فهرست مطالب

آفاق الحضاره الاسلامیه - سال هجدهم شماره 2 (الخریف و الشتاء 1437)
  • سال هجدهم شماره 2 (الخریف و الشتاء 1437)
  • تاریخ انتشار: 1395/04/11
  • تعداد عناوین: 6
|
  • علی خضری*، رسول بلاوی، فاطمه محمدی صفحات 1-22
    إن شعر المقاومه من اوسع میادین الادب العربی، والشعراء الفلسطینیون کثیرا ما یتمحور شعرهم حول هذا الادب. فالشاعر المقاوم علیه ان یشحن الامل إلی التحریر فی عروق الشعب ویحثهم حتی یدخلوا میادین الصراع. وإن دققنا فی الشعر الفلسطینی نری الشاعر الشهید عبدالرحیم محمود جزءا من هذا الادب فکان مسایرا لشعبه وابناء قومه، ومجابها للظلم یرتفع صوته فی وجه الغزاه الطغاه ولا یهدا حتی یکتب عنهم بقوه، وینخفض صوته عند الترنم بحب الوطن والحنین إلیه. فیقترب شعره إلی صدق التجربه والإصاله لانه لم یترک وطنه وشعبه ابدا فله روح متحمسه وثوریه قلما نجدها لدی شاعر آخر مما دفعته کی یضحی بنفسه فی سبیل الوطن فمات شهیدا. یهدف هذا البحث وفقا للمنهج الوصفی التحلیلی إلی دراسه ملامح المقاومه فی شعر عبدالرحیم محمود، وسنحاول ان نبین روحه المتحمسه ومظاهر المقاومه التی غلبت علی شعر هذا الشاعر الشهید. وقد توصلنا إلی ان هذا الشاعر یعتقد بان الحل الوحید للوصول إلی الحریه هو المقاومه لاغیر فالصهاینه الغاصبون لا یعرفون معنی للوفاء حتی یتفاوض معهم. فیستعرض عبدالرحیم الماضی الذی یفتخر به العرب جمیعا لتحریک حمیه الشعب وتحریضهم نحو العمل والجهاد؛کما یدعو النساء للمشارکه فی ساحه النضال لما لهن من نصیب وافر فی تحریر البلد.
    کلیدواژگان: ادب المقاومه، فلسطین، عبدالرحیم محمود، الکفاح
  • نعیم عموری* صفحات 23-43
    استدعی الشعراء والکتاب المعاصرون تراثهم العریق فی اعمالهم الادبیه وذلک لانتمایهم ولعلاقتهم بالماضی المزدهر او الماضی المشین حتی یبینوا نقاط القوه والضعف فی الواقع الذی یعیشونه، یتخذ نجیب محفوظ فی روایه ثرثره فوق النیل التراث عونا له فی إکمال مسار الروایه للمتلقی، ویوظف التراث بانواعه الدینیه والتاریخیه والادبیه والشعبیه حتی یشعرنا بمشارکه هذه العوامل فی احداث الروایه، وبتناسب الحدث الروایی یتم الاستدعاء، وبما ان هذه الروایه من روایات نجیب محفوظ الفلسفیه والرمزیه لذلک کثر فیها توظیف التراث خاصه فی نوعی الدینی والتاریخی؛ التراث الدینی یرتبط باتجاه الروایه الفلسفیه واما التراث التاریخی فیرتبط بعلاقه محفوظ بالتاریخ وخاصه التاریخ المصری الذی استدعاه فی روایته هذه، یحاول البحث کشف علاقه نجیب محفوظ بالتراث الإسلامی والادبی واثر القرآن الکریم والتراث الإسلامی والادبی فی هذه الروایه ومن النتایج التی توصلت إلیها فی هذه الدراسه ان محفوظ تاثر تاثرا کبیرا بالتراث الدینی ومن ثم التراث التاریخی وانه راعی التناسب فی توظیفه فحینما تحدث عن الموت ذکر شخصیه الخیام وعندما ذکر العبث جاء بشخصیه صموییل بیکت الذی عرف مسرحه بالعبث، المنهج المتبع فی هذه المقاله منهج توصیفی.
    کلیدواژگان: استدعاء التراث، عوامل التراث، ثرثره فوق النیل، نجیب محفوظ
  • عیسی متقی زاده، خلیل پروینی، مطهره زهادت* صفحات 45-72
    إن الاعتقاد بالیوم الآخر احد اصول دیننا حیث یومن بها کل مسلم ومسلمه من شتی المذاهب؛ والقرآن الکریم یقرن فی کثیر من آیاته، الإیمان بالیوم الآخر بالإیمان بالله تبارک وتعالی، ویصور مشاهد القیامه فی حوالی ثمانین سوره. تلعب الدراسه الصوتیه دورا هاما فی الدراسات الاسلوبیه الحدیثه وتعد المحور الاول للدخول إلی النص الادبی لان الصوت هو اصغر وحده فی النص ودراسه هذا العنصر الهام تساعدنا فی الکشف عن جمالیات النص الادبی بما فیه من انسجام وتوازن وتناسق. والقرآن الکریم یتمیز باستخدام الإیقاع الفنی الجمیل الذی تانس سماعه الاذن وترتاح النفس عند سماعه وقراءته. یتجلی هذا الجمال والروعه فی السور المکیه القصیره فی احسن شکل، وهی السور التی تشتمل علی اصول العقاید الإسلامیه خاصه الاعتقاد بوحدانیه الله والإیمان بیوم القیامه. ومن ثم اخترنا ثلاث سور تدور حول مشاهد القیامه بما فیها من الاحداث الهایله التی ستقع فی بدایه ذلک الیوم واحوال الناس وصورتی النعیم والعذاب لندرسها دراسه صوتیه علی اساس المنهج الوصفی التحلیلی من خلال جداول إحصاییه، ومن النتایج التی توصلت إلیها هذه الدراسه هی ذلک الانسجام التام بین الإیقاع الصوتی والموقف الذی سیق من اجله، وهکذا دایما یلتقی جمال التعبیر بجمال التصویر، ویتسقان مع سمو الاهداف فی ذلک الجو القرآنی المعجز.
    کلیدواژگان: القرآن الکریم، مشاهد القیامه، الموسیقی
  • علی مطوری* صفحات 73-88
    الاسلوبیه هی دراسه اللغه، الاسلوبیه ذات ارتباط بالاسلوب، ویمکن ان تعد علم دراسه الاسلوب او منهج دراسه الاسالیب، فهی تطلق علی جمله المبادی والمعاییر الکبری التی یحتکم إلیها فی تمییز الاسلوب وتحلیله، فالاسلوبیه هی الکل والاسلوب هو الجزء، ومن جماع الاسالیب تتکون الاسلوبیه فی تحدیدها الختامی. ولقد تمیزت سوره الشمس الشریفه بجرسها الموسیقایی الموثر فی السمع والفواد مما احاطت بعظیم المعانی وباوجز الکلمات، حیث نشاهد قصر الفواصل وکثره القسم والطباقات مما جعلنی ادرسها دراسه اسلوبیه فی مستویاتها الثلاثه؛ المستوی الصوتی والمستوی الترکیبی والمستوی الدلالی وذلک بهدف بیان جمالها الاسلوبی ومما توصلت إلیه فی هذا البحث ان الصوت الجهوری الانفجاری اکثر من الصوت المهموس فی المستوی الصوتی وفی المستوی الترکیبی کثره القسم وتکراره وکثره الطباقات والبدایه التاکیدیه بالجمله الإسمیه وهکذا تساوی الفواصل فی الطول والقصر کونت مستوی ترکیبی خاص فی هذه السوره المبارکه وفی المستوی الدلالی نلاحظ التلمیح البلاغی فیها خاصه فی ذکر قوم ثمود وعقر الناقه مما یغنی عن سرد قصص طویله، تهدف هذه المقاله دراسه سوره الشمس دراسه اسلوبیه مبینا فیها المستویات الثلاثه وذلک بمنهج توصیفی تحلیلی.
    کلیدواژگان: سوره الشمس، الاسلوبیه، الصوت، الترکیب، الدلاله
  • حمیدرضا میرحاجی، سمیرا قنبری صفحات 89-114

    یدرس هذا البحث، بعض المفردات القرآنیه من منظار دراسه لغویه دلالیه تهدف إلی تبییناثر الإسلام فی تغییر وتطور دلالات الالفاظ عما کانت علیه فی العصر الجاهلی. وقد بینا ان الإسلام لم یات بالفاظ جدیده غیر معروفه لدی مخاطبیه وإنما حمل الالفاظ القدیمه بالمعانی الجدیده واستعملها بصوره جدیده. قد خضعت هذه المفردات فی انتقالها من معانیها الوضعیه إلی معانیها الاخری لمظاهر التطور الدلالی کالتخصیص والتعمیم وهما مظهران رییسان فی موضوع التطور الدلالی. وقد تبین موضوع تطور هذه الکلمات الثلاث (الخشوع، الرسول، التسبیح) ان التطور بعض الاحیان یحدث فی مجال تضییق دلاله اللفظ کما فی لفظه الخشوع والتسبیح وبعض الاحیان نحو رقییه کما فی لفظه الرسول.

    کلیدواژگان: القرآن الکریم، اللفظ، المعنی، الدلاله، الشعر الجاهلی
  • معصومه نعمتی قزوینی*، زهرا حکیم زاده صفحات 115-143
    شهدت کل من إیران والعراق احداثا سیاسیه مختلفه علی مدی التاریخ، ومن اهم هذه الاحداث المعاصره هی الحرب فی البلدین. والصراع المتمثل بظاهره الحرب المشوومه بین الشعبین کان السبب فی تشکیل نهج مماثل تقریبا فی حضاره البلدین. وإحدی هذه المناهج هی تشکیل ثقافه المقاومه، والتی یمکن ملاحظتها فی آداب الشعبین. الدراسه المقارنه الوصفیه لقصاید شاعرین من إیران والعراق، ای سلمان هراتی (1959-1986م) وسعدی یوسف (1934م)، توحی مواضیع مشترکه کحب الوطن والتحدی والنقد الإعلامی وفلسطین والنزعه العالمیه فی المقاومه وتعزیز فکره الاستشهاد. کما تشیر نتایج هذه الدراسه إلی بعض الفوارق الطفیفه فی مواضیع واسالیب هذین الشاعرین.
    کلیدواژگان: ادب المقاومه، الشعر، الحرب، الوطن
|
  • Ali Khezri *, Rasool Ballawi, Fatemeh Mohammadi Pages 1-22
    The largest areas of resistance poetry of the Arabic literature. Many poets poetry revolves around the axis. Resistance poet tries to express his hope for freedom and spirit of defiance and resistance to induce people to enter the battlefields stir in the audience. Looking at the Palestinian resistance poetry, Abdurraḥym maḥmūd will find one of the practitioners who stood alongside the resistance against tyranny in their own land. He was an inspiration to the oppressed calm and soothe their anger by singing love songs. He saw to it that the conditions prevailing in his time was well able to portray the wants and sufferings of the people fighting. The purpose of this study was to evaluate the effects on stability in the poetry of Abdurraḥym maḥmūd is analytic. In this article, we will try the revolutionary spirit and poetry of the poet martyr effects will be more stability in our review. Results show that the poet knows the only way to achieve lasting freedom because the usurper Zionists do not know the meaning of loyalty cannot be done peacefully. Abdurraḥym maḥmūd to incite people to resistance, help glorious past, and trying to wake the conscience of the nation in this way. As well as women who may have an important role in the freedom of the country, for the partnership, calls on the battlefield.
    Keywords: : sustainability literature, Palestine, Abdurraḥym maḥmūd, an invitation to fight
  • Naim Amouri * Pages 23-43
    Contemporary poets and writers use from their past legacy and their work influenced by the relationship to the bad or good works of the past writers whom they revealed strength and weakness of the past societies. Najib Mahfouz used past legacy in his work by “ThartharaFawq Al-Nil (“Chatter on the Nile”) and animate and quicken his novel with this skill. He used Kinds of past legacies such as history, theology, literature and folkloric. He utilized these skills to show us that they figure out the great novel and according to the events of the novel they are used. This novel is one of philosophic and a sample of Najib Mahfouz and he used theology and history a lot in this great novel. The legacy of theology related to the philosophic method of the novel and legacy of the history related to the history specially the history of Egypt. The method which he used in this novel is descriptive-analytic one.
    Keywords: Tharthara Fawq Al-Nil, Chatter on the Nile, Najib Mahfouz
  • Issa Mottaghizade, Khalil Parvini, Motahhare Zhadat * Pages 45-72
    Believe in Armageddon is one of the tree principal rules of Islam, that all Muslims in different branches believe in it. The holy Quran in many parts, talks in believing in god, besides believing in Armageddon. And try to show sights of Armageddon in about 80 chapters. Sound reviewing plays an important role in stylistic analyses, and is the first point in literature reviews. As the sound is the smallest unit of the text, It helps us to show the beauty of the text brings. Quran is a unique indicator in considering musical art. This art is obvious in Surah Maki, which are about believing in monotheism and Armageddon. This paper is chosen tree surah, which are most reflecting sights of Armageddon, they are based on the phonetic and descriptive analytic method to examine. There are some
    results
    musical sound of the words is in harmony with the meaning, and this shows the musical art of the Quran.
    Keywords: Quran, resurrection scene, phonetic
  • Ali Matouri * Pages 73-88
    The holy surah “al- Shams” with its effective musical sound is striking in ear and heart and includes various meanings in its few words. Shortness of distances and abundance of swears and various contradictions is evident in it which led me to study it in three levels of stylistics: phonetic level, combination level and semantic level.The aim of this study is to explore the beauties of its stylistics and the findings of this discussion are that in the phonetic level, high explosive soundis more than low voice and whisper, and in combination level, abundance of swear and repetition of it and different contradictions and also the beginning of the surah with a nominal sentence, made a special combination level. In semantic level, there is rhetorical allusion especially in record of Thamud and cutting of the legs of the she-camel. This Quranic allusion makes us needless of telling long stories. This study is conducted with the aim of studying the stylistics of the surah al shams in three levels by descriptive-analytical approach.
    Keywords: : surah Al Shams, Stylistics, sound, combination, Meaning
  • Hamidreza Mirhaji, Samira Ghanbari Pages 89-114

    This research titeled (Semantic change in the Quranic words: praise prophet reverence) This study is about how to transform from the meaning to another. In this article we looked lexical and semantic meaning of three words of Quran in pre-islamic era Until the end of sending Quran. We studied the influence of Islam in changing word semantically. Islam does not bring new words but added them new meaning and coverd them new dresses of the and semantic meaning. Islam used them in new meanings in a accordance with Quranic consepts. Restriction and extention are most important forums of semantic transformation. In this article semantic change of three words: praise, prophet, reverence are considered. Semantic change sometimes occurs in the restriction such as reverence and sometimes goes to the extention and improvement such as .prophet.

    Keywords: word, Semantic, semantic change, jahili poem, Holy Quran
  • Ma’Soumeh Nemati Ghazvini *, Zahra Hakimzadeh Pages 115-143
    Both Iran and Iraq during their countries’ histories have seen numerous political events. The most important event that can be seen in contemporary histories of both countries is war. The involvement of both nations with ominous phenomena of war has caused the formation of somewhat similar approaches in the cultures of these two countries. One of these similar approaches is the formation of resistance culture which can be seen in the literature of both nations. The comparative study of two poets from Iran and Iraq i.e. Salman Harati (1338-1365 SH) and Sa’di Yousef (born 1934-AC) which is done through descriptive-analytic method shows the presence of common themes like patriotism, call to fight, media criticism, Palestine, cosmopolitanism, and promoting the culture of martyrdom in these two poets’ poems. The results of this research also indicate some minor differences in themes and styles of these two poets
    Keywords: Resistance literature, Persian Contemporary Poetry, Arabian Contemporary Poetry, Sa’diYousef, Salman Harati