فهرست مطالب

نقد ادب معاصر عربی - سال ششم شماره 11 (پاییز و زمستان 1395)
  • سال ششم شماره 11 (پاییز و زمستان 1395)
  • تاریخ انتشار: 1395/12/23
  • تعداد عناوین: 10
|
  • محسن سیفی*، روح الله صیادی نژاد، فرحناز شریعت صفحات 1-25
    یکی از ویژگی های زبان شعر، استفاده از ظرفیت نمادهاست که در شعر معاصر عربی به ویژه شعر مقاومت فلسطین نیز تبلور یافته است. عزالدین مناصره، شاعر معاصر فلسطینی از این ظرفیت زبان شعری به خوبی استفاده کرده و با کاربست رمزها، اشغال و پلیدی اشغالگران سرزمین فلسطین را به رشته نظم در آورده تا از این رهگذر جنایت های صهیونیست ها در فلسطین را به چالش بکشد.پژوهش پیش رو، با روش توصیفی و تحلیلی، می کوشد نمادهای جایگزین اشغالگران را در شعر این شاعر معاصر فلسطینی مورد بررسی قرار دهد و به رمزگشایی از آن ها بپردازد. از نتایج تحقیق این است که عزالدین مناصره برای افشای ماهیت درنده خو و پلید اشغالگران و بیگانگی آنان با سرزمین فلسطین از نمادهایی چون افعی، گرگ، خوک، فاخته و... استفاده می کند تا از این رهگذر ضمن دفاع از حقانیت خواسته های ملت فلسطین، غیر حقیقی بودن ادعاهای رژیم اشغالگر قدس را درباره حق خاک و تمدن در آن سرزمین محکوم نماید.
    کلیدواژگان: شعر معاصر فلسطین، عزالدین مناصره، نماد، اشغالگران
  • مجید صالح بک، نجمه حسینیان فر * صفحات 27-45
    در دنیای امروز، اندیشمندان و صاحب نظران در پی آنند تا به شیوه های گوناگون اندیشه های مورد نظر خویش را ترویج نمایند، در این میان مقوله ی هنر و ادبیات و به ویژه ادبیات داستانی از تاثیرگذاری بیشتری برخوردار است. از دهه ی چهارم قرن بیستم میلادی، ادبای برجسته ای با تلاش هایی که به خرج دادند موجبات رشدو شکوفایی داستان اسلامی را فراهم نمودند به طوری که در دهه ی پنجاه، ادبیات اسلامی به صورت یک مکتب ادبی با ویژگی های خاص خود مطرح گردید.
    نجیب کیلانی (1995-1931) نویسنده معاصر عرب و از جمله نظریه پردازان ادبیات اسلامی است. مقاله حاضر، با روش توصیفی و تحلیلی، سعی دارد با بررسی عناصر مجموعه داستان «حکایات طبیب» کیلانی، به نمودهای ادبیات اسلامی در این مجموعه داستان دست پیدا کند. بدین منظور ضمن معرفی اجمالی کیلانی و اشاره به دیدگاه های وی در رابطه با ادبیات اسلامی، به نقد و بررسی عناصر داستان «حکایات طبیب» بر اساس رویکرد ادبیات اسلامی پرداخته ایم.
    با بررسی درون مایه، شخصیت، گفت و گو، صحنه پردازی و توصیف در این مجموعه داستان می توان مشاهده کرد که کیلانی با به کارگیری برخی نمودهای ادبیات اسلامی، به داستان های خود در این مجموعه رنگ و بوی اسلامی بخشیده است و می توان حکایات طبیب او را به عنوان یکی از نمونه های داستان اسلامی به شمار آورد.
    کلیدواژگان: ادبیات اسلامی، داستان اسلامی، نجیب کیلانی، حکایات طبیب
  • رضا افخمی عقدا، سیما شفیعی* صفحات 47-75
    حضور سلطه جویانه استعمار و ایادی آن در قرن بیستم از حیث اقتصادی، فرهنگی، نظامی و... در ممالک مختلف دنیا مخصوصا بلاد عربی؛ علما، ادبا، شاعران و روشنفکران این مناطق را برآن داشت که برای مبارزه علیه استعمار و آگاه سازی مردم به موثرترین شیوه تلاش کنند. استفاده از اسطوره های کهن یکی از راه هایی است که اکثر شاعران معاصر عرب از جمله بدر شاکر السیاب برای رسیدن به هدف سیاسی مورد اشاره، در آن گام نهادند. این شاعر عراقی در اشعارش علاوه بر کاربرد موازی و مطابق با خط سیر اسطوره، به هنجار گریزی و کاربرد معکوس و خلاف جهت حرکت اسطوره، به صورت ابتکاری دست زده است. بدین جهت این پژوهش با انتخاب تعدادی از سروده های سیاب با روش توصیفی _ تحلیلی به موشکافی هنجارگریزی سیاب و کاربرد موازی و معکوس اسطوره سندباد در هر هفت سفر او و دلایل و انگیزه های او در هنجارگریزی پرداخته است. یافته های این پژوهش حاکی از آن است که در تمام این سروده ها سندباد نماد خود شاعراست و برای رهایی از چنگال بیماری و در جست وجوی درمان، راه کشورهای متعدد در پیش می گیرد، اما برخلاف داستان سندباد و سفرهای موفقیت آمیز و شگفت انگیزش، در سروده های سیاب هیچ نشانه ای از بهبودی فردی، اجتماعی و سیاسی که نوعی پیروزی تلقی می گردد، پیدا نیست و تلاش های سیاب برای اصلاح امور شکستی تلخ درپی دارد. در واقع هر مسافرتی برخلاف خط سیر داستان هزار ویک شب زمینه را برای شکستی تلخ فراهم می کند.
    کلیدواژگان: شعر معاصر عربی، سیاب، اسطوره، هفت سفرسندباد، هنجارگریزی
  • سید حسن فاتحی*، فرامرز میرزایی، بی بی راحیل سن سبلی صفحات 77-99
    فیلیب هامون، نظریه‏پرداز معاصر فرانسوی، از جمله‏ صاحب نظرانی است که از زاویه‏ی دید جدیدی به این عنصر نگریسته است. نظریه ی وی به دلیل دربرگرفتن آراء نظریه‏پردازان پیشین، جامع‏ترین نظریه پیرامون عنصر شخصیت است و مبتنی بر چهار اصل است: 1) انواع شخصیت- که عبارتند از شخصیت‏های مرجعی (تاریخی، اجتماعی، اسطوره‏ای و مجازی)، شخصیت‏های واسطه و شخصیت‏های اشاره‏گر (بیانگر حضور خواننده و نویسنده)، 2) مدلول شخصیت، 3) دال شخصیت
    4) سطوح توصیف شخصیت می باشد. شخصیت در رمان «خالتی صفیه و الدیر»، اثر بهاء طاهر، رمان نویس مصری معاصر، نقش بسیار برجسته‏ای ایفا می کند. لذا این پژوهش با استفاده از روش توصیفی – تحلیلی درصدد است عنصر شخصیت را در این رمان، از منظر فلیپ هامون بررسی کند. نتایج به دست آمده حاکی است که بهاء طاهر ضمن استفاده از شخصیت‏های تاریخی، اجتماعی و مجازی در این رمان، به تمام شخصیت‏ها فرصت حضور در داستان را بخشیده و جایگاهی برای نویسنده و خواننده در نظر گرفته و با وصف ابعاد ظاهری، درونی و اجتماعی شخصیت‏ها توانسته است؛ خواننده را در مقابل تصویری تمام‏نما از شخصیت‏ها قراردهد. وی اشاره به مدلول شخصیت‏ها را به راوی داستان سپرده است و در انتخاب اسامی (دال) شخصیت‏ها سعی نموده است بین اسامی و معنای دلالی آن‏ها همسویی و هماهنگی ایجاد نماید.
    کلیدواژگان: شخصیت، فیلیپ هامون، بهاء طاهر، رمان خالتی صفیه و الدیر
  • مهدی ابراهیمی *، رمضان رضایی صفحات 101-121
    جامعه شناسی ادبیات یکی از شیوه های جدید و کار آمد نقد متون ادبی است که رابطه ی میان آثار ادبی و مسائل اجتماعی و نیز موقعیت اجتماعی نویسندگان و خوانندگان را مورد ارزیابی قرار می دهد تا از این طریق، وضعیت طبقات مختلف جامعه و طرز رفتارها و کنش های متفاوت و متشابه ساختارهای اجتماعی در دوره ی معینی از تاریخ را مشخص کند. احمد مطر یکی از شاعران مشهور جهان معاصر عرب است که همواره نسبت به اوضاع و رویدادهای جامعه حساسیت نشان داده که این خود نشان از نوعی تعهد و آرمان خواهی است. مقاله ی حاضر با هدف مطالعه و تبیین مساله ی فقر اقتصادی و نابرابری های اجتماعی در اشعار احمد مطر، با تکیه بر نظریات و منابع جامعه شناختی به روش توصیفی– تحلیلی تدوین شده است و نتایج نشان می دهد که شاعر توجه خاصی به مساله فقر دارد؛ چرا که فقر از مهم ترین مشکلات و معضلات اجتماعی است و بستر جامعه را برای انواع کجروی ها و بیماری های اجتماعی مهیا می سازد. شاعر، فقر و مشکلات ناشی از این پدیده ی اجتماعی در جامعه خویش را منعکس کرده و در جهت ایجاد آگاهی و تلاش برای ایجاد برابری و از بین بردن تضادهای طبقاتی فریاد اعتراض سرداده است.
    کلیدواژگان: جامعه شناسی ادبیات، شعر معاصر عرب، احمد مطر، فقر
  • سید مهدی مسبوق*، شهرام دلشاد صفحات 123-148
    گفته های داستانی مجموعه سخنان شخصیت ها در متن روایی است که توسط راوی بازگو می شود. این گفته ها به همان صورتی که توسط شخصیت ها بیان می شود در متن نمی آید بلکه توسط راوی به شیوه های مختلفی روایت می شود. این شیوه ها را - که به پنج شکل مختلف بیان می شود- «شیوه های گفته های داستانی» می نامند. بازنمایی گفته های داستانی در نقد داستان به ویژه در حوزه تحلیل گفتمان روایی برای شناخت شیوه های روایت، سبک نویسنده، رابطه میان راوی و شخصیت موثر است. پژوهش حاضر، با روش توصیف و تحلیل محتوا، گفته های داستانی دو داستان کوتاه «نخله علی الجدول» و «دومه ود حامد» نوشته طیب صالح، رمان نویس معاصر سودانی، را مورد بازکای و تحلیل قرار می دهد. سبک شناسی گفته های داستانی در این دو داستان کوتاه و چگونگی بازنمایی آن به دلیل ویژگی ایجاز و فشردگی این نوع روایی هدف پژوهش پیش رو است. برآیند پژوهش نشان دهنده بسامد بالای شیوه گفته مستقیم و گفته غیر مستقیم در دو داستان یادشده می باشد که دلیل آن غلبه عنصر واقع گرایی و راوی دانای کل است. فشردگی داستان کوتاه باعث عدم کاربرد روش آزاد مستقیم شده است همچنین باعث شده گفته های شخصیت ها در این دو داستان بیش تر به صورت مختصر بیان شوند. البته این امر انسجام روایی داستان را به هم نریخته و باعث ایجاد تعلیق های دراز و خسته کننده در داستان نشده است.
    کلیدواژگان: داستان کوتاه، گفته های داستانی، طیب صالح، نخله علی الجدول، دومه ود حام
  • علی خضری*، رسول بلاوی، آمنه آبگون صفحات 149-173
    نوستالژی، شور و اشتیاق و دلتنگی شدید برای زادگاه، همراه با یک احساس تلخ و شیرین درونی به اشیا، اشخاص و موقعیت های گذشته است. از دیرباز، شوق به وطن و آرزوی دیدار خویشاوندان، مضمون نوشته های نویسندگان و شاعران بوده است. «عدنان الصائغ» یکی از همین شاعرانی است که به خاطر اوضاع نابسامان کشور عراق و سخت گیری های حکومت، مجبور به ترک وطن می شود. بیشترین نمود دلتنگی در اشعار این شاعر معاصر، عشق او به وطن و زادگاهش است که دربرگیرنده همه عزیزان و دوستان اوست.
    پژوهش حاضر با روشی توصیفی-تحلیلی، در پی بیان صورت های متفاوت حس وطن دوستی در اشعار این شاعر، برآمده و جلوه هایی همچون؛ غم غربت، یادآوری خاطرات گذشته، فراخوانی شهر ها و مکان ها، آرمان شهر و نقش استعمار در بروز حس نوستالژی را در دو دیوان «مرایا لشعرها الطویل» و «سماء فی خوذه» مورد نقد و بررسی قرار می دهد. یافته ها نشان می دهد که شاعر علاقه فراوانی به وطن و سرزمین مادری خویش دارد، به گونه ای که همواره به خاطر آن اشک می ریزد و از گرفتاری های مردم سرزمینش و گذشته تلخ و شیرین خود هم با شور و اشتیاق سخن می راند، گویا در غربت خاطرات خوشایند، به شاعر آرامش ویژه ای می بخشد.
    کلیدواژگان: شعر معاصر عربی، عراق، نوستالژی، عشق به وطن، عدنان الصائغ
  • روح الله نصیری*، هاجر حسینی شعار صفحات 175-210
    عنصر شخصیت تجلی گاه احساسات و اعتقادات نویسنده است؛ از این رو شخصیت پردازی در ادبیات داستانی اهمیت ویژه ای دارد. غسان کنفانی در رمان “عائد إلی حیفا”، با خلق شخصیت های نمادین، پیام اخلاقی و اجتماعی خود را از زبان شخصیت ها بیان کرده است. این رمان رئالیستی از این جنبه حائز اهمیت است که نویسنده در تقابل شخصیت های داستان که نماینده ی قومیت های “عرب” و “صهیونیست” هستند، حوادث را فارغ از جانبداری بیان کرده است. همچنین شخصیت های این رمان از ساحت های مختلفی از قبیل: جسمانی، روانی، اجتماعی، فکری، اصلی و فرعی، تحول و نوع شخصیت پردازی شده اند.
    این پژوهش به روش توصیفی – تحلیلی در صدد بررسی شیوه شخصیت پردازی در رمان “عائد الی حیفا” است. برای تحقق این هدف شخصیت ها از لحاظ کیفیت، محوریت، تحول و نوع بررسی می شوند. همچنین تاثیر تعدادی از عناصر داستان به ویژه عنصر گفتگو و کشمکش بر شخصیت پردازی رمان مورد مداقه قرار می گیرد. نتایح این پژوهش حاکی از آن است که غسان کنفانی برای شخصیت پردازی اغلب از شیوه غیر مستقیم بهره برده است. همچنین شخصیت پردازی غیر مستقیم اغلب به وسیله دیالوگ های بین اشخاص انجام شده است.
    کلیدواژگان: غسان کنفانی، رمان عائد إلی حیفا، شخصیت پردازی، کشمکش، گفتگو
  • یحیی معروف، مسلم خزلی* صفحات 211-235
    زقاق المدق یکی از رمان های معروف نجیب محفوظ است که در آن حوادث مربوط به زمان جنگ جهانی دوم به تصویر کشیده شده است. در این رمان شخصیت های متفاوتی وجود دارند که از طبقات اجتماعی مختلفی هستند. این جستار برآن است بر اساس اصول نقد روان شناسی و نظریه های شخصیت به تحلیل ادبی-روان شناسی این رمان بپردازدوگونه های شخصیتی این رمان و ویژگی های خاص آن ها را واکاوی و هدف نجیب محفوظ از خلق چنین شخصیت هایی را بیان کند. این نوشتار بر اساس شیوه توصیفی- تحلیلی انجام گرفته است.اینگفتار در صدد پاسخ به این پرسش ها نیز هست: هدف «نجیب محفوظ» از خلق چنین گونه های شخصیتی چیست؟. چه عواملی در ساخت و شکل گیری شخصیت های این رمان تاثیر بیشتری دارند؟. کشمکش دنیای درونی «حمیده» چگونه شکل می گیرد و نتیجه آن چیست؟. عوامل گرایش «حسین کرشه» به حس برتری طلب انتقام جویانه چیست و سرانجام او چگونه است؟. رفتارهای ناهنجار و دیگر آزار «زیطه» به چه شکل هایی نمود می یابند؟. رفتارهای پارانوییدی «سلیم علوان» چگونه بروز می کنند و چه تاثیری بر زندگی او دارند؟ بر اساس یافته های پژوهش نجیب محفوظ در این رمان به مسائل روانی و شخصیتی بسیار توجه کرده است. او با خلق گونه های شخصیتی مختلف فضای ناگوار اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی جامعه مصر در دهه سی میلادی و جنگ جهانی دوم را به نمایش می گذارد و مشکلاتی را که مردم این جامعه با آن درگیر هستند به خواننده منتقل می کند و بازتاب این شرایط نامساعد را در قالب شخصیت های رمان نشان می دهد. شخصیت های این رمان همگی دچار فرجام ناخوشایندی می شوند که متاثر از وضعیت بحرانی این دوران است.
    کلیدواژگان: تحلیل روان شناسی، نجیب محفوظ، رمان زقاق المدق
  • مهران نجفی حاجیور، علی نظری *، محمود میرزایی الحسینی صفحات 237-256
    رمان حین ترکنا الجسر نوشته عبدالرحمن منیف نویسنده معاصر سعودی است که در ادبیات داستانی معاصر عربی به «پیرمرد و دریا» شهرت دارد. نویسنده در این رمان با استفاده از شیوه های روایی مدرن توانسته افکار و اندیشه های خود را بسیار جذاب به مخاطب انتقال دهد و به هدف خود که درگیر کردن خواننده و وارد ساختن او به متن داستانی بوده برسد. در این پژوهش با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی و شیوه ی روایی جریان سیال ذهن که از شیوه های روایی مدرن محسوب می شود، به یافتن مولفه ها و مشخصه های این شیوه ی روایی در رمان مذکور پرداخته و پیرو آن به کارگیری و حضور مشخصه های روایت، زبان، ابهام، شعرگونگی، زمان و طرح تبیین گردیده است. حاصل تحقیق این است که رمان حین ترکنا الجسر را باید در زمره ی آثار برجسته ی رمان های جریان سیال ذهن به شمار آورد؛ زیرا که به لحاظ زبانی از تکنیک روایی تک گویی درونی مستقیم استفاده کرده است. عناصر زبانی در هم آمیخته و غیر منسجم است. ابهام در سراسر رمان موج می زند و شعرگونگی و پرش در زمان بر این ابهام افزوده است. حوادث داستان نیز بریده بریده و نامنظم روایت می شود.
    کلیدواژگان: منیف، رمان عربی، حین ترکنا الجسر، روایت، جریان سیال ذهن
|
  • Mohsen Seifi *, Rouhallah Saiiadi Nezhad, Farahnaz Shariat Pages 1-25
    One of the characteristics of the contemporary Arab poetry in general and the Palastinian resistance poetry in particular is the application of extensive symbols through which poets implicitly express their thoughts. Using symbols in his poetry, Ez-al-din Monasereh depicts the tyranny of the occupier over the Palestinians to challenge the atrocities committed by the Zionist regimein Palestine. Using a descriptive-analytic approach, the present paper attempts to investigate the representative symbols for the Palestine occupiers so as to decode them. The results show that the poet has used symbols such as Viper, Wolf, Pig, and ringdove to reveal the occupiers’ brutal nature and their alienation with Palestine. While defending the legitimacy of the Palestinian demands, Ez-al-din Monasereh uses symbols to reveal the falsehood state of the occupiers regarding the right of residence and civilization in Palestine.
    Keywords: Ez-al-din Monasereh, symbol, Contemporary Arab poetry, Occupier
  • Majid Salehbek, Najme Hoseinianfar * Pages 27-45
    In today's world, scholars and experts are calling for ways to promote their own ideas in different ways. Art and literature, especially fiction has a more influential role than the others in this context. Since 1940, the effort of prominent scholars has led to the growth and prosperity of the Islamic stories so that in the fifties, the Islamic literature was presented as a literary school with its own inherent characteristics.
    Najib Kilany (1931-1995) is an Arab contemporary writer and among the theorists in Islamic literature. The current paper attempts to examine the elements of the story Hekayat Tabib by Kilany so as to explore the manifestations of Islamic literature in such a collection. To this end, after a short review of Kilany,s biography we will consider his viewpoints on the Islamic literature and then examine the story elements of Hekayat Tabibbased on Islamic literature approach. Through examining the themes, characters, dialogue, and descriptions, it can be observed that Kilany has incorporated certain manifestations of Islamic literature in the stories. Hence, Hekayat Tabib can be regarded as one of the realizations of Islamic stories.
    Keywords: Islamic Literature, Islamic stories, Najib Kilany, Hekayat Tabib
  • Reza Afkhami Aghda, Sima Shafiee * Pages 47-75
    During the 20th century, the inroad of colonizers and their agents in most countries, especially Arabian countries from economic, cultural and economic perspectives led their scientists, thinkers, and poets to make their utmost effort to counter the colonizers and enlighten the people. Making use of ancient legends is among the ways most poets including Badr Shakir Al sayyab have chosen to reach their political objectives. In addition to a parallel application and in line with the legend stream, this Iraqi poet has made novel attempts to avoid the norms and have an inverse use of legend. In this study, Sayyab’s aversion of the norms, reasons and motivations of his parallel and inverse use of seven trips of Sinbad myth have been investigated using a descriptive-analytic approach in line with some of his poems. Our findings indicate that Sinbad is the symbol of the poet, as Sayyab travels to different countries in pursuit of possible cure so as to get rid of his disease. In contrast to the amazing and successful travels of Sinbad, there are no signs of any personal, social and political recovery of Sayyab’s disease which could be considered as an achievement. All of his efforts to find remedy turns out to be utterly fruitless. In fact, any trip incongruent with the stream of Thousand and One Nights story can provide grounds for a bitter failure.
    Keywords: Contemporary poem, Sayyab, Legend, Seven trips of Sinbad, Aversion
  • Seyyed Hasan Fatehi *, Faramarz Mirzaee, Bibi Rahil Sensebli Pages 77-99
    Philippe Hamon, a contemporary French theorist, is among the experts who has examined the character element from a new dimension. Since the theory has included the views of earlier theorists, it is one of the most comprehensive and perfect theories about character element and is based on four principles of character types including (a) reference characters (historical, social, mythological and figurative), mediator and pointer characters (indicating writer and reader), (b) signified character (referent), (c) character signifier, and (d) levels of characterization. Character plays a prominent role in the novel "My aunt Safiya and convent" by the contemporary Egyptian novelist Bahaa Taher. Using a descriptive-analytic approach, the current study intends to study the character element in the novel from the viewpoint of Philippe Hamon. The obtained results indicate that Bahaa Taher, while using the historical, social and figurative characters in the novel, has paved the way for all characters to be present in the story and has considered a proper position for both writer and reader. Through a description of superficial, internal and social dimensions of the characters, he has presented perfect images of characters for readers. Additionally, he has allowed the narrator to refer to the signified character and has tried to select the names (signifier) for the characters implying a correspondence between the names and their character traits.
    Keywords: Character, Philippe Hamon, Bahaa Taher, My aunt Safiya, convent
  • Mehdi Ebrahimi *, Ramazan Rezai Pages 101-121
    Sociology of literature, one of the new and efficient methods of literary criticism, evaluates the relationship between literature and social issues and also the social status of writers and readers so as to determine the status of various social classes and the homologous and contradictory behavior and interactions of social structures in a certain era.. Ahmed Matar is one of the popular contemporary poets of Arab world who has always demonstrated excessive sensitivity towards social circumstances and events of his community demonstrating his commitment and idealism. Using a descriptive-analytic approach, the present study aims to study and explain the problem of economic poverty and social inequality in the poetry of Ahmad Matar, relying on sociological theories and resources. The results indicate that the poet has a particular attention to poverty issue as it is among the most agonizing social problems leading to a variety of misbehaviors and social illnesses. Reflecting the poverty and problems caused by this social phenomenon in his works, the poet voices his objection trying tocreate awareness in the audience and eliminate class conflict.
    Keywords: Ahmad Matar, Poetry, Sociology of Literature, Poverty, Social inequality
  • Seyyed Mehdi Masboogh *, Shahram Delshad Pages 123-148
    Narrative dialogues refer to all the conversations in a narrative text cited by the narrator. These dialogues are altered by the narrator in different ways. Representing the narrative conversations can be revealing in reviewing a story especially in narrative discourse analysis through which one can gain more awareness of narrative methods, writers’ style and the relationship between the narrator and character. Using content analysis, the present study scrutinizes the narrative dialogues in two stories, namely NakhlaAlaljadval and DomaVod Hamed by Tayyeb Saleh, a contemporary Sudanese novelist. The purpose of the paper is to study the stylistic aspects of dialogues in the two stories and the way they are reflected due to brevity and conciseness of such a narration. The results indicate the high frequency of direct and indirect speech in both stories which can be attributed to the realism element and omniscient narrator. The conciseness of the short stories has led to the avoidance of direct free method. It has also made the majority of the dialogues among the characters brief. Such a conciseness, however, has neither affected the coherence nor caused long and boring suspensions in the two stories in the two stories.
    Keywords: Short story, Dialogues, Tayyeb Saleh, Doma Vod Hamed, Nakhla Alaljadval
  • Ali Khezri *, Rasool Balawi, Ameneh Abgoon Pages 149-173
    Nostalgia is a deep longing and homesickness along with a bittersweet feeling towards objects, people and the past events. Traditionally, enthusiasm and a desire to return home to visit relatives have been the common theme in the past poets and writers’ works. Adnan Alsaygh is among the poets who were forced to leave home due to the chaotic situation in Iraq and the persecution of the government. The most important manifestation of homesickness in his poems is reflected in his desire and longing for his native country embracing all his relatives and friends. Using a descriptive-analytic approach, the present study intends to analyze the different forms of patriotism in his poetry along with the manifestations of homesickness, the remembrance of the past, the role of colonizer in the poet’s exile, and utopia of exile poets in "Maraya Le shareha al-Taweel" and "Sama fi Khozeh". The findings reveal that the poet has such a strong enthusiasm for his homeland that he constantly weeps and enthusiastically writes about his homeland problems and his bittersweet past leading to his peacefulness.
    Keywords: Modern Arabic Poetry, Iraq, Nostalgia, Love of Country, Adnan Alsayg
  • Roohallah Nasiri *, Hajar Hossaini Pages 175-210
    The element of character along its actions, reactions, dialogues, and monologues has an important role in the advancement and development of events in stories. In addition, a character is representative of emotions and beliefs of writers. Therefore, characterization has a particular importance in fictional literature.
    Through creating symbolic characters, Ghassan Kanafani, in the novel Returning to Haifa, has expressed his own ethical and social messages on the part of the characters. The significance of this realistic novel is that the writer, in the conflicts among characters of the story who are representative of “Arab” and “Zionist” ethnicities, has stated the events unbiasedly. In addition, the characters in this novel have been characterized from different aspects such as physical, psychological, social, intellectual as well as the evolution and type.
    Using a descriptive-analytic method, the present study investigates the mode of characterization in the novel Returning to Haifa. To realize this aim, the characters are investigated in terms of quality, centrality, evolution, and type. In addition, the effect of a number of fictional elements particularly dialogues and conflicts on characterization of the novel is explored.
    The results indicate that Ghassan Kanafani has mostly used the indirect method for characterization. Furthermore, the indirect characterization has mostly been created via dialogues among characters.
    Keywords: Returning to Haifa, Characterization, Conflict, Dialogue
  • Yahia Marof, Moslem Khazali * Pages 211-235
    Zoghagh Almadagh is one of the most prominent novels by Najib Mahfooz in which the events concerning World War II are depicted. In this novel, there are various characters belonging to a variety of social classes. This study aims to offer a literary-psychological analysis of this novel in line with the principles of psychological criticism. It pursues to analyze the characterization varieties of the novel along with their special features and further state the purpose of Najib Mahfooz for creating such personality types. This study is a descriptive-analytic reserach attempting to address these questions: What is the aim of "Naghib Mahfouz" behind the creation of such personality types? What factors are more effective in building and shaping the characters of this novel? How are Hamida’s inner world conflicts formed and what are the consequences? What are the factors leading Hussain Kersha to the superiority sense of revenge and what happens in the end? How are the abnormal and sadistic behaviors of Zita reflected? How do the Salim Alwan’s paranoid behaviors emerge and what effect do they leave on his life? Based on the study findings, Najib Mahfooz has mostly delved into the personality and psychological issues in this novel. He portrays the unpleasant social, economic and cultural situations in the Egyptian society in 1930s and World War II by creating various character types and conveys the problems faced by the people to the readers the reflection of which can be observed within the novel characters. All the characters face an unfavorable destiny rooted in the critical situation of their life period.
    Keywords: Najib Mahfooz, Zoghagh Almadagh, Psychological criticism, Novel
  • Mehran Najafi Hajivar, Ali Nazari *, Mahmud Mirzaii Alhosaini Pages 237-256
    The novel ‘HinaTaracnaal-Jisr’ is written by Abd Al-rahmanmonif, a contemporary Arab author which is known as “the old man & the sea” in Arab’s literary story. In this novel, the author through modern narration has been able to cross his thoughts audience in a very attractive way and get his goal which has been involving the story. Using a descriptive-analytic approach, This research, after having had glance at the narration technique of the Stream of consciousness progressive fluid which is considered as one of the modern story telling technique, is devoted to finding the features of this narration technique in this afore mentioned novel and also using the presence of narration technique, language, ambiguity, time and schema.The result is Hinataracna al-jisr research should be considered among the outstanding novels of stream of consciousness. For the linguistically direct interior monologue narrative techniques used in integrated and non-integrated elements and language and the language in no logical order. The ambiguity of his novels and poetry Gong and jump around in time for ambiguity has added this story slash and irregular events.
    Keywords: Monif, Arabic novel, HinaTaracna al-Jisr, narrative, Stream of consciousness