فهرست مطالب

اقتصاد مقداری - سال چهاردهم شماره 1 (پیاپی 52، بهار 1396)
  • سال چهاردهم شماره 1 (پیاپی 52، بهار 1396)
  • تاریخ انتشار: 1396/03/21
  • تعداد عناوین: 7
|
  • مهدی یزدانی*، حامد پیرپور صفحات 1-30
    ذخایر بین المللی به طور مستقیم برای تامین مالی کسری تراز پرداخت ها و ایجاد تعادل در بازار ارز استفاده می شوند. از طرف دیگر شرایط خاص اقتصادی کشورهای گروه اوپک نظیر وابستگی شدید اقتصادی به درآمدهای نفتی و عدم وجود انعطاف پذیری لازم در نظام ارزی و همچنین بروز شوک های قیمتی نفت طی دهه های اخیر، باعث اثرگذاری نوسان های قیمت نفت بر سطح ذخایر بین المللی در این کشورها می شود. با توجه به اهمیت نقش ذخایر بین المللی در اقتصاد کشورها و همچنین به دلیل محیط اقتصادی کشورهای اوپک، در این مطالعه بر اساس رویکرد مرکانتیلیستی، تعیین کننده های ذخایر بین المللی در کشورهای اوپک با استفاده از روش اقتصادسنجی داده های تابلویی طی دوره ی 2015-1980 ارزیابی شده است. بر اساس نتایج، متغیرهای میانگین متحرک رشد درآمد صادرات حقیقی، تفاوت نرخ بهره ی حقیقی داخلی و جهانی، تولید ناخالص داخلی سرانه، شاخص نظام ارزی، درجه ی باز بودن تجاری، شاخص رابطه ی مبادله ی پایاپای خالص، بدهی خارجی کوتاه مدت، شاخص آزادی حساب سرمایه، نوسان های قیمت نفت و شوک های مثبت و منفی قیمت نفت به عنوان تعیین کننده های ذخایر بین المللی در کشورهای گروه اوپک شناخته شدند.
    کلیدواژگان: ذخایر بین المللی، اوپک، نااطمینانی قیمت نفت، داده های تابلویی
  • حشمت الله عسگری، رضا عالی*، عزیز مراسلی صفحات 31-66
    با توجه به اهمیت صادرات نفت و اشتراک کشورهای عضو اوپک در مساله نفت و نیز اهمیت فرآیند همگرایی و واگرایی به عنوان یکی از نتایج مدل های رشد اقتصادی، بررسی تاثیر صادرات نفت بر همگرایی GDP سرانه کشورهای عضو اوپک حائز اهمیت است؛ بنابراین در این تحقیق تلاش بر این است که فرضیه های وجود همگرایی در بین کشورهای اوپک، تاثیر مثبت صادرات نفت بر همگرایی GDP سرانه و تاثیر فضا در رشد اقتصادی کشورهای عضو با استفاده از الگوی اقتصادسنجی فضایی مورد آزمون قرار گیرد. بدین منظور به بررسی همگرایی سیگما و بتا در داده های ترکیبی GDP سرانه 12 کشور اوپک طی دوره 2014-1990 با استفاده از مدل آنسلین برای آزمون اقتصادسنجی فضایی پرداخته می شود. یافته های تحقیق حاکی از وجود همگرایی در بین کشورهای اوپک، تاثیر مثبت صادرات نفت بر مدل و افزایش دهنده سرعت همگرایی است. در ضمن بررسی مدل های فضایی تاییدکننده فرضیه وجود وابستگی فضایی در مدل می باشد. به طوری که مجاورت اثر مثبت و معنی داری بر رشد اقتصادی در بین کشورهای اوپک دارد.
    کلیدواژگان: همگرایی، واگرایی، اقتصادسنجی فضایی، صادرات نفت، اوپک
  • احمد صلاح منش*، سید مرتضی افقه، ابراهیم انواری، زهره عراقی رستمی صفحات 67-95
    هدف این مطالعه بررسی اثر آموزش بر درآمد و هزینه های بهداشتی خانوارهای ایرانی می باشد. داده های مورد استفاده در این مطالعه، از نوع داده های مقطعی است که از طرح هزینه-درآمد خانوار مرکز آمار ایران در سال 1392 به دست آمده اند. متغیر مقطع تحصیلی سرپرست خانوار به عنوان شاخص آموزش و مجموع هزینه های بهداشتی و درمانی که یکی از گروه های هشتگانه ی اصلی در سبد هزینه ی خانوار است به اضافه ی هزینه ی تهیه ی بیمه ی بهداشت و درمان و دسترسی به آب آشامیدنی سالم (آب لوله کشی یا خرید آب) به عنوان متغیر هزینه های بهداشتی خانوار وارد الگو شد. سپس دو معادله ی ارائه شده برای درآمد و هزینه های بهداشتی خانوار با تشکیل سیستم معادلات هم زمان، به روش حداقل مربعات وزنی (WLS) و با استفاده از نرم افزار Eviews 8 برآورد شدند. نتایج این برآورد نشان داد که تحصیلات، تجربه ی کاری و مرد بودن سرپرست خانوار، شهری بودن و تعداد افراد بادرآمد خانوار، درآمد خانوار را افزایش می-دهند و نیز درآمد و شهری بودن خانوار، تحصیلات و سن سرپرست خانوار، عواملی هستند که موجب افزایش هزینه های بهداشتی خانوار می شوند.
    کلیدواژگان: آموزش، درآمد، هزینه های بهداشتی، داده های مقطعی، معادلات هم زمان
  • فیروز فلاحی، محمدباقر بهشتی، سیده اسراء مرعشی* صفحات 97-118
    بررسی وضعیت پایداری محیط زیست از جمله مسائلی است که برای رسیدن به توسعه پایدار بسیار حائز اهمیت است. به این منظور در مطالعه حاضر پایداری محیط زیست برخی از استان های کشور با استفاده از دو روش فرآیند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) و تاپسیس (TOPSIS) در سال های 1385 و 1390 مورد ارزیابی و مقایسه قرار گرفته است. بر اساس نتایج حاصل از روش تحلیل سلسله مراتبی، پایدارترین و ناپایدارترین استان های کشور در سال 1385 استان های کرمانشاه و مرکزی و در سال 1390 استان های آذربایجان شرقی و کرمان می باشند. در عین حال نتایج روش تاپسیس بیانگر این نکته است که در سال 1385 استان های گلستان و اردبیل و در سال 1390 استان های گلستان و کرمان به ترتیب پایدارترین و ناپایدارترین استان های کشور بوده اند. نتایج بررسی ها نشان می دهد با وجود این که هر دو روش تحلیل سلسله مراتبی و تاپسیس در اولویت بندی استان های کشور روش های مناسبی هستند، منتها نتایج روش تحلیل سلسله مراتبی از دقت و اطمینان بالاتری برخوردار بوده و این روش به عنوان روش مطلوب پیشنهاد می گردد.
    کلیدواژگان: توسعه پایدار، پایداری محیط زیست، فرآیند تحلیل سلسله مراتبی، تاپسیس
  • پروین علی مرادی افشار *، سید کمال ضادقی، محسن پورعباداللهان کویچ، پرویز محمدزاده، زهرا کریمی صفحات 119-142
    در سال های اخیر مطالعه در زمینه ارتباط متقابل دموکراسی و متغیرهای اقتصادی در بین اندیشمندان علوم اقتصادی و علوم سیاسی افزایش یافته است. در دنیای واقعی بین اقتصاد و سیاست به دلیل تاثیر عملکرد اقتصاد بر ساختار سیاسی تمام کشورها رابطه نزدیکی وجود دارد. این مطالعه به بررسی تاثیر عوامل اقتصادی بر دموکراسی در کشورهای در حال توسعه طی دوره زمانی 2014-1990 با استفاده از روش های اقتصادسنجی فضایی و داده های پانل پویا می پردازد. نتایج این مطالعه نشان دهد که تجارت خارجی و درآمد سرانه تاثیر مثبت و معنی داری بر سطح دموکراسی در کشورهای در حال توسعه داشته است. همچنین مجاورت جغرافیای تاثیر مثبت و معنی داری بر بهبود سطح دموکراسی در کشورهای مورد بررسی دارد و کمک های خارجی اثر قابل توجهی بر سطح دموکراسی ندارد.
    کلیدواژگان: دموکراسی، تجارت خارجی، مجاورت جغرافیایی، اقتصادسنجی فضایی
  • جلیل خداپرست شیرازی* صفحات 143-172
    هدف از این مطالعه بررسی اثرات سیاست پولی بر متغیرهای اقتصاد کلان ایران و تعیین مهمترین مکانیزم های انتقال سیاست پولی در اقتصاد ایران بوده است. در این راستا با استفاده از الگوهای VAR و DSGE و بهره گیری از داده های فصلی سری زمانی 110 متغیر اقتصاد کلان ایران طی دوره 93:4-1369:1، سیاست های پولی مورد ارزیابی قرار گرفته شده است. ابتدا سعی شد تا مکانیزم های اصلی انتقال سیاست پولی در اقتصاد ایران مورد بررسی قرار گیرد. نتایج برآورد الگوهای مختلف نشان داد، به جز کانال نرخ ارز، سه کانال اعتبار، قیمت دارایی و نرخ بهره، نقش حائز اهمیتی در مکانیزم انتقال سیاست پولی در اقتصاد ایران داشته است. در ادامه نتایج بررسی اثرات سیاست پولی با استفاده از الگوی FAVAR نشان داد، اثر سیاست پولی بر تولید در کوتاه مدت ناچیز بوده و خنثایی پول در بلندمدت در اقتصاد ایران را می توان پذیرفت. همچنین بررسی نوسانات طی دو دوره 80-1369 و 93-1381 با استفاده از الگوی TVP-FAVAR و DSGE حاکی از اثر متفاوت سیاست پولی در این دو دوره بوده است.
    کلیدواژگان: الگوی FAVAR، الگوی DSGE، سیاست پولی، مکانیزم انتقال، پارامترهای متغیر طی زمان
  • هدی زبیری* صفحات 173-206
    از منظر رویکرد نهادگرا، محیط نهادی که اقتصاد را شکل می دهد، تعیین کنند ه های اساسی رفتار اقتصادی هستند و بر پویایی های کارآفرینی در درون هر کشور نقش کلیدی دارند. این مقاله به بررسی اثر محیط سیاسی به عنوان یکی از ابعاد چارچوب نهادی کشورها بر فعالیت های کارآفرینانه می پردازد. ریسک سیاسی اثر منفی بر شفافیت و قابل پیش بینی بودن محیط کلان اقتصادی و اجتماعی، نرخ سرمایه گذاری، مدت زمان روی کار ماندن سیاست گذار و قابلیت دوام سیاست های عمومی می گذارد که مجموع این عوامل مانع رشد خلاقیت، کارآفرینی و تصمیمات بلند مدت سرمایه گذاری می شوند. در پژوهش حاضر اثر شاخص ریسک سیاسی بر توسعه کارآفرینی (به تفکیک فرصت های کارآفرینی و ضرورت کارآفرینی ) در45 کشور در حال توسعه و توسعه یافته طی دوره 2008-2015 با استفاده از روش پانل دیتا بررسی می شود. نتایج این پژوهش حاکی از آن است که ریسک سیاسی تاثیری منفی و معنی دار بر فرصت کارآفرینی داشته است در حالی که این متغیر تاثیری مثبت و معنی دار بر ضرورت کارآفرینی داشته است.
    کلیدواژگان: ریسک سیاسی، نهادها، ضرورت کارآفرینی، فرصت کارآفرینی
|
  • Mehdi Yazdani * Pages 1-30
    International reserves directly used for financing of balance of payments deficit and adjustment of the foreign exchange market disequilibrium. On the other hand, specific economic conditions of OPEC countries such as economic dependence on oil revenues, the lack of suitable flexibility in exchange rate regime and also oil shocks during recent decades, lead to effect of oil price volatility on international reserves in these countries. Hence, due to the important role of international reserves in economies and also the economic situation of OPEC countries, in this study by using mercantilist approach, the determinants of international reserves in OPEC countries have been evaluated with emphasizing on oil price uncertainty by using panel data method during 1980-2015. According to the results, moving average of real export revenue, the difference between domestic and international real interest rate, gross domestic product per capita, exchange rate regime index, trade openness, net barter terms of trade index, short-term external debt, capital account liberalization index, oil price uncertainty, positive and negative shocks of oil price have been known as determinants of international reserves.
    Keywords: International Reserves, OPEC, Oil Price Uncertainty, Panel data
  • Reza Aali * Pages 31-66
    Given the importance of oil exports and the share the OPEC countries on oil issue And the importance of the process of convergence and divergence as a result of the economic growth models, Investigate the effect oil exports on the convergence of per capita GDP OPEC countries is important;This Research Is That Based On Assumptions Of Convergence Among Opec Countries, The positive impact of oil exports on the convergence of per capita gdp and the impact of space in economic growth of member states using spatial econometric model be tested. For this purpose to investigate the sigma and beta convergence of per capita gdp a combination data 12 countries opec during the period 2014-1990 using the anselin model to test spatial econometric will be discussed. Research findings indicate that there is convergence in between countries opec, the positive impact of oil exports on the model and increase the speed of convergence also reviews space models confirmed the hypothesis is to model the spatial dependence; So that vicinity are positive and significant effect on economic growth in among the opec countries.
    Keywords: Convergence, Divergence, Spatial Econometrics, Oil Exports, OPEC
  • Ahmad Salahmanesh*, Seyed Morteza Afghah, Ebrahim Anvari, Zohreh Araghi Rostami Pages 67-95
    The aim of this study is to consider the The Effect of Education on Iranian Households Income and Health Expenditures. The informations that have used in this essay are cross-sectional which obtain from census that accomplished on 1392. Academic level-headed households as an indicator of the total cost of education and health, which is one of Eight major groups in the basket of household expenditure is added to the cost of providing health insurance and access to safe drinking water (tap water or buy water) as variables enter the model was household health costs. The two equations presented for income and health expenditure of households with a system of simultaneous equations, weighted least squares method (WLS) were estimated using the Software Eviews 8. The results of this assessment showed that education, work experience and male heads of households, urban and number of households income people, household income increases as well as income and urban, education and age of household head, factors that increase Health costs are households.
    Keywords: education, Health expenditures household, income, cross-sectional data, system of simultaneous equations
  • Firouz Fallahi, Mohammad Bagher Beheshti, Seyedeh Asra Marashi * Pages 97-118
    It is important to assess the environmental sustainability in order to achieve the goal of sustainable development. For this purpose, in this study the environmental sustainability of some of the Iranian provinces has been evaluated and compared using two methods of AHP and TOPSIS in the years of 2007 and 2012. Based on the results from AHP, the most stable and the least stable provinces in 2007 were Kermanshah and Markazi, while in the year 2012 East Azerbaijan and Kerman were the most and least stable provinces. Based on the TOPSIS results, in 2007, Golestan and Ardebil and in 2012 Golestan and Kerman were the most and the least stable provinces in Iran. The results show that even though both AHP and TOPSIS methods are appropriate at prioritizing provinces, but the results from the AHP are the preferred ones.
    Keywords: sustainable development, Environmental Sustainability, AHP, TOPSIS
  • Parvin Alimoradiafshar* Pages 119-142
    The relationship between democracy and economic variables in economics and political science has received considerable attention in recent years. In practice there is a strong relationship between economics and politics because the performance of the economy is one of the key political structure in all countries. This paper aims to study the impacts of effective economic factors on democracy in developing countries in 1990-2014 using spatial econometric approach and dynamic panel data. The results show that foreign trade and per capita have positive and significant effect on democracy. Also, the geographical proximity have positive and significant effects on democracy in this countries and And foreign aid has no significant effect on the level of democracy.
    Keywords: democracy, foreign trade, geographical praximity, spatial econometric
  • Jalil Khodaparast Shirazi * Pages 143-172
    The purpose of this survey is assessing the effects of monetary policy on macroeconomic variables and monetary transmission mechanism on Iranian economy. In this regard, using the VAR, DSGE models and 110 quarterly variables of macroeconomic from1990:2-2013:1, monetary policies in Iran were evaluated. The main transmission mechanisms of monetary policy in Iran was trying to be examined.The results of different models showed, excep the exchange rate channel, the chanels of credit, asset prices and interest rates have an important role in the monetary transmission mechanism in the economy of Iran. Also, the FAVAR’s result showed that the impact of monetary policy on output is minimal in the short term; but we can accept monetary neutrality in the long term. Moreover, volatility reviews during two periods, 1369-80 and 1381-1393, using TVP-FAVAR and DSGE model, shows different effects of monetary policy in the two periods.
    Keywords: FAVAR model, DSGE Model, Transmission Mechanism, Time Varying Parameters
  • Hoda Zabiri * Pages 173-206
    In institutional approach, the institutional environment that forms the economy is the key determinants of economic behavior and has a major impact on the entrepreneurial dynamics in each country. This paper has investigated the effect of political environment as a factor of country’s institutional framework on entrepreneurship activities. Political risk & instability have negative impacts on the transparency and predictability of the macroeconomic and social environment, the investment rate, duration of policy-makers stays on task, and public policy's durability that the sum of these factors prevent the growth of creativity, entrepreneurship and long-run investment decisions. In this research, the effect of political risk index on entrepreneurship (different types of opportunity and necessity entrepreneurship) has examined in 45 developing and developed countries during the 2008-2015 period. The panel data approach has been used in this paper. The results of this research show that the political risk has a significant negative impact on opportunity entrepreneurship while it has a significant positive impact on necessity entrepreneurship.
    Keywords: political risk, Institutions, opportunity entrepreneurship, necessity entrepreneurship