فهرست مطالب

آفاق الحضاره الاسلامیه - سال شانزدهم شماره 1 (الربیع و الصیف 1434)
  • سال شانزدهم شماره 1 (الربیع و الصیف 1434)
  • تاریخ انتشار: 1394/06/18
  • تعداد عناوین: 7
|
  • عباس احمدوند صفحات 1-18
    تعتبر دائره المعارف الإسلامیه او الموسوعه الإسلامیه (طبعه لیدن)، من اهم وابرز تجلیات المناهج التاریخیه للدراسات الإسلامیه فی الغرب او بمنظار اوسع منهج (دراسه الحاله الظاهریه للمعرفه)، وکذلک تعد انموذجا فی البحوث التخصصیه الإسلامیه لدی الغربیین. وإن من المباحث المهمه فی مجال معرفه الإسلام هو ما یرتبط بتاریخ وثقافه إیران وحضارتها قبل وبعد الإسلام وکذلک مذهب التشیع. ونلاحظ من خلال الابحاث فی مجال معرفه مذهب التشیع کیف یلقی لنا العلماء الإیرانیون الضوء علی الجوانب المختلفه لاوضاع ایران والذین إلتحقوا برکب تالیف دائره المعارف الإسلامیه، حیث شملت مقالات عده فی مجال معرفه إیران والشیعه خلال قرن من الزمان. ثم نتناول مشارکه الإیرانیین فی تالیف هذه الموسوعه التی غلب علی ها الطابع الادبی. ویعود سبب المشارکه المحدوده إلی عدم الإضطلاع بلغات علمیه مشترکه، و الجهل فی التعامل مع الاسالیب العلمیه الحدیثه، وانعدام الإیمان والثقه فی الإستشراق و ضعف الإداره فی إعداد الموسسات العلمیه من حیث الکمیه و النوعیه.
    کلیدواژگان: الإستشراق، الدراسات الإسلامیه، دائره المعارف الإسلامیه، الکتاب الإیرانیون
  • السید عبدالکریم الحیدری، السید محمد إمام صفحات 19-34
    استخدم ائمه اهل البیت (علیهم السلام) ثلاثه اسالیب فی التعامل مع الحکام وهی: التقیه والمواجهه المسلحه والغیبه. فقد إستخدموا التقیه حرصا علی الوحده بین المسلمین والحفاظ علی شیعتهم. وهذا لایعنی انهم لزموا الصمت وترکوا الإهتمام بامور المسلمین وإنما کان لهم حضور فاعل فی الحیاه الإجتماعیه. ومن امثله هذا الحضور الفاعل: إتصال الائمه بقواعدهم الجماهیریه من خلال تاسیس شبکه واسعه من الوکلاء، ومنذ زمن الإمام التاسع إلی الإمام الحادی عشر کانت هذه الشبکه من الوکلاء فعاله جدا فی نشاطاتها، ویعد هذا العمل مثالا لجهود الائمه فی التواصل مع الناس. المواجهه المسلحه ضد الحکام السیاسیین هی الاسلوب الذی اعتمده الإمام الحسین(علیه السلام) دون غیره من الائمه، وهکذا اختص الإمام الثانی عشر (علیه السلام) بالغیبه فهی بامر من الله تبارک وتعالی وسوف تستمر إلی ان یامر الباری عزوجل بظهوره لیملا الارض قسطا وعدلا کما ملئت ظلما وجورا. إعتمدت فی هذا البحث علی کتب تاریخ الإسلام وعلی الخصوص سیره اهل البیت علیهم السلام ومنهجی فی المقال هو منهج وصفی تحلیلی.
    کلیدواژگان: الائمه، بنو امیه، التقیه، المواجهه العسکریه، الغیبه
  • اشرف بروجردی صفحات 35-48
    عندما ندرس اسس العبودیه فی الإنسان وعلی صعید کل الکائنات المتواجده فی عالم الکون، نستشرف إلها یوصف بالخالق والرب والقادر والواحد والاحد والذی لا یوین باین ولا یستوعبه ظرفا الزمان والمکان حیث تواجده خارج نطاقی البادرتین المومی إلیهما وإنما یقضی حاجه الإنسان إلی عبودیه إلاله، یکن علی صله مباشره بطبیعه ارتباط المخلوق بالخالق اکثر من معرفته به وهذا بدوره یودی إلی اقتناع الإنسان بإله واحد. لم تتبلور فکره التوحید من حاجه المخلوق إلی عبودیه الخالق إذ من الممکن ان یسلک المخلوق طریقا یودی به إلی متاهات تکن نابعه عن استدراک قد یسلک سبیلا خاطئا وبناء علی ذلک حین استعراض تاریخ الفکر الإنسانی لبلوره معرفه المخلوق عن الخالق، نلاحظ تواجد الوحدانیه والثنویه والتثلیث واحیانا عباده الاصنام وحتی نفی الإله بالمره وبالتالی نفی العبودیه.
    کلیدواژگان: التوحید، الوثنیه، نفی الالوهیه، اصاله العقل، الدهریه، الثنویه، التثلیث
  • رمضان رضایی، یدالله رفیعی، پری ناز علی اکبری صفحات 49-64
    اصبحت العلاقه بین الدوله العباسیه والإمبراطوریه البیزنطیه خلال ایام الرشید عدائیه اکثر من ذی قبل. من ناحیه اخری کان التفاهم الذی توطد بین العباسیین والفرنجه من اهم الاسباب التی حالت بین البیزنطیین وبین مواصله العدوان بخوفهم من تعاون الطرفین علیهم والذی لم یختف بوفاه الرشید؛ بل ظلت اواصره معقوده حتی اوائل عصر المامون. خلف شارلمان الکبیر، اباه ببین القصیر علی عرش فرنسا، وعلاقته مع القسطنطینیه غیر حسنه علی ما کانت علیه فی عهد والده. واراد البابا ان یستفید من قوه شارلمان. ولذا رغب البابا فی تتویج شارلمان فدهنه بالزیت المقدس والبسه تاج الإمبراطوریه فی اواخر القرن الثامن. وکان شارلمان مضطرا للحفاظ علی علاقات دبلوماسیه مع بغداد، إذ کان لهما عدو مشترک وهو الدوله الامویه فی الاندلس. فشارلمان لم یتقرب إلی الرشید ولم یجب هذا طلبه ویبادله الصداقه و الموده إلا إذا إقتضت مصالحهما السیاسیه. هذه الامور وعوامل اخری ساعدت علی استئناف الصلات بین الخلیفه هارون الرشید وشارلمان الکبیر.
    کلیدواژگان: الإسلام، الرومان، هارون الرشید، شارلمان، العلاقات السیاسیه
  • نعیم عموری صفحات 65-84
    إشتهر فی عصرنا وفی حضارتنا الإسلامیه والادبیه نقاد کثیرون فی الادب، لکن قلما یطرح إسم العلامه الادیب عبد الحسین الامینی صاحب الغدیر کناقد ادبی، فی الواقع هو فذ فی نقده ودقیق فی عطائه الادبی والفنی، لکن نسته او تناسته الاقلام کناقد ادبی، ففی هذه المقاله احاول ان اکشف عن جوانب خفیه من شخصیه العلامه الامینی الادبیه والنقدیه ودرست تتبعه وإمعانه فی آرائه النقدیه حول الادب وخاصه الشعر الشیعی، فالعلامه له الذوق الادبی الرفیع وبه یقوم بردود ادبیه ویطرح آراء فی الادب لا تطرح إلا من ناقد مطلع علی الادب وخاصه الادب الملتزم الشیعی والشعر والشعراء، والمنهج المتبع فی البحث هو المنهج التوصیفی التحلیلی.
    کلیدواژگان: الادب، الادب الملتزم، النقد الادبی، المنهج الفنی، عبدالحسین الامینی، کتاب الغدیر
  • فرامرز میرزایی، حسن اکبری آذر شربیانی صفحات 85-98
    للغه العربیه صله وطیده بفرع الشریعه او ما یسمی فی الجامعات الإیرانیه ب «الفقه ومبانی الحقوق الإسلامیه» لکون اکثر مصادر الشریعه مکتوبه باللغه العربیه؛ فهناک مسائل فی تاویل النص الفقهی ترتبط بفهم اللغه العربیه واستیعابها حق الإستیعاب ولعل من اهمها: ضروره الإهتمام ببناء الجمله فی النصوص الفقهیه وما ینشئ عنه کالترابط بین عنصری الإسناد (کالترابط بین المبتدا والخبر، وبین الفعل والفاعل) والترابط بین العناصر غیرالإسنادیه (کترابط مقیدات الفعل وترابط التابع بمتبوعه وترابط عناصر المرکب الاسمی) او الضمائر ودورها فی تفسیر النصوص الفقهیه وتحلیلها، و الحذف و انواعه فی الجمله، وحجم الجمله والعوامل الموثره فی حجمها، واثر هذا الحجم فی صیاغه النصوص الفقهیه. والجواب لمثل هذه الاسئله یودی إلی ضروره تعلیم اللغه العربیه لطلاب فرع الشریعه، خاصه فیما یتعلق ببناء الجمله والنظام اللغوی للغه العربیه فی تاویل النص الفقهی، ویبدو انها اشد ضروره للطلاب الناطقین بغیر اللغه العربیه، لان مصادر الشریعه فی الدول الإسلامیه، عربیه کانت او غیرعربیه، مادتها الرئیسیه هی النصوص الفقهیه الموجوده فی التراث الفقهی الإسلامی.
    کلیدواژگان: تعلیم العربیه، النصوص الفقهیه، بناء الجمله
  • معصومه نعمتی قزوینی، پدرام علیمرادی صفحات 99-111
    إن من یدرس رثاء الإمام الحسین (ع) فی الشعر، یجد فیه مضامین تنبیءعن وقائع عظیمه وخطوب فادحه محرقه تبین مدی تاثر الشعراء بحادثه الطف وما جری للإمام الحسین (ع). فجاءت هذه المضامین فی ها مملوءه بالصور تحکی عن هذه الوقائع وما عاناه الإمام (ع) واصحابه. فقمنا فی هذه المقاله بدراسه الرثاء الحسینی خلال اشعار الإمام السجاد (ع) علی اساس المنهج الوصفی التحلیلی فنجد فی ها مضامین اهمها ذم الناس وإثاره روح الندامه بینهم لتحریضهم علی القیام، کما تجلی فی ها بعض خصائص العصر کجور الحکام الامویین ومظلومیه آل بیت الرسول (ص) وایضا میل الناس إلی الدنیا وحبها وتحذیرهم من الغفله التی اصیبوا بها.
    کلیدواژگان: الشعر العربی، الادب الملتزم، الرثاء، الإمام الحسین (ع)، الإمام السجاد (ع)
|
  • Pages 1-18
    The Encyclopedia of Islam (Leiden) is one of the most Important / out–standing appearance of a descriptive–historical or phenomenon–logical attitude to the western Islamic studies. Also it is considered the symbol of specialization in the studies. Since History, culture and civilization of Iran pre /after Islam) and shi, ism are among the Important topics of Islamic studies, we show that how the learned Iranian researchers and authors who more Familiar, with the various aspects of Iranian /shiI studies, start to write entries for the encyclopedia. Studies showed that Iranian's cooperation with this encyclopedia was few and this cooperation was more about literature and history of Iran; not knowing common scientific languages, not awarding of new scientific methods and encyclopedia writing techniques, and not having belief and trust in Orientalism and lack of readiness of Iran's scientific community (quantitatively) in providing scientific research institutes and sometimes their weak management have caused this few cooperation.
    Keywords: Orientalism, Western Islamic studies, Encyclopaedia of Islam (Leiden), Iranian authors of the Encyclopaedia of Islam
  • Pages 19-34
    The Imams of Ahl al-Bayt (‘a) have applied three methods in dealing with rulers as follows: taqiyyah (assimilation), armed struggle, and occultation. They have applied taqiyyah for keeping the unity among Muslims and their followers. This does not mean that they have kept silent and did not care about Muslims, rather they had active role in social life. An example of this active role is the Imams’ contact with their followers through establishment of an extensive net of representatives. This net has been very active from the time of the ninth Imam to the eleventh. This is considered an example of the Imams’ struggle to communicate with people. Armed struggle against political rulers is a method utilized only by Imam al-Husayn (‘a), not the other Imams (‘a). Also, the occultation pertains to Imam Mahdi, the twelfth Imam. It is by order of Allah, the Exalted, and it will continue until God Almighty orders him to reappear to fill the earth with justice as it was filled with oppression. My discussion here relies on books of history of Islam particularly the conducts of Ahl al-Bayt (‘a) and the method is dwcriptive-analytical.
    Keywords: Imams, Banu Umayyah, taqiyyah, military conflict, occultation
  • Pages 35-48
    At the basis of worshiping by humans and all other being a deity is revealed. that means there is a God who is also the creator and the only one .He is beyond time and cannot be imagined in particular space. Only the relationship of man with his God satisfies his need to worship, for this relationship is the way to reach to the presence of One God. Reaching God does not come from man’s need to worship but stems from the understanding of God by man .surely, understandings may go wrong, for exploring through history reveals that man’s understanding has witnessed monotheism, polytheism, and eve total denial, yet at the end there has always been some kind of worshiping.
    Keywords: monotheism, polytheism, atheism, Rationalism, naturalism, Dualism, Trinitari anism
  • Pages 49-64
    The relations of Abbasid state and Bizans Empire were more hostile in Rashid era. On the other hand, the good understanding of Abbasid and Westerns was one of the most important reasons of this hostility because they were very frightened of their cooperation and this factor continued until Mamun era. Great Sharlman succeeded his father, Pepin, and in this era, his relation with Ghostantaniyyeh was not good and this relation was not suitable in his fathers era, too. The Pope wanted to use Shalmans power so he became interested in crowning. He anointed him with holy oil and in the late of 8th century, he put crown on his head. Sharlman had to keep his diplomatic relations with Baghdad because Omayyad state in Andolosia was the common enemy of him and Baghdad. So Sharlman concluded an agreement with Harun-o-Rashid for the sake of political benefits. These factors caused political relations between Harun-o-Rashid and Great Sharlman.
    Keywords: Islam, The Romans, Harun-o-Rashid, Sharlman, political relation
  • Pages 65-84
    In the Islamic civilization and our era, a lot of literary critics became famous, but we hardly ever remember the writer of Alghadir, Alameh Abdulhussein Amini, as a great literary critic. In fact he is skillful in his work and use exact meaning in his literature works. Yet the writers have forgotten him as a literary critic or theyhave indicated that they forget him. In this essay, I would like to discover his critic and literature personality in brief as well as his thoughts about Shiite literature and I focus my work on Shiite poems. Alameh Amini has a high verve in the Shiite literature and by this verve, he had viewpoints in the literature. Without his knowledge about literature he couldn’t do great works specially in the committed literature. The method of this essay is descriptive–analytical.
    Keywords: literature, Literature committed, literary criticism, technical doctrine
  • Pages 85-98
    Arabic language is in strong relation with jurisprudence in irans university because the lag number of its refrence written by Arabic. there many tasks that is in relation with and erstanding this language important tasks are: necessity of attention to the sentence structure in the jurisprudence text and its task for example :relation within two important part of the structure (relation within verb and object) and relation within not necessity part in structure cfor example: (relation within verb and adverb) or pronun and its role in construction of the jurisprudence and delation and its kind in structure and structures volume and things that influence in structurs volume and influence of this volume in creating jurisprudence texts and…. Response to these questions will be entailed by beducation Arabic language to Islamic jurisprudence students. sentence and word structure in Arabic language is important in construction of the jurisprudence texts .this importance is great for thos don’t speek Arabic .because the law refrence in Islamic countries, arab or others, return to jurisprudence texts that are availiblehnhslamic jurisprudence .
    Keywords: teaching Arabic, jurisprudence texts, sentence structure
  • Pages 99-111
    Anyone who studies elegies about Imam Hossein (AS)) in Poems would find themes which narrate great events at the same time show the extent that poets are affected by events of Karbala. The achievements of present study, that has studied the elegy of Imam Hossein (AS) in poems attributed to Imam Sajjad (AS) using a descriptive-analytic approach, suggest that in these verses in addition to themes like evoking a spirit of repentance among people or encouraging them to revolt against Umayyad corrupted rulers; some of that period’s features such as Umayyad rulersinjustice and innocence of Prophet (A)’s family and also ignorance and stupidity of people because of excess of common wealth and concern about material world is reflected.
    Keywords: Arabic Old Poetry, Committed Literature, elegy, ImamaSajjad (AS), Imam Hossein (AS)