فهرست مطالب

نقد ادبی - پیاپی 37 (بهار 1396)
  • پیاپی 37 (بهار 1396)
  • تاریخ انتشار: 1396/04/01
  • تعداد عناوین: 7
|
  • نقد عملی
  • محمود آقاخانی بیژنی * صفحات 7-28
    ازآنجاکه جنگ سبب ایجاد شدید ترین نوع ترس، استرس، اضطراب و احساس ناکامی در افراد درگیر جنگ و غیر آن می شود؛ خواه ناخواه این مولفه ها در آثار جنگ و دفاع مقدس بروز می یابند. رمان «زمین سوخته» در بیان وقایع جنگ تحمیلی و فشار های روحی روانی ناشی از جنگ نگاشته شده است و می توان آن را از جنبه های مختلف ازجمله روانکاوی فروید بررسی کرد. در این رمان تاثیرات و ویژگی های جنگ و دفاع مانند: ترس، اضطراب، مکانیسم های دفاعی و پایداری در مقابل دشمن بیان شده است. هدف این پژوهش، بررسی و تحلیل جلوه های ترس، اضطراب و مکانیسم های دفاعی در رمان «زمین سوخته» است. روش پژوهش حاضر، توصیفی تحلیلی است. برخی از اشخاص برای کاهش آسیب های روحی روانی ناشی از ترس و اضطراب جنگ، به راه های مقابله و مکانیسم های دفاعی (البته بیشتر ناآگاهانه) مانند: استفاده از مواد مخدر، سرکوب خاطرات، فرار از موقعیت، فحاشی به دشمن، توسل به دعا، نیایش و گریه برای شهیدان متوسل می شوند.
    کلیدواژگان: احمد محمود، رمان زمین سوخته، روانکاوی فروید، ترس و اضطراب
  • نظری
  • داوود پورمظفری* صفحات 29-58
    در این مقاله ابتدا نشان داده ایم که در مقامات های صوفیان، کلان ساختاری وجود دارد که در این ژانر همواره تکرار می شود. آن گاه نقش ایدئولوژیک هر یک از عناصر این کلان ساختار را تشریح نموده و به نقش آن در روابط قدرت نیز پرداخته ایم. کلان ساختاری که شاکله مقامات های صوفیان است از ذکر اصل و نسب مشایخ آغاز می شود و با بیان پیشگویی های دیگران درباره درخشش معنوی آن ها، ریاضت های طاقت فرسا و کرامت ها ادامه می یابد و با مرگ شگفت انگیز آن ها به پایان می رسد. در این ساختار، کرامت نقشی برجسته دارد و کل ساختار را تحت تاثیر قرار می دهد. اصل و نسب سازی ها و پیشگویی ها و ریاضت ها همگی در حکم «تمهیداتی» برای ظهور کرامت عمل می کنند و مرگ-های شگفت و تنازع های گفتمانی در حکم «امتداد» نیروی کرامت اند. نقش عمده این کلان ساختار در مقامات های صوفیان این است که ضمن اثبات کرامت و امور خارق عادت برای مشایخ تصوف، دسترسی دیگران را به منبع قدرت گفتمان تصوف؛ یعنی کرامت، محدود یا غیرممکن سازد. این کارکرد ویژه موجب می شود تا در مفصل بندی گفتمان تصوف تغییراتی پدید آید و خرده گفتمانی جدید به نام «گفتمان اهل کرامت» شکل بگیرد. همین گفتمان راه را برای ورود گفتمان تصوف در مناسبات سیاسی و اجتماعی هموار می سازد.
    کلیدواژگان: تصوف، مقامات، زندگی نامه های صوفیان، کرامت
  • نقد عملی
  • هاله کیانی بارفروشی*، قدسیه رضوانیان صفحات 59-88
    با رشد مجلات و پژوهش های ادبی دانشگاهی در سال های اخیر، رویکردهای آسیب شناختی در جهت تبیین ضعف ها و کاستی های این پژوهش ها شکل گرفته است. اما به نظر می رسد اغلب این پژوهش ها به توصیف معلول پرداخته-اند و کمتر رویکردی علی به تحلیل این مساله دارند.
    در این مقاله پژوهش های ادبی دانشگاهی در سه سطح مورد بررسی قرار گرفته اند: سطح اول به بررسی هژمونی های ایدئولوژیک حاکم بر تلقی از ماهیت ادبیات و پژوهش ادبی در ایران و تاثیرات آن ها در پژوهش های ادبی دانشگاهی اختصاص یافته است. بر این اساس الگوهای فکری حاکم بر پژوهش های ادبی، نوعی ماهیت تعلیمی، تفسیری، توصیفی و ذوقی را برای آن متصور می داند. سطح دوم به «روش پژوهش» در پژوهش های ادبی دانشگاهی می پردازد و به کاربردن نظریه های ادبی را به عنوان «روش علمی» برای پژوهش ادبی با توجه به رویکردهای فرارشته ای، کثرت گرایی نظری، نگاه پساپارادایمی و مرکزگریز به این نظریه ها با پرسش مواجهه می کند و در سطح سوم نیز اجزای یک مقاله ی علمی پژوهشی با طرح مفاهیم روش شناسی هرمنوتیک و مساله مندسازی مورد توجه قرارگرفته است؛ اجزایی که نتایج این پژوهش نشان می دهد اغلب کلیشه ای و غیرضروری پنداشته می شوند.
    کلیدواژگان: پژوهش های ادبی دانشگاهی، هژمونی ایدئولوژیک، روش شناسی هرمنوتیک، فلسفه ی علم، موقعیت پساپارادایمی
  • نظری
  • رویا یدالهی شاه راه، محمد جواد مهدوی*، مریم صالحی نیا، امیر امین یزدی صفحات 89-106
    در این مقاله، ابتدا کوشیده ایم زمینه های موجود در نظریه پردازی ادبیات کودک را بر مبنایی عینی و منطقی در سه حوزه طبقه بندی کنیم. این حوزه ها عبارتند از: نظریات مربوط به وجود ادبیات کودک، نظریات مربوط به ماهیت و مسائل خاص ادبیات کودک و بازنگری در مفاهیم و مقولات نظریه های ادبی و روابط آن ها بر مبنای ماهیت و مسائل خاص ادبیات کودک و از هر مورد، نمونه هایی ارائه کرده ایم. سپس بر مبنای نمودار نقاط کانونی نظریات ادبی واندرگریفت، وضعیت نظریات ادبیات کودک را در این نمودار معین کرده ایم. با مشخص کردن رابطه دیالکتیکی نظریه و نقد ادبی نشان داده ایم که تولید نظریه ادبی متکی بر نقد ادبی نیز هست و در انتها با طرح ضرورت اندیشه پیچیده، به امکان های پیش روی نظریه پردازان آینده نیز اشاره کرده ایم. به این ترتیب، فرانظریه توصیفی نظریات ادبیات کودک را ترسیم کرده ایم که نمایی کلی از مسیرها و زمینه های پژوهشی حوزه ادبیات کودک را نشان می دهد.
    کلیدواژگان: فرانظریه توصیفی، نظریه ادبیات کودک، طبقه بندی منطقی، نقاط کانونی، اندیشه پیچیده
  • نقد عملی
  • لیلا سادات پیغمبرزاده*، غلامعلی فلاح، امیرعلی نجومیان صفحات 107-134
    این مقاله با تبیین صورت بندی فرهنگی و تحلیل گفتمان روایی دهه شصت، زمینه مشاهده رفتار فرهنگی مولفان روایی این دهه را فراهم می کند، گروه های مقارن با یک دوره تاریخی که از یک رویداد اجتماعی خاص، یعنی جنگ و دفاع مقدس، تجربه مشترکی دارند. در این تحلیل نسلی، تعلقات، نگرش ها، داوری ها و ارزش های مشترک پیرامون پدیده ای ثابت مطالعه می شود، معانی مشترکی که در ساحت تجربه نسلی مضمر است و در روایت های داستانی این دهه منتقل می شود. در مقاله حاضر، به منظور درک مناسبات میان نسلی مولفان روایی، به دو دسته از شرایط توجه می شود: 1- شرایطی که منابع و فضای اجتماعی لازم برای این تغییرات را فراهم می آورند 2- شرایطی که به شکل گیری محتوا و جهت گیری ایدئولوژیک منجر می شوند و نشان می دهد که گفتمان ایدئولوژیک سنتی انقلابی، از طریق فرآیندهای تولید، انتخاب و نهادینه شدن، به آفرینش و خلق مجموعه وسیعی از اندیشه های جدید پرداخت که به شیوه معناداری ایدئولوژی نهادهای فرهنگی رسمی و مستقر را به مبارزه طلبید. این گفتمان، تابعی از صورت بندی های فرهنگی دهه شصت بود که به واسطه بحران در نظم اخلاقی، بسیج منابع و شکل گیری زنجیره های تعامل میان نخبگان فرهنگی ایجاد شد. در این زمینه فرهنگی مولفان روایی حامی گفتمان مسلط، با طرح اندیشه های جدید خود، کنشگران موجود در محیط اجتماعی را برانگیختند. چرخه «ایده پاسخ ایده» یکی از روش ها و ساز وکار هایی بود که از طریق زنجیره های کنش به صورت بندی مجدد گفتمان غالب دامن زد. به همین دلیل، تجربه های اجتماعی نویسندگان این دوره، به مثابه عناصر ایدئولوژی با دو انگاره مثبت و منفی، ثبت و متن مند شد.
    کلیدواژگان: فرهنگ، گفتمان، رمان جنگ، ایدئولوژی، نویسنده ضمنی
  • اسماعیل شفق، علی اصغر آذرپیرا* صفحات 135-162
    آیزر و یائوس تحت تاثیر مکتب پدیدارشناسی، نظریه ی دریافت و زیبایی شناسی دریافت را ارائه کردند. آنها معتقدند که متن های ادبی، معنای ذاتی یا ثابتی ندارند و این خواننده است که با خوانش خود، معنا را کشف می کند. آیزر تلاش کرد تا فرایند کشف معنا توسط خواننده را فرموله کند. او در ابتدا با مطرح کردن بحث شکاف ها و خلاهای موجود در متن های ادبی، خوانندگان را به مشارکت در تولید معنا سوق داد. از نظر آیزر، خوانندگان با پر کردن شکاف ها و نانوشته های متن ها، به آنها حیاتی دوباره می بخشند. حذف و برجسته سازی، فرضیه سازی، استراتژی خواندن/خواننده و افق انتظارات دیگر فرایندهایی است که آیزر و یائوس با طرح و بسط آنها، راه را برای تشریح پروسه ی کشف معنا هموار کردند. این جستار تلاش می کند شعر «آی آدمها» و تفسیرهای متعدد آن را، از منظر فرایندهای زیبایی شناسی دریافت بررسی و تحلیل کند. به همین منظور، ضمن معرفی و طبقه بندی تفسیرهای متعدد این شعر، به تحلیل فرایند درک خوانندگان و همچنین تشریح فضاهای خالی متن پرداخته خواهد شد.
    کلیدواژگان: آی آدمها، زیبایی شناسی دریافت، نظریه ی دریافت، نیما یوشیج، ولفگانگ آیزر
  • کاووس حسنلی، سیامک نادری* صفحات 163-185
    در بخش هایی از رمان «بوف کور» صادق هدایت، آشکارا به برخی از مکان ها اشاره شده است. اما واقعیت های مکانی آن گونه با تمهیدات داستانی درآمیخته و نگارش تاویل پذیرانه ی این اثر را تحت شعاع قرار داده که ماهیت مکان واقعی رویدادها را در هاله ای از ابهام پیچیده است. و بسیاری را بر آن داشته تا گمان کنند «رمان بوف کور فاقد زمان و مکان است.» در حالی که بخش گسترده ای از فضاهای شبه خیالی بوف کور را می توان با تکیه بر جغرافیای تاریخی «ری و تهران» بازیافت که گستره ی تاریخی عهود باستان، سده های میانه و دوره ی صفوی تا قاجار را در بر می گیرد. در این مقاله با تکیه بر نشانه های درون متنی اثر و انطباق آن ها با جزئیات جغرافیای تاریخی «ری و تهران» نقشه ی مسیر راوی در یک مکان واقعی و عینی بازشناسی شده است. بر اساس یافته های این پژوهش، اجزای مکان در بوف کور را می توان در سه مولفه ی مبدا، مقصد و مسیر حرکت قهرمان به سوی گورستان و قلعه ی بیرون شهر بازیابی کرد که با بازنمایی عناصری تازه در پی ابهام زدایی از عنصر مکان در بوف کور صادق هدایت است.
    کلیدواژگان: بوف کور، ری، صادق هدایت، مکان داستانی
|
  • M. Aghakhani * Pages 7-28
    War has caused the most terrible kind of fear, stress, anxiety and frustration for those people who have been or not involved in it, as a result above mentioned parameters emerged in war and holy defense’s related works. The Scorched earth was written to show imposed war and its tension. It can be analyzed from different perspective such as Froid’s psychoanalysis theory.in this novel the effect and features of war and defense against the enemy is stated. The aim of this study is to analyze fear, anxiety and defensive mechanism in The Scorched earth. The present study uses a descriptive and analytical method. some people use defensive mechanism in order to lesson the mental injuries that is caused by fear and anxiety of war, defensive actions such as taking drug, repressing the memories, escaping from situations, insulting the enemies, saying prays, and crying over martyrs .the memories, escaping from situations, insulting the enemies, saying prays, and crying over martyrs .
    Keywords: Ahmad Mahmoud, The Scorched earth novel, Froidd psychoanalysis, FEAR, Anxiety
  • Davood Poormozaffari * Pages 29-58
    This essay tries to show a frequent macrostructure in mystical Maqâmâts that makes people`s religious beliefs. Not only does it gives enough evidences for the structure but also interprets its ideological functions. The macrostructure consists of some chronological events. It starts with a holy parentage for great Sufis and it is continued by prophecies predict a child will be a great Sufi in the future. It carries on with unbearable asceticisms. All of the events prepare the ground for small miracles. The chain ends with a fantastic death and a contrast to other discourses. The last events, in reality, work as a result of small miracles power. The main function of the structure appears to make a limitation to access to small miracles. It leds to articulations that generate a new discourse: discourse of Sufis who have small miracles. The new discourse encounters mystical discourse to social and political discourses.
    Keywords: Mysticism, Maqâmâts, Sufis biographies, small miracle
  • Hale Kiyanibarforooshi * Pages 59-88
    With the growth of academic journals and literary studies in recent years, pathological approaches in explaining the shortcomings of this research has taken place. But it seems that most of these studies have focused on the description of the effect and not cause and effect approach
    This paper studies the academic literature are studied at three levels: the first level is understanding the nature of the ideological hegemonies in persian literary studies and their impact on literary research in academic Journald. the thought patterns of the literary studies consider an educational, descriptive and tast postition to it. . The second level to the "Methods" in the university's research and apply literary theories as the "scientific method" to literature study according to transdisciplinary approaches, theoretical pluralism, look postparadigmatic state and centrifugal exposure to this theory questions, and in the third level components of a research article with the concepts of hermeneutic methodology and is considered problematization. The components that It seems are considered most stereotypical and unnecessary .
    Keywords: academic literary research, ideological hegemony, hermeneutic approches, philosophy of science, postparadigmatic state
  • Mohammad Mahdavi *, Maryam Salhinia, Amir Amin Yazdi Pages 89-106
    In this paper, at first the existing grounds of theorizing in children's literature are classified on an objective and logic basis. These grounds are: theories relating to the existence of children's literature, theories relating to the nature and the specific issues of children's literature, and revisions of the concepts and the categories of literary theories and their relations according to the nature and the specific issues of children's literature. The present article offers examples for each case. Then with regard to Vandergrift's figure of the focal points of the literary theories, the positions of children's literature theories on this graph are determined. By determining the dialectical relationship between literary theory and literary criticism, it is shown that the production of literary theory itself relies on literary criticism. At the end, by posing the need for complex thinking, the possibilities ahead the theorists are pointed out. Thus, the descriptive metatheory of children's literature is portrayed. This metatheory shows the routes and the areas of research in the field of children's literature.
    Keywords: descriptive metatheory, theory of children's literature, logical classification, focal points, complex thinking
  • Leila Sadat Peyghambarzadeh *, Gholamali Fallah, Amirali Nojomian Pages 107-134
    This essay denotes the context for observation of cultural behavior of the sixth decade according to cultural formation and discourse analysis of this decade, those groups into the same historical era who have the same experience from the particular social occurrence - the WAR and holy defense. In this analysis of generation dependencies, theories, judgments and common values are studied about stable phenomenon, common meanings which is in the field of experience from the hidden generation, and transfer in this decade narrative stories. In this present essay to understand the interrelation of generations for narrative authors, we assist two terms: 1. the qualification that bring social sources and areas for this changes, and 2- the qualifications that come to form the content and ideological setting, and shows that traditional revolutionary ideological discourse creates a vast array of new ideas through the production processes, selection, and institutionalization which in significant way deployed the ideology of official and cultural deep-seated institutions. This discourse is a function of cultural formulations of sixth decade that is created in order to the crisis in moral system, resources mobilization, and the formation of chains of interaction among the cultural elites. In this cultural context, narrative authors advocated dominant discourse with their new ideas and provoked the answers of the other actors in the present social environment. The Cycle of “idea- answer- idea” is one of the methods and mechanisms of action that acts through the chains of action with formation of repeated dominant discourse. In this way, social experiences of the authors in this period, are as same as the ideological elements with positive and negative elements were recorded and written.
    Keywords: Culture, discourse, war novel, ideology, the implied author
  • Ali Asghar Azarpira * Pages 135-162
    Influenced by Phenomenology, Iser and Jaus propounded Aesthetic Reception Theory. They believe that literary texts have no potential or fixed meanings, and it is the reader who discovery the meaning by his reading. Iser attempts to formulize the meaning discovery process primarily, by presenting the Gaps and Blanks in literary texts, he makes the readers participate in interpretation the texts as much as the producer of the same texts. In Iser viewpoint, by filling the blanks in literary texts, readers revive those texts. Then by presenting and expanding Omission and Highlighting, Hypothesizing, reading/reader strategy, and expectation horizons, Iser and Jaus pave the way for explaining the meaning discovering process. This paper attempts at analyzing the poem, AY ADAMHA, and its various interpretations in the light of Aesthetic Reception processes. Therefore, considering the introducing and classifying the various interpretations of this poem, readers Reception is analyzed, and the blanks of the texts is scrutinized
    Keywords: AY ADAMHA, Aesthetic Reception Theory, Nima yoshij, Wolfgang Iser
  • Kavoos Hassanli, Siamak Naderi * Pages 163-185
    The place is one of the story’s important elements. Point to some times of places in the parts of Hedayats “Boof-e- Koor”, but it appears that be able to paraphrase this effect, act secret that’s locality. And to cause some times to imagine mistaking that without time and place, whereas you may to see in this effect Ray and Tehran’s historical geography. This is including ancient period, Middle Ages and safavi as qagar. In this article to recover this places with help primitive map so we can to show the places in three details: origin, destination and cemetery route and out of city castle. This article is continuation to article: “Rereading Hedayats Boof – e Koor based on the socio – cultural and historical geography of Ray” for to open this cryptic effect. Rereading Hedayats Boof – e Koor based on the socio – cultural and historical geography of Ray” for to open this cryptic effect.
    Keywords: Keyword: Boof-e- Koor, Ray, Sadeq Hedayat, Story place