فهرست مطالب

مطالعات عملیات روانی - پیاپی 19 (بهار و تابستان 1387)
  • پیاپی 19 (بهار و تابستان 1387)
  • تاریخ انتشار: 1387/06/25
  • تعداد عناوین: 9
|
  • عملیات روانی مدرن و جهانی شدن
    حجت الله مرادی صفحه 1
    جهانی شدن در ذات عملیات روانی مدرن، و راه و رسم های عملیات روانی مدرن در ذات جهانی شدن نهفته است. این همان رابطه متقابلی است که می کوشم آن را در این کوتاه سخن نشان دهم. این، ادعای نسنجیده ای نیست: نه بدین معنی است که جهانی شدن تنها عامل تعیین کننده تجربه عملیات روانی مدرن است و نه این معنا را می دهد که تنها عملیات روانی مدرن است که همچون کلیدی مفهومی قفل پویش درونی جهانی شدن را می گشاید. بنابراین، مدعی نیستم که سیاست و اقتصاد در عصر جهانی شدن از فرهنگ و عملیات روانی مدرن که تقدم مفهومی دارد تبعیت می کنند.
  • افکار عمومی در جنگ های مدرن
    دکتر محمود یزدان فام صفحه 2
    در جهان معاصر افکار عمومی برای حکومت ها جایگاه مهمی یافته است. حکومت ها با هدف کنترل و هدایت افکار عمومی و نگرش ها و باورهای مردم در صدد کشف و فهم فرایند شکل گیری آن هستند. آنان برای درک این پدیده از روش های نظرسنجی عمومی و نمونه گیری اجتماعی بهره می برند. همنوایی با جریان افکار عمومی برای تشدید آثار آن، یا دگرگونی در آن به وسیله اطلاع رسانی به مردم گزینه های تصمیم گیری دولت مردان و اصحاب رسانه هاست. بسیج افکار عمومی پدیده ای روانی – اجتماعی و خصلتی جمعی است و عبارت از ارزیابی مشترک، روش و نظر مشترک گروه اجتماعی در مسئله ای که همگان به آن توجه و علاقه دارند و در لحظه معینی مانند جنگ بین عده زیادی از افراد، اقشار، طبقات یا سراسر اجتماع، عمومیت نسبی می یابد و عامه مردم آن را می پذیرند. افکار عمومی به شکل تایید یا مخالفت با یک عمل، نظر، شخص، واقعه و به صورت خواسته، مطالبه، پیشنهاد و توصیه تجلی می یابد. هدف این مقاله بررسی کارکردهای بسیج افکار عمومی در جنگ های مدرن است.
    کلیدواژگان: افکار عمومی، عملیات روانی، جنگ های مدرن، نسل چهارم جنگ ها، امنیت، امنیت ملی
  • عنصر روانی در استراتژی بازدارندگی
    دکتر حیدرعلی بلوجی صفحه 3
    بازدارندگی هسته ای متضمن این تهدید است که هر گونه حمله هسته ای با پاسخ متقابل تلافی خواهد شد. در صورتی که این تهدید فاقد اعتبار باشد، بازدارندگی کارایی خود را از دست خواهد داد. مقاله حاضر اعتبار و کارایی بازدارندگی را از نقطه نظر روان شناختی و در شرایط زیر مورد بررسی قرار می دهد:1. طرف الف باید بداند که مبنای تفکر و عمل طرف ب کدام است تا بتواند او را نسبت به انجام یا عدم انجام یک فعل مشخص بیانگیزد؛ 2. فکر و عمل طرف ب درست همان چیزی باشد که طرف الف تشخیص می دهد؛ 3. هیچ امکان سوء تفاهمی در مورد مبانی فکر و عمل طرفین وجود نداشته باشد. در بهترین شرایط نیز بازدارندگی همراه با میزانی از نقص و ریسک خواهد بود که وجود هر گونه ابهامی بر پیچیدگی و میزان بالای ریسک و عدم تاثیر می افزاید. برای فائق آمدن بر این مشکل باید بدانیم که دیگران لزوما مثل ما فکر و عمل نمی کنند و لذا لازم است تا بررسی دقیق و همه جانبه ای از وضعیت طرف مقابل صورت بگیرد و این بررسی ها نباید صرفا متکی به براورد از یک فرد عالی مقام و یا سازمان خاص باشد. اما از نقطه نظر روانی این امر غیرممکن است. زیرا حتی یک شخص نیز نمی تواند به طور مطلق رفتار آتی خود در هر شرایطی را پیش بینی بکند چه رسد به رفتار دیگران. برای کاهش تاثیر این مشکل نیز می توان فرایندهای تصمیم گیری و نقش افراد مختلف و نحوه تعامل روانی میان آنها را مورد ارزیابی قرار داد. در عین حال همچنان که اشاره شد نباید از انسان ها همیشه انتظار رفتار عاقلانه و حکیمانه داشت. و بالاخره، در هر شرایطی واقع بینانه آن است که بدانیم هیچ وقت به طور صد در صدی امکان رسیدن به خواسته ها وجود ندارد و در نتیجه کشوری که به بازدارندگی تکیه می کند باید در هر حال بداند که این سیاست نمی تواند به طور مطلق پیروز شود.
    کلیدواژگان: بازداندگی، تهدید، تلافی، اعتبار، تعامل روانی، سوء تفاهم، روابط انسانی، محاسبات انسانی، رفتار انسانی
  • عملیات روانی نظامی؛ مفهوم، تکنیک و روش ها
    حجت الله مرادی صفحه 4
    از عملیات روانی اغلب با عناوین جنگ روانی، جنگ روحیه یا جنگ ایدئولوژیکی یاد می شود. اغلب نیز عملیات روانی را تنها با عنوان تبلیغات در نظر می گیرند. در این مقاله ضمن واکاوی مفهوم عملیات روانی به تبیین سه مفهوم یاد شده در بالا پرداخته می شود. همچنین برشماری وجوه افتراق و اشتراک آنها با عملیات روانی، چگونگی ابزارها و اهداف عملیات روانی و معرفی ابزارهای آن از جمله آگهی های تبلیغاتی و تبلیغات مورد مطالعه قرار می گیرد و سپس تکنیک ها و روش های عملیات روانی در عصر حاضر بررسی می شود. و در پایان با ارائه راهکارهای اجرایی به چگونگی آماده سازی عملیات روانی در شرایط بحران و جنگ پرداخته می شود.
    کلیدواژگان: عملیات روانی نظامی، ابزارهای عملیات روانی، تبلیغات
  • به کارگیری عملیات اطلاعاتی در عملیات ضداشغالگری با تاکید بر عراق
    مهسا ماه پیشانیان صفحه 5
    اهمیت اطلاعات در قرن 21 به حقیقتی تبدیل شده است که هیچ کس نمی تواند منکر آن شود. نقش مناسب اطلاعات در جوامع را می توان در بروز درگیری هایی مشاهده کرد که امروزه در نظام بین الملل جریان دارد و از جمله دلایل اهمیت فزاینده کنترل اطلاعات نیز به شمار می رود. هدف این مقاله ارائه تئوری ای در خصوص «عملیات های اطلاعاتی » عملیاتی و تاکتیکی در راستای تاثیرات محدود و غیرمهلک در زمان عملیات های ضدشورش می باشد. این مطالعه در وهله نخست بر چهار عنصر عملیات اطلاعاتی یعنی «عملیات روانی »، عملیات غیرنظامی- نظامی ، امور عمومی و عملیات شبکه رایانه ای تمرکز دارد. سپس موردی عملی از اجرای عملیات اطلاعاتی شبیه سازی شده و مفهوم «عملیات» بررسی خواهد شد. در عین حال باید اذعان کرد که رهیافت عرضه شده در اینجا مبتنی بر استراتژی جدید ارتش امریکا در عملیات های ضد شورش در عراق است. این مقاله، اهمیت آگاهی و مدیریت عملیات اطلاعاتی و نیز به کارگیری عملیات غیرنظامی- نظامی را به مثابه ابزاری برای قدرت بخشیدن به فعالیت های عملیات روانی، نظامی و غیرنظامی، و امور عمومی مشخص می کند که برای درک و رویارویی با صحنه هایی از نبردها و جنگ های جدید در آینده ضروری به نظر می رسند.
    کلیدواژگان: عملیات ضدشورش، واکنش محدود، عملیات اطلاعاتی، فضای سایبر، جنگ سایبر
  • نقش دولت ها در خنثی سازی عملیات روانی استراتژیک
    جواد رنجبر صفحه 6
    هدف این مقاله بررسی نقش دولتها به عنوان دارندگان حاکمیت و قدرت فائقه هر کشور در خنثی سازی عملیات روانی است. بنابراین سوال اصلی این مقاله چنین است: دولتها چگونه میتوانند عملیات روانی دشمنان و یا رقبای خود را خنثی کنند؟ فرضیه ای که در پاسخ به این سوال به آزمون گذاشته میشود این است: دولتها با پیش گرفتن روش های درازمدت تا حد بسیار زیادی میتوانند عملیات روانی دشمن یا رقیب خود را خنثی کنند. فرضیه سازی این مقاله بر این ایده استوار است که موضوع عملیات روانی چیزی است که مردم ناگزیر از فکر کردن به آن هستند. از سوی دیگر همچنان که برخی از صاحب نظران علوم ارتباطات معتقدند تبلیغات تقویت باورهای موجود است. بر این اساس در حالی که امواج رسانه ای در جهان امروز با پیشرفت فناورانه شگفت انگیز آن کنترل ناپذیر می نماید اما دولت ها می توانند بر روند آن با پیش گرفتن اقدامات درازمدت علمی و روشمند تاثیر گذارند. بدیل فرضیه مقاله چنین است که دولتها با اقدامات کوتاهمدت (بدون برنامهریزیهای درازمدت)، غیر علمی و غیر روشمند موفقیتی در خنثیسازی عملیات روانی دشمنان نخواهند داشت. از اینرو چند مولفه مهم از جمله اقدامات مبتنی بر روانشناسی سیاسی، اجماع ملی، نسبیت و جزمیت، جامعهپذیری سیاسی، رسانههای گروهی، رفتار سیاستمداران و عرصه سیاسی که در مدیریت رسانهای و سیاسی هر کشوری میتواند به کار بسته شود تا در خنثیسازی عملیات روانی رقبا کارگر افتد، به طور مختصر مورد بررسی قرار میگیرد.
    کلیدواژگان: عملیات روانی، تبلیغات، روانشناسی سیاسی، اجماع ملی، افکار عمومی
  • عملیات روانی رژیم صهیونیستی و توانمندی صلح آمیز هسته ای جمهوری اسلامی ایران
    دکتر مجید عباسی اشلقی صفحه 7
    رژیم صهیونیستی با نفوذ در رسانه های جمعی جهانی و رخنه در نظام اطلاعاتی و ارتباطی امریکا که به شدت تحت نفوذ و کنترل سرمایه داران صهیونیست قرار دارد، تلاش نموده است تا افکار عمومی ملت ها و دولت ها را نسبت به فعالیت های صلح آمیز هسته ای جمهوری اسلامی مخدوش کند. این مقاله ضمن واکاوی افکار و اهداف این رژیم در مخالفت با توانایی صلح آمیز هسته ای ایران به ابزار و شیوه های عملیات روانی رژیم صهیونیستی می پردازد. گرچه این رژیم تقریبا از تمامی ابزارهای اثرگذار بر افکار عمومی جهانی استفاده می نماید ولی جمهوری اسلامی ایران نیز با استفاده از ابزارهای رسانه ای مشروع و استفاده از تاکتیک روشنگری به مقابله با این رژیم می پردازد؛ در پایان راهکارهای مقابله روانی با این رژیم ارائه می شود.
    کلیدواژگان: عملیات روانی، رژیم صهیونیستی، جمهوری اسلامی ایران، برنامه صلح آمیز هسته ای، تبلیغات روانی
  • شیوه های مقابله با عملیات روانی آمریکا در جنگ آینده (با تاکید بر عملیات فریب)
    دکتر محمد باقر بابایی، علی قلی زاده صفحه 8
    هدف این مقاله شناسایی و پیش بینی روش های عملیات روانی امریکا و شیوه ها و روش های مقابله با آن در جنگ آینده با تاکید بر عملیات فریب، است. در این پژوهش از روش زمینه یابی از کارشناسان و صاحب نظران و روش توصیفی- تحلیلی استفاده شده است. ابزار و روش های جمع آوری اطلاعات برای تدوین ادبیات موضوع و مباحث نظری تحقیق، به صورت کتابخانه ای و اطلاعات مورد نیاز با استفاده از روش فیش برداری جمع آوری شده است. 200 تن از فرماندهان و مسئولان فرهنگی سپاه در رده ستاد نیروها و نیز صاحب نظران فرهنگی در دانشگاه امام حسین(ع)، جامعه آماری تحقیق را تشکیل داده اند.
    کلیدواژگان: عملیات روانی، امریکا، جنگ آینده، عملیات فریب
  • عملیات روانی علیه جمهوری اسلامی ایران در عراق
    رضا نیک منش صفحه 9
    ملت های ایران و عراق از روابط اجتماعی، فرهنگی، دینی، اقتصادی و سیاسی، و اشتراکات دیرینه تاریخی، دینی، مذهبی، و فرهنگی برخوردارند، اما برخی بدخواهان که افکار کوته بین آنان در ایدئولوژی قومیت پرستی و ضد ایرانی حزب بعث و رژیم صدام ریشه دارد، این روابط حسنه را نفوذ، دخالت و حتی اشغالگری ایران در عراق می خوانند و تلاش می کنند به هر قیمت و وسیله ای از گسترش دوستی و همکاری و همگرایی ایران و عراق جلوگیری کنند. این مقاله به معرفی پیشینه، ماهیت و اهداف سیاسی جریان های یاد شده می پردازد و شیوه های عملیات روانی آنها علیه ایران و دوستان ایران را در عراق بررسی می کند، با این هدف که نقش مخرب آنان در عرصه ساخت عراق جدید پس از دوران حاکمیت صدام، آشکار تر شود و دوستداران برادری و همگامی دو کشور عزم و اراده خود را در جهت تحقق هر چه بیشتر این هدف انسانی و اسلامی تقویت کنند.
|
  • Mobilization of the Public Opinion in the Modern Wars
    Mahmoud Yazdanfam Page 2
    Public opinion has a very significant value for the States in the contemporary world. Therefore¡ in order to control and to lead the public opinion¡ as well as the people''s belief and attitude they make lots of efforts to discover and realize the process of shaping public opinion. To this end¡ the governments use several ways of opinion poll and social sampling. Harmonizing with the public opinion to amplify or shifting its effects through informative efforts are some of the government''s and mass media stakeholder''s choices to manage the public opinion. Mobilization of public opinion is a social¡ psychological and collective phenomenon; it is in fact a common view and assessment of a group on an interested issue and special occasion like war which is separated among the people and is accepted by them. The public opinion appears through pros and cons on a special act¡ view¡ person¡ and event and in the shape of a request¡ demand¡ suggestion and recommendation. This paper intends to survey on functions of mobilization of public opinion in the modern wars.
    Keywords: Public Opinion, State, Opinion Poll, Mass Media, Mobilization, Common View, Assessment, Pros, Cons, Modern Wars
  • Deterrence Psychology
    Heidar Ali Balouji Page 3
    The threat underlying nuclear deterrence is that aggressive acts will be answered by nuclear weapons retaliation. If that threat lacks credibility¡ then deterrence is at least uncertain and perhaps impotent or inoperative. The following discussion views nuclear deterrence credibility from the standpoint of psychological interactions needed to make deterrence work.
    If Party «A» is to successfully deter Party «B» ¡ certain conditions must be satisfied (unless an ambiguous situation is desired): (a) Party «A» must understand how Party «B» thinks and behaves so that «A» can determine how to motivate «B» not to act.
    (b) Party «B» must actually think and behave consistent with that understood by Party «A».
    (c) There must be no possibility for misunderstanding between Party «A» and Party «B» so that «B» knows exactly what acts will provoke retaliation; believes in certain retaliation; and realizes the consequences would be clearly unacceptable compared to potential rewards from the «prohibited» act.
    These three conditions involve human communications¡ human assessments¡ and projected human behavior - none of which can be expected to be perfect. At best¡ deterrence is an imperfect undertaking and is not without risks. In addition¡ any uncertainty or ambiguity makes those risks incalculable.
    There are several hurdles to overcome in attempting to meet conditions (a) through (c) above for successful deterrence.
    - To resist the temptation to believe that others think and behave as we do;
    - Critical military decisions usually evolve through some process of collective thinking and assessment;
    - rejecting the expectation that the deterred party will always be wise¡ rational¡ and prudent in its decision making¡ and last not the least¡
    - accepting the fact that the best deterrence will be less than perfect.
    Keywords: Deterrence, Threat, Retaliation, Credibility, Psychological Interactions, Misunderstanding, human Communications, Human Assessments, Human Behavior
  • Military Psychological Warfare: Concept, Technique and Methods
    Hojjatallah Moradi Page 4
    Psychological operation is mostly referred as psychological warfare and moral or ideological warfare. However¡ it is often assumed as propaganda. This paper attempts to discuss the very concept of military psychological warfare along with the three above mentioned concepts. Communality and differences as well as ends¡ ways and means¡ including propaganda and advertisement¡ of these concepts are focused in this paper too. Then the techniques and methods of military psychological operations in the contemporary world are explained. Finally the paper concludes with introduction of some executive tactics to preparations regarding military psychological operations in crisis and war time.
    Keywords: Military Psychological Operations, Means of Psychological Operations, Propaganda
  • Use of Information Operations for Liberation Operations: Case of Iraq
    Mahsa Mahpishanian Page 5
    Importance of information during the 21st Century is a fact that nobody can deny it. In fact¡ one can observe the proper role of information in eruption of conflicts in the current international system. The purpose of this paper is to introduce a theory on information operations to limit the implications and to lessen the lethality of military operations at the time of counter insurgency operations. In the first section¡ this paper focuses on four elements of information operations as follows: psychological warfare¡ civil-military operations¡ public affairs and computer network operations. Then a case study on information operation is simulated and the concept of operation involved in that case is discussed. However¡ it should be emphasized that the studied approach in this paper is based on new strategy of the US army in counter insurgency operations in Iraq. This paper indicates the significance of awareness and command of information operation and use of civil-military operations as an instrument for enhancement of psychological and civil military operations and public affairs which all are needed to better understand and to deal with the modern war and battlefields in future.
    Keywords: Counter Insurgency Operations, Limited Reaction, Information Operation, Cyber Spaces, Cyber War
  • Role of the States in Neutralizing Strategic Psychological Operations
    Javaad Ranjbar Page 6
    The aim of this paper is to survey on the role of governments in neutralizing psychological operations. Thus the main question is: how the states can neutralize their rivals and enemies psychological operations? To answer this question the following hypothesis is tested in this paper: by utilizing long term methods the governments can neutralize psychological operation to a much extent. Based on this hypothesis the subject of psychological operation is a matter that the people must think on it. On the other hand¡ as many thinkers of telecommunication sciences believe¡ propaganda is actually strengthening the current beliefs. Therefore¡ while due to its technological progress¡ the mass media waves seem uncontrollable¡ by use of long term scientific and methodological ways¡ the governments can affect its process. Also¡ the alternative hypothesis is that the government''s activities in short term and with out due regard to the scientific and methodological ways would not be successful. Finally some elements like political psychology¡ national consensus¡ relativism and dogmatism¡ political socialization¡ mass media¡ political behavior and area which are useful in neutralization of psychological operations are discussed in this paper.
    Keywords: Psychological Operations, Propaganda, Political Psychology, National Consensus, Public Opinion
  • The Psychological Operations of the Zionist Regime and the Nuclear Capabilities of the Islamic Republic of Iran
    Dr. Majid Abbasi Ashlagi Page 7
    Influencing mass media throughout the world as well as the intelligence system of the USA which is severely controlled by the Zionist investors¡ the Zionist regime has been attempting to distort the international public opinion about the peaceful nuclear activities of the Islamic Republic of Iran. Focusing on the relevant intentions and purposes of the Zionist regime in opposing the Iranian peaceful nuclear capabilities¡ this paper aims to study the regime''s ways and means of psychological operations. Although the regime is using roughly all available instruments to change the international public opinion in this regard¡ the Islamic Republic of Iran is also enlightening and defending itself by the legitimate media mechanisms. Finally some solutions are provided to oppose the Zionist Regime.
    Keywords: Psychological Operations, the Zionist Regime, the Islamic Republic of Iran, the Peaceful Nuclear Program, Psychological Propaganda
  • Methods of Coping with the US Psychological Operations in the Future Wars: Methods of Deceive Operations
    Dr. Mohammad Baqer Babayee, Ali Golizadeh Page 8
    This paper aims to recognize and to predict the methods of the US psychological operations in the future wars with an emphasis on the deceive operations and also to propose some ways of coping with these. Therefore¡ using a descriptive method¡ the paper has benefited from the advantage of experts'' views on the field. Also it needs to mention that all required data and information are gathered by documentary method and finally to do a field research¡ 200 military commanders and the heads of cultural divisions of the Islamic Revolutionary Guard Corps are questioned as the group of sampling.
    Keywords: Psychological Operations, the USA, Future Wars, Deceive Operations
  • Psychological Operation in Iraq against Iran
    Reza Nikmanesh Page 9
    Iran and Iraq has a long history of religious and cultural relationship along with much commonality in these fields. However¡ some people motivated by a narrow minded approach based on the ideology of Ba''th Party against Iran¡ some people call the current friendly relationship between the two countries as influence on¡ interfere in and even Iranian occupation of Iraq¡ therefore¡ they attempt to prevent strengthening of good relationship and cooperation between the two countries with any cost. This paper intends to explore the background¡ nature and purposes of the relevant political trends as well as their methods of psychological operations against Iran. In fact¡ this paper shows the destructive role of these political players in constructing a new Iraq in the aftermath of Saddam''s era on one hand¡ and wishes of the brotherhood trends to realize the aim of strengthening Islamic and human relationship between the two nations on the other.
    Keywords: Iran, Iraq, Arab Nationalism, Opponents of Iran, Psychological Operations