فهرست مطالب

  • سال چهاردهم شماره 1 (پیاپی 34، بهار 1396)
  • تاریخ انتشار: 1396/04/25
  • تعداد عناوین: 6
|
  • حسن مظاهری، نعمت الله موسی پور*، فائزه ناطقی صفحات 7-32
    هدف این پژوهش تعیین نقش خانواده در برنامه درسی شایستگی- محور دوره ابتدایی از دیدگاه اسناد تحول بنیادین آموزش وپرورش بود. جامعه مورد مطالعه در این پژوهش سه سند «برنامه درسی ملی»، «سند تحول بنیادین آموزش وپرورش» و «مبانی نظری تحول بنیادین در تعلیم و تربیت رسمی و عمومی» بود. گرد آوری اطلاعات از طریق مطالعه اسنادی و روش کتابخانه ای انجام شد. مدل مورد استفاده در گردآوری و تحلیل داده ها، مدل شش مرحله ای رابرتس بود. نتیجه این مطالعه به استناد 71 گزاره شناسایی شده از اسناد تحولی، نشان دهنده ضرورت مشارکت و تعامل خانواده ها در مراحل مختلف فرآیند برنامه درسی فرزندان خود، به منزله تکلیف و وظیفه شرعی و قانونی آنهاست و تعامل خانواده و دولت به طور مشترک در سیاستگذاری های کلان آموزش و پرورش و تصمیم گیری ها در سطوح میانی و خرد(سطح مدرسه) برنامه درسی و در سطوح ملی و منطقه ای، اجرای برنامه درسی در مدرسه و خارج از مدرسه و ارزشیابی آن به رسمیت شناخته شده است. در این اسناد بیشترین گزاره (25 مورد) به منزله اصول حاکم بر جایگاه و ضرورت دخالت خانواده در نظام آموزشی، به ویژه برنامه درسی مطرح شده است. پس از آن 17 گزاره به مشارکت آنها در اجرای برنامه درسی، 12 گزاره به تولید(طراحی و تدوین) برنامه درسی و 10 گزاره نیز به ارزشیابی برنامه درسی اختصاص داده شده است. در ضمن با توجه به اهمیت دوچندان تعامل و همراهی والدین (خانواده ها) با نظام آموزشی به منظور تحقق بخشیدن به برنامه درسی در دوره ابتدایی، 7 گزاره تاکیدی و ویژه ساز هم در این زمینه مطرح شده است. پیشنهاد می شود که در زمینه فرهنگ سازی و نحوه مشارکت واقعی و بنیادی خانواده ها، نظام نامه ای دقیق و مبتنی بر گزاره های اسناد تحولی و تجارب سایر کشورها تدوین و عملیاتی شود.
    کلیدواژگان: مشارکت خانواده، برنامه درسی دوره ابتدایی، شایستگی، محور، اسناد تحول بنیادین
  • مهرزاد حمیدی، محسن وحدانی*، محمد خبیری، ابراهیم علیدوست صفحات 33-50
    هدف از این تحقیق تدوین استراتژی های تربیت بدنی و فعالیتهای ورزشی وزارت آموزش و پرورش بوده و روش آن آمیخته(کیفی-کمی) و از لحاظ هدف کاربردی است. جامعه آماری مدیران و کارشناسان حوزه ستادی دفتر تربیت بدنی و فعالیتهای ورزشی بودند. نمونه پژوهش تمام شمار و برابر با جامعه آماری بوده است. برای گردآوری داده ها، اسناد و مدارک بالادستی، ادبیات پیشینه و نظرات خبرگان بررسی شده و از پرسشنامه عوامل محیط درونی و بیرونی اثرگذار بر عملکرد دفتر تربیت بدنی و فعالیتهای ورزشی استفاده شده است. برای تعیین موقعیت استراتژیک و تدوین استراتژی ها از ماتریسهای IFE، EFE و SWOT بهره گیری شده است. نتایج نشان داد که موقعیت استراتژیک تربیت بدنی و فعالیتهای ورزشی در موقعیت تهاجمی قرار دارد. نتایج تحلیل ماتریس QSPM برای اولویت بندی استراتژی ها نشان داد که کیفیت بخشی و افزایش اثربخشی ساعات درس تربیت بدنی و ارتقای سطح سواد حرکتی دانش آموزان، مدرسه- محور نمودن و عمومیت بخشیدن به فعالیتهای فوق برنامه به منظور تحقق بخشیدن به اهداف درس تربیت بدنی و توانمندسازی و بهسازی منابع انسانی به ترتیب سه استراتژی اول تربیت بدنی و ورزش دانش آموزی هستند. با توجه به نتایج و یافته های پژوهش می توان اذعان کرد که دفتر تربیت بدنی و فعالیتهای ورزشی با تکیه بر استراتژی های تهاجمی خواهد توانست به اهداف متعالی خود دست یابد.
    کلیدواژگان: استراتژی، تربیت بدنی، فعالیتهای ورزشی، آموزش و پرورش
  • سید رضا پورسید ، حمید علیزاده*، فرنگیس کاظمی، احمد برجعلی، نورعلی فرخی صفحات 51-68
    هدف پژوهش حاضر تدوین برنامه علاقه اجتماعی درمانی برای نوجوانان قلدر و قربانی و ارزیابی اثر بخشی آن بر مهارتهای اجتماعی نوجوانان قلدر و قربانی بود. در این پژوهش نیمه آزمایشی، جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان پسر قلدر و قربانی پایه های دوم و سوم متوسطه شهر ابرکوه بود که در سال تحصیلی 95-1394 مشغول به تحصیل بوده اند. به منظور اجرای پژوهش پس از جامعه سنجی، از بین دانش آموزانی که بر اساس تحلیل نتایج جامعه سنجی تحت عنوان قلدر و قربانی طبقه بندی شده بودند، 40 دانش آموز به طور تصادفی به عنوان نمونه گروه قلدر و 40 دانش آموز به طور تصادفی به عنوان نمونه گروه قربانی قلدری انتخاب شدند. هر گروه به طور تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه جایگزین شدند و سپس پرسشنامه مهارتهای اجتماعی روی آنها اجرا شد. گروه های آزمایش به صورت جدا گانه در هر هفته دو جلسه و در مجموع به مدت 12 جلسه در برنامه علاقه اجتماعی درمانی قرار گرفتند. پس از پایان جلسات آموزشی و نیز در مرحله پیگیری پرسشنامه مهارتهای اجتماعی مجددا اجرا شد. نتایج تحلیل واریانس یک راهه آمیخته نشان داد برنامه علاقه اجتماعی درمانی در گروه های آزمایش در مقایسه با گروه های گواه همتای خود، به طور معناداری افزایش مهارتهای اجتماعی در مرحله پس آزمون و پیگیری را در پی داشته است. نتایج بیانگر این بود که علاقه اجتماعی درمانی یک روش موثر برای پرورش مهارتهای اجتماعی در جهت افزایش همدلی، مسئولیت پذیری، همکاری، ارتباط و مشارکت در نوجوانان قلدر و قربانی است.
    کلیدواژگان: علاقه اجتماعی درمانی، مهارتهای اجتماعی، قلدری، قربانی، نوجوانان
  • مهرناز شهبازی، فتاح ناظم* صفحات 69-88
    هدف این پژوهش بررسی رابطه میان رهبری معنوی و جوسازمانی با رفتار شهروندی در کارکنان ادارات آموزش وپرورش شهر تهران است. روش تحقیق از نوع همبستگی است. جامعه آماری کلیه کارکنان ادارات آموزش وپرورش شهر تهران است که شمار آنها 1256 و حجم نمونه آماری 341نفر بوده و براساس جدول مورگان مشخص واز طریق روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شده است. ابتدا شمار کارکنان آموزش وپرورش شهر تهران به تفکیک مشخص شده است. سپس از نظر طبقه جنسیت،193نفر معادل 6/56کارمند مرد و 148 نفر معادل 4/43 کارمند زن، انتخاب ومورد بررسی قرارگرفته اند. ابزار سنجش شامل سه پرسشنامه رهبری معنوی فرای وهمکاران(2005)، پرسشنامه جو سازمانی لیتوین واسترینگر(1986) و پرسشنامه رفتار شهروندی اورگان(1988) است. پایایی این پرسشنامه ها باروش آلفای کرونباخ محاسبه شده وضریبآن برای رهبریمعنوی 847/0R=، جو سازمانی 98/0R=و رفتار شهروندی917/0R=بوده است.برای تجزیه وتحلیل داده ها از آمار توصیفی و استنباطی استفاده شده که در آمار استنباطی از روش رگرسیون چند متغیری خطی بهره گیری شد. نتایج تحلیل داده ها نشان داده کهمیان رهبری معنوی و جوسازمانی با رفتار شهروندی ومیان رهبری معنوی و ابعاد آن با رفتار شهروندی و میان جو سازمانی و ابعاد آن با رفتار شهروندی وهمچنین میان الگوی رفتار شهروندی براساس رهبری معنوی وجو سازمانی در ادارات آموزش وپرورش شهر تهران رابطه ای معنادار وجود دارد.
    کلیدواژگان: رهبری معنوی، جوسازمانی، رفتار شهروندی
  • ابوطالب سعادتی شامیر*، راحله طاهرغلامی، شهربانو جلایی صفحات 89-102
    پژوهش حاضر با هدف بررسیتاثیرآموزش مهارتهای فرا شناختی بر کاهش اهمال کاری تحصیلی و اضطراب امتحان در دانش آموزان انجام شده است.جامعه آماری این پژوهش، کلیه دانش آموزان دختر متوسطه دوم دبیرستانهای دولتی شهر بجنورد در سال تحصیلی 95-1394 بوده است.در این پژوهش 40 دانش آموز با روش نمونه گیری خوشه ایچندمرحله ای انتخاب شدند که به صورت تصادفی در گروه آزمایش(20 نفر) و کنترل (20) نفر جایگزین شدند. ابزارمورداستفادهپرسشنامه اضطراب امتحان ساراسون(1980) و مقیاس اهمال کاری تحصیلی فرم دانش آموز سولومون و راث بلوم (1989) بود. ابتداازهمهدانش آموزان پیشآزمونبهعملآمد،سپس آموزش مهارتهای فرا شناختی در 12 جلسه 90 دقیقه ای و در 6 هفته (هفته ای دو جلسه) بر اساس رویکرد شناختی-رفتاری برای گروه آزمایش ارائه شد.پسازآموزش دادنمهارتهای فرا شناختی ازهمهدانش آموزانپسآزمونبهعملآمدوداده هایبه دستآمدهباآزمونتحلیلکواریانسموردتجزیهوتحلیلقرارگرفتند. نتایجنشاندادکهمداخلهآزمایشیبرکاهش اهمال کاری تحصیلی و اضطراب امتحان در دانش آموزان معناداراست، یعنیدانش آموزانی که از مهارت بهینه شناختی استفاده می کنند و در کنار آن اطلاعاتی مناسب در مورد خودشان،تکلیف و راهبردهای یادگیری دارند می توانند اهمال کاری تحصیلی و اضطراب امتحان خود را کاهش دهند.
    کلیدواژگان: مهارتهای فرا شناختی، اهمال کاری تحصیلی، اضطراب امتحان
  • فائقه حدیدی* صفحات 103-120
    هدف از این پژوهش،تعیین رابطه میان سبک زندگی و سبک های اسنادی مادران با تاب آوری نوجوانان است.جامعه آماری پژوهشدانش آموزان دختر دبیرستانی مدارس دولتی ساکن شهرستان کرج و مادران آنان است.نمونه تحقیق شامل 220 دانش آموز دختر و مادران آنهاست که به صورت خوشه ایچند مرحله ای از میان دانش آموزان دخترمشغول به تحصیل در دبیرستانهای دولتی نواحی چهارگانه شهرستان کرج انتخاب شده اند.در این پژوهش از پرسشنامه سبک های اسنادی سلیگمن و پیترسون (1984)،پرسشنامه سبک زندگی لعلی،عابدی و کجباف (1391) و مقیاس تاب آوری کانر-دیویدسون (2003)استفاده شده است.داده های حاصل از پرسشنامه ها با روش ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه تجزیه و تحلیل گردیده است.نتایج نشان داده که میان سبک های اسنادی مادران با تاب آوری نوجوانان رابطهمعنادار وجود دارد.همچنین از میان شاخصهای دهگانه مقیاس سبک زندگی،شاخصهای سلامت جسمانی،سلامت معنوی،ورزش و تندرستی،کنترل وزن و تغذیه،پیشگیری از بیماری ها،سلامت روانشناختی،سلامت اجتماعیوپیشگیری از حوادث رابطه مثبت و معنادار با تاب آوری نوجوانان دارند.تجزیه و تحلیل آماری نشان داد که سبک های اسنادی و سبک زندگی مادران می توانند به منزله پیش بینی کننده تاب آوری نوجوانان مد نظر قرار گیرند.
    کلیدواژگان: سبک های اسنادی، سبک زندگی، تاب آوری، مادران، نوجوانان دختر دبیرستانی
|
  • H. Mazaheri, N. Mousapour*, F. Nateghi Pages 7-32
    The present study sought to determine the role of family in competency-based primary school curriculum from the perspective of Education Fundamental Reform Documents. The statistical population of the study comprised “the national curriculum”, “Education Fundamental Reform Document”, and “the theoretical principles of fundamental reform in compulsory, formal education”. Data collection was carried out through analysis of documents and library research. The six-step Roberts model was utilized for data collection and analysis. Based on the principles drawn from the reform documents, this study concludes that the participation of student families in different aspects of curriculum is necessary, especially if doing so is considered as their legal and religious duty, and the cooperation between government and families in educational policy-making, as well as in making decisions at the middle and lower levels of curriculum planning, and its implementation and evaluation at both the national and regional levels, is acknowledged. Most of the statements contained in these documents (25) are dedicated to the principles of the necessity of family involvement in the educational system and especially in the curriculum. Next, 17 statements are dedicated to family involvement in curriculum implementation, 12 to production (design and development) of the curriculum and 10 to curriculum evaluation. In addition, due to the great significance of the interaction between parents (families) and the education system for the attainment of primary school curriculum objectives, 7 statements were highlighted with respect to this matter. It is suggested that a detailed statute book be developed and put into practice for culture-building and genuine involvement of families based on the principles drawn from reform documents as well as other countries’ experiences.
    Keywords: participation of family, primary school curriculum, competency-based, Education Fundamental Reform Documents
  • M. Hamidi, M. Vahdani*, M. Khabiri, E. Alidoust Pages 33-50
    This study was undertaken to develop a strategic plan for physical education and sports activities at the Ministry of Education. Mixed methods research was used and qualitative and quantitative methods were integrated in this applied research. The statistical population of the study consisted of staff managers and experts of the Bureau of Physical Education and Sports Activities at the MOE. The sample size was equal to the population size. For the purpose of data collection, national policy documents, the related literature and experts’ opinions were examined. In addition, internal/external environmental factors affecting the performance of the Bureau of Physical Education and Sports Activities were scrutinized using a questionnaire. In order to determine the strategic position and develop the strategies, IFE, EFE and SWOT matrices were utilized. The results showed that the strategic position of physical education and sports activities is of aggressive type. Results of QSPM matrix for strategies prioritizing identified “improving quality and effectiveness of physical education as well as promoting students’ physical literacy”, “boosting school-based extracurricular activities in order to achieve the objectives of physical education”, and “empowerment and development of human resources” as the three main priorities of physical education of students. Accordingly, it can be stated that the Bureau of Physical Education and Sports Activities would achieve its high-level goals through aggressive strategies.
    Keywords: strategy, physical education, sports activities, education
  • S.R. Pourseyed, H. Alizadeh*, F. Kazemi, A. Borjali, N.A. Farokhi Pages 51-68
    The aim of the present study was to develop a social interest therapy program and evaluate its effectiveness in promoting adolescent bullies and victims’ social skills. The statistical population of this semi-experimental study comprised all male bullies and victims studying in the eleventh and twelfth grades in Abarkooh in academic year 2015-1016. Through sociometric method, the students were categorized into bullies (N=40) and victims (N=40) and then in each group the students were randomly assigned to control and experimental groups. In the next step, the Social Skills Questionnaire was administered to the participants. The experimental groups received a total of 12 social interest therapy sessions (2 weekly sessions). After completion of the training and also in the follow-up phase the Social Skills Questionnaire was administered to the subjects again. Results of mixed MANOVA in the posttest and follow-up phases showed that the social interest therapy program significantly increased social skills in the two experimental groups. Results were indicative of the fact that social interest therapy was an effective method for promoting adolescent bullies and victims’ social skills so that sympathy, accountability, cooperation, communication, and participation can be boosted among them.
    Keywords: social interest therapy, social skills, bullying, victims, adolescents
  • M. Shahbazi, F. Nazem* Pages 69-88
    The present study was carried out to study the relationship between spiritual leadership, organizational climate, and citizenship behavior among the employees of Tehran’s education departments. The research method was descriptive and correlational. The statistical population of the study comprised the entire employees of Tehran’s education departments (1256 individuals). The sample size was determined through Morgan table and 341 individuals (193 males and 148 females) were selected via random stratified sampling. The instrumentation consisted of Spiritual Leadership Scale (Fry et al., 2005), Organizational Climate Questionnaire (Litwin & Stringer, 1986) and Citizenship Behavior Scale (Organ, 1988). The reliability indices calculated using Cronbach's alpha coefficient were 0.847, 0.98, and 0.917 for spiritual leadership, organizational climate, and citizenship behavior scales, respectively. To analyze the data, descriptive (mean, mode, median) and inferential statistics (multivariate linear regression) were utilized. Results showed that there was a significant relationship between spiritual leadership, organizational climate, and citizenship behavior. Furthermore, a significant association was observed between spiritual leadership and its dimensions with citizenship behavior. Organizational climate and its dimensions were also significantly associated with citizenship behavior.
    Keywords: spiritual leadership, organizational climate, citizenship behavior
  • A. Seadati Shamir*, R. Tahergholami, S. Jalai Pages 89-102
    The aim of the present study was to investigate the impact of metacognitive skills training on the reduction of academic procrastination and test anxiety among students. The statistical population of the study consisted of all high school girls in Bojnourd in academic year 2015-2016. In this study, 40 students were selected using multi-stage cluster sampling method and were randomly assigned to experimental and control groups (20 students each). The study had a quasi-experimental design, i.e., pretest-posttest with control group. The instrumentation included the Test Anxiety Scale (Sarason, 1980) and Procrastination Assessment Scale for Students (Solomon & Rothblum, 1989). At first, the pretest was administered to all participants. Next, the subjects in the experimental group were trained using metacognitive skills training and based on cognitive-behavioral approach (12 ninety-minute sessions in 6 weeks) and then the posttest was given to all students. The obtained data were analyzed through covariance analysis. Results showed that metacognitive skills training had a significant impact on the reduction of academic procrastination and test anxiety among female students. More specifically, students who use metacognitive skills, self-awareness, task awareness, and learning strategies awareness can overcome their academic procrastination and test anxiety.
    Keywords: metacognitive skills, academic procrastination, test anxiety
  • F. Hadidi* Pages 103-120
    The present study examined the relationship of adolescents’ resilience to mothers’ lifestyle and attributional styles. The population of the study consisted of public high school girls in Karaj and their mothers. The sample included 220 students and their mothers who were selected through multi-stage cluster sampling method. The instrumentation comprised Attributional Style Questionnaire (Seligman & Peterson, 1984), La’li, Abedi, and Kajbaf Lifestyle Questionnaire (2012), as well as Conner-Davidson Resilience Scale (2003). The obtained data were analyzed by Pearson correlation coefficient and multiple regression analysis. Results showed that there was a significant relationship between mothers’ attributional styles and adolescents’ resilience. Moreover, among the ten components of lifestyle scale, physical health, spiritual health, sports and health, weight control and nutrition, disease prevention, psychological health, social health, and preventing accidents were positively associated with adolescents’ resilience. In addition, results indicated that changes in adolescents’ resilience can be predicted by mothers’ attributional styles and lifestyle.
    Keywords: attributional styles, lifestyle, resilience, mothers, high school girls