فهرست مطالب

تعلیم و تربیت استثنایی - پیاپی 144 (فروردین و اردیبهشت 1396)
  • پیاپی 144 (فروردین و اردیبهشت 1396)
  • تاریخ انتشار: 1396/04/10
  • تعداد عناوین: 11
|
  • شیوه نگارش مقاله برای نشریه تعلیم و تربیت استثنایی
    صفحه 1
  • عباسعلی حسین خانزاده، ربابه قلی زاده، محبوبه روشندل راد، سیده زهرا سیدنوری صفحه 5
    زمینه
    بازی به عنوان یک روش درمانی عالی برای درمان مشکلات رفتاری کودکان همواره موردتوجه متخصصان بوده است، بنابراین پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر بازی درمانی گروهی بر کاهش کمرویی دانش آموزان با آسیب شنوایی انجام شد.

    روش بررسی
    جامعه آماری در این پژوهش شامل همه دانش آموزان با آسیب شنوایی دختر کلاس های چهارم ، پنجم و ششم شاغل به تحصیل در مدارس استثنایی شهرستان رشت در سال تحصیلی 94-1393 بود که از این میان 30نفر به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به طور تصادفی و مساوی در 2گروه آزمایش و گواه جایدهی شدند. طرح پژوهش حاضر، آزمایشی از نوع پیش آزمون–پس آزمون با گروه گواه بود. برای جمع آوری داده ها از پرسش نامه کمرویی کرزیر (1995) استفاده شد. برنامه مداخله ای بازی درمانی گروهی به مدت 12جلسه 45دقیقه ای روی گروه آزمایش اجرا شد.

    یافته ها
    نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد بازی درمانی گروهی بر کاهش کم رویی دانش آموزان با آسیب شنوایی تاثیر دارد (001/0P<).

    نتیجه گیری
    این نتایج کاربردهای بالینی ضمنی و مهمی درزمینه پیشگیری و بهبود کمرویی دانش آموزان با آسیب شنوایی دارد.
    کلیدواژگان: بازی درمانی گروهی، کمرویی، دانش آموزان، آسیب شنوایی
  • یوسف رنجبر سودجانی، کبیر شریفی صفحه 15
    زمینه
    کودکان کم توان ذهنی دارای اختلال های گوناگون هستند. شناسایی مشکلات آنان و عوامل مرتبط با آن و در نظر گرفتن مداخله های درمانی و آموزشی می تواند در حمایت و راهنمایی این کودکان و خانواده های شان توسط سازمان های حمایتی مورد استفاده قرار گیرد. این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی روان درمانی پویشی فشرده کوتاه مدت بر اضطراب اجتماعی کودکان کم توان ذهنی با اختلال ادراک بصری غیروابسته به حرکت انجام شد.

    روش
    جامعه آماری شامل همه کودکان کم توان ذهنی شهرکرد در سال تحصیلی 96-1395 بود که از بین آن ها 16کودک با هوش بهر 50 تا 70 در محدوده سنی 8 تا 12سال به صورت نمونه گیری در دسترس انتخاب و به طور تصادفی در 2گروه آزمایش و گواه گمارده شدند. از پرسش نامه اضطراب اجتماعی برای جمع آوری اطلاعات استفاده شد. درمان مبتنی بر رویکر دوانلو روی گروه آزمایش به صورت انفرادی، هفته ای 2بار در 12جلسه 60دقیقه ای اجرا شد. پردازش داده های پژوهش با استفاده از آمار توصیفی و استنباطی (تحلیل کوواریانس یک متغیره) انجام شد.

    یافته ها
    نتایج حاصل از پژوهش نشان داد که پس از کنترل نمرات پیش آزمون بین 2گروه آزمایش و گواه در متغیر اضطراب اجتماعی تفاوت معناداری وجود دارد (05/0P<).

    نتیجه گیری
    براساس این یافته ها می توان گفت تشخیص بهنگام کودکان با اختلال هماهنگی رشد در ادراک بینایی و انجام مداخله های مناسب مانند روان درمانی پویشی کوتاه مدت فشرده در درمان و پیشرفت این کودکان موثر است.
    کلیدواژگان: روان درمانی پویشی، اضطراب اجتماعی، کودکان کم توان ذهنی
  • فرح نادری، زهرا اکبری بیاتیانی صفحه 23
    زمینه
    اتیسم نوعی اختلال عصبی_ تحولی دوران کودکی است. کودک با اختلال طیف اتیسم در مهارت های اجتماعی و ارتباطی با مشکلات گوناگونی مواجه است و رفتارهای تکراری و کلیشه ای بسیار دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر آموزش روش غنی سازی محیطی به والدین در بهبود ارتباط و اجتماعی شدن کودکان با اختلال طیف اتیسم انجام شد.
    روش
    روش پژوهش آزمایشی با طرح پیش آزمون پس آزمون دارای گروه گواه و پیگیری بود. جامعه آماری شامل همه دانش آموزان با اختلال طیف اتیسم شهر تهران در پایه های آمادگی تا پنجم با دامنه سنی 7 تا 12 بودند که با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس، 20کودک با اختلال طیف اتیسم از مدرسه آیین مهرورزی انتخاب شده و به طورتصادفی در 2گروه آزمایش (10نفر) و گواه (10نفر) قرار گرفتند. در این پژوهش از سیاهه ارزیابی درمان اتیسم به عنوان ابزاری برای سنجش بهبودی کودکان استفاده شد. در ابتدا از هر 2گروه پیش آزمون گرفته شد، سپس گروه آزمایش در معرض روش مداخله ای غنی سازی محیطی به مدت (4ماه) قرار گرفت، بعد ازآن از هر 2گروه پس آزمون گرفته شد و پس از یک ماه مرحله پیگیری صورت گرفت، همچنین برای تحلیل داده ها از تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر استفاده شد.
    یافته ها
    نتایج نشان داد که آموزش روش غنی سازی محیطی به والدین در بهبود ارتباط و اجتماعی شدن کودکان با اختلال طیف اتیسم موثر بوده (05/0>p) و این تاثیر تا مرحله پیگیری ادامه داشت.
    نتیجه گیری
    با توجه به مزایای مداخله والدین در درمان و اهمیت افزایش تعداد ساعات درمانی کودکان با اختلال طیف اتیسم پیشنهاد می شود این روش درمانی در کنار روش های مرسوم کودکان با اختلال طیف اتیسم به والدین به ویژه مادران آموزش داده شود.
    کلیدواژگان: غنی سازی محیطی، والدین، ارتباط و اجتماعی شدن، کودکان، اختلال طیف اتیسم
  • قاسم آذرپیک، صادق نصری صفحه 32
    زمینه
    هدف از انجام پژوهش حاضر، تعیین تاثیر بازی های گروهی و محلی بر افزایش مهارت های اجتماعی دانش آموزان پسر کم توان ذهنی 16 تا 19ساله بود.
    روش
    روش پژوهش آزمایشی با طرح پیش آزمون–پس آزمون با گروه گواه بود. جامعه آماری پژوهش را دانش آموزان پسر دوره اول متوسطه کم توان ذهنی شهر مشهد تشکیل می دادند. در نمونه گیری 60نفر به روش در دسترس از دانش آموزان پسر دوره اول متوسطه کم توان ذهنی ساکن در خوابگاه هنرستان تنباکوچی شهر مشهد انتخاب و سپس به صورت تصادفی در 2گروه (30نفر گروه آزمایش و 30نفر گروه گواه) جایدهی شدند. گروه آزمایش طی 10جلسه، 10نوع بازی گروهی و محلی را انجام دادند و گروه گواه در لیست انتظار قرار گرفتند. ابزار گردآوری داده های پژوهش، پرسش نامه مهارت های اجتماعی ماتسون بود. داده های گردآوری شده با استفاده از روش تحلیل کوواریانس تحلیل شدند.
    یافته ها
    تحلیل داده ها نشان داد که در مرحله پس آزمون، بین 2گروه آزمایش و گواه، در مهارت های اجتماعی تفاوت معنادار وجود دارد (05/0>P).
    نتیجه گیری
    ازآن جا که بازی یک فعالیت خوشایند است، دانش آموزان سعی می کنند رفتارهای مناسب خود را افزایش دهند تا برای ادامه بازی در گروه بمانند. ازاین رو می توان گفت بازی های گروهی و محلی می تواند باعث افزایش مهارت های اجتماعی دانش آموزان کم توان ذهنی شود.
    واژه های کلیدی:
    کلیدواژگان: بازی های گروهی و محلی، مهارت های اجتماعی، دانش آموزان کم توان ذهنی
  • امیر قمرانی، مریم صمدی صفحه 41
    زمینه
    نظریه برنامه ریزی، توجه، پردازش همزمان و متوالی نوعی نظریه پردازش شناختی است که در طی چند سال گذشته توجه بسیاری را به خود جلب کرده است. مقاله حاضر با هدف بررسی مروری این سازه در گروه کودکان با نیازهای ویژه نگاشته شده است.
    نتیجه گیری
    بررسی یافته های پژوهشی کارایی، این نظریه را در پیش بینی پیشرفت تحصیلی و ارزیابی افراد با ناتوانی یادگیری ویژه، اختلال کم توجهی- بیش فعالی، اختلال طیف اتیسم، کودکان تیزهوش و کم توانی ذهنی نشان می دهد. این نتایج بیانگر این مطلب است که این گروه ها نسبت به همسالان عادی خود نارسایی های ویژه ای در فرآیندهای پاس دارند.به طورکلی می توان گفت نتایج مبین این نکته است که نظریه پاس و نیمرخ های آن در زمینه های بالینی و آموزشی پیشنهادهایی مفید برای درک اختلال های بالینی فراهم کرده است.
    کلیدواژگان: نظریه پاس، فرآیندهای شناختی، کودکان با نیازهای ویژه
  • قربان همتی علمدارلو، مریم شاهین صفحه 52
    زمینه
    با رشد دانش و آگاهی در مورد ضرورت فراهم سازی برنامه درسی عمومی برای افراد با نیازهای ویژه، طرح همگانی یادگیری به عنوان یک رویکرد آموزشی رایج در آموزش وپرورش ویژه مطرح شد. هدف طرح همگانی یادگیری، کاهش موانع بالقوه یادگیری و افزایش فرصت های یادگیری برای دانش آموزان با نیازهای ویژه است. طرح همگانی یادگیری با متناسب سازی محیط، استفاده از مواد و وسایل آموزشی انعطاف پذیر، ارایه راهبردهای آموزشی متنوع، فراهم سازی فرصت های مشارکت برای همه دانش آموزان و فراهم کردن شرایط پاسخ دهی به روش های گوناگون، زمینه رشد و شکوفایی استعدادهای بالقوه همه دانش آموزان را فراهم می کند.
    نتیجه گیری
    پژوهش های گوناگون، طرح همگانی یادگیری را نوعی رویکرد موثر برای رفع نیازهای آموزشی مشترک همه دانش آموزان معرفی می کنند و معلمان و متخصصان را به تجدیدنظر در ماهیت برنامه درسی خود و اعمال اصول این طرح دعوت می کنند. در این مقاله مروری پس از بیان مقدمه ای کوتاه، تعریف طرح همگانی یادگیری ارایه شده، سپس تاریخچه طرح همگانی یادگیری آورده شده و پس از آن اصول طرح همگانی یادگیری و کاربرد آن در ایران ارایه شده و در پایان نتیجه گیری بیان شده است.
    کلیدواژگان: طرح همگانی یادگیری، دانش آموزان با نیازهای ویژه
  • عادل محمدزاده، امیر قمرانی صفحه 58
    زمینه
    کودکان با ناتوانی های یادگیری ویژه، 4/5 درصد کل جمعیت را تشکیل می دهند، بنابراین شناسایی و تشخیص نوع مشکلات این کودکان، لازم به نظر می رسد. هدف از پژوهش حاضر، معرفی الگوی نقاط قوت و ضعف برای شناسایی و تشخیص کودکان با ناتوانی های یادگیری ویژه بود. به این منظور با روش مروری، متون اصلی شامل کتاب ها و مقاله های علمی در این زمینه طی سال های 1995 تا 2016 از پایگاه های معتبر اطلاعاتی استخراج شد و مورد بررسی قرار گرفت. مرور ادبیات پژوهش نشان داد یکی از الگوهایی که برای شناسایی کودکان با ناتوانی یادگیری ویژه از آن استفاده می شود، الگوی نقاط قوت و ضعف است. این الگو، خود به 3الگوی هماهنگی استعداد- پیشرفت، هماهنگی-اختلاف و تطابق-عدم تطابق، اشاره دارد که همگی آن ها به ارزیابی و شناسایی مشکلات و توانایی های کودکان با ناتوانی های یادگیری ویژه می پردازد.
    نتیجه گیری
    الگوی نقاط قوت و ضعف می تواند توانایی ها و ناتوانایی های شناختی و تحصیلی و ارتباط آن ها با یکدیگر را مشخص کرده و از این طریق، نیمرخ کاملی از کودک مبتلا به ناتوانی یادگیری ویژه ارایه دهد.
    کلیدواژگان: ناتوانی های یادگیری ویژه، الگوی نقاط قوت و ضعف، شناسایی و تشخیص
  • صفحه 72
|
  • Abbas Ali Hosseinkhanzadeh* (Phd), Robabe Gholi Zadeh M.A., Mahboubeh Roshandel Rad M.A., Seyyedeh Zahra Seyyed Noori M.A Page 5
    Background
    Play as an excellent therapeutic method for the treatment of behavioral problems in children, has been considered by experts. So, the purpose of the present research was to examine the effectiveness of group play therapy on reducing shyness in students with hearing damage.
    Method
    The statistical population consisted of all female students with hearing damage in 4th, 5th and 6th grade in Rasht. Among all, sample of 30 students were selected through convenience sampling. They were then equally and accidentally assigned to two (control and experiment) groups. This was a quasi-experimental study with a pre-test/post-test design and control group. To collect data, ‘Shyness’ questionnaire (1995) was used. Group play therapy training program was conducted for the experimental group in twelve sessions of 45 minutes.
    Results
    Analysis of covariance showed that group play therapy training significantly affected on reducing shyness (P
    Conclusion
    These results have clinical implications for the prevention and improvement of shyness in students with hearing damage.
    Keywords: Group play therapy, Shyness, Students, Hearing damage
  • Yusef Ranjbar Sudejani, B.A., Kabir Sharifi (Phd) Page 15
    Background
    Children with mental disability have various disorders. Detecting of disabilities and presenting the suitable therapeutic intervention and trainings could be useful for children and their parents. This study was performed to study the effectiveness of ISTDP on social anxiety of children with mental disability and immobile visual perception disorder.
    Method
    Population of study includes all children with mental disability who live in Shahrkurd. Among all children, 16 children with IQ about 50 to 70 were selected as an in access group and they were divided into two groups, randomly. Social anxiety questionnaire was used for gathering data. The ISTDP was used as an independent variable. Data were analyzed by descriptive and inferential statistics.
    Results
    Findings determined that there is significant difference between control and experimental group in social anxiety (p
    Conclusion
    According to the findings, early diagnosis of visual perception in developmental coordination disorder and providing suitable interventions could be useful for treatment and improvement of children.
    Keywords: Dynamic psychotherapy, Social anxiety, Children with mental disability
  • Farah Naderi (Phd), Zahra Akbari B., M.A Page 23
    Background
    Autism is a neural _ developmental disorder in childhood. An autistic child has different problems in social and communication skills with repetitive behavior. The objective of study is to evaluate the effectiveness of environmental enrichment training to parents in improvement of communication and sociability on autistic children.
    Method
    This experimental study performed by pre-post test. Population of study includes all of students between 7_12 years old from Aein-Mehrvarzi school in Tehran were recruited through available sampling and randomly assigned to two control and experimental groups. Autism Treatment Evaluation Checklist was used as instrument for measuring improvement of children with autistic features. At first, both of groups were taken pretest and then experimental group trained environmental enrichment for four months. Then, both of groups were taken post test and after a month were done follow-up test. Data were analyzed by ANOVA with repeated measure.
    Results
    Result showed that environmental enrichment training to parents was effective on improvement of communication and sociability (p
    Conclusion
    According to benefits of parental intervention in treatment and importance of increasing therapy sessions for children with autism, it is recommended that this therapy method in conjunction with conventional methods is offered to parents of children with autism specially mothers.
    Keywords: Environmental enrichment, Parents, Communication, sociability, Children, Autism spectrum disorder
  • Qasem. Azarpeyk, M.A., Sadegh. Nasri (Phd) Page 32
    Background
    The purpose of this study was to investigate the effectiveness of the local and group games social skills of mentally retarded male students 16 to 19 years.
    Method
    This study was a experimental study design with pre-test and post-test, and with experimental and control groups. The statistical population of this study was mentally retarded male students in first term secondary school in the Tanbakoochi dormitory Mashhad. 60 students were chosen and randomly assigned to two control and experimental groups. The experimental group was exposed in ten sessions local and group games and the control group were on a waiting list. Data were collected by the children's social skills assessment checklist Matson Data were analyzed using ANCOVA.
    Results
    Data analysis showed that the post-test between the experimental and control groups, there is a significant difference in the rate of social skill (P
    Conclusion
    Since the game is a fun activity, students trying to increase their good behavior to continue playing in the group; Thus the, local and group games can increase social skills of students with mental retardation.
    Keywords: Local, group games, Social skills, Students with mental retardation
  • Amir Ghamarani (Phd), Maryam Samadi (Phd) Page 41
    Background
    Planning, Attention, Simultaneous –Successive (PASS) theory is a kind of cognitive processing theory that during the past few years has attracted considerable attention. This paper aims to review the theory in children with special needs
    Conclusion
    Findings show the efficiency of this theory in predicting academic achievement and assessment of individuals with specific learning disabilities, Attention Deficit Hyperactivity Disorder, Autism spectrum disorders, Gifted Children and Mental Retardation indicates. These results indicated that the groups compared to their normal peers show certain defects in PASS processes. Overall results indicate that the PASS theory and its profile in the fields of clinical and educational useful suggestions has provided for understanding clinical disorders.
    Keywords: PASS theory, Cognitive processes, Children with special needs
  • Ghorban Hemati Alamdarloo (Phd), Maryam Shahin, M.A. Page 52
    Background
    Universal design for learning (UDL) has become a popular instructional approach in special education with the growing awareness of the necessities to providing access to the general curriculum for individuals with special needs. The aim of UDL is to reduce all potential barriers to learning and enhance learning opportunities for students with special needs. Universal design for learning by adaptation of environments, the use of flexible educational materials, providing a variety of instructional strategies, providing engagement opportunities for all students and providing multiple means of expression provide the background of developing the abilities of all students.
    Conclusion
    Various researches introduce universal design for learning as an effective and premising method to meet the educational needs of all students. Teachers and experts are invited to revise the nature of their curriculum and apply strategies and principles of universal design for learning. In this review paper, after a brief introduction, universal design for learning has been defined. Then the history of universal design for learning is given. After that the principles of universal design for learning and its application in Iran is given and finally conclusion is expressed.
    Keywords: Universal design for learning, Students with special needs
  • Adel Mohamadzade, M.A. Student, Amir Ghamarani (Phd) Page 58
    Background
    Children with Specific Learning Disabilities (SLD) include 5.4% of the all population. The Purpose of this Study was introducing the pattern of strengths and weaknesses to identify and diagnosis of children with SLD. Therefore, the books and scientific papers were reviewed from scientific databases, since 1995 until 2016. The literature review showed that the pattern of strengths and weaknesses is one of the models that are used to identify children with Specific learning disorders. The pattern of strengths and weaknesses includes three model 1- Aptitude-Achievement Consistency, 2- Consistency-Discrepancy, 3- Concordance-Discordance, which all of them evaluate abilities and disabilities in children with SLD.
    Conclusion
    The pattern of strengths and weaknesses can identity abilities and disabilities in cognitive and academic skills and relationship between them offers overall profile of child with SLD.
    Keywords: Specific learning disabilities, Pattern of strengths, weaknesses, Identify, diagnosis