متقابل ژنوتیپ× تنش خشکی برای همه صفات به جز 50% سبز شدن، 50% گلدهی و ارتفاع بوته معنی دار بود که حاکی از واکنش متفاوت ژنوتیپ ها از نظر آن صفات نسبت به تنش خشکی بود. اثر متقابل سه جانبه سال × ژنوتیپ × سطوح تنش خشکی برای هیچیک از صفات مورد بررسی معنی دار نبود که نشان دهنده تاثیر مشابه تنش خشکی روی ژنوتیپ ها از لحاظ صفات مورد مطالعه در دو سال زراعی بود.مقایسه میانگین صفات از نظر اثر متقابل ژنوتیپ × تنش خشکی نشان داد اگرچه کلیه ژنوتیپ ها در شرایط تنش خشکی نسبت به شرایط بدون تنش کاهش عملکرد معنی داری داشتند،اما ژنوتیپ شاوی ورزقان هم در شرایط بدون تنش خشکی و هم در شرایط واجد تنش،نسبتبهسایر ژنوتیپها عملکرد بهتری ازخود نشان داد.در هر دو سال، شاخص هایMP، GMP، HARM وSTI دارای همبستگی مثبت و معنی داری در سطح احتمال 1% با عملکرد دانه در شرایط تنش و بدون تنش بودند، بنابراین شاخص های برتر جهت شناسایی ژنوتیپ های متحمل به تنش خشکی و با پتانسیل عملکرد بالا شناخته شدند، که بر اساس آنها ژنوتیپ های کلیبر، قره داغ، هوراند دانه ریز، داغ قیه قشلاقی و شاوی ورزقان به عنوان متحمل ترین ژنوتیپ ها نسبت به تنش خشکی شناخته شدند.
    کلیدواژگان: تجزیه خوشه ای، تجزیه مرکب، تنش خشکی، عدس، شاخص تحمل
  • مهناز محمدفام، صابر گلکاری*، بهزاد صادق زاده صفحات 185-201
    گندم، یکی از گیاهان مهم زراعی ایران و جهان، از جنبه های گوناگون غذایی و اقتصادی حائز اهمیت می باشد. شناسائی تنوع آللی ژن های کنترل کننده نیاز بهاره سازی در ارقام و لاین های مختلف گندم، امکان تعیین تیپ رشد، پیش بینی سطح تحمل سرما و سازگاری ژنوتیپ های مختلف گندم را به اقلیم ها و مناطق هدف فراهم می سازد. در سطح مولکولی طول دوره ورنالیزاسیون در ارقام گندم به طور عمده به وسیله مکان های ژنی (VRN-1، VRN-2وVRN-3) تعیین می شود. در گندم هگزاپلویید ژن های( Vrn) برای تیپ رشد بهاره در فرم غالب و برای تیپ زمستانه در فرم مغلوب همراه با اثرات اپی استاتیک عمل می کنند. در این تحقیق تنوع آللی موجود در مکان های ژنی (VRN-1 و VRN-B3) در 50 ژنوتیپ گندم نان با استفاده از 9 جفت آغازگر اختصاصی تعیین شد. آلل های غالب Vrn-B1،Vrn-D1)و Vrn-B3) به ترتیب با فراوانی (٪58، ٪22 و ٪90( شناسایی شدند. همچنین آلل های مغلوب vrn-B1، vrn-D1)وvrn-B3) به ترتیب با فراوانی (٪42، ٪78 و ٪10) شناسایی شدند. در مکان ژنی (VRN-A1) آلل Vrn-A1c)) با فراوانی 58٪، آلل (Vrn-A1b) با فراوانی26٪، آلل (Vrn-A1a) با فراوانی14٪ و آلل (vrn-A1) با فراوانی 2٪ دارای کمترین فراوانی بود. این تحقیق تنوع اللی قابل ملاحظه ای را در مکان های ژنی کنترل کننده ورنالیزاسیون و تحمل سرما در ژنوتیپ های گندم دیم مورد بررسی نشان داد که اطلاعات حاصل در جهت تجمیع الل های مطلوب برای تولید لاین های سازگار به شرایط اقلیمی در مناطق هدف مورد بهره برداری قرار خواهد گرفت.
    کلیدواژگان: گندم، ورنالیزاسیون، تیپ رشدی بهاره و زمستانه، VRN-1، VRN-B3
  • محمود مظلومی ممیندی، علیرضا پیرزاد *، جلال جلیلیان صفحات 203-224
    تاثیر آبیاری تکمیلی بر همزیستی میکوریزایی گندم دیم رقم آذر2 در زمان های متغیر آخرین بارندگی بهاره در یک آزمایش دوساله به صورت فاکتوریل بر پایه طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در سال های 1393و 1394 در مرکز تحقیقات کشاورزی آذربایجان غربی بررسی شد. تیمارهای آزمایش شامل زمان پایان بارندگی (20 اردیبهشت، 3 خرداد و 17 خرداد)، همزیستی قارچ (شاهد و قارچ گونهGlomus intraradices) و آبیاری (دیم و یک نوبت آبیاری تکمیلی) بودند. نتایج نشان داد که همزیستی میکوریزایی تحت شرایط آبیاری تکمیلی باعث افزایش معنی دار کیفیت علوفه (فسفر و کلسیم) و دانه (فسفر) گندم نسبت به کشت دیم شد. بیشترین درصد پروتئین (98/21 درصد) و عملکرد دانه (55/1326 کیلوگرم در هکتار) مربوط به آبیاری تکمیلی گیاهانی میکوریزایی بوده که آخرین بارندگی را به ترتیب در 20 اردیبهشت و 17 خرداد داشتند. به طور کلی کیفیت علوفه و دانه گندم در کشت دیم با یک نوبت آبیاری تکمیلی بهبود می یابد و رابطه میکوریزایی صرف نظر از زمان پایان بارندگی در میزان بهبود کیفیت و عملکرد دانه (در آبیاری تکمیلی تا 15 درصد و در کشت دیم تا 10 درصد) موثر بود. در نتیجه در شرایط کم آبی با مدیریت صحیح منابع آب و کاربرد کودهای بیولوژیک علاوه بر کاهش میزان آب مصرفی و تقویت گیاه، می توان ضمن غنی سازی محصولات زراعی گامی موثر در راستای کشاورزی پایدار برداشت.
    کلیدواژگان: بارندگی انتهای فصل، پروتئین دانه، فسفر دانه، عملکرد
  • فرشاد ناصر قدیمی، سدابه جهانبخش*، مهدی غفاری، علی عبادی صفحات 225-239
    به منظور ارزیابی تحمل خشکی و تعیین شاخص مناسب برای ارزیابی تحمل لاین های خویش آمیخته آفتابگردان به شرایط خشکی، آزمایشی در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با شش تکرار طی دو سال 94-1393 در ایستگاه تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی شهرستان خوی انجام شد. تعداد 20 لاین آفتابگردان در دو شرایط آبیاری مطلوب و محدود ارزیابی شد. تنش خشکی از طریق قطع آبیاری از مرحله R4 تا مرحله R6 اعمال شد. براساس نتایج حاصل، تنش خشکی باعث کاهش ارتفاع و قطر ساقه، وزن صددانه، قطر طبق، طول دوره رشد و عملکرد دانه لاین های آفتابگردان شد. اختلاف آماری معنی داری بین لاین ها از نظر خصوصیات مذکور وجود داشت. بیش ترین عملکرد دانه در لاین های RGK55،BGK375 و BGK1 در شرایط بدون تنش و در لاین های BGK1 و BGK375 در شرایط تنش به دست آمد. برای ارزیابی لاین ها، شاخص های مقاومت به خشکی شامل میانگین عملکرد (MP)، میانگین هندسی بهره وری (GMP)، شاخص تحمل تنش (STI)، شاخص تحمل (TOL)، شاخص حساسیت به تنش (SSI)، میانگین هارمونیک بهره وری (HARM)، شاخص پایداری عملکرد(YSI) ، شاخص خشکی حساس (SDI)، شاخص خشکی نسبی (RDI) ، درصد حساسیت به تنش خشکی (SSPI)، شاخص تحمل به خشکی اصلاح شده در شرایط آبیاری مطلوب (K1STI) و شاخص تحمل به خشکی اصلاح شده در شرایط تنش (K2STI) محاسبه شد. برطبق این شاخص ها و همچنین همبستگی ساده، شاخص های STI، K1STI، K2STI، MP،GMP وHARM مناسب ترین شاخص ها برای گزینش ژنوتیپ های آفتابگردان از نظر تحمل خشکی بودند. بر این اساس لاین های BGK1 و BGK375 به عنوان متحمل ترین لاین ها و لاین های RGK23 و RGK26 حساس ترین لاین ها به تنش خشکی بودند.
    کلیدواژگان: آفتابگردان، تنش خشکی، شاخص تحمل، لاین خویش آمیخته
|
  • Abdolmohammad Mehnatkesh *, S. Ayyubi, A. Jalalyan, A.A. A.A. Dehgani Pages 119-133
    Given the importance of wheat in human nutrition and its cultivation in large-area under rainfed in Iran, this study was aimed to evaluate the efficiency of artificial neural networks and linear multiple regression models to predict biomass and grain yields of wheat (cv. Sardari), in two-year study. In two stations (Koohrang and Ardal), 202 sampling points were selectedin the various hillslopes includes summit, shoulder, back slope, foot slope and toe slope. Atthe harvesting stage, the soil and plant samples were collected. Primary and secondary terrain attributes were extracted from digital elevation models, and meteorological data were used in two regions. Topography, 54 different soil characteristics, rainfall and management as the inputs as well as biomass and grain yields were considered as the outputs of both models. Artificial neural networks and multiple linear regression models, respectively, accounted for 84% and 15% of variations (R2) in grain yield prediction, and 76% and 6% in prediction of biomass yield. The root mean square error (RMSE) of the models also were equal to 0.033 and 0.092 to predict grain yield, and 0.037 and 0.102 to predict the biomass based on artificial neural network and multiple linear regression models, respectively. The results showed a better ability of artificial neural networks in comparison with multiple linear regression to estimate grain and biomass yields of wheat in the target areas.
    Keywords: Artificial Neural Networks, multiple linear regressions, Zagros, Rainfed wheat
  • E. Fathi, Iraj Tahmasebi *, N. Teimoori Pages 135-155
    This study was aimed to investigate the effects of sowing dates and weed interference on some qualitative and quantitative seed characteristics of chickpea cultivars. The experiment carried out as factorial split plot in randomized complete block design (RCBD) with three replications at research station of Kurdistan University in 2012-13. Sowing dates (autumn, Entezari and spring) and chickpea cultivars (Arman, Azad, Pirouz, ILC482 and Kaka) assigned to main plots as factorial and weed interferences (weeding and non-weeding) as subplots. Results showed that planting dates had significant effects on all studied traits. Weed competition resulted in severe reduction of seed number. In autumn sowing, weed interference reduced seed number by 78%. The reduction of seed numberswere77 and 99% in Entezari and spring sowing dates, respectively. Weed interference increased 100 seed weight as compared to weed free treatment. The highest seed yield observed in Entezari. ILC482 cultivar produced the highest seed yield (132.4 g/m-2). Under weed interference conditions,Kaka was the best grain yield. There was a significant difference between the cultivars for all seed quality traits, but ash, crude fiber and zinc content. The amount of phenolic compounds increased as growth period prolonged. The autumn and Entezari sowing dates were affected not only by cold stress but also encountered with more intense weed interference. Kaka had the highest amount of tannin.
    Keywords: Dryland farming, grain yield, phenolic compounds, protein, Waiting sowing
  • S. Kokab, H. Hatami Maleki *, K. Alizadeh, M. Rahimi Pages 157-169
    Safflower (Carthamus tinctorius L.) is one of the valuable agricultural and industrial crops which cultivates in many parts of world. This study was aimed to evaluate the genetic variation of 31spinyand spinless safflower genotypes provided from Dryland Agricultural Research Institute based on agronomic and morphological characteristics in cold rainfed conditions of Maragheh.The genotypes were evaluated in randomized complete blocks design with three replications. Descriptive statistics manifested the existence of genetic variability in the studied germplasm and the least amount of genetic diversity was belong to days to 50% flowering and days to maturity. Using principal component analysisshowed that 6 components explained 91 percent of total variation. Biplot based on principal component analysis and dendrograms of cluster analysis revealed that all genotypeswere classified into2 groups. Maximum value of Mahalanobis distance between groups was 5.05.It can be concluded that there is remarkable genetic variability among safflower genotypesin cold rainfed conditions, which could be utilized in the screening of desirable parents and genotypes for safflower breeding programs.
    Keywords: genetic variability, Cluster Analysis, Principal Component Analysis, Safflower, dryland
  • V. Rashidi * Pages 170-184
    In order to evaluate drought tolerance of lentil landraces at flowering stage, one split plot experiment in randomized complete block design with four replicates was conducted in agricultural faculty of Islamic Azad University of Tabriz in 2012-2013. Combined variance analysis showed genotype × drought stress interaction was significant in all investigated traits except to greening date, flowering date and plant height, which indicatesdifferent response of genotypes to drought stress for the studied traits. Three way interaction (year×genotype×drought stress) was not significant in all investigated traits, which indicates that drought stress for studied traits was similar in two years. Comparison of yield mean for genotype × drought interaction showed that all genotypes under drought stress had significant yield reduction in comparison with non-stress conditions, however, Shavi Varzeghan genotype in stress and non-stress conditions, showed better response than other genotypes. The drought tolerance indices(MP, GMP, HARM and STI) hadpositive and significant correlation with grain yield in stress and non-stress conditionsin both two years. Based on these indices, Kalaybar, Garadagh, Horand Danehriz, Dagh Qāyeh Gishlagy, Shavi Varzighan was identified tolerant genotypes to drought stress.
    Keywords: Cluster Analysis, component analysis, Drought stress, lentil, tolerance indices
  • M. Mohammadfam, Saber Golkari *, Behzad Sadeghzadeh Pages 185-201
    Wheat, as a major crop in Iran and in the world, is considered an important crop for human consumption. Identification of allelic variations at loci that control vernalization requirements and cold tolerance, provides valuable information for determining adaptability of wheat genotypes to target environments. At molecular level, vernalization in wheat (Triticum aestivum L.) is determined mainly by three VRN-1, VRN-2 and VRN-3 loci. In hexaploid wheat, dominant alleles Vrn-A1, Vrn-B1 and Vrn-D1 are responsible for spring growth habit and recessive allels with epistatic interactions determine the winter growth habit. In this study, allelic variations among 50 wheat genotypes were studied using 9 primer pairs specific to VRN-1 and VRN-B3 loci. Dominant alleles at Vrn-B1,Vrn-D1 and Vrn-B3 loci were detected with the frequency of %58, %24 and %90, respectively. Recessive alleles vrn-B1, vrn-D1 and vrn-B3 had a frequency of %42, %76 and %10, respectively. At Vrn-A1 locus, different alleles were detected with the frequency of Vrn-A1c (58%), Vrn-A1b (26%), Vrn-A1a (14%) and vrn-A1 (2%). Our finding revealed a considerable level of variations at gene loci controlling vernalization and cold tolerance in dryland wheat genotypes. Data provided here may be used for producing new wheat cultivars adapted to the target environments.
    Keywords: Wheat, Vernalization, spring growth habit, winter growth habit, VRN-1, VRN-B3
  • M. Mazlomi Mamyandi, A. Pirzad *, J. Jalilian Pages 203-224
    The effect of supplementary irrigation on mycorrhizal symbiosis of Triticum aestivum L. cv. Azar-2 at variable end season rain interruption (spring), was assessed by a 2-year factorial experiment based on randomized complete block design in three replications at West Azarbaijan Agricultural and Natural Resources Research Center in two years(2014 and 2015). Treatments included rain interrupted (30 May, 13 June and 27 June), mycorrhizal symbiosis (non-mycorrhizal plants and inoculation with G.intraradices) and irrigation (rainfed and one supplementary irrigation). Results indicated that the supplementary irrigation increased forage quality (phosphorus and calcium) and grain nutrients (phosphorus) of wheat in comparison with rainfed condition. The highest seed protein content (22%) and seed yield (1327 kg/ha) was observed in irrigated mycorrhizal plants with precipitation interrupted on 30 May and 27 June, respectively. Generally in rainfed, forage and grain quality was improved by supplementary irrigation regardless interrupted precipitation. However, mycorrhizal symbiosis enhanced the wheat quality and yield (15% in supplementary irrigation and 10% in rainfed).It can be concluded that under drought conditions, appropriate water resources management and biofertilizers application would result in better water use efficiency and plants growth, and biofortification as well as sustainable agriculture.
    Keywords: fungus inoculum, rainfall interruption, seed protein, seed phosphorous, yield
  • F. Naser Gadimi, S. Jahanbakhsh *, M. Gaffari, A. Ebadi Pages 225-239
    In order to evaluation and screening of drought tolerant sunflower inbred lines, an experiment was conducted in randomized complete block design (RCBD) with six replications at Khoy agriculture and natural resources station during 2014 and 2015. Twenty sunflower lines were evaluated in favored and limited irrigation conditions. Drought stress was imposed by water withholding in R4-R6 stages. The result showed that drought stress reduced plant height and stem diameter, seed weight, head diameter, growth duration and grain yield. Significant differences were observed among lines for these traits. Mean comparison showed that the highest seed yield was belonged to RGK55, BGK375 and BGK1 in non-stressed; and BGK1 and BGK375 in stressed conditions. For evaluation of drought stress tolerance indices such as mean productivity (MP), geometric mean productivity (GMP), stress tolerance index (STI), tolerance index (TOL), stress sensitivity index (SSI), harmonic mean of productivity (HARM), yield stability index (YSI), sensitive drought index (SDI), stress susceptibility percentage index (SSPI), relative drought index (RDI), modified stress tolerance index in optimum irrigation (K1STI), modified stress tolerance index in moderate and severe stress (K2STI) were used. According to these indices and simple correlation, STI, MP, GMP and HARM were the most suitable indices for selection of genotypes under stress and non-stress conditions. Based on the results, BGK1 and BGK375 were determined as the most drought tolerant lines where as RGK23 and RGK26 had the lowest yield and most sensitive to drought stress.
    Keywords: Drought stress, Inbred line, sunflower, Tolerance index