فهرست مطالب

پژوهش و برنامه ریزی در آموزش عالی - سال بیست و دوم شماره 4 (پیاپی 82، زمستان 1395)
  • سال بیست و دوم شماره 4 (پیاپی 82، زمستان 1395)
  • 180 صفحه،
  • تاریخ انتشار: 1395/11/28
  • تعداد عناوین: 7
|
  • علی داوری، رضا منوچهری راد *، سهراب رحمانی، علی قوامی صفحات 1-24
    خط‏مشی گذاری کارآفرینی در کشورهای مختلف دنیا با درجات متفاوت توسعه‏یافتگی طیف گسترده‏ای از خط‏مشی های مختلف همچون حمایتهای مالی، نوآوری، فنی و مشاوره‏ای، توسعه صنایع کوچک و متوسط، بهبود قوانین، امور اداری، شرایط اشتغال و آموزش را شامل می‏شود. هدف این پژوهش یافتن حوزه های نوآورانه و تجارب موفق و عملیاتی برای خط‏مشی ‏گذاری آموزش کارآفرینی کشور ایران با سرمایه انسانی شایسته بود. این پژوهش از نوع آمیخته کیفی-کمی و روش اجرای بخش کیفی آن توافق مقایسه تحلیلی با رویکرد مطالعه تطبیقی در 23 کشور منتخب دنیا و بخش کمی آن مدلسازی معادلات ساختاری با رویکرد حداقل مربعات جزئی بود. یافته های پژوهش نشان داد که حوزه های آموزش کارآفرینی را می‏توان در چهار طبقه ظرفیت‏سازی و غنی‏سازی محیط آموزش کارآفرینی با قدرت تبیین 54%، آموزش در کارآفرینی (آموزش کارآفرینان بالقوه) 28%، آموزش برای کارآفرینی (آموزش کارآفرینان بالفعل) 18% و آموزش درباره کارآفرینی (تربیت محققان و مشاوران حوزه کارآفرینی) 13% دسته‏بندی کرد. کشورهای درحال توسعه و توسعه‏یافته در راهبرد سوم و چهارم تفاوت بارزی با هم دارند. مبتنی بر یافته های پژوهش توصیه می‏شود بازآفرینی دوره های آموزش کارآفرینی در مدارس با تاکید بر سالهای پایانی دبیرستان، آموزش‏ مهارتهای جدید به کارآفرینان و کارکنان کسب وکارهای کوچک و متوسط، توانمندسازی بیکاران و روستاییان، تدریس واحد کارآفرینی در تمام رشته های دانشگاهی با استفاده از فناوری های نوین آموزشی و مشارکت همه ذینفعان به ویژه بخش خصوصی و سازمان های مردم‏نهاد در دستور کار خط‏مشی گذاری آموزش کارآفرینی قرار گیرد.
    کلیدواژگان: آموزش کارآفرینی، پرورش کارآفرینی، توانمند سازی بیکاران و روستاییان، خط مشی گذاری آموزش
  • حسن حیدری*، نرمین داودی، فرزانه طالبی صفحات 25-42
    مهاجرت افراد تحصیل کرده و متخصص از کشورهای کمتر توسعه یافته به کشورهای صنعتی پیشرفته همواره آثار زیانبار اقتصادی، علمی، فرهنگی و اجتماعی برای این کشورها به جای گذاشته است. لذا، مسئله مهاجرت این قشر مورد توجه سیاستگذاران است و سیاستگذاری های مختلفی برای جذب و حفظ آنها صورت می گیرد. جمهوری اسلامی ایران طی دهه های اخیر از این مشکل مستثنا نبوده است. ادامه روند مهاجرت بر خلاف سیاستهای دولت است و دستیابی به رشد اقتصادی مطلوب را با مشکل مواجه می کند. بنابراین، با توجه به اهمیت پیامدهای ناشی از مهاجرت، در مطالعه حاضر آثار کلان و بخشی مهاجرت نیروی کار از کشور با استفاده از مدل پروژه تحلیلهای تجارت جهانی از مدلهای تعادل عمومی محاسبه پذیر بررسی شده است. با این هدف دو سناریوی افزایش مهاجرت نیروی کار ماهر و غیر ماهر به صورت جداگانه تعریف شده است. نتایج مطالعه نشان داد که مهاجرت نیروی کار، اعم از ماهر و غیر ماهر، موجب کاهش رشد اقتصادی، سرمایه گذاری و نرخ بازگشت سرمایه در سطح کلان می شود. این امر همچنین تولید بخشهای مختلف اقتصادی را کاهش می دهد. از سویی، افزایش مهاجرت نیروی کار ماهر سطح دستمزدهای نیروی کار را در کل افزایش می دهد و در مقابل، قیمت سرمایه را که شامل سرمایه فیزیکی، منابع طبیعی و زمین است، کاهش می دهد. به علاوه، با افزایش مهاجرت نیروی کار ماهر تقاضای عوامل تولید در بخشهای کشاورزی و صنعت کاهش می یابد و با توجه به امکان جانشینی عوامل تولید، این امر موجب انتقال سرمایه و نیروی کار غیر ماهر به بخش خدمات می شود.
    کلیدواژگان: مهاجرت، نیروی کار ماهر و غیر ماهر، GTAP، تقاضای نیروی کار
  • مسلم باقری*، مهرداد کیانی صفحات 43-67
    کارآفرینی و آموزش مهارتها و قابلیتهای مرتبط با آن از جمله حوزه هایی است که با توجه به سرعت شتابان پیشرفتهای علمی، تحولات اجتماعی و نیازهای نوپدید ناشی از آن می تواند یکی از وظایف و ماموریتهای اصلی مراکز آموزش عالی و به ویژه دانشگاه ها تلقی شود که به سهم خود در منطبق کردن این مراکز آموزشی با واقعیتها و ضرورتهای جهان امروز نقش مهمی ایفا می کند. هدف از این پژوهش شناسایی جایگاه دانشگاه در آموزش و ارتقای قابلیتهای کارآفرینی دانشجویان با استفاده از روش غربالگری فازی بود. جامعه آماری استادان صاحبنظر در حوزه کارآفرینی در دانشگاه شیراز بودند. پس از بررسی گسترده ادبیات موضوع 52 قابلیت کارآفرینی استخراج و با استفاده از روش غربالگری فازی قابلیتهای موثر شناسایی و با به کارگیری روش فازی اولویت بندی شدند. نتایج این پژوهش نشان داد که از بین 29 قابلیت تایید شده، مهارتهای مالی و حسابداری، قابلیت راه اندازی کسب وکار، مهارتهای مذاکره، کار تیمی و برنامه ریزی منظم به ترتیب بیشترین ظرفیت و خودکارآمدی، پیگیری، صرفه جویی، اهمیت دادن به کیفیت کار و دلبستگی کمترین ظرفیت را برای آموزش و ارتقا در مراکز آموزش عالی و دانشگاه ها دارند.
    کلیدواژگان: کارآفرینی، قابلیتهای کارآفرینی، دانشگاه ها، غربالگری فازی
  • جمال سلیمی*، کیوان بلندهمتان، آرش عبدی صفحات 69-98
    هدف این پژوهش شناسایی ابعاد و مولفه های تشکیل دهنده تصویر دانشجویان از دانشگاه و همچنین بررسی میزان اهمیت و نقش این مولفه ها از نظر آنان بود. رویکرد پژوهش از نوع آمیخته (اکتشافی) بود. در بخش کیفی از روش پژوهش پدیدارشناسی توصیفی کلایزی و برای جمع آوری داده ها از ابزار مصاحبه نیمه ساختارمند استفاده شد. مشارکت کنندگان در بخش کیفی20 نفر از دانشجویان تحصیلات تکمیلی از 6 دانشکده با رشته های تحصیلی مختلف بودند که به صورت هدفمند انتخاب شدند و فرایند جمع آوری اطلاعات تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. نتایج پژوهش در بخش کیفی شامل سه طبقه توصیفی وضعیت آموزشی (کمی و کیفی)، وضعیت پژوهش و امکانات رفاهی و تسهیلات اسکان و روش پژوهش در بخش کمی توصیفی- پیمایشی بود. ابزار پژوهش پرسشنامه محقق ساخته و شامل 9 بخش و محتوای آن برگرفته از داده های بخش کیفی و ادبیات موضوع بود. ضریب پایایی برای پرسشنامه با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ 874/0 به دست آمد. جامعه آماری در بخش کمی 270 نفر از دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه کردستان بودند که بر اساس فرمول تعیین حجم نمونه کوکران انتخاب شدند. داده ها با استفاده از نرم افزارهای SPSS و AMOS و با بهره گیری از آماره های توصیفی و استنباطی تجزیه و تحلیل شدند. نتایج آزمون تحلیل عاملی نشان داد که سوالات پرسشنامه برای معرفی مولفه های تشکیل دهنده تصویر سازمانی دانشگاه دارای برازش مطلوبی بودند و نتایج آزمون فریدمن نشان داد که بعد اسم و رسم و قدمت دانشگاه بیشترین و بعد هزینه های دانشگاه کمترین اهمیت را در شکل دادن به تصویر دانشگاهی دانشجویان داشته است. همچنین نتایج آزمون همبستگی نشان داد که میان بیشتر ابعاد تشکیل دهنده تصویر دانشگاهی دانشجویان در ارتباط با یکدیگر رابطه معنادار وجود دارد و نتایج آزمون t مستقل نشان داد که بر اساس تفکیک جنسیت فقط در بعد اجتماعی میان دانشجویان زن و مرد اختلاف معنادار وجود دارد. در تفکیک بر اساس مقطع تحصیلی هم در بعد کارکرد اجتماعی و هم هزینه های دانشگاه میان دانشجویان کارشناسی و تحصیلات تکمیلی تفاوت معنادار وجود داشت.
    کلیدواژگان: تصویر دانشگاهی، کارکرد دانشگاهی، آموزش عالی، نگرش و تصورات دانشجویان
  • هادی مصلح امیردهی*، محمدرضا نیستانی، ایمان جهانیان صفحات 99-111
    امروزه، بهبود کیفیت نظام آموزشی عالی به عنوان اصلی اساسی مورد توجه متصدیان این حوزه قرار گرفته است که در این بین بهره گیری از راهبرد ارزیابی بیرونی برای دستیابی به کیفیت در نظام دانشگاهی نقش کلیدی دارد. هدف این پژوهش ارزیابی بیرونی گروه آموزشی ترمیمی و مواد دندانی دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی بابل در سال تحصیلی 94-1393 با هدف ارتقای کیفیت این گروه بود. در این پژوهش توصیفی تعداد 109 نفر از اعضای گروه ترمیمی و مواد دندانی (دانشجویان، اعضای هیئت علمی، مدیر گروه و کارکنان گروه) در روند ارزیابی بیرونی مشارکت کردند. در این ارزیابی از پرسشنامه، مصاحبه، چک لیست و مشاهده برای گردآوری داده ها بهره گرفته شد. داده ها با استفاده از روش های آمار توصیفی (میانگین و درصد) به کمک نرم افزار آماری (21)SPSS و روش وزندهی (ارزش گذاری) گزینه ها تجزیه و تحلیل شدند. طبق یافته های پژوهش بجز عامل اعضای هیئت علمی و تجهیزات و امکانات که در وضعیت نسبتا مطلوب قرار گرفت، دو عامل (مدیر گروه و اهداف و رسالت) در وضعیت مطلوب قرار گرفتند. درمجموع، وضعیت گروه مورد ارزیابی از نظر مطلوبیت در سطح نسبتا خوبی قرار گرفت. از آنجایی که در این پژوهش عامل اعضای هیئت علمی و تجهیزات و امکانات در وضعیت مطلوبی نبود و با توجه به جایگاه والای اعضای هیئت علمی در تربیت افراد متخصص برای پاسخگویی به نیازهای سلامت جامعه و نیز نقش تجهیزات و امکانات در تسهیل دستیابی به اهداف مورد نظر گروه، ضروری است متصدیان امر برای برطرف کردن مشکلات این گروه اقدام لازم را مبذول دارند.
    کلیدواژگان: ارزیابی بیرونی، گروه ترمیمی و مواد دندانی، کیفیت، معیار، بابل، ایران
  • سعید عیسی زاده، محمد کاظم نظیری، هادی نایینی* صفحات 113-132
    عدم تطبیق مهارت اصطلاح فراگیری است که به انواع مختلف نبود تعادل بین ارائه مهارت و نیاز به مهارت در بازار کار اشاره دارد. در این مقاله شاخصهای نوع اول و دوم عدم تطبیق مهارت (KILM 15a، KILM 15b) که در سال 2014 در شمار شاخصهای کلیدی بازار کار قرار گرفته اند، محاسبه شد. روش پژوهش رویکرد سازمان بین المللی کار بود. به منظور محاسبه شاخص از داده های موجود در طرح آمارگیری نیروی کار از بهار سال 1384 تا بهار سال 1391 استفاده شد. بنا بر نتایج تحقیق، زنان و جوانان نسبت به بزرگسالان بیشتر در معرض عدم تطبیق نوع اول قرار دارند. همچنین برای تمام گروه ها به تفکیک سن و جنسیت آموزش کمتر از اندازه کاهش یافته است، در حالی که آموزش بیش از اندازه به ویژه برای جوانان(افراد 15 تا 29 ساله) طی دوره مورد بررسی روند افزایشی را نشان می دهد.
    کلیدواژگان: عدم تطبیق مهارت نوع اول و دوم، شاخص عدم تشابه، آموزش بیش از اندازه، آموزش کمتر از اندازه
  • داوود حسین پور، مریم ارمندئی*، رضا ولدی صفحات 133-154
    در این مطالعه تاثیر سرمایه روانشناختی بر تسهیم دانش با میانجیگری احساس امنیت روانشناختی بررسی شد. روش پژوهش توصیفی از نوع پیمایشی بود. جامعه آماری کلیه کارکنان غیر هیئت علمی دانشگاه صنعتی شریف به تعداد 584 نفر بودند که نمونه ای به حجم 234 نفر انتخاب شد. به منظور گردآوری داده ها از سه پرسشنامه سرمایه روانشناختی لوتانز و همکاران، احساس امنیت روانشناختی ادمونسون و رفتار تسهیم دانش هوف و ریدر استفاده شد. روایی پرسشنامه ها با استفاده از روایی محتوا تایید و پایایی آن با استفاده از آلفای کرونباخ محاسبه شد که به ترتیب 78/0، 71/0 و80/0 بود. نتایج تحقیق نشان داد که متغیر سرمایه روانشناختی بر احساس امنیت روانشناختی و تسهیم دانش تاثیر معنادار دارد. همچنین احساس امنیت روانشناختی بر تسهیم دانش تاثیر معنادار دارد. نتایج حاکی از تاثیر سرمایه روانشناختی بر تسهیم دانش با میانجی احساس امنیت روانشناختی بود. الگوی تجربی به دست آمده از تحلیل داده ها تا حد زیادی منطبق با مدل مفهومی پژوهش بود.
    کلیدواژگان: سرمایه روانشناختی، تسهیم دانش، احساس امنیت روانشناختی، دانشگاه صنعتی شریف
|
  • Ali Davari, Reza Manouchehri Rad *, Sohrab Rahmani, Ali Ghavami Pages 1-24
    Entrepreneurship policy making in different countries with different degrees of development show a range of diverse policies such as financial support, innovation, technical and consulting, SME development, legislation, administration, employment and training situation. The purpose of this research was to discover creative areas, successful experiences and operational for policy making in entrepreneurship education for a country such as Iran with talent human capital. A mixed research method was chosen for this study. Procedural method for the qualitative part was analytic agreement comparative with comparative study approach in 23 selected countries. In quantitative portion, the Structural Equation Modeling with partial least squares approach was used. The results showed that entrepreneurship education policy could be classified in 4 categories: 1) capacity building and enriching education environment with explanatory power of 54%, 2) education in entrepreneurship (training of potential entrepreneurs) 28%, 3) education for entrepreneurship (training of actual entrepreneurs) 18% and 4) education about entrepreneurship (training of entrepreneurial researchers and consultants) 13%. There was a significant difference in developing and developed countries in the third and fourth categories. Based on this research finding we suggested some policies such as reinventing entrepreneurship education at schools with an emphasis on the senior years of high school, training new skills to entrepreneurs and employees of SME, the unemployed and rural empowerment, interdisciplinary entrepreneurship education in all academic disciplines by using new educational technologies and participation of all stakeholders, especially the private sector and NGOs.
    Keywords: Entrepreneurship policy making in different countries with different degrees of development show a range of diverse policies such as financial support, innovation, technical, consulting, SME development, legislation, administration, employment, trai
  • Hassan Heidari *, Narmin Davoudi, Farzaneh Talebi Pages 25-42
    The immigration of educated and skilled people from less developed to industrial countries, have always harmful effects on economy, science, culture and society of less developed countries. For this reason, the problem of immigration, attract more attention of policy makers and leads to impose the variety of policies in order to attract and keep labor in the country. Islamic Republic of Iran has not been exceptional from this problem in past decades. Of course, continuing the process of immigration is contradictory to the government policies, so achieving to the desired economic growth will be difficult. Therefore, considering the importance of effects of immigration, this study investigates macroeconomic and sectoral effects of labor immigration, applying a Computable General Equilibrium (CGE) model. Following this objective, two scenario of increase in skilled and unskilled labor immigration were defined. The results showed that both skilled and unskilled labor immigration, lead to reduction in economic growth, investment and capital return. This also reduces the production of various economic sectors. On the other hand, more immigration in skilled labor leads to more wages of labor, and in contrast, less prices of capital including physical, natural resources and land. Furthermore, increase in skilled labor immigration causes production factors of agriculture and industry demand to decline, and according to possibility of production factors substitution, this leads to capital and unskilled labor transfer in the service sector.
    Keywords: Immigration, skilled, unskilled labor, GTAP, labor demand
  • Moslem Bagheri *, Mehrdad Kiani Pages 43-67
    Due to the accelerating pace in scientific progress, social development and emerging needs, the entrepreneurship and education, and their related skills and capabilities, are among the areas that can be consid3ered one of the main tasks and missions of higher education institutions, especially in the universities, which in turn plays an important role in adaptability of training centers with the realities and needs of today's world. The aim of this study was to identify the place of university in education and promotion of entrepreneurship capabilities of the students by using the fuzzy screening. The population consisted of faculty experts in the field of entrepreneurship at the Shiraz University. After extensive review of literature, 52 entrepreneurship capabilities were extracted and by using fuzzy screening method, capabilities were effectively identified and were prioritized by using fuzzy method. The results of this study showed that among 29 confirmed capabilities, financial and accounting skills, capabilities to start a business, negotiation skills, teamwork and regular planning had the highest potential. The self-efficacy, follow-ups, saving, paying attention to the quality of work had the lowest potential for education and advancement of higher education centers and universities.
    Keywords: Entrepreneurship, entrepreneurial capabilities, universities, fuzzy screening, Shiraz
  • Jamal Salimi *, Keyvan Bolandhemtan, Arash Abdi Pages 69-98
    The purpose of this study was to identify dimensions and components of university image and evaluating its importance and the role of each based on student's perspectives. A mixed-exploratory research method approach was chosen for this study. In qualitative section, Colaizzi's descriptive phenomenology and semi-structured interviews were used for data collection. Twenty student in 6 colleges at University of Kurdistan participated in this study. The process of data collection continued until the data reaches saturation. The results of the qualitative part consisted of 3 categories: 1) educational status (quantitative and qualitative), 2) research status and 3) welfare and dormitory facilities. In quantitative part, descriptive research method was used. A self-made questionnaire consisting of 9 parts was developed. The content of the research tool was derived from qualitative data and the literature. Reliability coefficient was obtained for the questionnaire by using Cronbach alpha (α= .754). Statistical sample in the quantitative part included 270 graduate students that studied in 6 colleges. Data were analyzed by using SPSS and AMOS softwares and utilizing descriptive and inferential statistics. The results of factor analysis showed that the questionnaire for the presentation of the constituent components of university organizational image had a good fit. Friedman test results revealed that university's reputation, tradition and antiquity had the most and the costs had the least significance effects in forming university image. Furthermore, correlation test results revealed that there are significant relations between most dimensions of university image. Independent t-test results indicated that-on the basis of gender segregation-there are significant differences among male and female students just in social function dimension. But, on the basis of educational level segregation, there are significant differences between undergraduates and graduate students in two social function and university costs dimensions.
    Keywords: University image, University functions, Higher Education, Student attitude, perceptions, Kurdistan
  • Hadi Mosleh Amirdehi *, Mohammad Reza Neyestani, Iman Jahanian Pages 99-111
    Today, improving the quality of higher education system is a basic consideration for higher education administrators. In the meantime, using external evaluation strategy plays a key role 1n reaching a quality university system. The purpose of this study was to externally evaluate the Department of Operative Dentistry and Dental School in Babol University of Medical Sciences during 2015-16 school-year. In this descriptive study, 109 members of the Department of Operative Dentistry and Dental including students, faculty members, department chairs and staffs) were participated. In this evaluation, questionnaire, interviews, checklist and observation were utilized to collect data. In order to analyze data, descriptive statistics (means and percentage, and weighting method) was used. According to the findings of this study, except from faculty members, equipment and facilities were considered in fairly favorable condition, the two other factors (missions and goals, and department chairs) were assessed favorable. Overall, the department condition was assessed relatively favorable. In this study, faculty member and facility factors were not in good conditions. Due to the high position of faculty members in training specialists to meet the needs of public health, and the role of facilities in achievement the department's objectives, it is essential that the authorities take necessary actions to resolve the Department's problems.
    Keywords: External evaluation, Department of Operative Dentistry, quality, standard, Babol, Iran
  • Saeid Eisazadeh, Mohammad Kazem Naziri, Hadi Naeini * Pages 113-132
    Skills Mismatch is an encompassing term which refers to various types of imbalances between skills offered and skills needed in the labor market. In this article, indicators of primary and secondary Skills Mismatch (KILM 15a, KILM 15b) that in 2014 were considered the key indicators of Labor Market are calculated. The research method used in this article was the same approach used by the International Labor Market. For the purpose of calculating existing index information in the Labor Force Survey during 2006:Q1 to 2013:Q1 were used. According to the research results, women and young people are more vulnerable than adults in the first type mismatch. Moreover, for all group's education was decreased by age and gender during the period under review, whereas over education showed an excessive increase, especially for individuals aged 15-29.
    Keywords: Skill mismatch, Index of dissimilarity, Over education, Under education, Iran
  • Davood Hosseinpoor, Maryam Armandi *, Reza Valadi Pages 133-154
    The impact of psychological capital on knowledge sharing and the mediating role of percieved pschological safety is investigated in this study. The research method was a descriptive survey. The population included non-faculty employees of Sharif University of Technology. A sample of 234 individuals were selected. In order to collect data, three questionnaires were used, including Psychological Capital of Luthans et al.(2007), Percieved Psychological Safety of Edmondson(1999) and Knowledge Sharing of Hooff and Ridder(2004). Questionnaires validity was confirmed by using content validity and their reliability was calculated 0.78, 0.71 and 0.80 respectively using Cronbach's alpha. The results showed that psychological capital had a positive and significant impact on percieved psychological safety and knowledge sharing. In addition, the significant impact of psychological safety on knowledge sharing was confirmed. The results also indicated that percieved psychological safety mediates the impact of psychological capital on knowledge sharing. The Empirical model extracted from data analysis is largely consistent with the conceptual model.
    Keywords: Psychological capital, knowledge sharing, percieved psychological safety, Sharif University of Technology, Tehran