فهرست مطالب

  • Volume:5 Issue: 2, Summer-Autumn 2015
  • تاریخ انتشار: 1394/10/10
  • تعداد عناوین: 6
|
  • سعید سعیدپور * صفحات 1-10
    شوری یکی از مشکلات چالش برانگیزی است که تاثیر نامطلوبی بر رشد و توسعه گیاهان دارد. از این رو، درک مکانیسم‏هایی که گیاهان را قادر به انطباق با تنش شوری می‏کند در انتخاب ارقام متحمل جهت بهره برداری از خاک های شور کمک خواهد کرد. هدف اصلی از این مطالعه بررسی اثرات شوری (NaCl) بر برخی از خصوصیات فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی دو رقم برنج حساس (IR29) و متحمل (FL485) بود. شوری موجب افزایش تدریجی غلظت سدیم در هر دو رقم حساس و متحمل شد. البته این افزایش در رقم حساس (IR29) بیشتر بود. رقم متحمل به شوری غلظت بالایی از قندهای محلول و تجزیه دیرتر کلروفیل را نشان داد. علاوه براین، تجزیه کلروفیل نیز در رقم متحمل کمتر بود. احتمالا تحریک تجمع قند ناشی از تنش شوری مانع از تجزیه کلروفیل شده است. شوری همچنین موجب تجمع نشاسته در رقم FL485 شد. ممکن است که تنظیم تسهیم کربن فتوسنتزی در ایجاد تحمل به شوری نقش داشته باشد. از این رو به نظر می‏رسد که اختصاص قندها در مسیر ساخت نشاسته بجای قرار گرفتن در سایر مسیرهای متابولیکی در ایجاد تحمل به شوری نقش دارد.
    کلیدواژگان: برنج، تجزیه کلروفیل، شوری، نشاسته
  • کاظم قاسمی گلزانی*، حواد بخشی، بهاره دلیل صفحات 11-18
    به منظور تعیین بهترین مرحله رشد سویا که در آن حداکثر کیفیت بذر تحت شرایط مختلف سایه اندازی (S1، S2 و S3: به ترتیب 0، 35 و 75% سایه) و تیمارهای آبیاری (I1، I2، I3 و I4: به ترتیب آبیاری پس از 60، 90، 120 و 150 میلی متر تبخیر از تشتک تبخیر کلاس A) به دست آید، دو آزمایش مزرعه ای به صورت طرح کرت های خرد شده بر پایه بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار در سال های 1390 و 1391 اجرا شد. بذرها در فواصل پنج روز و در هشت مرحله برداشت شدند. حداکثر وزن دانه (رسیدگی وزنی) در 54-41 روز پس از گلدهی به دست آمد. دوره پر شدن دانه با کاهش میزان آب کاهش یافت، ولی در اثر سایه اندازی افزایش پیدا کرد. در نتیجه، حداکثر وزن دانه، سرعت جوانه زنی و وزن خشک گیاهچه بذرهای متعلق به گیاهات تحت سایه بیشتر از گیاهان بدون سایه بود. با وجود این، حداقل هدایت الکتریکی و حداکثر درصد جوانه زنی بذرهای حاصل از گیاهان رشد یافته در سایه و نور کامل خورشید تحت تیمارهای مختلف آبیاری تقریبا مشابه بود. حداکثر ویژگی های کیفیت بذر 1 تا 9 روز پس از رسیدگی وزنی به دست آمد که بستگی به میزان دسترسی به نور و فواصل آبیاری داشت. در برداشت های زود هنگام به دلیل عدم رسیدگی و در برداشت های دیر هنگام به دلیل پیری، کیفیت فیزیولوژیکی دانه پایین بود. می توان نتیجه گرفت که امکان تولید بذرهای سویا با کیفیت بالا در تیمارهای مختلف آبیاری و سایه اندازی وجود دارد، به شرطی که میزان رطوبت بذرها در زمان برداشت در حدود 20-16% باشد.
    کلیدواژگان: آبیاری، پر شدن دانه، سایه اندازی، سویا، کیفیت دانه
  • امین جوان، سعدالله علیزاده*، سید جلال طباطبایی صفحات 19-27
    این آزمایش به منظور بررسی اثر نسبت های مختلف پتاسیم به کلسیم محلول غذایی بر صفات فیزیولوژیکی، طول عمر گل بریده و تغییرات پس از برداشت رز انجام شد. آزمایش به صورت فاکتوریل بر اساس طرح کاملا تصادفی با دو رقم رز (کاپیتول و مجیک رد)، پنچ نسبت پتاسیم به کلسیم محلول غذایی (4:4، 6:4، 6:3، 8:3 و 10:2) و در سه تکرار پیاده شد. افزایش نسبت پتاسیم به کلسیم محلول غذایی منجر به تجمع پتاسیم ولی کاهش کلسیم در برگ ها شد. علاوه براین، نسبت پتاسیم به کلسیم برگ ها تحت تاثیر نسبت پتاسیم به کلسیم محلول غذایی قرار گرفت و بالاترین میزان نسبت پتاسیم به کلسیم برای برگ های تغذیه شده با محلول غذایی با نسبت 10:2 ثبت شد و پایین ترین میزان نسبت پتاسیم به کلسیم برای برگ های تغذیه شده با محلول غذایی با نسبت های پتاسیم به کلسیم 4:4 و 6:4 به دست آمد. بیشترین شاخص کلروفیل برای رقم کاپیتول یادداشت شد و نسبت های مختلف پتاسیم به کلسیم محلول غذایی اثرات مختلف معنی داری بر فلورسانس کلروفیل داشتند. افزایش نسبت پتاسیم به کلسیم موجب کاهش طول عمر گل بریده هر دو رقم شد. بالاترین میزان نکروز گلبرگ ها در نسبت 10:2 اتفاق افتاد و رقم مجیک رد حساسیت بیشتر و بالاترین درصد نکروز را داشت. مناسبترین نسبت پتاسیم به کلسیم از لحاظ تعادل غذایی، کاهش اثرهای آنتاگونیستی پتاسیم و کلسیم، کیفیت پس از برداشت و طول عمر بیشتر گل های بریده در نسبت 6:4 اخذ شد.
    کلیدواژگان: پس از برداشت، رز، عمر گل-جایی، نسبت پتاسیم به کلسیم، نکروز
  • فرهاد فرح وش*، ناصر علی اصغر زاده، مهرداد یارنیا، سامان خسروی فر صفحات 29-40
    به منظور بررسی وزن تر و برخی از صفات فیزیولوژیک سیب زمینی رقم آگریا در پاسخ به تنش کم آبی و تلقیح میکوریزا پژوهشی در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز در سال 1387 بر اساس طرح اسپلیت پلات بر پایه بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار اجرا شد. چهار سطح آبیاری پس از 60 (S0) میلی متر تبخیر از تشتک تبخیر کلاس A به عنوان شاهد و آبیاری پس از90 (S1)، 120 (S2) و 150 (S3) میلی متر تبخیر از این تشتک به عنوان سطوح تنش کم آبی در کرت های اصلی و چهار سطح قارچ میکوریزای آرباسکولار (AMF) شامل عدم استفاده از مایه تلقیح میکوریزی (M0)، تلقیح با Glomus etunicatum (Ge) (Becker and Gerdemann)، Glomus intraradices (Gi) (Schenck and Smith) و تلقیح با ترکیبی از دو گونه میکوریزی مذکور (Gei) در کرت های فرعی اعمال شدند. آبیاری و تلقیح AMF تاثیر معنی داری بر تمامی صفات مورد مطالعه داشتند. افزایش شدت تنش کم آبی مقاومت روزنه ای را افزایش و محتوای رطوبت نسبی برگ و وزن تر غده را کاهش داد. از سوی دیگر تلقیح میکوریزا منجر به افزایش مقاومت روزنه ای، محتوای رطوبت نسبی برگ، محتوای کلروفیل برگ و وزن تر غده شد. همچنین اثر متقابل آبیاری و تلقیح AMF بر مقاومت روزنه ای، محتوای رطوبت نسبی برگ، محتوای کلروفیل برگ و وزن تر غده معنی دار بود. تنش کم آبی وزن تر غده سیب زمینی های غیرمیکوریزی و میکوریزی را کاهش داد. در تمامی سطح مصرف آب حداکثر وزن تر غده در سیب زمینی های میکوریزی با G. intraradices مشاهده شد.
    کلیدواژگان: سیب زمینی، کم آبی، مقاومت روزنه ای، میکوریزای آرباسکولار، وزن تر غده
  • طاهره فاضلی به گو، سعدالله علی زاده * صفحات 41-50
    تاثیر غلظت های مختلف IAA و 2ip و ترکیب های آن ها در القای کالوس و باززایی شاخه در هیپوکوتیل و لایه نازک سلولی ریزنمونه های گوجه فرنگی مورد مطالعه قرار گرفت. ریزنمونه ها از هیپوکوتیل های گیاهچه در شرایط استریل تهیه شدند. قطعات هیپوکوتیل نسبت به ریزنمونه های تهیه شده از لایه نازک سلولی برای القای کالوس کارایی بیشتری داشتند و در 96% ریزنمونه های هیپوکوتیل در مقایسه با 5/76% ریزنمونه های لایه نازکی از سلول ها کالوس القاء شد. میانگین قطر کالوس تشکیل شده روی ریزنمونه های هیپوکوتیل نسبت به قطر کالوس تشکیل شده روی ریزنمونه های لایه نازک سلولی به طور معنی داری بیشتر بود. کالوس تشکیل شده روی ریزنمونه های هیپوکوتیل نسبت به کالوس تشکیل شده روی ریزنمونه های لایه نازک سلولی از باززایی بیشتری برخوردار بود و 1/60 % کالوس های متعلق به هیپوکوتیل شاخه زایی داشتند در حالی که این مقدار برای کالوس لایه نازک سلولی 45/21 % بود. حداکثر درصد القای شاخه زایی (44/47) روی ریزنمونه های لایه نازک سلولی در محیط کشت حاوی 3/0 میلی گرم در لیتر 2ip و 6/0 میلی گرم در لیتر IAA مشاهده شد. نوع ریزنمونه تاثیر معنی داری بر تعداد شاخه تشکیل شده در هر کالوس داشت. باززایی شاخه در کالوس های حاصل از لایه نازک سلولی به طور معنی داری نسبت به کالوس های تشکیل شده روی قطعات هیپوکوتیل بیشتر بود و تعداد شاخه تولید شده روی کالوس های لایه نازک سلولی و هیپوکوتیل به ترتیب 45/6 و 22/3 ثبت شد. میانگین ساقه های تولید شده روی قطعات هیپوکوتیل به طور معنی داری نسبت به ریزنمونه های لایه نازک سلولی بیشتر بود و بیشترین طول ساقه در محیط کشت حاوی 3/0 میلی گرم در لیتر IAA ایجاد شد.
    کلیدواژگان: شاخه، کالوس، گوجه فرنگی، لایه نازک سلولی، هیپوکوتیل
  • سید محمد مهدی مرتضویان*، بهزاد صفری، سید احمد سادات نوری، بهروز فوقی صفحات 51-61
    زیره سبز یکی از مهمترین گیاهان دارویی است که بخش اعظمی از صادرات گیاهان دارویی در ایران را تشکیل می دهد. مطالعه حاضر به منظور بررسی اثرات تنش خشکی بر صفات مهم زراعی اکوتیپ های مختلف زیره مورد کشت در مناطق عمده زیره کاری کشور صورت گرفت. چهل و نه اکوتیپ مربوط به مناطق مختلف ایران در قالب طرح لاتیس ساده با دو تکرار در شرایط تنش خشکی و بدون تنش طی دو سال (1392-1393) کشت شد. صفات شامل تعداد چتر در گیاه، تعداد بذر در چتر، وزن هزاردانه، شاخص برداشت و عملکرد دانه اندازه گیری شدند. تجزیه واریانس مرکب تفاوت معنی دار بین ژنوتیپ ها، بین محیط ها و برهمکنش ژنوتیپ در محیط را نشان داد. کم آبیاری (رطوبت موجود در خاک برابر 30% ظرفیت زراعی) پس از مرحله گلدهی ارزش کلیه صفات را، البته به میزان متفاوت، کاهش داد. بیشترین اثر کاهشی مربوط به عملکرد دانه بود. به طور متوسط، تنش آبی عملکرد دانه را حدود 6/33 درصد کاهش داد. علاوه بر این، وزن 1000 دانه کمترین تاثیرپذیری را از شرایط محیطی (8/3 درصد) نشان داد. همچنین، براساس مقایسه میانگین ها، به ترتیب بیشترین و کمترین عملکرد دانه را در متوسط دو سال اکوتیپ بانه از خراسان شمالی در شرایط فاقد تنش (07/105 گرم در مترمربع) و اسفراین از خراسان شمالی در شرایط تنش آبی (53/20 گرم در مترمربع) نشان دادند. با توجه به مجموع صفات مورد بررسی، اکوتیپ های خراسان شمالی (بانه) و سمنان (شهمیرزاد) به عنوان اکوتیپ های منتخب برای تحقیقات بیشتر پیشنهاد می شوند.
    کلیدواژگان: اجزای عملکرد، تنش آبی، زیره سبز، عملکرد دانه
|
  • Saeed Saedipour * Pages 1-10
    Salinity is one of the most challenging problems that adversely affects growth and development of plants. Therefore, understanding of the mechanisms that enable plants to adapt to salinity stress will ultimately help in the selection of stress tolerant cultivars for exploiting saline soils. The main objective of this study was to examine the effects of NaCl on some physiological and biochemical characteristics of two rice varieties, IR29 (salt sensitive) and FL485 (salt tolerant), exhibiting different sensitivities to NaCl. NaCl induced a progressive increment in Na concentration of both cultivars, however, it was more marked in the sensitive cultivar IR29. A higher level of sugar and a delay in chlorophyll degradation together with less chlorophyll degradation were observed in the salt tolerant rice. Salt stress may promote sugar accumulation, thus preventing the degradation of chlorophyll. Salinity stress induced an accumulation of starch in cv. FL485. It is possible that adjusted carbon partitioning could have an important implication on salinity tolerance. It is suggested that allocation of sugars into starch may involve in salinity tolerance by avoiding metabolic alteration.
    Keywords: Chlorophyll degradation, Oriza sativa, Salinity, Starch
  • Kazem Ghassemi-Golezani *, Javad Bakhshi, Bahareh Dalil, Mohammad Moghaddam Vahed Pages 11-18
    In order to determine the best developmental stage of soybean at which maximum seed quality is attained under different shadings (S1, S2, S3: 0, 35 and 75% shade, respectively) and irrigation treatments (I1, I2, I3, I4: irrigation after 60, 90, 120 and 150 mm evaporation from class A pan, respectively), two split plot experiments using randomized complete block design with three replications were conducted in 2011 and 2012. Seeds were harvested at five day intervals in eight stages. Maximum seed weight (mass maturity) was achieved at 41-54 days after flowering. Seed filling duration decreased with decreasing water supply, but it was increased by shading. As a result, maximum seed weight, germination rate and seedling dry weight of seeds from shaded plants were higher than those of unshaded plants. However, minimum electrical conductivity and maximum germination percentage of seeds from shaded and unshaded plants under different irrigation treatments were almost similar. Maximums of seed quality parameters were obtained 1 to 9 days after mass maturity, depending on the light availability and irrigation intervals. At earlier harvests, because of immaturity, and at later harvests, due to aging, seed physiological quality was low. It was concluded that high quality seeds of soybean can be produced under different irrigation and shading treatments, providing that the seeds are harvested at about 16-20% moisture content.
    Keywords: Irrigation, Seed filling, Seed quality, Shading, Soybean
  • Amin Javan Ouchbolagh, Saadollah Alizadeh Ajirlo*, Seyed Jalal Tabatabaei, Rahim Nagshiband Hassani Pages 19-27
    An experiment was conducted to investigate the effects of K/Ca ratios of nutrient solution on physiological traits, cut flower vase life and postharvest changes of rose. The main experiment was factorial based on completely randomized design with two cvs. of rose (Magic Red and Capitol), five K/Ca ratios in the nutrient solution (4:4, 6:4, 6:3, 8:3, 10:2) and three replications. Increasing the K/Ca ratio in the solution led to accumulation of K in the leaves but decreased the Ca concentration of the leaves. Furthermore, K/Ca ratio of the leaves was affected by K/Ca ratio of the nutrient solution and highest ratio of K/Ca was recorded for the leaves of plants fed with nutrient solution of 10:2 K/Ca ratio and the lowest K/Ca ratio of leaves was observed for plants which supplied with the nutrient solutions of 4:4 and 6:4 K/Ca ratios. The highest chlorophyll index was recorded for Capitol cv. and K/Ca ratios of nutrient solution had significant different effects on chlorophyll fluorescence. It was noted that rising K/Ca ratio caused lower longevity of cut flowers in both cvs. The highest necrosis of petals was occurred at 10:2 ratio of K/Ca and Magic Red cv. was more sensitive with the highest percentage of necrosis. The appropriate K/Ca ratio was obtained in the 6:4 ratio in terms of nutritional balance, reduced antagonistic effects of K and Ca, postharvest quality and more longevity of cut flowers.
    Keywords: Necrosis, Postharvest, rose, Vase life
  • Saman Khosravifar, Farhad Farahvash *, Nasser Aliasgharzad, Mehrdad Yarnia, Farrokh Rahimzadeh Khoie Pages 29-40
    In order to evaluate the tuber fresh weight and some physiological attributes of Agria potato cultivar in response to water deficit stress and mycorrhiza inoculation, a field trial was conducted as a split plot scheme based on randomized complete block design with three replications at the research site of Islamic Azad University, Tabriz Branch in 2012. Four water levels including: irrigation after 60 (S0) mm evaporation from class A pan as the control and irrigation after 90 (S1), 120 (S2) and 150 (S3) mm evaporation from the pan as water deficit stress conditions were arranged in the main plots and four levels of arbuscular mycorrhizal fungi (AMF) including: no AMF (M0), inoculation of Glomus etunicatum (Ge) (Becker and Gerdemann), Glomus intraradices (Gi) (Schenck and Smith) and dual inoculation of the two species (Gei) were arranged in the sub-plots. Water application and AMF inoculation had significant effect on all of studied attributes. Increasing of water deficit stress intensity increased stomatal resistance and decreased leaf relative water content and tuber fresh weight. On other hand, positive effect of AMF inoculation was observed on stomatal resistance, leaf relative water content, leaf chlorophyll content and tuber fresh weight. Also, significant interaction between water application and AMF inoculation was observed for stomatal resistance, leaf relative water content, leaf chlorophyll content and tuber fresh weight. In general, water deficit stress decreased tuber fresh weight in non-mycorrhizal and mycorrhizal potatoes. In all of water levels, maximum tuber fresh weight was observed by inoculation with G. intraradices.
    Keywords: Arbuscular mycorrhiza, Potato, Stomatal resistance, Tuber fresh weight, Water Deficit
  • Tahere Fazeli Behgo, Saadollah Alizadeh Ajirlo* Pages 41-50
    Effects of different concentrations of IAA (0, 0.3, 0.6 mg/l) and 2ip (0, 0.3, 0.6, 0.9, 1.2 mg/l) and their combinations on callus induction and shoot regeneration of hypocotyl and its thin cell layer (TCL) explants in tomato was studied. Explants were prepared from hypocotyls of seedlings in the aseptic condition. Hypocotyl segments were more efficient than TCL explants for callus induction and it was occurred on the 96.0 percent of hypocotyl explants as compared to 76.5 percent of TCL explants. The mean diameter of formed calli on the hypocotyl explants were significantly more than TCL explants. The calli on hypocotyl explants were more regenerative than calli produced on TCL explants and 60.1 percent of calli produced on hypocotyl explants developed the shoots while the regenerated shoots from the calli of TCL explants were 21.45 percent. Percentage of shoot induction on TCL explants was maximum (47.44 percent) in the medium containing 0.3 mg/l 2ip and 0.6 mg/l of IAA. Explant typehad significant influence on the shoot number per callus. Calli developed on TCL explants regenerated more shoots significantly than hypocotyl explants. The recorded shoot number per callus of TCL and hypocotyl explants were 6.45 and 3.22, respectively. The mean length of developed shoots on the hypocotyl segments was significantly higher than that of TCL explants and maximum length of shoot was obtained on the medium containing only 0.3 mg/l IAA.
    Keywords: Callus, Hypocotyl, Shoot, TCL, Tomato
  • Behzad Safari, Seyed Mohammad Mahdi Mortazavian *, Seyed Ahmad Sadat-Noori, Behrooz Foghi Pages 51-61
    Cumin (Cuminum cyminum L.) is one of the most important herbs and medicinal plants that allocate main part of medicinal plant export in Iran. This investigation was conducted to study the effects of drought stress on important agronomic traits of different cumin ecotypes from the major cumin cultivation of the country. Forty-nine ecotypes from different regions of Iran were planted in a simple lattice design layout with two replications in drought stress and non-stress conditions during two years (2012 and 2013). Characteristics including number of umbels per plant, number of seeds per umbel, seed weight, harvest index and seed yield were evaluated. The combined analysis of variance showed significant differences among genotypes, among environments and the genotypes × environment interactions. The low irrigation (soil water supply at 30% field capacity) after flowering stage decreased the value of all traits but at different extent. The highest adverse effect was related to the seed yield. In average of both years, water shortage decreased seed yield about 33.6 percent. Moreover, 1000 seed weight was affected by the environmental condition at the lowest extent (3.8 percent). Also, based on means comparison, the highest and the lowest seed yield on the average of two years belonged to ecotypes from North Khorasan-Baneh in the normal condition (105.07 g.m-2) and North Khorasan-Esfaraien under low irrigated condition (20.53 g.m-2), respectively. Considering all evaluated traits under both conditions, ecotypes from North-Khorasan (Baneh) and Semnan (Shahmirzad) are proposed as good candidate ecotypes to further research in future.
    Keywords: Cumin, Seed Yield, Water Stress, Yield Components